İçeriğe geç

Kavram

Iustitia

Yunanca
δικαιοσύνη (dikaiosynē)
Latince
iustitia; iustus
Almanca
Gerechtigkeit
Fransızca
justice
İngilizce
justice
Türkçe
adalet / adil

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte hukuka uygunluk, haklıya hakkını verme. Felsefede dört ana faziletten biri; Cicero'da devletin varlık şartı.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon Devlet: ruhun ve şehrin düzeni
MÖ 155 Karneades Roma'da adalet lehine ve aleyhine iki konuşma
MÖ 84 civarı Cicero Tanım Cicero, De inventione 2.160
MÖ 54–51 Cicero Adalet olmadan devlet olmaz (Philus ve Laelius) Cicero, De re publica III
MÖ 52 civarı Cicero Adaletin tabiatta temellenmesi Cicero, De legibus I
5. yy Augustinus Adalet olmazsa krallıklar büyük haydut çetelerinden başka nedir? (CD 4.4)

Dönüşüm: hukuka uygunluktan tabiat hukukuna dayanan fazilete, Augustinus'ta Tanrı'ya hakkını vermeye.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca δικαιοσύνη (dikaiosynē) Herkese payını veren fazilet; bkz. dike.
Latince iustitia, iustus ius "hak, hukuk" kökünden. Cicero: ortak faydayı koruyarak herkese hakkı olan değeri veren ruh melekesi (De inv. 2.160).
Almanca / Fransızca Gerechtigkeit / justice
İngilizce justice

Türkçe karşılığı

adalet / adil. hakkaniyet: aequitas'ın karşılığıdır. doğruluk: rectum ile karışır. Tercih: adalet.

Türkçe "adalet" hem kişisel faziletten hem kamusal düzenden söz eder; Latince iustitia de böyledir. "Hakkaniyet" ise kanunun katılığını yumuşatan aequitas'a ayrılmalıdır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: adalet, adaletin, adil, adalete, adaleti, adaletle

Metinlerde işaretlendiği yerler

81 yer · 81 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.