İçeriğe geç
Cicero

Cicero

Hatiplerin En İyi Türü Üzerine

De optimo genere oratorum

1Hatiplerin de şairler gibi türleri olduğu söylenir; bu doğru değildir, çünkü şiir çok çeşitlidir. Tragedya, komedya, destan, lirik şiir, hatta dithyrambos: her biri, ne kadar çok işlenmişse o ölçüde, kendine özgüdür ve ötekilerden ayrıdır. Bu yüzden tragedyada komik olan kusur, komedyada trajik olan çirkinliktir; ötekilerde de her birinin kendine ait belirli bir tonu, anlayanların tanıdığı bir sesi vardır.

1

oratorvm genera esse dicuntur tamquam poetarum; id secus est, nam alterum est multiplex. Poematis enim tragici comici epici melici etiam ac dithyrambici, quo magis est tractatum , suum cuiusque est, diversum a reliquis. Itaque et in tragoedia comicum vitiosum est et in comoedia turpe tragicum; et in ceteris suus est cuique certus sonus et quaedam intellegentibus nota vox.

2Ama biri hatipleri de birçok türe ayırır da kimini görkemli, ağırbaşlı ya da bol sözlü, kimini sade, ince ya da kısa sayar, kimini de bunların arasında, deyim yerindeyse ortada görürse, insanlar hakkında bir şey söylemiş olur, konunun kendisi hakkında pek az şey. Konuda neyin en iyi olduğu araştırılır; insan hakkında ise ne olduğu söylenir. Bu yüzden, öyle düşünen varsa, Ennius'a en büyük destan şairi, Pacuvius'a en büyük tragedya şairi, belki Caecilius'a da en büyük komedya şairi demek mümkündür.

2

oratorum autem si quis ita numerat plura genera, ut alios grandis aut gravis aut copiosos, alios tenuis aut subtilis aut brevis, alios eis interiectos et tamquam medios putet, de hominibus dicit aliquid, de re parum. In re enim quid optimum sit quaeritur, in homine dicitur quod est. Itaque licet dicere et Ennium summum epicum poetam, si cui ita videtur, et Pacuvium tragicum et Caecilium fortasse comicum.

3Ben hatibi türlere ayırmıyorum; çünkü kusursuz olanı arıyorum. Kusursuzun ise tek bir türü vardır; ondan uzak kalanlar ondan türce ayrılmazlar —Terentius'un Accius'tan ayrıldığı gibi—, aynı türün içinde ona denk değildirler, o kadar. Çünkü en iyi hatip, konuşmasıyla dinleyenlerin zihnini hem bilgilendiren, hem hoşnut eden, hem de harekete geçirendir. Bilgilendirmek borçtur, hoşnut etmek bir armağandır, harekete geçirmek ise zorunluluktur.

3

oratorem genere non divido; perfectum enim quaero. Vnum est autem genus perfecti, a quo qui absunt, non genere differunt, ut Terentius ab Accio, sed in eodem genere non sunt pares. Optimus est enim orator, qui dicendo animos audientium et docet et delectat et permovet. Docere debitum est, delectare honorarium, permovere necessarium.

4Bunları birinin ötekinden daha iyi yaptığını kabul etmek gerekir; ama bu, türün değil derecenin farkıdır. En iyi olan tektir; ona en yakın olan da ona en çok benzeyendir. Buradan açıkça çıkar ki en iyiye en az benzeyen en kötüdür. Belagat kelimelerden ve düşüncelerden oluştuğuna göre, arı ve kusursuz, yani doğru bir Latinceyle konuşarak, bunun ötesinde hem gerçek anlamlı hem mecazlı kelimelerde zarafetin peşine düşmeyi başarmalıyız: gerçek anlamlı kelimelerde en seçkinlerini seçmeli, mecazlarda ise benzerliği izleyerek başka yerden aldığımız kelimeleri ölçülü kullanmalıyız.

