İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

29. Bölüm

  1. Otoritenin iyiliği hakkında şimdilik yeterli görüldüğü kadarıyla konuştuğumuza göre, aklın görünür şeylerden görünmez şeylere, geçici şeylerden ebedî şeylere yükselerek ne kadar ilerleyebileceğini görelim. Çünkü göğün güzelliğine, yıldızların düzenine, ışığın parlaklığına, gece ile gündüzün birbirini izleyişine, ayın aylık devrelerine, yılın dört unsura uyan dört mevsimlik ayarına, türleri ve sayıları doğuran tohumların bunca gücüne ve kendi cinsinde kendi ölçüsünü ve tabiatını koruyan her şeye boş yere ve beyhude bakmamak gerekir. Bunları düşünürken boş ve geçip gidecek bir merak işletilmemeli, ölümsüz ve hep kalıcı olana bir basamak kurulmalıdır. Çünkü en yakın adım, bütün bunları hisseden şu hayat veren tabiatın ne olduğuna dikkat etmektir: Bu tabiat bedene hayat verdiğine göre, bedenden üstün olması zorunludur. Zira herhangi bir kütle, bu görünür ışıkla ne kadar parlarsa parlasın, hayattan yoksunsa büyük değer verilecek bir şey değildir. Çünkü tabiatın kanunu gereği herhangi bir canlı cevher, herhangi bir cansız cevherin önünde gelir.
  1. Ama akılsız hayvanların da yaşadığından ve hissettiğinden kimse şüphe etmediği için, insan ruhunda en üstün olan şey, duyulur şeyleri hissetmesini sağlayan değil, duyulur şeyler hakkında yargıda bulunmasını sağlayan şeydir. Çünkü hayvanların çoğu insanlardan daha keskin görür, bedenin öteki hisleriyle de cisimlere daha keskin bir şekilde dokunur; ama cisimler hakkında yargıda bulunmak yalnız hisseden bir hayata değil, akıl yürüten bir hayata da aittir: Hayvanlar bundan yoksundur, biz bununla üstünüz. Yargıda bulunanın, hakkında yargıda bulunulan şeyden üstün olduğunu görmek ise pek kolaydır. Akıllı hayat yalnız duyulur şeyler hakkında değil, hislerin kendileri hakkında da yargıda bulunur: Kürek düz olduğu halde suyun içinde neden kırık görünmek zorundadır ve neden gözlerle böyle hissedilmesi gerekir? Gözlerin bakışı bunu haber verebilir, ama hiçbir şekilde yargılayamaz. Bu yüzden açıktır ki hissetme hayatı bedenden nasıl üstünse, akıllı hayat da her ikisinden öyle üstündür.

    29
    1. Et quoniam de auctoritatis beneficentia, quantum in praesentia satis visum est, locuti sumus; videamus quatenus ratio possit progredi a visibilibus ad invisibilia, et a temporalibus ad aeterna conscendens. Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem caeli, ordinem siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior eo sit necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aestimanda est. Quaelibet namque viva substantia cuilibet non vivae substantiae naturae lege praeponitur. 53. Sed quia irrationalia quoque animantia vivere atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nos excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpori, ita rationalem utrique praestare.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…