Demokrates'in Hikmetli Sözleri (ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΣ ΓΝΩΜΑΙ) — B 35–115
68B35DK: "* kesinlikle sahte bir eklemeyi gösterir." Bu derlemenin Demokritos'la ilişkisi tartışmalıdır; Diels onu İon (Abdera) kökenli sayar ve içeriğini ne bütünüyle sahici ne bütünüyle sahte bulur (bkz. B 35 dipnotu).
DK 68 B 35
Kaynak: Demokrates 1.
Bu sözlerime akılla kulak veren, iyi bir adama yaraşır pek çok iş yapacak, pek çok kötü işten de uzak duracaktır.
- Demokrates 1. γνωμέων μευ τῶνδε εἴ τις ἐπαΐοι ξὺν νόωι, πολλὰ μὲν ἕρξει πράγματ᾽ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ ἄξια, πολλὰ δὲ φλαῦρα οὐχ ἕρξει. [Başlık: B 35 — B 115 ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΣ ΓΝΩΜΑΙ. * bedeutet sicher unechtes Einschiebsel. Aparat: Diels'in notu: H. Laue (Diss. Gött. 1921), Arnim'in izinden, Δημοκράτους γνῶμαι derlemesinin Demokritos'la ilgisi olmadığını, 350–330 arasında Aphidnaili Demokrates'in Attika dilinde yazdığı ve sonra İon (daha doğrusu sahte-İon) diline çevrilerek Demokritos'un eserlerine katılan Ὑποθῆκαι ile özdeş olduğunu kanıtlamaya çalışır. Demokritos adının bilinmeyen Demokrates'inkini yerinden edebileceği ama tersinin olamayacağı savı, Demokritos'un Georgikon'unun Süryani–Arap aktarımında Demokrates'e bozulmuş olmasıyla çürür; Stobaios da yalnızca Demokritos'u tanır, Demokrates Bizanslı kâtiplerin icadıdır. ξύν eski İoncada yadırganamaz. Derleme İon (Abdera) kökenlidir, Attika değil; içeriği ne topyekûn sahici ne topyekûn sahte sayılabilir. Ayrıca bkz. Friedländer Herm. 48 (1913) 603 vd.; Von der Mühll, Festgabe für Kaegi S. 175 vd.; Laue, Zeitschr. f. Gymn. 49 (1923) 23. 49; Philippson Herm. 59 (1924) 369 vd.; Geffcken ebd. 65 (1930) 25 vd.; Langerbeck a. O. S. 4 vd. El yazmaları (K. Wilke'ye göre): I. aile A = cod. Arsenii (Pal. Heidelb. 356), L = Laur. 58, 4; II. aile B = Barberin. 333, C = Cryptens. Z. δ. VI, P = Paris. suppl. 492; ayrıca St = Stobaios. Başlık: γνῶμαι Δημοκράτους ALP; Δημοκράτους φιλοσόφου γνῶμαι χρυσαῖ B, Orelli; μευ B: μεῦ C: μὲν ALP: siler Wilke; νῶι Wackernagel (bkz. 22 B 114 notu); ἕρξει AL: ῥέξει BCP; πράγματ᾽ ALBCP: Orelli'de yok; ἀγαθοῦ C'de yok; φλαῦρα L: φαῦρα A, L kenarı: φαῦλα BCP; ἕξει el yazmaları: düz. Orelli. DK Almancası: "Bu özdeyişlerimi akılla dinleyen, iyi bir adama yaraşır pek çok iş yapacak, pek çok kötü işi yapmayacaktır."]
68B36DK 68 B 36
Kaynak: Demokrates 2; Stobaios III 1, 27.
*Metin için bkz. B 187.*
36 [18 Natorp]. Demokrates 2. ψυχῆς … τίθησιν [Stob. III 1, 27; s. B 187]. [DK Almancası: "36. = B 187."]
68B37DK 68 B 37
Kaynak: Demokrates 3.
Psykhē'nin iyiliklerini seçen daha tanrısal olanı seçer; bedenin iyiliklerini seçen ise insana ait olanı.
37 [8 N.]. — 3. ὁ τὰ ψυχῆς ἀγαθὰ αἱρεόμενος τὰ θειότερα αἱρέεται· ὁ δὲ τὰ σκήνεος τὰ ἀνθρωπήϊα. [Aparat: αἱρεόμενος Orelli: ἐρεώμενος ALBC: ὀρεγόμενος P; αἱρέεται Gnomol. Barocc. ed. Bywater (Ox. 1878) 17: ἐρέεται ALBCP; σκήνεος AL: σκήνους BCP; τὰ ἀνθρωπήϊα AL: τὰ ἀνθρώπινα BC: τὰ ἄνια P; τὰ τῆς σκηνῆς τὰ ἀνθρώπεια Gnomol. Barocc. a. O. DK Almancası: "Ruhun iyiliklerini seçen daha tanrısal olanları, bedeninkileri seçen insana ait olanları seçer." (PDF 154'ten okundu.)]
68B38DK 68 B 38
Kaynak: Demokrates 4.
Haksızlık edeni engellemek güzeldir; engelleyemiyorsan, hiç değilse haksızlığına ortak olmamak.
38 [154 N.]. — 4. καλὸν μὲν τὸν ἀδικέοντα κωλύειν· εἰ δὲ μή, μὴ ξυναδικέειν. [Aparat: μή (birincisi?) C'de yok. DK Almancası: "Suç işleyeni engellemek güzel ve doğrudur; değilse, hiç değilse birlikte suç işlememek." (PDF 154'ten okundu.)]
68B39DK 68 B 39
Kaynak: Demokrates 5; Stobaios III 37, 25. Karş. B 79; 245.
İnsan ya iyi olmalı ya da iyiyi taklit etmeli.
39 [196 N.]. — 5. ἀγαθὸν ἢ εἶναι χρεὼν ἢ μιμεῖσθαι [Stob. III 37, 25; s. B 79. 245]. [Aparat: böyle St.: ἀγαθὸν εἶναι χρὴ ALBCP. DK Almancası: "İnsan ya iyi olmalı ya da iyi birini taklit etmelidir." (PDF 154'ten okundu.)]
68B40DK 68 B 40
Kaynak: Demokrates 6.
İnsanlar ne bedenleri ne paraları sayesinde mesut olur; dürüstlük ve engin akıl sayesinde mesut olurlar.
40 [15 N.]. — 6. οὔτε σώμασιν οὔτε χρήμασιν εὐδαιμονοῦσιν ἄνθρωποι, ἀλλ᾽ ὀρθοσύνηι καὶ πολυφροσύνηι. [Aparat: οἱ ἄνθρωποι P; πολυφροσύνηι] δικαιοσύνη CP. DK Almancası: "Ne beden ne para insanları mutlu kılar, doğruluk ve çok yönlülük (Vielsinnigkeit) kılar." (PDF 154'ten okundu.)]
68B41DK 68 B 41
Kaynak: Demokrates 7; Stobaios III 1, 95.
Kötü işlerden korktuğun için değil, gereken bu olduğu için uzak dur.