4

haec ut alius melius quam alius, concedendum est; verum id fit non genere sed gradu. Optimum quidem unum est et proximum quod ei simillimum. Ex quo perspicuum est, quod optimo dissimillimum sit, id esse deterrimum. nam quoniam eloquentia constat ex verbis et ex sententiis, perficiendum est, ut pure et emendate loquentes, quod est Latine, verborum praeterea et propriorum et translatorum elegantiam persequamur: in propriis ut lautissima eligamus, in translatis ut similitudinem secuti verecunde utamur alienis.

5Düşüncelerin de saydığım meziyetler kadar türü vardır: bilgilendirmek için keskin, hoşnut etmek için adeta nükteli, harekete geçirmek için ağırbaşlı düşünceler. Kelimelerin de iki şey doğuran bir yapısı vardır: ritim ve akıcılık; düşüncelerin de kendine özgü bir dizilişi, bir şeyi kanıtlamaya elverişli bir düzeni vardır. Ama bütün bunların adeta temeli hafızadır, ışığı ise sunuş.

5

sententiarum autem totidem genera sunt quot dixi esse laudum. Sunt enim docendi acutae, delectandi quasi argutae, commovendi graves. Sed et verborum est structura quaedam duas res efficiens, numerum et levitatem, et sententiae suam compositionem habent, et ad probandam rem accommodatum ordinem. Sed earum omnium rerum memoria est quasi fundamentum, lumen actio.

6Bütün bunların en yüksek ölçüde bulunduğu kişi en kusursuz hatip olacaktır; orta ölçüde bulunduğu kişi orta hâlli, en az ölçüde bulunduğu kişi en kötü hatip. Hepsine hatip denecektir, tıpkı kötü ressamlara da ressam dendiği gibi; birbirlerinden türce değil, yetenekçe ayrılırlar. Bu yüzden Demosthenes'e benzemek istemeyecek hiçbir hatip yoktur; ama Menandros Homeros'a benzemek istemedi, çünkü onun türü başkaydı. Hatiplerde bu yoktur; ya da biri ağırbaşlılığın peşinden giderek incelikten kaçıyor, öteki de tersine süslü olmaktan çok keskin olmak istiyorsa, bu katlanılabilir bir türde olsa da en iyi türde kesinlikle değildir; çünkü bütün meziyetleri taşıyan, en iyi olandır.

6

ea igitur omnia in quo summa erunt, erit perfectissimus orator; in quo media, mediocris; in quo minima, deterrimus. Et appellabuntur omnes oratores, ut pictores appellantur etiam mali, nec generibus inter sese, sed facultatibus differunt. Itaque nemo est orator qui Demostheni se similem nolit esse; at Menander Homeri noluit; genus enim erat aliud. Id non est in oratoribus aut, etiam si est ut alius gravitatem sequens subtilitatem fugiat, contra alius acutiorem se quam ornatiorem velit, etiam si est in genere tolerabili, certe non est in optimo, si quidem, quod omnis laudes habet, id est optimum.

7Bunları konunun gerektirdiğinden daha kısa söyledim; ama yaptığımız iş için daha fazlasını söylemeye gerek yoktu; çünkü tek bir tür olduğuna göre onun nasıl bir şey olduğunu araştırıyoruz. O da Atina'da çiçek açmış olan türdür; Attikalı hatiplerin gücünün kendisi bilinmez, şanı ise bilinir. Çünkü birçokları onlarda kusurlu hiçbir şey bulunmadığını gördü, pek azı ise övgüye değer çok şey bulunduğunu. Düşüncede kusur, saçma, konuya yabancı, keskinlikten yoksun ya da biraz yavan olan şeydir; kelimelerde ise kirli, bayağı, yersiz, sert ya da uzaktan getirilmiş olan.

