İçeriğe geç

Kavram

Res publica

Yunanca
πολιτεία (politeia)
Latince
res publica; civitas
Almanca
Staat, Gemeinwesen
Fransızca
chose publique, république
İngilizce
commonwealth, republic
Türkçe
devlet (bağlama göre kamu işleri)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte kamu işleri, devletin işleri. Felsefede: adalet ve ortak fayda üzerinde uzlaşmış halkın birliği.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon, Aristoteles politeia: yönetim biçimleri politike
MÖ 2. yy Polybios Karma yönetim
MÖ 54–51 Cicero Tanım (1.39) ve en iyi devlet Cicero, De re publica
5. yy Augustinus Roma hiçbir zaman gerçek bir res publica olmadı, çünkü adalet yoktu (CD 2.21, 19.21)

Dönüşüm: ortak işten yönetim biçimine; modern dillerde "cumhuriyet"e.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πολιτεία (politeia); πόλις Anayasa, yönetim biçimi; şehir devleti.
Latince res publica; civitas "Halkın şeyi, kamunun işi". Cicero'nun tanımı: res publica res populi; halk ise hak üzerinde uzlaşma ve fayda ortaklığıyla bir araya gelmiş topluluktur (De rep. 1.39). Civitas: vatandaşlar topluluğu, şehir.
Almanca / Fransızca Staat, Gemeinwesen / république
İngilizce commonwealth, republic

Türkçe karşılığı

devlet; kamu işleri. cumhuriyet: Cicero'da res publica krallık da olabilir; "cumhuriyet" anakroniktir. kamu: işler anlamında. Tercih: devlet; rem publicam gerere "kamu işlerini yürütmek".

"Cumhuriyet" demek, res publica'yı bir yönetim biçimine indirger; Cicero'da ise o, hangi biçimde yönetilirse yönetilsin, adaletle bir arada duran halkın ortak işidir. "Devlet" bu genişliği verir, ama modern ulus-devletin çağrışımlarına dikkat edilmelidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: devletin, devlet, devleti, devlete, devlette, devletlere

Metinlerde işaretlendiği yerler

50 yer · 50 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.