41 [45 N.]. — 7. μὴ διὰ φόβον, ἀλλὰ διὰ τὸ δέον ἀπέχεσθαι ἁμαρτημάτων [Stob. III 1, 95]. [Aparat: ἀπέχεσθαι ALBCP: χρεὼν ἀπέχεσθαι St. DK Almancası: "Kusurlu davranışlardan korkudan değil, ödev (Pflicht) duygusundan uzak durmalı." (PDF 154'ten okundu.)]
68B42DK 68 B 42
Kaynak: Demokrates 8; Stobaios IV 44, 68.
Felaket içindeyken gerekeni düşünebilmek büyük şeydir.
42 [90 N.]. — 8. μέγα τὸ ἐν ξυμφορῆισι φρονεῖν ἃ δεῖ [Stob. IV 44, 68]. [Aparat: ξυμφορῆισι AL: συμφορῆισι BCP; φρονεῖν P: φρονέειν ALBC. DK Almancası: "Felakette ödev olanı düşünmek büyük bir şeydir." (PDF 154'ten okundu.)]
68B43DK 68 B 43
Kaynak: Demokrates 9.
Utanç verici işlerden duyulan pişmanlık hayatı kurtarır.
*Karş. B 297.*
43 [99 N.]. — 9. μεταμέλεια ἐπ᾽ αἰσχροῖσιν ἔργμασι βίου σωτηρίη. [Aparat: αἰσχροῖσιν ἔργμασι AL: αἰσχροῖσι πρήγμασι BCP; sahiciliğine ilişkin kuşkular Norden, Agnostos Theos S. 136¹; ama krş. Jaeger, Gött. g. Anz. 1913 S. 590; krş. B 297. DK Almancası: "Utanç verici eylemlerden duyulan pişmanlık hayatın kurtarılmasıdır." (PDF 154'ten okundu.)]
68B44DK 68 B 44
Kaynak: Demokrates 10; Stobaios III 12, 13.
Doğru sözlü olmalı, çok sözlü değil.
*Aynı söz B 225'te.*
44 [112 N.]. — 10. ἀληθόμυθον χρὴ εἶναι, οὐ πολύλογον [Stob. III 12, 13; s. B 225]. [Aparat: χρὴ εἶναι P: εἶναι χρὴ B: yalnızca χρὴ ALC, krş. B 225'e not; Philippson a. O. S. 384¹ başka türlü açıklar. DK Almancası: "44. = B 225." (PDF 154'ten okundu.)]
68B45DK 68 B 45
Kaynak: Demokrates 11.
Haksızlık eden, haksızlığa uğrayandan daha bahtsızdır.
*DK: Söz Platoncu tınlar; karş. Gorgias 479e.*
45 [48 N.]. Demokrat. 11. ὁ ἀδικῶν τοῦ ἀδικουμένου κακοδαιμονέστερος. [Aparat: Özdeyiş Platoncu tınlar, krş. özellikle Gorgias 479e ἀεὶ τὸν ἀδικοῦντα τοῦ ἀδικουμένου ἀθλιώτερον εἶναι; krş. Philippson a. O. S. 403; κακοδαιμονέστερος P. DK Almancası: "Haksızlık eden, kendisine haksızlık edilenden daha mutsuzdur."]
68B46DK 68 B 46
Kaynak: Demokrates 12; Stobaios IV 44, 69.
Başkasının yanlışına yumuşaklıkla katlanmak gönül yüceliğidir.
46 [218 N.]. — 12. μεγαλοψυχίη τὸ φέρειν πραέως πλημμέλειαν [Stob. IV 44, 69]. [Aparat: μεγαλοψυχίη B St: ἡ μεγαλοψυχίη ALP; πράως St. DK Almancası: "Patavatsızlığa (Taktlosigkeit) sakin katlanmak yüce gönüllülüktür."]
68B47DK 68 B 47
Kaynak: Demokrates 13; Stobaios III 1, 46.
Kanuna, yöneticiye ve kendinden daha bilgeye boyun eğmek edepliliktir.
47 [141 N.]. — 13. νόμωι καὶ ἄρχοντι καὶ τῶι σοφωτέρωι εἴκειν κόσμιον [Stob. III 1, 46]. [Aparat: ἄρχοντι καὶ τῶι σοφωτέρωι εἴκειν P(?): ἄ. καὶ σοφωτέρωι εἴκ. St: ἄ. καὶ τῶι σοφωτάτωι εἴκ. ALC: ἄρχοντι εἴκειν τῶι σοφωτάτωι B. DK Almancası: "Yasaya, yönetime ve daha akıllıya boyun eğmek öz denetime (Selbstzucht) aittir."]
68B48DK 68 B 48
Kaynak: Demokrates 14; Stobaios III 38, 46.
İyi insan kötülerin kınamasını hesaba katmaz.
48 [119 N.]. — 14. μωμεομένων φλαύρων ὁ ἀγαθὸς οὐ ποιεῖται λόγον [Stob. III 38, 46]. [Aparat: μωμεομένων AL St: μεμφομένων BCP; φαύλων C. DK Almancası: "Kötü insanların kınamasını iyi insan hesaba katmaz."]
68B49DK 68 B 49
Kaynak: Demokrates 15; Stobaios IV 4, 27.
Kendinden aşağı birince yönetilmek ağırdır.
49 [143 N.]. — 15. χαλεπὸν ἄρχεσθαι ὑπὸ χερείονος [Stob. IV 4, 27]. [Aparat: χερείονος ALC: χείρονος BP St (S): χέρονος St (MA). DK Almancası: "Daha aşağı bir adam tarafından yönetilmek kötüdür."]
68B50DK 68 B 50
Kaynak: Demokrates 16.
Paraya bütünüyle yenik düşen kimse asla adil olamaz.
50 [73 N.]. — 16. ὁ χρημάτων παντελῶς ἥσσων οὐκ ἄν ποτε εἴη δίκαιος. [Aparat: παντελῶς P'de yok; ἄν ποτε] ἄποτε (böyle) P. DK Almancası: "Paraya bütünüyle yenik düşen asla adil olamaz."]
68B51DK 68 B 51
Kaynak: Demokrates 17; Stobaios II 4, 12.
İkna etmekte söz çoğu zaman altından güçlüdür.
51 [104 N.]. — 17. ἰσχυρότερος ἐς πειθὼ λόγος πολλαχῆι γίνεται χρυσοῦ [Stob. II 4, 12]. [Aparat: ἰσχυρότερος εἰς πειθὼ P: ἰσχυρὸν εἰς πειθὼ St (S): ἰσχυρὸν ἐν πειθῶ St (A): ἰσχυρὸν ἐν πειθοῖ St (B): ὁ ἰσχυρότερος εὐπειθεῖ AL: ἰσχυρότερος εὐπειθεῖ C; πολλαχῆι ALBP: St'de yok; χρυσοῦ ALBCP: St'de τὸν οἰόμενον'dan (15) önceye aktarılmış. DK Almancası: "İkna etmede söz çoğu kez altından güçlüdür."]