7

haec autem dixi brevius quidem quam res petebat, sed ad id quod agimus non fuit dicendum pluribus; unum enim cum sit genus, id quale sit quaerimus. Est autem tale quale floruit Athenis; ex quo Atticorum oratorum ipsa vis ignota est, nota gloria. Nam alterum multi viderunt, vitiosi nihil apud eos esse, alterum pauci, laudabilia esse multa. Est enim vitiosum in sententia, si quid absurdum aut alienum aut non acutum aut subinsulsum est; in verbis si inquinatum, si abiectum, si non aptum, si durum, si longe petitum.

8Attikalı sayılanların ya da Attika üslubuyla konuşanların hemen hepsi bunlardan kaçındı. Ama yalnız bu kadarını başarabilenler, sağlam ve yağsız sayılsınlar, ama palaestra sporcuları gibi: kapalı koşu yolunda gezinmelerine izin verilsin, Olympia'dan taç istemesinler. Olympia'ya layık olanlar her kusurdan arınmış olmakla, deyim yerindeyse sağlıklı olmakla yetinmez; güç, kas, kan, hatta tende belli bir tatlı renk ararlar. Elimizden gelirse onları taklit edelim; gelmezse Asya'nın çok yetiştirdiği, bolluğu kusurlu olanlardan çok, Attikalılara özgü bozulmamış bir sağlığa sahip olanları. Bunu yaparken —

8

haec vitaverunt fere omnes qui aut Attici numerantur aut dicunt Attice. Sed qui eatenus valuerunt, sani et sicci dumtaxat habeantur, sed ita ut palaestritae; spatiari in xysto ut liceat, non ab Olympiis coronam petant. Qui cum careant omni vitio, non sunt contenti quasi bona valetudine, sed viris lacertos sanguinem quaerunt, quandam etiam suavitatem coloris. Eos imitemur, si possumus; si minus, illos potius qui incorrupta sanitate sunt, quod est proprium Atticorum, quam eos quorum vitiosa abundantia est, qualis Asia multos tulit. Quod cum faciemus—

9bunu başarabilirsek, çünkü çok büyük bir iştir—, elimizden gelirse Lysias'ı, özellikle de onun sadeliğini taklit edelim. O aslında birçok yerde daha görkemlidir; ama çoğunlukla özel davalar için, hem de başkaları için ve küçük işlere dair ufak davalar için yazdığından, kendini bilerek önemsiz davaların türlerine göre inceltmiş olduğundan daha kuru görünür. Bunu, daha bereketli olmak istese de olamayacak biçimde yapan kişi elbette hatip sayılsın, ama küçüklerden; büyük hatip ise böyle davalarda sık sık o biçimde de konuşmak zorundadır.

9

si modo id ipsum adsequemur; est enim permagnum— imitemur, si potuerimus, Lysiam et eius quidem tenuitatem potissimum; est enim multis locis grandior, sed quia et privatas ille plerasque et eas ipsas aliis et parvarum rerum causulas scripsit, videtur esse ieiunior, cum se ipse consulto ad minutarum causarum genera limaverit. quod qui ita faciet, ut, si cupiat uberior esse, non possit, habeatur sane orator, sed de minoribus; magno autem oratori etiam illo modo saepe dicendum est in tali genere causarum.

10Böylece Demosthenes'in kesinlikle yalın konuşabildiği, Lysias'ın ise belki yüce konuşamadığı ortaya çıkar. Forumda ve forumun çevresindeki bütün tapınaklarda ordu konuşlanmışken Milo'yu, tek bir yargıç önünde özel bir dava görür gibi aynı biçimde savunmanın yakışacağını düşünüyorlarsa, belagatin gücünü konunun tabiatına göre değil, kendi yeteneklerine göre ölçüyorlar demektir.

10

ita fit ut Demosthenes certe possit summisse dicere, elate Lysias fortasse non possit. Sed si eodem modo putant exercitu in foro et in omnibus templis, quae circum forum sunt, conlocato dici pro Milone decuisse, ut si de re privata ad unum iudicem diceremus, vim eloquentiae sua facultate, non rei natura metiuntur.

