İçeriğe geç

Kavram

qualitas

Yunanca
ποιότης (poiotes); ποιόν (poion)
Latince
qualitas; quale
Almanca
Qualität; Beschaffenheit
Fransızca
qualité
İngilizce
quality
Türkçe
keyfiyet; keyfiyetli

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "nasıl?" sorusunun karşılığıdır. Felsefede on kategoriden biridir: Ona göre bir şeye keyfiyetli denen şey. En genel cins olduğu için asıl tarifi yoktur, yalnız betimlemesi verilebilir. Dört türü vardır: meleke ve yatkınlık; tabiî kudret ve kudretsizlik; etkilenim keyfiyetleri ve etkilenimler; şekil ve biçim. Asıl hassası, ona göre benzer ve benzemez denmesidir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles kategori; dört tür; hassası benzer ve benzemez
MÖ 1. yy Cicero poiotes için Latince kelime türetir Cicero, Academica
6. yy Boethius keyfiyet cinstir, eş adlı değildir; meleke ile yatkınlık yalnız süreyle ayrılır; seyrek, sık, düz, pürüzlü konumdur, keyfiyet değildir; aynı şey başka bakımlardan hem keyfiyet hem ilişkili olabilir Boethius, In Categorias III

Dönüşüm: Kategori çözümlemesi, sonraki Skolastikte araz kuramına ve keyfiyetin artıp azalması (intensio et remissio formarum) tartışmasına dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ποιότης (poiotes); ποιόν (poion) Platon, Theaitetos 182a'da yeni kelime olarak anılır; Aristoteles, Kategoriler 8
Latince qualitas; quale Cicero'nun türetmesi (Academica I), qualis "nasıl" sorusundan
Almanca / Fransızca Qualität, Beschaffenheit / qualité
İngilizce quality

Türkçe karşılığı

keyfiyet; keyfiyetli. rakipler: "nitelik" (yaygın ve canlı), "nasıllık". Çevirilerde "keyfiyet" sabit tutulur; quantitas "kemiyet" ile çifti korur

Boethius quale ile qualitas'ı ayırır: qualitas yalın olarak pay alınan şeydir (beyazlık), quale hem keyfiyetin kendisi hem ondan pay alan şey (beyaz) için söylenir. Türkçede "keyfiyet / keyfiyetli" çifti bu ayrımı korur.

Atıf ve kaynak notu

Aristoteles'in kendisi saymanın tam olmadığını, başka keyfiyet türlerinin de bulunabileceğini söyler; Boethius bunu öğrencinin kendi araştırmasına bırakılmış bir yer olarak okur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: keyfiyet, keyfiyette, keyfiyetle, keyfiyetler, Keyfiyet, keyfiyete

Metinlerde işaretlendiği yerler

21 yer · 21 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.