68B52DK 68 B 52
Kaynak: Demokrates 18; Stobaios III 10, 42.
Akıllı olduğunu sanana akıl vermeye çalışan boşuna uğraşır.
52 [118 N.]. — 18. τὸν οἰόμενον νοῦν ἔχειν ὁ νουθετέων ματαιοπονεῖ [Stob. III 10, 42]. [Aparat: νοῦν ALBC St: νόον P(?); νουθετέων τι St: νουθετῶν ALBCP. DK Almancası: "Akıllı olduğunu sananı akla getirmeye çalışan boşuna uğraşır."]
68B53DK 68 B 53
Kaynak: Demokrates 19.
Birçokları logos'u öğrenmeden logos'a uygun yaşar.
53 [122a N.]. — 19. πολλοὶ λόγον μὴ μαθόντες ζῶσι κατὰ λόγον. [DK Almancası: "Aklı (Vernunft) öğrenmemiş birçokları yine de akla göre yaşar." (PDF 156'dan okundu.)]
68B53aDK 68 B 53a
Kaynak: Demokrates (19'un devamı); Stobaios II 15, 33.
En utanç verici işleri yapan birçokları en güzel sözleri söylemekte ustadır.
53a [122b N.]. —. πολλοὶ δρῶντες τὰ αἴσχιστα λόγους ἀρίστους ἀσκέουσιν [Stob. II 15, 33]. [Aparat: πολλοί (yeni özdeyişin başı) CP (krş. St): πολλοὶ δὲ 53'e bağlanarak ALB. DK Almancası: "En utanç verici işleri yapan birçokları en iyi sözlere özen gösterir." (PDF 156'dan okundu.)]
68B54DK 68 B 54
Kaynak: Demokrates 20.
Anlayışsızlar başlarına felaket gelince itidale gelir.
54 [31 N.]. — 20. οἱ ἀξύνετοι δυστυχέοντες σωφρονέουσι. [Aparat: σωφρονέουσι BCP: σωφρονοῦσιν AL. DK Almancası: "Anlayışsızlar talihsizlikle akıllanır (werden vernünftig)." (PDF 156'dan okundu.)]
68B55DK 68 B 55
Kaynak: Demokrates 21; Stobaios II 15, 36.
Aretē'nin sözlerine değil, işlerine ve eylemlerine imrenmek gerekir.
55 [121 N.]. — 21. ἔργα καὶ πρήξιας ἀρετῆς, οὐ λόγους, ζηλοῦν χρειών [Stob. II 15, 36]. [Aparat: πρήξιας St: πρῆξιν ALBC: πρᾶξιν P; ζηλεύειν (kaba!) St; χρειών AL: χρεὼν BCP: χρεῦ (böyle) St. DK Almancası: "Sözlere değil, yetkin işlere ve eylemlere erişmeye çalışmalı." (PDF 156'dan okundu.)]
68B56DK 68 B 56
Kaynak: Demokrates 22.
Güzel şeyleri, onlara yatkın yaratılmış olanlar tanır ve onlara özenir.
56 [186 N.]. — 22. τὰ καλὰ γνωρίζουσι καὶ ζηλοῦσιν οἱ εὐφυέες πρὸς αὐτά. [DK Almancası: "Güzeli yalnızca onun için yaratılmış olanlar tanır ve ona erişmeye çalışır." (PDF 156'dan okundu.)]
68B57DK 68 B 57
Kaynak: Demokrates 23; Stobaios IV 29, 18.
Sürü hayvanlarının soyluluğu bedenlerinin gürbüzlüğündedir, insanlarınki ise huylarının iyi yapısında.
57 [17 N.]. — 23. κτηνέων μὲν εὐγένεια ἡ τοῦ σκήνεος εὐσθένεια, ἀνθρώπων δὲ ἡ τοῦ ἤθεος εὐτροπίη [Stob. IV 29, 18]. [Aparat: τῶν κτινῶν μὲν P; σκήνεος St: σώματος ALBCP; εὐθένεια L. Dindorf, ama aktarılanı H. Gomperz haklı olarak savunur (krş. B 187); ἤθεος AL St: ἤθους BCP; εὐπρέπεια P; εὐτροπίη] "Gewandtheit (çeviklik) değil! krş. τρόπος". DK Almancası: "Yük hayvanlarının soyluluğu (Adel) bedenlerinin gürbüzlüğünde, insanlarınki özlerinin iyi yaratılışındadır." (PDF 156'dan okundu.)]
68B58DK 68 B 58
Kaynak: Demokrates 23a; Stobaios IV 46, 18.
Doğru düşünenlerin umutları erişilebilir, anlayışsızlarınki ise imkânsızdır.
58 [102 N.]. — 23a. ἐλπίδες αἱ τῶν ὀρθὰ φρονεόντων ἐφικταί, αἱ δὲ τῶν ἀξυνέτων ἀδύνατοι [Stob. IV 46, 18]. [Aparat: nr. 23a BCP'de yok. DK Almancası: "Doğru düşünenlerin umutları erişilebilir, anlayışsızlarınki yerine gelmez." (PDF 156'dan okundu.)]
68B59DK 68 B 59
Kaynak: Demokrates 24; Stobaios II 31, 71.
Ne tekhnē ne bilgelik, öğrenilmedikçe erişilebilir.
59 [188 N.]. — 24. οὔτε τέχνη οὔτε σοφίη ἐφικτόν, ἢν μὴ μάθηι τις [Stob. II 31, 71]. [Aparat: ἢν AL St: εἰ BCP. DK Almancası: "Ne sanat ne bilim, öğrenilmedikçe erişilebilir bir şeydir." (PDF 156'dan okundu.)]
68B60DK 68 B 60
Kaynak: Demokrates 25; Stobaios III 13, 46.
Kendi kusurlarını sorgulamak, başkalarınınkini sorgulamaktan iyidir.
60 [114 N.]. Demokrat. 25. κρέσσον τὰ οἰκήϊα ἐλέγχειν ἁμαρτήματα ἢ τὰ ὀθνεῖα [Stob. III 13, 46]. [Aparat: κρέσσον AL St: κρεῖσσον BCP; οἰκήϊα St: οἰκεῖα ALBCP; ἐλέγειν P?. DK Almancası: "Kendi kusurlarını azarlamak yabancılarınkini azarlamaktan iyidir."]
68B61DK 68 B 61
Kaynak: Demokrates 26; Stobaios III 37, 26.
Huyu düzenli olanların hayatı da düzene girmiştir.
61 [14 N.]. — 26. οἷσιν ὁ τρόπος ἐστὶν εὔτακτος, τούτοισι καὶ ὁ βίος συντέτακται [Stob. III 37, 26]. [Aparat: οἷσιν St: ὧν ALBCP; τουτέοισι(ν) ALBCP St; ὁ St'de yok; συντέτακται ALBCP St: εὖ τέτακται Meineke. DK Almancası: "İç özü iyi düzenlenmiş olanın hayatı da düzendedir."]
68B62DK 68 B 62
Kaynak: Demokrates 27; Stobaios III 9, 29.
