İçeriğe geç

Kavram

Peccatum

Yunanca
ἁμαρτία (hamartia)
Latince
peccatum; peccare "günah işlemek"; peccator "günahkâr"
Almanca
Sünde
Fransızca
péché
İngilizce
sin
Türkçe
günah; günah işlemek; günahkâr

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik Latincede peccatum yanlış adım, hata, kusurdur. Stoacı ahlâkta (Cicero) doğru yapılmış işin (recte factum, katorthōma) karşıtıdır: Bilge olmayanın her işi hatadır. Augustinus De utilitate credendi 27'de bu Stoacı şemayı kullanır: Doğru akıldan çıkmayan her iş günahtır, yalnız bilge günah işlemez. De duabus animabus'ta günahın tarifini iradenin tarifine bağlar: İrade, hiçbir şeyin zorlamadığı, bir şeyi kaybetmemeye ya da elde etmeye yönelik ruh hareketidir; günah, adaletin yasakladığı ve kişinin kaçınmakta özgür olduğu şeyi tutma ya da elde etme iradesidir. Bundan, Maniheistlerin iddia ettiği gibi kötülüğü isteyen ayrı bir kötü ruh tabiatının gerekmediği sonucu çıkar: Günah işleyen aynı ruhtur ve ruh, ruh olduğu ölçüde Tanrı'dandır, günahkâr olduğu ölçüde değildir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 46 Cicero Stoacı paria peccata: bilge olmayanın bütün hataları eşittir Cicero, Paradoxa Stoicorum III
391 Augustinus doğru akıldan çıkmayan iş; yalnız bilge günah işlemez Augustinus, De utilitate credendi 27
391–392 Augustinus günahın yeri yalnız iradedir; günahın tarifi Augustinus, De duabus animabus 10–15

Dönüşüm: "Hedefi ıskalamak" ve Stoacı "hata"dan, Augustinus'ta iradenin adaletin yasakladığına özgürce yönelmesine; sonra Pelagius tartışmasında ilk günah (peccatum originale) öğretisine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἁμαρτία (hamartia) Kökte "hedefi ıskalamak". Aristoteles'te trajik kahramanın yanılgısı (Poetika 13); Septuaginta ve Yeni Ahit'te Tanrı'nın buyruğuna karşı gelme, günah.
Latince peccatum; peccare, peccator Klasik Latincede "hata, yanlış adım, kusur" (Cicero, Paradoxa Stoicorum III: paria peccata "bütün hatalar eşittir"). Hristiyan Latincesinde hamartia'nın karşılığı olarak "günah". Augustinus De duabus animabus 15'te tarif eder: peccatum est uoluntas retinendi uel consequendi quod iustitia uetat et unde liberum est abstinere.
Almanca / Fransızca Sünde / péché
İngilizce sin

Türkçe karşılığı

günah; günah işlemek; günahkâr. günah: Farsça gunāh; dinî ahlâk dilinde yerleşik, Augustinus'un teolojik anlamına tam uyar. hata / kusur: Cicero'nun ve Stoacıların ahlâkî peccatum'u için daha yerindedir; Hristiyan metinlerinde zayıf kalır. suç: hukukî crimen, scelus için ayrılmalıdır. Peccatum → Augustinus'ta günah; Cicero'da bağlama göre hata.

"Günah" kelimesi Türkçede dinî bir yasağın çiğnenmesini çağrıştırır. Augustinus'un tarifinde ise günahın yeri yalnızca iradedir: Uyuyan ya da bağlı birinin eliyle yapılan kötülük günah değildir; istediğini yapamayan kişi ise yalnızca kötü iradesiyle günah işlemiş sayılır. Günah, bir şeyin cevheri değil, iradenin adaletin yasakladığına yönelmesidir.

Atıf ve kaynak notu

Günahı iradeye bağlayan tarif Augustinus'undur; ama kendisi Retractationes I 15'te bu tarifin yalnızca özgür iradeyle işlenen günahı kapsadığını, ilk günahın cezası olarak gelen zorunluluğu kapsamadığını ekler.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: günah, günahı, günahtır, günahların, günahlarını, günahın

Metinlerde işaretlendiği yerler

39 yer · 39 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.