İçeriğe geç

Kavram

Malum

Yunanca
κακόν (kakon) · κακία (kakia)
Latince
malum; malitia; peccatum (ilgili)
Almanca
das Böse; Übel
Fransızca
le mal
İngilizce
evil
Türkçe
kötülük; kötü

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte zarar, felaket, kötü iş. Felsefede: Tanrı iyiyse ve her şeyi yönetiyorsa kötülük nereden gelir sorusu (unde malum). De ordine'de cevap düzen kavramıyla verilir: Kötülükler düzenin dışında değildir; Tanrı onları sevmez, ama sevmemesi de düzendir; bütünün güzelliği, konuşmadaki karşıtlıklar gibi, zıtlardan biçimlenir (I 18; II 12–13).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon İyinin zıddı olarak kötülüğün zorunluluğu agathon
3. yy Plotinos Kötülük, yoksunluk ve madde steresis
386 Augustinus Kötülükler de düzenin içindedir; Tanrı onları sevmez Augustinus, De ordine
387–388 Augustinus Kötülük cevher değildir: tabiata aykırı olan, zarar veren, bozulma; yani özden düşüp var olmamaya yönelme ve iyinin yoksunluğu (Maniheizme karşı) Augustinus, De moribus ecclesiae II 1–9
391–392 Augustinus Kusur cevher değil, faziletin eksilmesidir; tabiatça kötü ruh yoktur, kötülük iradenin günahıdır (Maniheistlerin iki ruh öğretisine karşı) Augustinus, De duabus animabus 6–8, 16–18
405 dolayı Augustinus Kötülük ölçünün, suretin ve düzenin bozulmasıdır; tabiat olarak hiçbir şey kötü değildir, kötülük iyiyi kötü kullanmak ve daha iyiyi terk etmektir Augustinus, De natura boni 4–6, 34–37

Dönüşüm: kozmik bir karşı ilkeden (Maniheizm), düzen içinde yer tutan ve sonunda iyinin yoksunluğu olarak tarif edilen bir eksikliğe.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca κακόν (kakon); κακία Platon'da (Theaitetos 176a) kötülüklerin yok olamayacağı, çünkü iyinin bir zıddı olması gerektiği; Plotinos'ta (Enneadlar I 8) kötülük maddeye bağlanan yoksunluk.
Latince malum (çoğulu mala); malitia; peccatum malus "kötü" sıfatının nötr hâli: hem çekilen kötülük (acı, felaket) hem yapılan kötülük (günah). Augustinus'ta erken diyaloglarda düzen içindeki yeriyle (De ordine), sonra Maniheizme karşı "iyinin yoksunluğu" (privatio boni) olarak tarif edilir (Confessiones VII 12, Enchiridion 11).
Almanca / Fransızca das Böse, Übel / le mal
İngilizce evil

Türkçe karşılığı

kötülük; kötü. şer: dinî-kelâmî çağrışımı güçlü, hayır/şer ikiliğinde yerinde ama gündelik dilde dar. fenalık: gündelik, felsefî ağırlığı az. günah: yalnız peccatum için. Tercih: "kötülük"; çoğul mala "kötülükler", bona et mala "iyiler ve kötüler".

"Şer" seçilseydi kötülüğün hayırla eşit güçte bir karşı ilke olduğu (Maniheist okuma) çağrışabilirdi; Augustinus tam bunu reddeder. "Kötülük" hem çekilen hem yapılan kötülüğü karşılar ve bir öz bildirmez.

Atıf ve kaynak notu

Privatio boni formülü De ordine'de henüz yoktur; burada kötülük daha çok düzen ve güzellik estetiği içinde ele alınır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kötü, kötülüğün, kötülük, kötülükler, Kötülük, kötülüğü

Metinlerde işaretlendiği yerler

42 yer · 42 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.