İyi olmak, haksızlık etmemek değil, haksızlık etmeyi istememek bile demektir.
62 [38 N.]. — 27. ἀγαθὸν οὐ τὸ μὴ ἀδικεῖν, ἀλλὰ τὸ μηδὲ ἐθέλειν [Stob. III 9, 29]. [Aparat: οὐ τὸ LB St: αὐτὸ τὸ A; μηδὲ ἐθέλειν St: μηδ᾽ ἐθέλειν A: μὴ ἐθέλειν LBC. DK Almancası: "İyi olan suç işlememek değil, bunu istememektir bile."]
68B63DK 68 B 63
Kaynak: Demokrates 28; Stobaios III 14, 8.
Güzel işleri övmek güzeldir; kötü işleri övmek ise sahtekârın ve dolandırıcının işidir.
63 [106 N.]. — 28. εὐλογέειν ἐπὶ καλοῖς ἔργμασι καλόν· τὸ γὰρ ἐπὶ φλαύροισι κιβδήλου καὶ ἀπατεῶνος ἔργον [Stob. III 14, 8]. [Aparat: εὐλογέειν St: εὖ λέγειν ALBCP; ἔργμασι St: ἔργοισι ALBCP; καλόν St: χρή ALBCP; φλαύροισι St: φαύροισι ALC: φαύλοισι BP; ἔργον St: ALBCP'de yok. DK Almancası: "Güzel eylemlerde övgü vermek güzeldir; çünkü kötü eylemlerde bunu yapmak sahtekâr ve dolandırıcının işidir."]
68B64DK 68 B 64
Kaynak: Demokrates 29; Stobaios III 4, 81.
Çok şey bilen birçoklarının nous'u yoktur.
*Karş. Herakleitos B 40.*
64 [190 N.]. — 29. πολλοὶ πολυμαθέες νοῦν οὐκ ἔχουσιν [Stob. III 4, 81]. Vgl. Heraklit B 40. [Aparat: νοῦν böyle ALBCP St. DK Almancası: "Birçok çok bilmişin aklı (Verstand) yoktur."]
68B65DK 68 B 65
Kaynak: Demokrates 30.
Çok bilgi değil, çok akıl edinmeye çalışmalı.
*Karş. Herakleitos B 40.*
65 [191 N.]. — 30. πολυνοΐην, οὐ πολυμαθίην ἀσκέειν χρή. Vgl. Heraklit B 40. [DK Almancası: "Çok bilgiyi değil, çok düşünmeyi beslemeli."]
68B66DK 68 B 66
Kaynak: Demokrates 31.
İşe girişmeden önce düşünüp taşınmak, sonradan pişman olmaktan iyidir.
66 [101 N.]. — 31. προβουλεύεσθαι κρεῖσσον πρὸ τῶν πράξεων ἢ μετανοεῖν. [DK Almancası: "Eylemlerden önce danışmak, sonradan düşünüp pişman olmaktan iyidir."]
68B67DK 68 B 67
Kaynak: Demokrates 32.
Herkese değil, sınanmış olanlara güvenmeli; birincisi saflıktır, ikincisi itidalli insanın işi.
67 [224 N.]. — 32. μὴ πᾶσιν, ἀλλὰ τοῖς δοκίμοισι πιστεύειν· τὸ μὲν γὰρ εὔηθες, τὸ δὲ σωφρονέοντος. [DK Almancası: "Herkese değil, sınanmışlara güvenmeli. Çünkü ilki saflıktır, ikincisi aklı başında olanın işi."]
68B68DK 68 B 68
Kaynak: Demokrates 33.
Bir adamın güvenilir olup olmadığı yalnız yaptıklarından değil, istediklerinden de anlaşılır.
68 [40 N.]. — 33. δόκιμος ἀνὴρ καὶ ἀδόκιμος οὐκ ἐξ ὧν πράσσει μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὧν βούλεται. [Aparat: βουλεύεται P. DK Almancası: "Sınanmış ve sınanmamış adam yalnızca yaptığından değil, istediğinden de tanınır."]
68B69DK 68 B 69
Kaynak: Demokrates 34.
İyi ve doğru olan bütün insanlar için aynıdır; hoş olan ise kimine göre bir şey, kimine göre başka bir şeydir.
69 [6 N.]. — 34. ἀνθρώποις πᾶσι τωὐτὸν ἀγαθὸν καὶ ἀληθές· ἡδὺ δὲ ἄλλωι ἄλλο. [Aparat: nr. 34 BCP'de yok; τωὐτὸν A¹: ταὐτὸν AL; Philippson'a göre (a. O. S. 417) Protagoras'a karşı. DK Almancası: "Bütün insanlar için iyi ve doğru olan aynıdır; hoş olan ise birine bu, ötekine şudur."]
68B70DK 68 B 70
Kaynak: Demokrates 35.
Ölçüsüzce arzulamak çocuğun işidir, yetişkin adamın değil.
70 [62 N.]. — 35. παιδός, οὐκ ἀνδρὸς τὸ ἀμέτρως ἐπιθυμεῖν. [DK Almancası: "Ölçüsüzce arzulamak çocuğun işidir, adamın değil."]
68B71DK 68 B 71
Kaynak: Demokrates 36.
Zamansız hazlar tatsızlık doğurur.
*Karş. B 235.*
71 [54 N.]. — 36. ἡδοναὶ ἄκαιροι τίκτουσιν ἀηδίας. Vgl. B 235. [DK Almancası: "Zamansız hazlar hazsızlıklar (Unlüste) doğurur."]
68B72DK 68 B 72
Kaynak: Demokrates 37.
Bir şeye yönelmiş şiddetli istekler psykhē'yi geri kalan her şeye karşı kör eder.
72 [58 N.]. — 37. αἱ περί τι σφοδραὶ ὀρέξεις τυφλοῦσιν εἰς τἄλλα τὴν ψυχήν. [OCR "ai … opodpai" → αἱ … σφοδραί. DK Almancası: "Herhangi bir şeye şiddetle yönelmiş arzular ruhu geri kalana karşı kör eder."]
68B73DK 68 B 73
Kaynak: Demokrates 38; Stobaios III 5, 23.
Adil aşk, güzel olana saygısızlığa düşmeden yönelmektir.
73 [87 N.]. — 38. δίκαιος ἔρως ἀνυβρίστως ἐφίεσθαι τῶν καλῶν [Stob. III 5, 23]. [Aparat: ἀνυβρίστως St: ἀνύβριστος LBC: ἀνύβριστα A: καὶ ἀνύβριστος P: ἀνυβριστὶ Natorp, krş. Zeller–Nestle I 1148². DK Almancası: "Hakça tutku (Leidenschaft): küstahlık etmeden güzel şeylere yönelmek."]
68B74DK 68 B 74
Kaynak: Demokrates 39.
Yararlı değilse hiçbir hoş şeyi kabul etmemeli.
