İçeriğe geç

Kavram

Summum bonum

Yunanca
τὸ τέλος, τἀγαθόν (to telos, t'agathon)
Latince
summum bonum; extremum, ultimum bonorum
Almanca
das höchste Gut
Fransızca
le souverain bien
İngilizce
highest good
Türkçe
en yüksek iyi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Felsefî bir terimdir: ahlâk felsefesinin temel sorusu "en yüksek iyi nedir?" sorusudur. Cicero ve Augustinus'a göre bütün felsefe okulları bu soruya verdikleri cevapla ayrılır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Varro Gaye üzerine 288 olası okul (Augustinus'un aktarımıyla, CD 19.1)
MÖ 45 Cicero Haz, fazilet, tabiata uygun ilk şeyler Cicero, De finibus
MÖ 45 Cicero Mutlu hayat ve fazilet Cicero, Tusculanae disputationes V
5. yy Augustinus En yüksek iyi ebedî hayattır (CD 19.4)
6. yy Boethius en yüksek iyi saadettir, saadet Tanrı'dır; iyi ile bir aynıdır (Cons. III 2, 10–11) Felsefenin Tesellisi III

Dönüşüm: okulların tartışma konusundan Hristiyan teolojisinde Tanrı'ya.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca τὸ τέλος, τἀγαθόν Ayrı bir terim değil; telos ve agathon birleşir. Bkz. agathon.
Latince summum bonum "En üstteki iyi". Cicero'da finis ile eşanlamlı kullanılır; summum malum karşıtıdır.
Almanca / Fransızca das höchste Gut / le souverain bien
İngilizce highest good

Türkçe karşılığı

en yüksek iyi. en büyük iyi: niceliksel bir karşılaştırma ima eder. yüce iyi: dinî çağrışım. Tercih: en yüksek iyi.

"En büyük iyi" demek iyileri tek bir ölçekte karşılaştırır; Stoacı için ise ahlâken güzel olan ötekilerle karşılaştırılamaz, onlardan türce farklıdır. "En yüksek" bu basamak farkını daha iyi taşır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: en yüksek iyi, en yüksek iyinin, en yüksek iyiyi, en yüksek iyidir, En yüksek iyi, En yüksek iyiyi

Metinlerde işaretlendiği yerler

43 yer · 43 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.