İçeriğe geç

Kavram

Officium

Yunanca
καθῆκον (kathēkon)
Latince
officium
Almanca
Pflicht
Fransızca
devoir
İngilizce
duty
Türkçe
vazife

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir kişinin konumundan doğan görev (dostun, hatibin, babanın vazifesi). Felsefede tabiata uygun, akılca savunulabilir eylem.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 3. yy Zenon, Khrysippos kathēkon / katorthōma
MÖ 2. yy Panaitios Vazife üzerine (Cicero'nun De officiis'inin kaynağı)
MÖ 45 Cicero medium ve perfectum officium Cicero, De finibus III
MÖ 44 Cicero De officiis Cicero, De officiis
4. yy Ambrosius De officiis ministrorum: Hristiyan din adamının vazifeleri

Dönüşüm: toplumsal görevden Stoacı "uygun eylem"e, oradan Hristiyan vazife ahlâkına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca καθῆκον (kathēkon) Stoa: "uygun düşen", makul bir gerekçesi olan eylem; tam doğru eylem katorthōma.
Latince officium opus + facere ("iş görmek") ya da ob + facere'den: bir kimsenin görmesi gereken iş, görev. Cicero kathēkon'u bununla verir; medium officium (orta vazife) ile perfectum officium (tam vazife = katorthōma) ayrımı (De fin. 3.58–59).
Almanca / Fransızca Pflicht / devoir İkisi de Kantçı ahlâkın gölgesindedir.
İngilizce duty

Türkçe karşılığı

vazife. ödev: Kant'ın Pflicht'iyle özdeşleşmiştir ve koşulsuz buyruk çağrışımı taşır. görev: makam işine daralır. Tercih: vazife.

"Ödev" demek, officium'u evrensel bir ahlâk kanununa bağlar; oysa Stoacı kathēkon bir canlının tabiatına uygun düşen, bitkilere ve hayvanlara bile yayılabilen bir "uygunluk"tur. "Vazife" Türkçede hem makam işini hem ahlâkî yükümlülüğü taşır.

Atıf ve kaynak notu

Kant'ın Pflicht'ini officium'a geriye yansıtmamak gerekir; Cicero'da vazife tabiata uygunluktan doğar, saf iradenin kanunundan değil.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: vazife, vazifenin, vazifesine, vazifelerin, vazifesinde, vazifesini

Metinlerde işaretlendiği yerler

69 yer · 69 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.