74 [5 N.]. — 39. ἡδὺ μηδὲν ἀποδέχεσθαι, ἢν μὴ συμφέρηι. [Aparat: συμφέρηι B: ξυμφέρηι AL. DK Almancası: "Yararlı değilse hiçbir hazza izin vermemeli."]
68B75DK 68 B 75
Kaynak: Demokrates 40; Stobaios IV 2, 13.
Akılsızlar için yönetilmek, yönetmekten iyidir.
*Karş. Platon, I. Alkibiades 135b.*
75 [144 N.]. — 40. κρέσσον ἄρχεσθαι τοῖς ἀνοήτοισιν ἢ ἄρχειν [Stob. IV 2, 13]. Vgl. Plato Alc. I 135 B 7. [Aparat: κρέσσον AL St: κρεῖσσον BCP; ἀνοήτοισιν AL St: ἀνοήτοις BCP. DK Almancası: "Anlayışsızlar için yönetilmek yönetmekten iyidir."]
68B76DK 68 B 76
Kaynak: Demokrates 41.
Toylara öğretmenlik eden söz değil, felakettir.
*Karş. B 54.*
76 [32 N.]. — 41. νηπίοισιν οὐ λόγος, ἀλλὰ ξυμφορὴ γίνεται διδάσκαλος. Vgl. B 54. [Aparat: ἀλλὰ ξυμφορὴ AL: ἀλλ᾽ ἡ συμφορὰ BCP. OCR "vnmioıcıv" → νηπίοισιν. DK Almancası: "Budalalara söz değil, talihsizlik öğretmen olur."]
68B77DK 68 B 77
Kaynak: Demokrates 42; Stobaios III 4, 82.
Ün de zenginlik de anlayış olmadıkça güvenli mülk değildir.
77 [78 N.]. Demokrat. 42. δόξα καὶ πλοῦτος ἄνευ ξυνέσιος οὐκ ἀσφαλέα κτήματα [Stob. III 4, 82]. [Aparat: ξυνέσιος St: συνέσιος LP(?): συνέσεως ABC; krş. Aristoteles fr. 57 (Protreptikos'tan); κτήματα St: χρήματα ALBCP. DK Almancası: "Anlayışsız ün ve zenginlik güvenli mülkler değildir." (Satırların sağ yarısı OCR'da kesik; PDF 159'dan okundu.)]
68B78DK 68 B 78
Kaynak: Demokrates 43; Stobaios IV 31, 121.
Para kazanmak yararsız bir şey değildir; ama haksızlıkla kazanmak her şeyden kötüdür.
78 [74 N.]. — 43. χρήματα πορίζειν μὲν οὐκ ἀχρεῖον, ἐξ ἀδικίης δὲ πάντων κάκιον [Stob. IV 31, 121]. [Aparat: μὲν πορίζειν P; ἀδικίης AL St: ἀδικίας BCP; πάντων ALBCP St(A): πάντως St (SM); κάκιον A St: χαλεπώτατον LBCP. DK Almancası: "Para kazanmak yararsız değildir; ama haksız yoldan, her şeyden kötüdür." (PDF 159'dan okundu; Stobaios kitap numarası kıvrım nedeniyle yarı görünür.)]
68B79DK 68 B 79
Kaynak: Demokrates 44.
Kötüleri taklit edip iyileri taklit etmeyi istememek bile kötüdür.
79 [195 N.]. — 44. χαλεπὸν μιμεῖσθαι μὲν τοὺς κακούς, μηδὲ ἐθέλειν δὲ τοὺς ἀγαθούς. [Aparat: μηδὲ P: μὴ ALBC. DK Almancası: "Kötüyü taklit etmek kötüdür, iyiyi ise taklit etmek istememek bile." (PDF 159'dan okundu.)]
68B80DK 68 B 80
Kaynak: Demokrates 45.
Başkalarının işlerine burnunu sokup kendi işlerini bilmemek utanç vericidir.
80 [164 N.]. — 45. αἰσχρὸν τὰ ὀθνεῖα πολυπραγμονέοντα ἀγνοεῖν τὰ οἰκήϊα. [Aparat: οἰκήϊα AL: οἰκεῖα BCP. DK Almancası: "Yabancı işlerle çok uğraşıp kendi işlerini bilmemek utanç vericidir." (PDF 159'dan okundu.)]
68B81DK 68 B 81
Kaynak: Demokrates 46; Stobaios III 29, 67.
Hep ertelemek, işleri yarım bırakır.
81 [125 N.]. — 46. τὸ ἀεὶ μέλλειν ἀτελέας ποιεῖ τὰς πρήξιας [Stob. III 29, 67]. [Aparat: ἀεὶ ALB: αἰεὶ St; μέλλειν St P: μέλλον ALBC; ποιεῖ St: ποιέει ALBCP; πρήξιας St L: πράξιας ABC. DK Almancası: "Sürekli oyalanmak işlerin tamamlanmasına izin vermez." (PDF 159'dan okundu.)]
68B82DK 68 B 82
Kaynak: Demokrates 47.
Sözde her şeyi yapıp işte hiçbir şey yapmayanlar sahtedir; yalnızca iyi görünürler.
82 [123 N.]. — 47. κίβδηλοι καὶ ἀγαθοφανέες οἱ λόγωι μὲν ἅπαντα, ἔργωι δὲ οὐδὲν ἔρδοντες. [Aparat: κίβδηλοι LBCP: κίβδηλοι μὲν A; ἔρδοτες P. DK Almancası: "Ağızla her şeyi, gerçekte hiçbir şeyi yapanlar sahte ve ikiyüzlüdür." (PDF 159'dan okundu.) — Ardından DK'nın B numarası vermediği, yıldızla işaretli Demokrates 48 gelir: — *48. μακάριος, ὃς οὐσίαν καὶ νοῦν ἔχει· χρῆται γὰρ εἰς ἃ δεῖ καλῶς. [verkürzt aus Menand. fr. 114 ⟦?⟧; III 34 K.] (Menandros'tan kısaltılmış; çevrilmedi.)]
68B83DK 68 B 83
Kaynak: Demokrates 49.
Kusurun sebebi, daha iyiyi bilmemektir.
83 [28 N.]. — 49. ἁμαρτίης αἰτίη ἡ ἀμαθίη τοῦ κρέσσονος. [Aparat: ἀμαθίη LBCP: ἀμαθία A; κρείσσονος CP; Philippson (a. O. S. 403) bir yeri karşılaştırır ⟦?⟧. DK Almancası: "Yanılmanın nedeni daha iyi olanı bilmemektir." (PDF 159'dan okundu.)]
68B84DK 68 B 84
Kaynak: Demokrates 50.
Utanç verici işler yapan, önce kendinden utanmalıdır.
*B 244'ün kısaltılmış biçimi; karş. B 264.*
84 [43 N.]. — 50. ἑωυτὸν πρῶτον αἰσχύνεσθαι χρεὼν τὸν αἰσχρὰ ἔρδοντα [abgekürzte Form von B 244, vgl. B 264]. [Aparat: ἑωυτὸν A¹: ἑαυτὸν A²LBCP, krş. Philippson a. O. S. 383. DK Almancası: "Utanmazca iş yapan her şeyden önce kendinden utanmalıdır."]