11Bazılarının sözü artık yayıldığına göre —kimi kendilerinin Attika üslubuyla konuştuğunu, kimi de bizden hiç kimsenin öyle konuşmadığını söylüyor—, birincilere aldırmayalım; çünkü onlara olayın kendisi yeterince cevap veriyor: ya davalara çağrılmıyorlar ya da çağrıldıklarında alaya alınıyorlar; oysa insanları güldürselerdi, bu tam da Attikalılara özgü olurdu. Ama bizden Attika üslubunda konuşmamızı isteyip kendilerinin hatip olmadığını açıkça söyleyenler, ince kulaklara ve anlayışlı bir yargıya sahipse dinlensinler; tıpkı bir resmin değerlendirilmesine, resim yapmayı bilmeyen ama yargılamakta belli bir ustalığı olanların da çağrılması gibi.

11

qua re quoniam non nullorum sermo iam increbruit, partim se ipsos Attice dicere, partim neminem nostrum dicere, alteros neglegamus; satis enim eis res ipsa respondet, cum aut non adhibeantur ad causas aut adhibiti derideantur; nam si riderentur, esset id ipsum Atticorum. Sed qui dici a nobis Attico more volunt, ipsi autem se non oratores esse profitentur, si teretes auris habent intellegensque iudicium, tamquam ad picturam probandam adhibentur etiam inscii faciendi cum aliqua sollertia iudicandi;

12Ama anlayışı dinlerken burun kıvırmakta buluyorlar ve hiçbir yüce ve görkemli şey onları hoşnut etmiyorsa, ince ve cilalı bir şey istediklerini, görkemli ve süslü olanı küçümsediklerini söylesinler; ama yalnız ince konuşanların Attika üslubuyla, yani deyim yerindeyse kuru ve katıksız konuştuğunu söylemekten vazgeçsinler. Aynı katıksızlıkla birleştiğinde geniş, süslü ve bol sözlü konuşmak da Attikalılara özgüdür. Ne yani? Konuşmamızın yalnız katlanılabilir mi, yoksa hayranlık uyandırıcı mı olmasını istediğimizde şüphe mi var? Artık Attika üslubunun ne olduğunu değil, en iyi konuşmanın ne olduğunu araştırıyoruz.

12

sin autem intellegentiam ponunt in audiendi fastidio neque eos quicquam excelsum magnificumque delectat, dicant se quiddam subtile et politum velle, grande ornatumque contemnere; id vero desinant dicere, qui subtiliter dicant, eos solos Attice dicere, id est quasi sicce et integre. Et ample et ornate et copiose cum eadem integritate Atticorum est. Quid? dubium est utrum orationem nostram tolerabilem tantum an etiam admirabilem esse cupiamus? Non enim iam quaerimus quid sit Attice, sed quid sit optime dicere.

13Buradan şu anlaşılır: Yunan hatiplerinin en üstünleri Atina'da yaşamış olanlar, onların önde geleni de tartışmasız Demosthenes olduğuna göre, onu taklit eden hem Attika üslubuyla hem de en iyi biçimde konuşacaktır; böylece Attikalılar bize taklit edilmek üzere önerildiğine göre, iyi konuşmak Attika üslubuyla konuşmak demektir.

Ama bu konuşma türünün nasıl bir şey olduğu konusunda büyük bir yanılgı bulunduğundan, çalışanlara faydalı, bana ise gerekli olmayan bir emeği üstlenmem gerektiğini düşündüm.

13

ex quo intellegitur, quoniam Graecorum oratorum praestantissimi sint ei qui fuerint Athenis, eorum autem princeps facile Demosthenes, hunc si qui imitetur, eum et Attice dicturum et optime, ut, quoniam Attici nobis propositi sunt ad imitandum, bene dicere id sit Attice dicere. Sed cum in eo magnus error esset, quale esset id dicendi genus, putavi mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium.

