Kavram
Officium
- Yunanca
- καθῆκον (kathēkon)
- Latince
- officium
- Almanca
- Pflicht
- Fransızca
- devoir
- İngilizce
- duty
- Türkçe
- vazife
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte bir kişinin konumundan doğan görev (dostun, hatibin, babanın vazifesi). Felsefede tabiata uygun, akılca savunulabilir eylem.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 3. yy | Zenon, Khrysippos | kathēkon / katorthōma | |
| MÖ 2. yy | Panaitios | Vazife üzerine (Cicero'nun De officiis'inin kaynağı) | |
| MÖ 45 | Cicero | medium ve perfectum officium | Cicero, De finibus III |
| MÖ 44 | Cicero | De officiis | Cicero, De officiis |
| 4. yy | Ambrosius | De officiis ministrorum: Hristiyan din adamının vazifeleri |
Dönüşüm: toplumsal görevden Stoacı "uygun eylem"e, oradan Hristiyan vazife ahlâkına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | καθῆκον (kathēkon) | Stoa: "uygun düşen", makul bir gerekçesi olan eylem; tam doğru eylem katorthōma. |
| Latince | officium | opus + facere ("iş görmek") ya da ob + facere'den: bir kimsenin görmesi gereken iş, görev. Cicero kathēkon'u bununla verir; medium officium (orta vazife) ile perfectum officium (tam vazife = katorthōma) ayrımı (De fin. 3.58–59). |
| Almanca / Fransızca | Pflicht / devoir | İkisi de Kantçı ahlâkın gölgesindedir. |
| İngilizce | duty |
Türkçe karşılığı
vazife. ödev: Kant'ın Pflicht'iyle özdeşleşmiştir ve koşulsuz buyruk çağrışımı taşır. görev: makam işine daralır. Tercih: vazife.
"Ödev" demek, officium'u evrensel bir ahlâk kanununa bağlar; oysa Stoacı kathēkon bir canlının tabiatına uygun düşen, bitkilere ve hayvanlara bile yayılabilen bir "uygunluk"tur. "Vazife" Türkçede hem makam işini hem ahlâkî yükümlülüğü taşır.
Atıf ve kaynak notu
Kant'ın Pflicht'ini officium'a geriye yansıtmamak gerekir; Cicero'da vazife tabiata uygunluktan doğar, saf iradenin kanunundan değil.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: vazife, vazifenin, vazifesine, vazifelerin, vazifesinde, vazifesini
Metinlerde işaretlendiği yerler
69 yer · 69 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Cicero, Buluş Üzerine1.1
- Cicero, Hatip Üzerine1.40
- Cicero, Hitabetin Bölümleri28
- Cicero, Devlet Üzerine1.4
- Cicero, Kanunlar Üzerine1.7
- Cicero, Brutus197
- Cicero, Hatip16
- Cicero, Stoacıların Paradoksları1.12
- Cicero, Akademik Meseleler1.11
- Cicero, Lucullus23
- Cicero, En Yüksek İyi ve Kötü Üzerine1.11
- Cicero, Tusculum Sohbetleri1.109
- Cicero, Tanrıların Tabiatı Üzerine1.40
- Cicero, İhtiyarlık Üzerine29
- Cicero, Kehanet Üzerine1.27
- Cicero, Topika86
- Cicero, Dostluk Üzerine8
- Cicero, Vazifeler Üzerine1.4
- Lucretius, Şeylerin Tabiatı Üzerine4.1123
- Seneca, İnayet Üzerine2.2
- Seneca, Bilgenin Sarsılmazlığı Üzerine19.2
- Seneca, Öfke Üzerine1.2.3
- Seneca, Marcia'ya Teselli2.5
- Seneca, Mutlu Hayat Üzerine11.2
- Seneca, Ruh Huzuru Üzerine3.1
- Seneca, Hayatın Kısalığı Üzerine3.5
- Seneca, Polybius'a Teselli5
- Seneca, Annesi Helvia'ya Teselli6.2
- Seneca, İyilikler Üzerine1.1.8
- Seneca, Tabiat Meseleleri6.32.12
- Seneca, Lucilius'a Ahlâk Mektupları1.3.2
- Quintilianus, Hatiplik Eğitimi1.pr.4
- Augustinus, Akademikler'e Karşı1.8
- Augustinus, Düzen Üzerine2.7
- Augustinus, İç Konuşmalar10
- Augustinus, Ruhun Büyüklüğü Üzerine33
- Augustinus, Hür İrade Üzerine5
- Augustinus, Katolik Kilisesinin ve Maniheistlerin Ahlâkı Üzerine19
- Augustinus, İnanmanın Faydası Üzerine4
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_7
- Augustinus, İman ve İnanç Formülü Üzerine1
- Augustinus, Simplicianus'a Muhtelif Meseleler1_30
- Augustinus, Hristiyan Öğretisi Üzerine30
- Augustinus, İtiraflar6.22
- Augustinus, Teslis Üzerine33
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri3.13
- Augustinus, Tanrı Devleti1.9
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)18
- Augustinus, Tabiat ve Lütuf Üzerine72
- Augustinus, Yalana Karşı25
- Boethius, Aristoteles'in Kategoriler'i ŞerhiPL64.201
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1171
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler2.3
- Sevillalı Isidorus, Eşanlamlılar (Günahkâr Ruhun Ağıtı)2_10
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerinepr
- Descartes, Ruhun TutkularıAT11.460
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.020
- Kant, Ahlâk Metafiziğinin TemellendirilmesiAA04.389
- Kant, Şu Soruya Cevap: Aydınlanma Nedir?AA08.040
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi250
- Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları5
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları181
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri76
- Nietzsche, Şen İlimFW-5
- Nietzsche, Böyle Buyurdu ZerdüştZa-I-Verwandlungen
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-226
- Nietzsche, DeccalAC-11
- Nietzsche, Ecce HomoEH-Vorwort-1
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-38