68B85DK 68 B 85
Kaynak: Demokrates 51; Stobaios II 31, 73.
Her şeye itiraz eden ve durmadan gevezelik eden, gerekeni öğrenmeye yatkın değildir.
85 [108 N.]. — 51. ὁ ἀντιλογεόμενος καὶ πολλὰ λεσχηνευόμενος ἀφυὴς ἐς μάθησιν ὧν χρή [Stob. II 31, 73]. [Aparat: ἀντιλογεόμενος LBCP: ἀντιλογευόμενος A: ἀντιλεγόμενος St; λεσχηνευόμενος St: εὐσχημονεόμενος L: εὐσχημονευόμενος A: καλλωπιζόμενος BC: καλλοπιζόμενος P; ἐς St: εἰς ALBCP; ὧν χρὴ St'de yok. DK Almancası: "Karşı söz söylemeye dalıp çok gevezelik eden, gerekeni öğrenmeye yeteneksizdir."]
68B86DK 68 B 86
Kaynak: Demokrates 52; Stobaios III 36, 24.
Her şeyi söyleyip hiçbir şeyi dinlemek istememek açgözlülüktür.
86 [110 N.]. — 52. πλεονεξίη τὸ πάντα λέγειν, μηδὲν δὲ ἐθέλειν ἀκούειν [Stob. III 36, 24]. [Aparat: δὲ ἐθέλειν ἀκούειν St: δὲ θέλειν ἀκούειν ALB: δὲ ἀκούειν ἐθέλειν CP. DK Almancası: "Her şeyi söylemek, hiçbir şeyi dinlemek istememek açgözlülüktür (Habgier)."]
68B87DK 68 B 87
Kaynak: Demokrates 53.
Kötü adamı gözden kaçırmamalı ki fırsat yakalamasın.
87 [152 N.]. — 53. τὸν φαῦλον παραφυλάττειν δεῖ, μὴ καιροῦ λάβηται. [Aparat: φαῦλον P'de yok. DK Almancası: "Kötüyü gözetim altında tutmalı ki bir fırsatı ele geçirmesin."]
68B88DK 68 B 88
Kaynak: Demokrates 54; Stobaios III 38, 47.
Kıskanan, kendini bir düşmanı üzer gibi üzer.
88 [82 N.]. — 54. ὁ φθονέων ἑωυτὸν ὡς ἐχθρὸν λυπέει [Stob. III 38, 47]. [Aparat: φθονέων St: φθονῶν el yazmaları; ἑωυτὸν L: ἑαυτὸν A¹LBCP (böyle); ἐχθρὸν] αἰσχρὸν P. DK Almancası: "Kıskanan kendine bir düşmana verir gibi acı verir."]
68B89DK 68 B 89
Kaynak: Demokrates 55.
Düşman, haksızlık eden değil, haksızlık etmek isteyendir.
89 [39 N.]. — 55. ἐχθρὸς οὐχ ὁ ἀδικέων, ἀλλὰ ὁ βουλόμενος. [Aparat: ἀδικέων AL: ἀδικῶν BCP; ἀλλὰ ὁ βουλόμενος] ἀλλ᾽ ὁ βουλόμενος AL: ἀλλὰ καὶ ὁ βουλεύων BCP. DK Almancası: "Düşman haksızlık eden değil, bunu dileyendir."]
68B90DK 68 B 90
Kaynak: Demokrates 56.
Akrabalar arasındaki düşmanlık, yabancılar arasındakinden çok daha ağırdır.
90 [137 N.]. — 56. ἡ τῶν συγγενῶν ἔχθρη τῆς τῶν ὀθνείων χαλεπωτέρη μάλα. [Aparat: ἔχθρα P: ἔχθη C; τῆς LBCP: τῇ A; μάλα] μάχη ⟦?⟧ (OCR'da el yazması imi düşmüş). DK Almancası: "Akrabalarla düşmanlık yabancılarla olandan çok daha kötüdür."]
68B91DK 68 B 91
Kaynak: Demokrates 57.
Herkese kuşkuyla bakma; ama temkinli ve tedbirli ol.
91 [228 N. ⟦?⟧]. — 57. μὴ ὕποπτος πρὸς ἅπαντας, ἀλλ᾽ εὐλαβὴς γίνου καὶ ἀσφαλής. [Aparat: μὴ BCP: καὶ AL; ἅπαντας] A'da da böyle, ἅπαντα değil; γίνου Orelli: γενοῦ ABCP: γενεῦ L (Friedländer benimser). DK Almancası: "Herkese karşı kuşkucu olma, ama sakıngan ve sağlam ol."]
68B92DK 68 B 92
Kaynak: Demokrates 58.
İyilik kabul eden, karşılığında daha büyüğünü ödemeyi gözeterek kabul etmelidir.
92 [228 N.]. Demokrat. 58. χάριτας δέχεσθαι χρεὼν προσκοπευόμενον κρέσσονας αὐτῶν ἀμοιβὰς ἀποδοῦναι. [Aparat: κρέσσονας ALP: κρείσσονας BC; αὐτῶν AP: αὐτῶι LBC. DK Almancası: "İyilikleri ancak karşılığında daha büyüklerini geri vermek niyetiyle kabul etmeli."]
68B93DK 68 B 93
Kaynak: Demokrates 59.
İyilik ederken alanı iyice gözden geçir; sahtekârın biri olup iyiliğe kötülükle karşılık vermesin.
93 [227 N.]. — 59. χαριζόμενος προσκέπτεο τὸν λαμβάνοντα, μὴ κακὸν ἀντ᾽ ἀγαθοῦ κίβδηλος ἐὼν ἀποδῶι. [Aparat: προσκέπτεο AL: προσκέπτου BCP. DK Almancası: "İyilik ederken dikkat et ki alan, sahte biri olduğu için sana iyiliğe karşı kötülük ödemesin."]
68B94DK 68 B 94
Kaynak: Demokrates 60.
Yerinde yapılan küçük iyilikler, alanlar için en büyük iyiliklerdir.
94 [225 N.]. — 60. μικραὶ χάριτες ἐν καιρῶι μέγισται τοῖς λαμβάνουσι. [Aparat: μακραὶ P¹; καιρῶι] üstüne δέοντι yazılmış P¹. DK Almancası: "Doğru zamanda yapılan küçük iyilikler alanlar için en büyükleridir."]
68B95DK 68 B 95
Kaynak: Demokrates 61.
Onur, sağduyulu insanlar arasında çok şeye kadirdir; çünkü onlar onurlandırıldıklarını anlarlar.
95 [149 N.]. — 61. τιμαὶ παρὰ τοῖς εὖ φρονέουσι μέγα δύνανται, οἳ ξυνιᾶσι τιμώμενοι. [Aparat: τιμαὶ χάριτες παρὰ P; φρονέουσι ALCP: φρονοῦσι B; δύναται P; οἳ ALC: εἰ BP. DK Almancası: "Onurlandırmalar, onurlandırıldıklarını anlayan akıllılar katında çok şey yapabilir."]