14En belagatli iki Attikalının, Aiskhines ile Demosthenes'in en ünlü ve birbirine karşı söylenmiş konuşmalarını çevirdim; ama bir tercüman gibi değil, bir hatip gibi çevirdim: düşünceleri ve onların biçimlerini, deyim yerindeyse figürlerini aynen koruyarak, kelimeleri ise bizim kullanımımıza uydurarak. Bunlarda kelimeye kelime karşılık vermeyi gerekli görmedim, ama kelimelerin bütün niteliğini ve gücünü korudum. Çünkü okura kelimeleri tek tek sayıp vermem değil, deyim yerindeyse tartıp vermem gerektiğini düşündüm.

14

converti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, Aeschini et Demostheni; nec converti ut interpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tamquam figuris, verbis ad nostram consuetudinem aptis. In quibus non verbum pro verbo necesse habui reddere, sed genus omne verborum vimque servavi. Non enim ea me adnumerare lectori putavi oportere, sed tamquam appendere.

15Bu emeğim şunu sağlayacak: bizimkiler, Attikalı sayılmak isteyenlerden ne talep edeceklerini ve onları deyim yerindeyse hangi konuşma kalıbına çağıracaklarını anlayacaklar. Ama Thukydides çıkıp gelecek; çünkü kimileri onun belagatine hayrandır. Bu yerindedir; ama aradığımız hatiple bir ilgisi yoktur. Yapılmış işleri anlatarak açıklamak başka şeydir, kanıtlar getirerek suçlamak ya da suçlamayı çürütmek başka; anlatırken dinleyiciyi tutmak başka, onu coşturmak başka. "Ama güzel konuşuyor."

15

hic labor meus hoc adsequetur, ut nostri homines quid ab illis exigant, qui se Atticos volunt, et ad quam eos quasi formulam dicendi revocent intellegant. Sed exorietur Thucydides; eius enim quidam eloquentiam admirantur. Id quidem recte; sed nihil ad eum oratorem quem quaerimus. Aliud est enim explicare res gestas narrando, aliud argumentando criminari crimenve dissolvere; aliud narrantem tenere auditorem, aliud concitare. At loquitur pulchre.

16Platon'dan daha mı güzel? Oysa aradığımız hatip, forumdaki anlaşmazlıkları bilgilendirmeye, hoşnut etmeye, harekete geçirmeye elverişli bir konuşma türüyle açmak zorundadır. Bu yüzden biri forumda davaları Thukydides türünde savunacağını söylerse, devlet işlerinden ve mahkemeden anladığı şüphesinden bile uzak düşecektir; yok eğer Thukydides'i övecekse, bizim görüşümüzü de kendi görüşüne katsın.

16

num melius quam Plato? Necesse est tamen oratori quem quaerimus controversias explicare forensis dicendi genere apto ad docendum, ad delectandum, ad permovendum. qua re si quis erit qui se Thucydideo genere causas in foro dicturum esse profiteatur, is abhorrebit etiam a suspicione eius quod versatur in re civili et forensi; sin Thucydidem laudabit, ascribat suae nostram sententiam.

17Hatta tanrısal yazar Platon'un, kendisiyle aşağı yukarı yaşıt olan, Phaidros'ta Sokrates'e hayranlık verici biçimde övdürdüğü, bütün bilginlerin en büyük hatip dediği Isokrates'i bile bu sınıfa koymuyorum. Çünkü o savaş düzeninde ve kılıçla dövüşmez; konuşması adeta tahta kılıçlarla oynar. Ben ise —en küçük şeyleri en büyüklerle karşılaştırırsam— en ünlü gladyatör çiftini sahneye çıkarıyorum: Aiskhines, Lucilius'un deyişiyle Aeserninus gibidir, ama "pis bir adam" değil, keskin ve usta biridir;

o, Pacideianus'la eşleştirilir —açık ara en iyisi insanlar doğalı beri—.

