Kavram
Contemplatio
- Yunanca
- θεωρία (theōria)
- Latince
- contemplatio; contemplari
- Almanca
- Betrachtung; Schau; Kontemplation
- Fransızca
- contemplation
- İngilizce
- contemplation
- Türkçe
- seyir; seyretmek
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik Latincede contemplari dikkatle bakmak, gözünü dikmek demektir; kökü kehanetle ilgili bir gözlem alanına (templum) gider. Cicero'da göğün ve tabiatın seyri ruhun en asil uğraşıdır. Augustinus'ta kelime Yeni Platoncu yükselişin son noktasının adı olur: Arınmış ruh (De quantitate animae 33: dördüncü basamak arınma, beşinci saflığı koruma, altıncı yöneliş) en sonunda "gerçekten ve en yüce biçimde var olan şeyleri" görür. Bu seyrin meyvesi haz, saflık ve kesinliktir; ölüm bile, bu seyre daha az engel olunsun diye, bir armağan gibi arzulanır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon, Aristoteles | theōria: hakikatin ve ilk ilkelerin seyri; en mutlu hayat | — |
| MÖ 1. yy | Cicero | göğün ve tabiatın seyri, ruhun en asil uğraşı | — |
| 387–388 | Augustinus | ruhun yedinci basamağı: hakikatin görülmesi ve seyri; basamak değil "durak" | Augustinus, De quantitate animae |
Dönüşüm: Bir kâhin gözleminden felsefî bakışa, oradan dinî bir yükselişin hedefine. Augustinus'ta seyir, araştırmanın (akıl yürütme) değil, görmenin (ilim) yanına düşer; ama ancak iman, arınma ve ahlâkî emekten sonra gelir.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | θεωρία (theōria) | theōros "seyirci, bayram elçisi"nden; Platon ve Aristoteles'te hakikatin seyri, en yüksek hayat tarzı (bios theōrētikos). |
| Latince | contemplatio; contemplari | templum'dan: kâhinin gökyüzünde alamet gözlemek için çizdiği alan; con-templari "o alanı baştan başa gözden geçirmek". Cicero'da theōria'nın karşılığı (doğanın ve göğün seyri). Augustinus De quantitate animae 33–35'te ruhun yedinci ve son basamağının adı: visio atque contemplatio veritatis, "hakikatin görülmesi ve seyri"; artık bir basamak değil, bir "durak" (mansio). |
| Almanca / Fransızca | Betrachtung, Schau / contemplation | |
| İngilizce | contemplation |
Türkçe karşılığı
seyir; seyretmek. seyir: "bakıp seyretmek" anlamıyla hem gözle bakmayı hem dinginlikle temaşa etmeyi verir; tasavvuf dilindeki "seyr" ile yan anlamı Augustinus'un yükseliş şemasına uygundur. temaşa: güzel ve doğru, ama bugün daha çok "gösteri izlemek"e kaymıştır. tefekkür: düşünmeyi, akıl yürütmeyi öne çıkarır; Augustinus'ta ise contemplatio araştırmanın (ratiocinatio) bittiği yerdir. kontemplasyon: köksüz alıntı. Bu yüzden seyir seçildi.
"Tefekkür" demek contemplatio'yu zihnin bir çalışması gibi okutur; "seyir" ise onu bakışın hedefine varması, görmesi olarak okutur. Augustinus aklı "zihnin bakışı" (aspectus mentis), ilmi "görme" (visio) diye ayırdığı için (De quantitate animae 27) görme ağırlıklı karşılık tercih edildi.
Atıf ve kaynak notu
Augustinus'un yedi basamağı (animatio, sensus, ars, virtus, tranquillitas, ingressio, contemplatio) kendisi de söylediği gibi bir öğretim şemasıdır; aynı şeylerin başka adlarla ve başka bölümlemelerle de anılabileceğini vurgular (De quantitate animae 35). Ortaçağ mistisizminin sistemli "seyir basamakları"nı bu metne geriye yansıtmamak gerekir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: seyrinden, seyrine, seyretmeye, seyrinin, seyirle, seyrin
Metinlerde işaretlendiği yerler
33 yer · 33 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Ruhun Büyüklüğü Üzerine33_2
- Augustinus, Musiki Üzerine74
- Augustinus, Hür İrade Üzerine18
- Augustinus, Katolik Kilisesinin ve Maniheistlerin Ahlâkı Üzerine16
- Augustinus, Maniheistlere Karşı Tekvin Üzerine49
- Augustinus, Hakiki Din Üzerine3
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_9
- Augustinus, Yalan Üzerine37
- Augustinus, Simplicianus'a Muhtelif Meseleler1_29
- Augustinus, Hristiyan Öğretisi Üzerine9
- Augustinus, İtiraflar4.23
- Augustinus, Teslis Üzerine8
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri1.9
- Augustinus, Tanrı Devleti7.31
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)62
- Augustinus, Ruh ve Harf Üzerine39
- Augustinus, Yalana Karşı36
- Augustinus, Tashihler1.6.3
- Boethius, Felsefenin Tesellisi5.P2
- Boethius, Katolik İman Üzerine1_5
- Pseudo-Dionysios Areopagites, Dionysios Külliyatıs077
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler3.71_3
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)2.14
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.3
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine1.32
- Descartes, İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar19
- Descartes, Zihnin Yönetimi İçin KurallarAT10.421
- Hegel, Mantık Bilimi1
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları11
- Nietzsche, Şen İlimFW-280
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-III-6
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-282
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-41