68B96DK 68 B 96
Kaynak: Demokrates 62.
İyiliksever, karşılığa bakan değil, iyilik etmeyi seçmiş olandır.
96 [226 N.]. — 62. χαριστικὸς οὐχ ὁ βλέπων πρὸς τὴν ἀμοιβήν, ἀλλ᾽ ὁ εὖ δρᾶν προῃρημένος. [DK Almancası: "İyiliksever, karşılığa bakan değil, kendi isteğiyle iyilik etmeyi amaçlamış olandır."]
68B97DK 68 B 97
Kaynak: Demokrates 63.
Dost görünen birçokları dost değildir; dost görünmeyen birçokları ise dosttur.
97 [210 N.]. — 63. πολλοὶ δοκέοντες εἶναι φίλοι οὐκ εἰσί, καὶ οὐ δοκέοντες εἰσίν. [Aparat: εἶναι AL: BCP'de yok; καὶ οὐ] ἀλλ᾽ οὐ P. DK Almancası: "Dost görünen birçokları değildir; görünmeyen birçokları da dosttur."]
68B98DK 68 B 98
Kaynak: Demokrates 64.
Anlayışlı tek bir kişinin dostluğu, anlayışsızların hepsininkinden üstündür.
*Karş. Herakleitos B 49.*
98 [211 N.]. — 64. ἑνὸς φιλίη ξυνετοῦ κρέσσων ἀξυνέτων πάντων. Vgl. Heraklit B 49. [Aparat: κρέσσων AL: κρείσσων B: κρεῖσσον CP; ἀξυνέτων BCP: ἀσυνέτων AL. DK Almancası: "Tek bir anlayışlı adamın dostluğu, bütün anlayışsızlarınkinden iyidir."]
68B99DK 68 B 99
Kaynak: Demokrates 65.
Tek bir iyi dostu bile olmayan, yaşamaya layık değildir.
99 [209 N.]. — 65. ζῆν οὐκ ἄξιος, ὅτωι μηδὲ εἷς ἐστι χρηστὸς φίλος. [Aparat: μηδὲ εἷς AL: μηδεὶς BCP. DK Almancası: "Tek bir iyi dostu bile olmayan yaşamaya değmez."]
68B100DK 68 B 100
Kaynak: Demokrates 66.
Sınanmış dostları uzun süre yanında kalmayan kişi geçimsizdir.
100 [216 N.]. — 66. ὅτεωι μὴ διαμένουσιν ἐπὶ πολλὸν οἱ πειραθέντες φίλοι, δύστροπος. [Aparat: nr. 66 BCP'de yok; μὴ διαμένουσιν AL'de böyle; πολλὸν Natorp: πολὸν A¹: πολλῶ A²L: πολλὴν Orelli; δύστροπος için krş. Langerbeck a. O. S. 72. DK Almancası: "Sınanmış dostları yanında uzun süre dayanmayan geçimsizdir (ya da: kötü huyludur)."]
68B101DK 68 B 101
Kaynak: Demokrates 67.
Dostları bolluktan yoksulluğa düşünce birçokları onlardan yüz çevirir.
101 [215 N.]. — 67. ἐκτρέπονται πολλοὶ τοὺς φίλους, ἐπὴν ἐξ εὐπορίης εἰς πενίην μεταπέσωσιν. [Aparat: ἐκτρέπονται AL: ἐκτρέπουσι BCP; ἐπὴν AL: εἰ BCP; πενίην BCP: πενίαν AL; μεταπέσωσιν P: μεταπέσωσι ALBC. DK Almancası: "Birçokları, bolluktan yoksulluğa düştüklerinde dostlarından kaçınır."]
68B102DK 68 B 102
Kaynak: Demokrates 68.
Her şeyde eşit ölçü güzeldir; aşırılık da eksiklik de bana güzel görünmez.
102 [61 N. ⟦?⟧]. — 68. καλὸν ἐν παντὶ τὸ ἴσον· ὑπερβολὴ δὲ καὶ ἔλλειψις οὔ μοι δοκέει. [Aparat: ἐν AL: ἐπὶ BCP; ἴσον] krş. Philippson a. O. S. 406. DK Almancası: "Her yerde eşit ölçü (Gleichmaß) güzeldir; aşırılık ve eksiklik bana öyle görünmez."]
68B103DK 68 B 103
Kaynak: Demokrates 69.
Hiç kimseyi sevmeyen, bana kalırsa, kimse tarafından da sevilmez.
103 [208 N.]. — 69. οὐδ᾽ ὑφ᾽ ἑνὸς φιλέεσθαι δοκέει μοι ὁ φιλέων μηδένα. [Aparat: ὑπ᾽ οὐδενὸς P²: ὑπ᾽ P¹'de yok; οὐδένα Orelli. DK Almancası: "Kimseyi sevmeyen, bana öyle geliyor ki, tek birince bile sevilmez."]
68B104DK 68 B 104
Kaynak: Demokrates 70.
Tatlı dilli ve sözü ağırbaşlı olan yaşlı sevimlidir.
104 [206 N.]. — 70. γέρων εὔχαρις ὁ αἱμύλος καὶ σπουδαιόμυθος. [Aparat: εὔχαρις καὶ ὁ αἱμύλος P; H. Gomperz εὔχαρις'i αἱμύλος'a açıklama (glossa) saymak ister. DK Almancası: "Yaşlı bir adam olarak alımlı olan, gönül kazanan bir yapıda ve ciddi sözlü olandır."]
68B105DK 68 B 105
Kaynak: Demokrates 71.
Bedenin güzelliği, altında nous yoksa hayvanca bir şeydir.
105 [16 N.]. — 71. σώματος κάλλος ζωιῶδες, ἢν μὴ νοῦς ὑπῆι. [Aparat: ζωῶδες P²: P¹'de yok; ἢν ALBC: εἰ P(?); ὑπῆι P¹: ὑπείη ALBC: παρῇ P². DK Almancası: "Beden güzelliği, ardında akıl (Verstand) gizlenmiyorsa hayvanca bir şeydir."]
68B106DK 68 B 106
Kaynak: Demokrates 72.
İyi günde dost bulmak kolaydır; kötü günde ise her şeyden zor.
106 [214 N.]. — 72. ἐν εὐτυχίηι φίλον εὑρεῖν εὔπορον, ἐν δὲ δυστυχίηι πάντων ἀπορώτατον. [Aparat: εὑρεῖν P'de yok. DK Almancası: "Mutlulukta dost bulmak kolaydır, talihsizlikte ise en zor şey."]
68B107DK 68 B 107
Kaynak: Demokrates 73.
Akrabaların hepsi dost değildir; yarar konusunda anlaşanlar dosttur.
107 [213 N.]. Demokrates 73. φίλοι οὐ πάντες οἱ ξυγγενέες, ἀλλ᾽ οἱ ξυμφωνέοντες περὶ τοῦ ξυμφέροντος. [Aparat: ξυμφωνέοντες AL: συμφωνέοντες BCP; ξυμφέροντος A: συμφέροντος LBCP. DK Almancası: "Bizimle akraba olanların hepsi dost değildir; dostlar, yararlı olan konusunda bizimle uyuşanlardır."]