Çünkü o hatipten daha tanrısal bir şey düşünülebileceğine inanmıyorum.

17

quin ipsum Isocratem, quem divinus auctor Plato suum fere aequalem admirabiliter in Phaedro laudari fecit ab Socrate quemque omnes docti summum oratorem esse dixerunt, tamen hunc in numerum non repono. Non enim in acie versatur nec ferro, sed quasi rudibus eius eludit oratio. A me autem, ut cum maximis minima conferam, gladiatorum par nobilissimum inducitur, Aeschines, tamquam Aeserninus, ut ait Lucilius, non spurcus homo, sed acer et doctus cum Pacideiano hic componitur,—optimus longe post homines natos—. Nihil enim illo oratore arbitror cogitari posse divinius.

18Bu emeğimize iki tür eleştiri yöneltilir. Biri şu: "Ama Yunanlar daha iyi." Bunu söyleyene, kendisinin Latincede daha iyisini yapıp yapamayacağı sorulsun. Öteki: "Neden bunları Yunancalarına tercih edip okuyayım?" Aynı kişiler Andria'yı, Synephebi'yi, ayrıca Latince Andromakhe'yi, Antiope'yi ya da Epigonoi'u kabul ediyorlar. Öyleyse çevrilmiş şiirlere karşı hiç yokken, Yunancadan çevrilmiş konuşmalara karşı bu burun kıvırma nereden?

18

Huic labori nostro duo genera reprehensionum opponuntur. Vnum hoc: Verum melius Graeci. A quo quaeratur ecquid possint ipsi melius Latine? Alterum: Quid istas potius legam quam Graecas? Idem Andriam et Synephebos nec minus Andromacham aut Antiopam aut Epigonos Latinos recipiunt. Quod igitur est eorum in orationibus e Graeco conversis fastidium, nullum cum sit in versibus?

19Ama önce mahkemeye getirilen davanın ne olduğunu anlatıp sonra üstlendiğimiz işe girişelim. Atina'da şu kanun vardı: "Hiç kimse, görevdeki birinin, hesap vermeden önce taçla ödüllendirilmesini öngören bir halk kararı önermesin"; bir başka kanun da şuydu: "Halk tarafından ödüllendirilenler halk meclisinde, senato tarafından ödüllendirilenler senatoda ödüllendirilmelidir." Demosthenes surların onarımıyla görevlendirilmişti ve onları kendi parasıyla onarmıştı. Bunun üzerine Ktesiphon, Demosthenes hiç hesap vermemişken, ona altın bir taç verilmesini, bu ödülün halk toplandığında tiyatroda —ki orası kanuni halk meclisinin yeri değildir— verilmesini ve şöyle ilan edilmesini öngören bir karar önerdi: "Atina halkına karşı gösterdiği fazilet ve iyi niyet sebebiyle ödüllendirilmektedir."

19

Sed adgrediamur iam quod suscepimus, si prius exposuerimus quae causa in iudicium deducta sit. Cum esset lex Athenis, ne qvis popvli scitvm faceret, vt qvisqvam corona donaretvr in magistratv privs qvam rationes rettvlisset; et altera lex, eos, qvi a popvlo donarentvr, in contione donari debere; qvi a senatv, in senatv, Demosthenes curator muris reficiendis fuit eosque refecit pecunia sua; de hoc igitur Ctesiphon scitum fecit nullis ab illo rationibus relatis, ut corona aurea donaretur eaque donatio fieret in theatro populo convocato, qui locus non est contionis legitimae, atque ita praedicaretur, evm donari virtvtis ergo benevolentiaeqve qvam is erga popvlvm Atheniensem haberet.

