Kavram
Forma
- Yunanca
- εἶδος (eidos); μορφή (morphē)
- Latince
- forma; formare, formabilis
- Almanca
- Form, Gestalt
- Fransızca
- forme
- İngilizce
- form
- Türkçe
- suret
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Forma gündelikte dış görünüş, güzellik, kalıptır. De libero arbitrio II 16–17'de Augustinus her değişen şeyin "biçimlenebilir" olduğunu, hiçbir şeyin kendini biçimlendiremeyeceğini, dolayısıyla cisim ve ruhun "değişmez ve hep kalıcı bir suret" ile biçimlendiğini söyler; suret çekilirse şey hiçliğe düşer. Suretler sayıya sahiptir (formas habent quia numeros habent); sureti ve sayıyı veren değişmez suret, şeylerin takdiridir. II 20'de suretin başlangıcı bile (inchoatio formae) bir iyidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon | eidos/idea: değişmez örnek | eidos |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | morphē: maddeyle birlikte cevheri kuran suret | hyle |
| MÖ 46 | Cicero | forma = Platon'un idea'sı | Cicero, Orator |
| 388–395 | Augustinus | değişmez suret (Bilgelik) her şeyi biçimlendirir; suret ve sayı varlığın şartıdır (II 16–17, 20) | Augustinus, De libero arbitrio |
Dönüşüm: Platon'un ayrı ideasından, Hristiyan teolojisinde Tanrı'nın Bilgeliği olan tek bir "değişmez surete".
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | εἶδος (eidos), μορφή (morphē) | Platon'da idea/eidos; Aristoteles'te maddeyle birlikte cevheri kuran suret (morphē). |
| Latince | forma; formare "biçimlendirmek", formabilis "biçimlenebilir", formatum "biçimlenmiş" | Cicero idea'yı forma ile karşılar (Orator 10); Augustinus'ta "değişmez suret" (forma incommutabilis) Tanrı'nın Bilgeliğidir. |
| Almanca / Fransızca | Form / forme | |
| İngilizce | form |
Türkçe karşılığı
suret. suret: çekirdek tablodaki karşılık (forma / species: suret / tür); İslam felsefesinin ṣūret'i (heyûlâ–suret) ile aynı kavram ailesine bağlar. biçim: gündelik ve canlı; şekil anlamında ("cisimlerin şekilleri") böyle çevrilir, ama "biçimlendirmek, biçimlenebilir" fiillerinde kullanılır. form: yabancı kelime.
"Suret" metafizik bir ilkeyi, "biçim" görünen dış şekli çağrıştırır. Augustinus'ta ikisi bir aradadır: Göze görünen biçim, değişmez suretin ve sayının izidir.
Atıf ve kaynak notu
Augustinus'un forma'sı Aristotelesçi madde–suret çözümlemesi değildir; Yeni Platoncu bir katılım (biçimlenmek = suretten pay almak) düşüncesidir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: suret, suretini, sureti, suretin, suretinde, suretlerin
Metinlerde işaretlendiği yerler
31 yer · 31 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Hür İrade Üzerine30
- Augustinus, Maniheistlere Karşı Tekvin Üzerine3
- Augustinus, Hakiki Din Üzerine3
- Augustinus, İki Ruh Üzerine2
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_4
- Augustinus, İman ve İnanç Formülü Üzerine2
- Augustinus, İtiraflar11.40
- Augustinus, İyinin Tabiatı Üzerine18
- Augustinus, Teslis Üzerine6_2
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri1.4
- Augustinus, Tanrı Devleti5.11
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)35
- Boethius, Felsefenin Tesellisi3.M9.1
- Boethius, Teslis Üzerine2
- Boethius, Cevherler Nasıl İyidir1
- Boethius, Porphyrios'un Eisagoge'si Şerhi, Birinci ŞerhPL64.51_3
- Boethius, Aristoteles'in Kategoriler'i ŞerhiPL64.171_2
- Boethius, Şartlı Kıyaslar ÜzerinePL64.833
- Boethius, Bölme ÜzerinePL64.879
- Boethius, Topik Farklar ÜzerinePL64.1187
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1045
- Boethius, Aritmetik Üzerinepr_2
- Boethius, Musiki ÜzerinePL63.1195_2
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler13.3
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)1.6_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.1
- Thomas Aquinas, Varlık ve Öz Üzerine1.1
- Descartes, Felsefenin İlkeleriAT8.317
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.086
- Hegel, Mantık Bilimi266
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları61