İçeriğe geç

Kavram

Immortalitas

Yunanca
ἀθανασία (athanasia) · ἀθάνατος (athanatos)
Latince
immortalitas; immortalis
Almanca
Unsterblichkeit
Fransızca
immortalité
İngilizce
immortality
Türkçe
ölümsüzlük; ölümsüz

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte ölmemek, adın ya da şanın sürmesi (Cicero'da immortalitas gloriae). Felsefede ruhun bedenin ölümünden sonra var olmaya devam etmesi. Augustinus'ta iki adımlı bir delil: (1) hakikat yok olamaz, çünkü "hakikat yok oldu" önermesi bile doğru olacaktır (Soliloquia II 2); (2) bir dayanakta ayrılmaz şekilde bulunan şey dayanağı yok olunca kalamaz; ilim ve hakikat ruhta böyle bulunur; öyleyse ruh da yok olmaz (II 22–24, 33). Augustinus bu delilin cahil ruhta ilmin nasıl bulunduğu sorusunu açık bıraktığını kendisi de söyler; cevabını hatırlama benzetmesinde ve De immortalitate animae'de arar.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon Ruh hayat ilkesidir, zıddı olan ölümü kabul etmez (Phaidon) psyche
MÖ 45 Cicero Ruhun ölümsüzlüğü için Platoncu deliller; ölüm kötülük değildir Cicero, Tusculanae disputationes I
MÖ 1. yy Lucretius Ruh bedenle doğar ve onunla dağılır; ölümsüzlük inkâr edilir Lucretius, De rerum natura III
386–387 Augustinus Yok olmayan hakikat ruhta bir dayanakta bulunduğu için ruh da ölümsüzdür Augustinus, Soliloquia I 29; II 1–7, 22–24, 33
387 Augustinus Değişmez ilim, akıl ve sanat ruhta ayrılmaz şekilde bulunur; ruh hakikatten ayrılamaz, hiçliğe varamaz, bedene dönüşemez; ruh hayattır Augustinus, De immortalitate animae 1–25

Dönüşüm: Platon'un hayat ilkesine dayanan delilinden (Augustinus bunu Soliloquia II 23'te ışığın sönmesi örneğiyle yetersiz bulur) hakikatin ve ilmin yok olmazlığına dayanan, bilgi kuramından çıkan bir delile.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀθανασία (athanasia); ἀθάνατος Homeros'ta tanrıların sıfatı ("ölmeyenler"); Platon'un Phaidon'unda ruhun ölümsüzlüğü için dört delil, sonuncusu: ruha hayat veren şey kendinde ölümü kabul etmez. Bkz. psyche.
Latince immortalitas; immortalis in- + mortalis (< mors). Cicero'da (Tusculanae I, De senectute) Platoncu delillerin Latince aktarımı. Augustinus'ta Soliloquia II'nin ve De immortalitate animae'nin konusu: ruhta bir dayanakta bulunur gibi bulunan ilim (disciplina) ve hakikat yok olmadığına göre ruh da yok olmaz.
Almanca / Fransızca Unsterblichkeit / immortalité
İngilizce immortality

Türkçe karşılığı

ölümsüzlük; ölümsüz. bekâ: tasavvufta Tanrı'da kalmayı anlattığı için başka bir yük taşır. ebedîlik: başı ve sonu olmayanı da kapsar; aeternitas için ayrıldı (aeternitas). ölmezlik: doğru, ama yazı dilinde yerleşmemiş. Tercih: "ölümsüzlük"; immortalis "ölümsüz", mortalis "ölümlü".

"Ölümsüzlük" yalnız ölümün yokluğunu söyler; başlangıcın olup olmadığı hakkında bir şey söylemez. Augustinus'un tartıştığı da budur: Ruh var olmaya başlamış olabilir, ama bir kez var olduktan sonra yok olmaz. "Ebedîlik" seçilseydi ruha Tanrı'ya ait olan başsızlık da yüklenirdi.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus Retractationes I 4–5'te bu delillerden bazılarını (özellikle ilimlerin cahil ruhta da bulunduğu düşüncesini, hatırlama benzetmesini) sonradan düzeltmiştir; Soliloquia'daki biçim onun olgun öğretisi değildir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ölümsüz, ölümsüzlüğü, ölümsüzlük, ölümsüzdür, ölümsüzlükten, ölümsüzlükle

Metinlerde işaretlendiği yerler

39 yer · 39 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.