İçeriğe geç

Kavram

Forma

Yunanca
εἶδος (eidos); μορφή (morphē)
Latince
forma; formare, formabilis
Almanca
Form, Gestalt
Fransızca
forme
İngilizce
form
Türkçe
suret

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Forma gündelikte dış görünüş, güzellik, kalıptır. De libero arbitrio II 16–17'de Augustinus her değişen şeyin "biçimlenebilir" olduğunu, hiçbir şeyin kendini biçimlendiremeyeceğini, dolayısıyla cisim ve ruhun "değişmez ve hep kalıcı bir suret" ile biçimlendiğini söyler; suret çekilirse şey hiçliğe düşer. Suretler sayıya sahiptir (formas habent quia numeros habent); sureti ve sayıyı veren değişmez suret, şeylerin takdiridir. II 20'de suretin başlangıcı bile (inchoatio formae) bir iyidir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon eidos/idea: değişmez örnek eidos
MÖ 4. yy Aristoteles morphē: maddeyle birlikte cevheri kuran suret hyle
MÖ 46 Cicero forma = Platon'un idea'sı Cicero, Orator
388–395 Augustinus değişmez suret (Bilgelik) her şeyi biçimlendirir; suret ve sayı varlığın şartıdır (II 16–17, 20) Augustinus, De libero arbitrio

Dönüşüm: Platon'un ayrı ideasından, Hristiyan teolojisinde Tanrı'nın Bilgeliği olan tek bir "değişmez surete".

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca εἶδος (eidos), μορφή (morphē) Platon'da idea/eidos; Aristoteles'te maddeyle birlikte cevheri kuran suret (morphē).
Latince forma; formare "biçimlendirmek", formabilis "biçimlenebilir", formatum "biçimlenmiş" Cicero idea'yı forma ile karşılar (Orator 10); Augustinus'ta "değişmez suret" (forma incommutabilis) Tanrı'nın Bilgeliğidir.
Almanca / Fransızca Form / forme
İngilizce form

Türkçe karşılığı

suret. suret: çekirdek tablodaki karşılık (forma / species: suret / tür); İslam felsefesinin ṣūret'i (heyûlâ–suret) ile aynı kavram ailesine bağlar. biçim: gündelik ve canlı; şekil anlamında ("cisimlerin şekilleri") böyle çevrilir, ama "biçimlendirmek, biçimlenebilir" fiillerinde kullanılır. form: yabancı kelime.

"Suret" metafizik bir ilkeyi, "biçim" görünen dış şekli çağrıştırır. Augustinus'ta ikisi bir aradadır: Göze görünen biçim, değişmez suretin ve sayının izidir.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un forma'sı Aristotelesçi madde–suret çözümlemesi değildir; Yeni Platoncu bir katılım (biçimlenmek = suretten pay almak) düşüncesidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: suret, suretini, sureti, suretin, suretinde, suretlerin

Metinlerde işaretlendiği yerler

31 yer · 31 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.