İçeriğe geç

Kavram

Providentia

Yunanca
πρόνοια (pronoia)
Latince
providentia
Almanca
Vorsehung
Fransızca
providence
İngilizce
providence
Türkçe
öngörü (teolojik bağlamda: takdir)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte tedbir, ihtiyat. Felsefede evrenin tanrısal bir öngörüyle yönetilmesi; Epikurosçuların reddettiği ve Stoacıların savunduğu tez.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 3. yy Stoa pronoia
MÖ 45 Cicero Epikurosçu eleştiri (I) ve Stoacı savunu (II) Cicero, De natura deorum
MS 1. yy Seneca Tanrı iyileri sert bir baba gibi sınar; kötülük görünen şeyler iyi insanın ve bütünün yararınadır Seneca, De providentia
6. yy Boethius providentia – fatum (Cons. 4.6)

Dönüşüm: insanın tedbirinden tanrının evreni yönetmesine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πρόνοια (pronoia) Stoa: evreni yöneten tanrısal öngörü.
Latince providentia pro-videre "önceden görmek, tedbir almak". İnsanda prudentia'nın bir kısmı (De inv. 2.160); tanrılarda evreni yöneten öngörü (De nat. deor. 2.73–75, 2.58: pronoia). Boethius'ta providentia ile fatum ayrımı (Cons. 4.6).
Almanca / Fransızca Vorsehung / providence
İngilizce providence

Türkçe karşılığı

öngörü; takdir. inayet: kelamda Tanrı'nın lütufkâr gözetimidir. takdir-i ilahî: kader ile karışır. Tercih: Cicero'da öngörü; Boethius ve Augustinus'ta bağlama göre takdir.

"Öngörü" kelimenin "önceden görme" imgesini korur ve Stoacı tanrının bilgiyle yöneten aklını verir; "inayet" ise lütuf ve merhamet ekler.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: takdir, takdirle, takdirin, takdire, öngörüyle, öngörü

Metinlerde işaretlendiği yerler

53 yer · 53 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.