Kavram
Habitus
- Yunanca
- ἕξις (hexis)
- Latince
- habitus
- Almanca
- Haltung
- Fransızca
- disposition, habitude
- İngilizce
- habit, disposition
- Türkçe
- meleke
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte dış görünüş, kılık, beden duruşu. Felsefede ruhun kalıcı yetkinliği; Ortaçağda faziletin ve bilginin cinsi.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 84 civarı | Cicero | Tanım ve faziletler | Cicero, De inventione 1.36; 2.159–160 |
| 388–396 | Augustinus | habitus'un türleri: ruhun melekesi, bedenin yapısı, kılık; Filipililer 2:7'deki habitu (skhēma) | Augustinus, De diversis quaestionibus LXXXIII 73 |
| 13. yy | Thomas Aquinas | habitus: faziletin ve bilginin cinsi |
Dönüşüm: kılıktan ruh hâline, oradan "alışkanlık"a.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἕξις (hexis) | Bkz. hexis. |
| Latince | habitus | habere "sahip olmak, tutmak" fiilinden. Cicero: ruhun ya da bedenin bir şeyde kalıcı ve tam bir yetkinliği (animi aut corporis constans et absoluta aliqua in re perfectio, De inv. 1.36); faziletler ruhun melekeleri olarak tanımlanır (De inv. 2.159–160). Ayrıca dış görünüş, kılık. |
| Almanca / Fransızca | Haltung / disposition, habitude | Fransızca habitude "alışkanlık"a kaymıştır. |
| İngilizce | habit, disposition |
Türkçe karşılığı
meleke. hâl: Kavramlar notlarında hexis için kullanılır, ama bu çeviri projesinde "hâl" perturbatio'ya ayrılmıştır. alışkanlık: tekrarla kazanılmış davranışa daralır. Tercih: meleke; giyim bağlamında kılık.
"Meleke" kazanılmış, kalıcı bir yetkinliği bildirir ve Cicero'nun tanımına uyar; Aristotelesçi hexis'in daha geniş "hâl" anlamı ise hexis notunda kalır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: meleke, melekesi, melekesine, melekelerdir, melekenin, melekesindedir
Metinlerde işaretlendiği yerler
33 yer · 32 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Cicero, Buluş Üzerine1.34
- Cicero, Hitabetin Bölümleri79
- Cicero, Kanunlar Üzerine1.45
- Cicero, Akademik Meseleler1.38
- Cicero, En Yüksek İyi ve Kötü Üzerine3.48
- Cicero, Tusculum Sohbetleri4.29
- Cicero, Topika62
- Lucretius, Şeylerin Tabiatı Üzerine3.91
- Seneca, Öfke Üzerine3.26.5
- Seneca, Mutlu Hayat Üzerine9.3
- Seneca, Merhamet Üzerine1.3.1
- Seneca, Lucilius'a Ahlâk Mektupları2.16.6
- Quintilianus, Hatiplik Eğitimi10.1.1
- Augustinus, Akademikler'e Karşı3.5
- Augustinus, Düzen Üzerine1.1
- Augustinus, Katolik Kilisesinin ve Maniheistlerin Ahlâkı Üzerine6
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_7
- Augustinus, Simplicianus'a Muhtelif Meseleler1_21
- Augustinus, Teslis Üzerine149
- Augustinus, Tanrı Devleti11.10
- Boethius, Aristoteles'in Kategoriler'i ŞerhiPL64.211_2
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si ŞerhiPL64.383_2
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si Şerhi (İkinci Şerh)PL64.399_2
- Boethius, Bölme ÜzerinePL64.879
- Boethius, Topik Farklar ÜzerinePL64.1179
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1119_2
- Pseudo-Dionysios Areopagites, Dionysios Külliyatıs078
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)1.19
- Descartes, Yöntem Üzerine Konuşma28
- Descartes, İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar22
- Descartes, Ruhun TutkularıAT11.373 AT11.453
- Kant, Yargı Gücünün EleştirisiAA05.472