20Aiskhines bu Ktesiphon'u kanunlara aykırı bir karar yazdığı için mahkemeye verdi: hem hesap verilmeden hem de tiyatroda taç verilmesini önermişti, hem de Demosthenes ne iyi bir adam ne de devlete hizmet etmiş biri olduğu halde onun fazileti ve iyi niyeti hakkında asılsız şeyler yazmıştı. Dava bizim alıştığımız kalıplardan uzaktır, ama büyüktür. Çünkü hem iki yöne de çekilebilen oldukça ince bir kanun yorumu, hem de devlete yapılan hizmetler üzerine pek ağır bir çekişme içerir.

20

hunc igitur Ctesiphontem in iudicium adduxit Aeschines, quod contra leges scripsisset, ut et rationibus non relatis corona donaretur et ut in theatro, et quod de virtute eius et benevolentia falsa scripsisset, cum Demosthenes nec vir bonus esset nec bene meritus de civitate. Causa ipsa abhorret illa quidem a formula consuetudinis nostrae, sed est magna. Habet enim et legum interpretationem satis acutam in utramque partem et meritorum in rem publicam contentionem sane gravem.

21Aiskhines'in bunu yapmakta bir sebebi vardı: Demosthenes onu, elçilikte yalan söylediği gerekçesiyle hayatını tehlikeye atan bir davayla suçlamıştı; o da düşmanından öç almak için, Ktesiphon'un adı altında Demosthenes'in işleri ve şöhreti hakkında bir yargılama yapılmasını sağladı. Nitekim verilmemiş hesaplar hakkında, kötü bir vatandaşın en iyi vatandaş gibi övülmüş olması hakkında söylediği kadar çok şey söylemedi.

21

itaque causa fuit Aeschini, cum ipse a Demosthene esset capitis accusatus, quod legationem ementitus esset, ut ulciscendi inimici causa nomine Ctesiphontis iudicium fieret de factis famaque Demosthenis. Non enim tam multa dixit de rationibus non relatis, quam de eo quod civis improbus ut optimus laudatus esset.

22Aiskhines bu cezayı Ktesiphon'dan Makedonyalı Philippos'un ölümünden dört yıl önce talep etti; ama dava birkaç yıl sonra, Aleksandros artık Asya'ya hâkimken görüldü; bu davaya bütün Yunanistan'dan akın edildiği söylenir. Gerçekten de en büyük hatiplerin pek ağır bir davada, özenle hazırlanmış ve düşmanlıkla alevlenmiş çekişmesinden daha çok görülmeye ya da dinlenmeye değer ne olabilirdi?

22

hanc multam Aeschines a Ctesiphonte petivit quadriennio ante Philippi Macedonis mortem; sed iudicium factum est aliquot annis post Alexandro iam Asiam tenente; ad quod iudicium concursus dicitur e tota Graecia factus esse. Quid enim tam aut visendum aut audiendum fuit quam summorum oratorum in gravissima causa accurata et inimicitiis incensa contentio?

23Bu konuşmaları, umduğum gibi, onların bütün meziyetlerinden, yani düşüncelerinden, bu düşüncelerin figürlerinden ve konuların düzeninden yararlanarak, kelimeleri de ancak bizim kullanımımızdan uzak düşmeyecek ölçüde izleyerek aktarabildiysem —kelimelerin hepsi Yunancadan çevrilmemiş olsa bile aynı türden olmalarına çalıştık—, Attika üslubuyla konuşmak isteyenlerin konuşmalarını göre ayarlayacakları bir ölçü ortaya çıkmış olacak. Ama kendimizden bu kadar söz yeter. Artık Aiskhines'in kendisini Latince konuşurken dinleyelim.

23

quorum ego orationes si, ut spero, ita expressero virtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, verba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro—quae si e Graecis omnia conversa non erunt, tamen ut generis eiusdem sint, elaboravimus—, erit regula, ad quam eorum dirigantur orationes qui Attice volent dicere. Sed de nobis satis. Aliquando enim Aeschinem ipsum Latine dicentem audiamus.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…