Kavram
Animus
- Yunanca
- ψυχή (psykhē); νοῦς; θυμός
- Latince
- animus; anima
- Almanca
- Seele, Geist, Gemüt
- Fransızca
- âme, esprit
- İngilizce
- mind, spirit
- Türkçe
- ruh / bağlama göre zihin, gönül
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte niyet, cesaret, gönül (bono animo esse "keyfi yerinde olmak"). Felsefede: düşünen ve isteyen ilke; ölümsüzlüğü Tusculanae I'in ve De senectute'nin sonunun konusudur.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon | psykhē'nin ölümsüzlüğü (Phaidon) | psyche |
| MÖ 1. yy | Lucretius | animus ve anima ayrımı; ruhun ölümlülüğü | Lucretius, De rerum natura III |
| MÖ 45 | Cicero | Ruhun tabiatı ve ölümsüzlüğü | Cicero, Tusculanae disputationes I |
| MÖ 45 | Cicero | Dünya ruhu; anima = hava | Cicero, Timaeus |
| MÖ 44 | Cicero | Ruhun ölümsüzlüğüne dair kanıtlar | Cicero, De senectute 77–85 |
| 4.–5. yy | Augustinus | animus – anima; mens |
Dönüşüm: nefesten akıllı ruha; Hristiyan geleneğinde ölümsüz kişisel ruha.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ψυχή; νοῦς; θυμός | Bkz. psyche, nous, thymos. |
| Latince | animus; anima | İkisi de "nefes, rüzgâr" kökünden (Yunanca anemos). Anima canlılık ilkesi, nefes, hatta hava (Cicero'nun Timaeus çevirisinde dört öğeden biri: ignis, anima, aqua, terra); animus düşünen, isteyen, cesaret eden ruh. Lucretius ikisini ayırır (DRN 3.94–416). |
| Almanca / Fransızca | Seele, Geist, Gemüt / âme, esprit | Almanca Gemüt animus'un duygu yanını iyi verir. |
| İngilizce | mind, spirit |
Türkçe karşılığı
ruh; zihin, gönül. Animus için bağlama göre: felsefî bağlamda ruh, düşünce bağlamında zihin, duygu ve cesaret bağlamında gönül, yürek. Anima: ruh (Timaeus'ta: hava).
Türkçe "ruh" Hristiyan ve İslam geleneklerinin ölümsüz ruhunu çağırır; Cicero'da animus çoğu zaman yalnızca "akıl, niyet, cesaret"tir. Her yerde "ruh" yazmak metne olmayan bir dinî derinlik katar.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ruhun, ruh, ruhu, ruhların, ruhları, ruhunun
Metinlerde işaretlendiği yerler
85 yer · 85 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Cicero, Buluş Üzerine1.2
- Cicero, Hatip Üzerine1.17
- Cicero, Hitabetin Bölümleri22
- Cicero, Devlet Üzerine1.8
- Cicero, Kanunlar Üzerine1.24
- Cicero, Brutus38
- Cicero, Hatip15
- Cicero, Stoacıların Paradokslarıintro.3
- Cicero, Akademik Meseleler1.7
- Cicero, Lucullus2
- Cicero, En Yüksek İyi ve Kötü Üzerine1.14
- Cicero, Tusculum Sohbetleri1.2
- Cicero, Tanrıların Tabiatı Üzerine1.1
- Cicero, Timaios10
- Cicero, İhtiyarlık Üzerine1
- Cicero, Kehanet Üzerine1.4
- Cicero, Topika27
- Cicero, Dostluk Üzerine13
- Cicero, Vazifeler Üzerine1.9
- Lucretius, Şeylerin Tabiatı Üzerine1.106
- Seneca, İnayet Üzerine2.1
- Seneca, Bilgenin Sarsılmazlığı Üzerine3.1
- Seneca, Öfke Üzerine1.2.3
- Seneca, Marcia'ya Teselli1.1
- Seneca, Mutlu Hayat Üzerine2.2
- Seneca, Çekilip Kendine Kalmak Üzerine4.1
- Seneca, Ruh Huzuru Üzerine1.4
- Seneca, Hayatın Kısalığı Üzerine3.3
- Seneca, Polybius'a Teselli2
- Seneca, Annesi Helvia'ya Teselli2.2
- Seneca, Merhamet Üzerine1.3.1
- Seneca, İyilikler Üzerine1.1.3
- Seneca, Tabiat Meseleleri1.pr
- Seneca, Lucilius'a Ahlâk Mektupları1.2.1
- Quintilianus, Hatiplik Eğitimi1.pr.9
- Augustinus, Akademikler'e Karşı1.1
- Augustinus, Mutlu Hayat Üzerine4
- Augustinus, Düzen Üzerine1.3
- Augustinus, İç Konuşmalar1_2
- Augustinus, Ruhun Ölümsüzlüğü Üzerine1
- Augustinus, Diyalektik Üzerine8
- Augustinus, Ruhun Büyüklüğü Üzerine1
- Augustinus, Musiki Üzerine64
- Augustinus, Öğretmen Üzerine1
- Augustinus, Hür İrade Üzerine19
- Augustinus, Katolik Kilisesinin ve Maniheistlerin Ahlâkı Üzerine3
- Augustinus, Maniheistlere Karşı Tekvin Üzerine1
- Augustinus, İnanmanın Faydası Üzerine4
- Augustinus, İki Ruh Üzerine1
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1
- Augustinus, İman ve İnanç Formülü Üzerine3
- Augustinus, Yalan Üzerine2
- Augustinus, Simplicianus'a Muhtelif Meseleler1_15
- Augustinus, Hristiyan Öğretisi Üzerine10
- Augustinus, İtiraflar1.11
- Augustinus, Teslis Üzerine41_5
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri3.5
- Augustinus, Tanrı Devleti4.11
- Augustinus, Ruh ve Harf Üzerine18
- Augustinus, Tabiat ve Lütuf Üzerine16
- Augustinus, Sebat Lütfu ÜzerinePL45.1003
- Augustinus, Yalana Karşı17
- Augustinus, Tashihler1.10.2
- Boethius, Felsefenin Tesellisi3.P1
- Boethius, Teslis Üzerine2
- Boethius, Katolik İman Üzerine1_2
- Boethius, Eutykhes'e ve Nestorius'a Karşı2
- Boethius, Porphyrios'un Eisagoge'si Şerhi, Birinci ŞerhPL64.47
- Boethius, Aristoteles'in Kategoriler'i ŞerhiPL64.159_2
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si ŞerhiPL64.383_2
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si Şerhi (İkinci Şerh)PL64.407
- Boethius, Bölme ÜzerinePL64.877
- Boethius, Topik Farklar ÜzerinePL64.1175_2
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1041
- Boethius, Aritmetik Üzerine32
- Boethius, Musiki ÜzerinePL63.1167
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler1.14
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)1.1_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.12
- Sevillalı Isidorus, Şeylerin Tabiatı Üzerine27
- Descartes, Ruhun TutkularıAT11.328
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.334
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları147
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-10
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-Vorrede-7