İçeriğe geç

Kavram

Contemplatio

Yunanca
θεωρία (theōria)
Latince
contemplatio; contemplari
Almanca
Betrachtung; Schau; Kontemplation
Fransızca
contemplation
İngilizce
contemplation
Türkçe
seyir; seyretmek

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik Latincede contemplari dikkatle bakmak, gözünü dikmek demektir; kökü kehanetle ilgili bir gözlem alanına (templum) gider. Cicero'da göğün ve tabiatın seyri ruhun en asil uğraşıdır. Augustinus'ta kelime Yeni Platoncu yükselişin son noktasının adı olur: Arınmış ruh (De quantitate animae 33: dördüncü basamak arınma, beşinci saflığı koruma, altıncı yöneliş) en sonunda "gerçekten ve en yüce biçimde var olan şeyleri" görür. Bu seyrin meyvesi haz, saflık ve kesinliktir; ölüm bile, bu seyre daha az engel olunsun diye, bir armağan gibi arzulanır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon, Aristoteles theōria: hakikatin ve ilk ilkelerin seyri; en mutlu hayat —
MÖ 1. yy Cicero göğün ve tabiatın seyri, ruhun en asil uğraşı —
387–388 Augustinus ruhun yedinci basamağı: hakikatin görülmesi ve seyri; basamak değil "durak" Augustinus, De quantitate animae

Dönüşüm: Bir kâhin gözleminden felsefî bakışa, oradan dinî bir yükselişin hedefine. Augustinus'ta seyir, araştırmanın (akıl yürütme) değil, görmenin (ilim) yanına düşer; ama ancak iman, arınma ve ahlâkî emekten sonra gelir.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca θεωρία (theōria) theōros "seyirci, bayram elçisi"nden; Platon ve Aristoteles'te hakikatin seyri, en yüksek hayat tarzı (bios theōrētikos).
Latince contemplatio; contemplari templum'dan: kâhinin gökyüzünde alamet gözlemek için çizdiği alan; con-templari "o alanı baştan başa gözden geçirmek". Cicero'da theōria'nın karşılığı (doğanın ve göğün seyri). Augustinus De quantitate animae 33–35'te ruhun yedinci ve son basamağının adı: visio atque contemplatio veritatis, "hakikatin görülmesi ve seyri"; artık bir basamak değil, bir "durak" (mansio).
Almanca / Fransızca Betrachtung, Schau / contemplation
İngilizce contemplation

Türkçe karşılığı

seyir; seyretmek. seyir: "bakıp seyretmek" anlamıyla hem gözle bakmayı hem dinginlikle temaşa etmeyi verir; tasavvuf dilindeki "seyr" ile yan anlamı Augustinus'un yükseliş şemasına uygundur. temaşa: güzel ve doğru, ama bugün daha çok "gösteri izlemek"e kaymıştır. tefekkür: düşünmeyi, akıl yürütmeyi öne çıkarır; Augustinus'ta ise contemplatio araştırmanın (ratiocinatio) bittiği yerdir. kontemplasyon: köksüz alıntı. Bu yüzden seyir seçildi.

"Tefekkür" demek contemplatio'yu zihnin bir çalışması gibi okutur; "seyir" ise onu bakışın hedefine varması, görmesi olarak okutur. Augustinus aklı "zihnin bakışı" (aspectus mentis), ilmi "görme" (visio) diye ayırdığı için (De quantitate animae 27) görme ağırlıklı karşılık tercih edildi.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un yedi basamağı (animatio, sensus, ars, virtus, tranquillitas, ingressio, contemplatio) kendisi de söylediği gibi bir öğretim şemasıdır; aynı şeylerin başka adlarla ve başka bölümlemelerle de anılabileceğini vurgular (De quantitate animae 35). Ortaçağ mistisizminin sistemli "seyir basamakları"nı bu metne geriye yansıtmamak gerekir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: seyrinden, seyrine, seyretmeye, seyrinin, seyirle, seyrin

Metinlerde işaretlendiği yerler

33 yer · 33 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.