İçeriğe geç

Kavram

Fatum

Yunanca
εἱμαρμένη (heimarmenē)
Latince
fatum
Almanca
Schicksal
Fransızca
destin
İngilizce
fate
Türkçe
kader

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte kaçınılmaz son, ölüm (fata). Felsefede her şeyin önceden belirlenmiş sebeplerle olması; hür iradeyle ilişkisi De fato'nun sorusu.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 3. yy Khrysippos heimarmenē; silindir benzetmesi
MÖ 44 Cicero Kaderin tanımı Cicero, De divinatione 1.125
MÖ 44 Cicero Khrysippos, Diodoros ve Epikuros karşısında kader; Karneades'in çözümü Cicero, De fato
6. yy Boethius fatum – providentia

Dönüşüm: tanrıların sözünden sebepler zincirine; Hristiyan geleneğinde takdirin bir aracına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca εἱμαρμένη (heimarmenē) "Payına düşen"; Stoa: sebeplerin kırılmaz zinciri.
Latince fatum fari "söylemek" fiilinin ortacı: "söylenmiş olan", tanrıların sözü. Cicero, Stoacılardan aktararak: sebeplerin düzeni ve zinciri (ordo seriesque causarum), sebebin sebebe bağlanması (Div. 1.125).
Almanca / Fransızca Schicksal / destin
İngilizce fate

Türkçe karşılığı

kader. yazgı: öz Türkçe, ama "yazılmış" imgesiyle Latince "söylenmiş"ten ayrılır. mukadderat: ağır. Tercih: kader.

Türkçe "kader" kelam geleneğinde Tanrı'nın takdiriyle ilişkilidir; Stoacı fatum ise kişisel bir iradeden çok sebepler zinciridir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kaderin, kader, kaderi, kaderle, Kader, kaderden

Metinlerde işaretlendiği yerler

50 yer · 50 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.