İçeriğe geç

Kavram

Mors

Yunanca
θάνατος (thanatos)
Latince
mors; letum, obitus, funus
Almanca
der Tod
Fransızca
la mort
İngilizce
death
Türkçe
ölüm

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte hayatın sonu. Lucretius'ta (1) fiziksel olarak ilk başlangıçların birlikteliğinin dağılması ("ölüm şeyleri, maddenin cisimlerini yok edecek biçimde öldürmez, birlikteliklerini dağıtır", 2.1002–1003); (2) ruh da cisimli ve ölümlü olduğu için, ölümden sonra hissedecek bir öznenin kalmaması; (3) ahlâkta, açgözlülüğün, makam hırsının, iç savaşın ve batıl dinin kaynağı olan ölüm korkusunun (metus mortis, Acheruntis metus) akılla dağıtılması (III. kitap).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon Ruhun bedenden ayrılması; felsefe ölmeye hazırlıktır psyche
MÖ 4.–3. yy Epikuros Hissin yokluğu; "bize hiçbir şeydir"
MÖ 1. yy Lucretius Birleşmenin çözülmesi; ruhun ölümlülüğü; simetri ispatı (doğumdan önceki sonsuz zaman) Lucretius, De rerum natura III
MÖ 1. yy Cicero Ölüm ya ruhun göçü ya hissin yokluğu; her iki durumda da kötü değildir Cicero, Tusculanae I

Dönüşüm: ruhun bir yere gidişinden, hissedecek kimsenin kalmadığı bir yokluğa; korkulacak şeyden korkunun nesnesi olmayan şeye.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca θάνατος Epikuros: "Ölüm bize hiçbir şeydir" (Kyriai doxai 2; Menoikeus'a mektup 124–125).
Latince mors, mortis mortalis "ölümlü", immortalis "ölümsüz". Şiirde eşanlamlı letum (daha ağır, şiirsel), obitus "göçüş", funus "cenaze".
Almanca / Fransızca Tod / mort
İngilizce death

Türkçe karşılığı

ölüm. Rakibi yok; letum da "ölüm" diye çevrilir. mortalis "ölümlü", funus "cenaze".

Lucretius'ta ölüm bir "olay" ya da bir "yer" (Akheron) değil, bir birleşmenin çözülmesidir: "bir şey değişip kendi sınırlarından çıkarsa bu, hemen, önceden var olanın ölümü olur" (DRN 1.670–671; 2.753–754; 3.519–520). Bu yüzden "ölüm bize hiçbir şeydir" (3.830).

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ölüm, ölümün, ölümü, ölümden, ölüme, ölümle

Metinlerde işaretlendiği yerler

60 yer · 60 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.