68B107aDK 68 B 107a
Kaynak: Demokrates 74.
İnsan olan, insanların felaketlerine gülmemeli, ağlamalıdır.
107a [219 N.]. — 74. ἄξιον ἀνθρώπους ὄντας ἐπ᾽ ἀνθρώπων συμφοραῖς μὴ γελᾶν, ἀλλ᾽ ὀλοφύρεσθαι. [Aparat: nr. 74 BCP: AL'de yok. Büyük olasılıkla başka bir yerden sokuşturulmuştur; Philippson, Rhein. Mus. 77 (1928) 319 sahici sayar. Krş. Herodotos VII 46. DK Almancası: "İnsan olarak insanların talihsizliğine gülmemek, ağıt yakmak yaraşır."]
68B108DK 68 B 108
Kaynak: Demokrates 75; Stobaios IV 34, 58.
İyi şeyler onları arayanlara güçlükle gelir; kötüler ise aramayanlara bile gelir.
108 [27 N.]. — 75. διζημένοισι τἀγαθὰ μόλις παραγίνεται, τὰ δὲ κακὰ καὶ μὴ διζημένοισιν [Stob. IV 34, 58]. [DK Almancası: "İyiyi arayana o ancak güçlükle gelir, kötü ise aramayana da."]
68B109DK 68 B 109
Kaynak: Demokrates 76.
Kusur bulmaya düşkün olanlar dostluğa yatkın değildir.
109 [217 N.]. — 76. οἱ φιλομεμφέες εἰς φιλίην οὐκ εὐφυέες. [Aparat: φιλομόφεες P¹, düzeltilmiş P²; εὐφυέες LBCP: ἀφυέες A (düzeltmede). DK Almancası: "Kusur bulmaya düşkün olanlar dostluk için yaratılmamıştır."]
68B110DK 68 B 110
Kaynak: Demokrates 77.
Kadın söz ustalığına heveslenmesin; çünkü bu tehlikelidir.
110 [173 N.]. — 77. γυνὴ μὴ ἀσκείτω λόγον· δεινὸν γάρ. [Aparat: τὸν λόγον P. DK Almancası: "Kadın sözle (Rede) uğraşmasın; çünkü bu iğrençtir (abscheulich)."]
68B111DK 68 B 111
Kaynak: Demokrates 78; Stobaios IV 23, 39.
Kadın tarafından yönetilmek, bir erkek için en ağır hakaret olur.
111 [170 N.]. — 78. ὑπὸ γυναικὸς ἄρχεσθαι ὕβρις εἴη ἂν ἀνδρὶ ἐσχάτη [Stob. IV 23, 39]. [Aparat: ὑπὸ SB: ἀπὸ AL; ὕβρις εἴη ἂν ἀνδρὶ Diels: ὕβρις ἀνδρὶ Stob. SMA: ὕβρις ἂν εἴη corp. Par.: ὕβρις καὶ ἀνανδρίη AL: ὕβρις καὶ ἀνανδρία BCP; krş. Wachsmuth, Stud. z. d. gr. Floril. S. 207, n. 268; Hense, Stob. a. O. DK Almancası: "Bir kadınca yönetilmek, bir erkek için herhalde en son derecede zorbalığa uğramaktır (Vergewaltigung)."]
68B112DK 68 B 112
Kaynak: Demokrates 79.
Her zaman güzel bir şey üzerine düşünüp taşınmak, tanrısal bir nous'un işidir.
*Karş. B 18.*
112 [37 N.]. — 79. θείου νοῦ τὸ ἀεί τι διαλογίζεσθαι καλόν [vgl. B 18]. [Aparat: ἀεί BCP: αἰεί AL; τι AL: BCP'de yok. DK Almancası: "Her zaman güzel bir şey düşünüp bulmak tanrısal aklın (Geist) işidir." — Ardından DK'nın B numarası vermediği, hançerle (†) işaretli Demokrates 80 gelir: †80. ἢν πιστεύηι τις θεοὺς ἐπισκοπεύειν πάντα, οὔτε λάθρη οὔτε φανερῶς ἁμαρτήσεται [vgl. DEI (Sentenzen des Dem., Epiktet., Isokr.) 9 = Porphyr. ad Marc. 20]. (Aparat: πιστεύσῃ P; θεὸν P; ἐπισκοπεύειν BCP: ἐπισκοπήειν AL; ἁμαρτήσηται P.) Çevrilmedi.]
68B113DK 68 B 113
Kaynak: Demokrates 81.
Anlayışsızlara en büyük zararı, onları övenler verir.
113 [116 N.]. — 81. μεγάλα βλάπτουσι τοὺς ἀξυνέτους οἱ ἐπαινέοντες. [DK Almancası: "Anlayışsızlara büyük zarar verenler, onları övenlerdir."]
68B114DK 68 B 114
Kaynak: Demokrates 82.
Başkası tarafından övülmek, kendi kendini övmekten iyidir.
114 [117 N.]. — 82. βέλτερον ὑφ᾽ ἑτέρου ἢ ὑφ᾽ ἑαυτοῦ ἐπαινέεσθαι. [Aparat: βέλτερον BCP: βέλτιον AL. DK Almancası: "Kendinden çok bir başkasınca övülmek daha iyidir."]
68B115DK 68 B 115
Kaynak: Demokrates 83.
Övgüleri ayırt edemiyorsan, sana dalkavukluk edildiğini düşün.
115 [118 N.]. — 83. ἢν μὴ γνωρίζηις τοὺς ἐπαίνους, κολακεύεσθαι ἡγέο. [Aparat: κολακέεσθαι P; ἡγέο AL: ἡγέου BCP; ardından ALBC'de (P'de değil) Anth. Pal. X 58 epigramı gelir (Palladas ya da Lukianos): γῆς ἐπέβην γυμνός, γυμνός θ᾽ ὑπὸ γαῖαν ἄπειμι· καὶ τί μάτην μοχθῶ γυμνὸν ὁρῶν τὸ τέλος; DK Almancası: "Övgüleri tanıyamıyorsan (anlayamıyorsan), sana dalkavukluk edildiğini varsay." — Ardından DK'nın B numarası vermediği, kesin sahte (*) işaretli üç Demokrates özdeyişi gelir; çevrilmedi: *84. ὁ κόσμος σκηνή, ὁ βίος πάροδος· ἦλθες, εἶδες, ἀπῆλθες (Kranz Nachtrag'ı: krş. ἦλθον ile başlayan üç üyeli sözler, Aristoteles Rhet. III 12. 1413b 29 vd.; Terentius Phorm. 103; Caesar'ın sözü yalnızca atasözü deyimini dönüştürür). *85. ὁ κόσμος ἀλλοίωσις, ὁ βίος ὑπόληψις [= Marcus Aurelius 4, 3 sonu] (nr. 85 AL¹'de yok). [35 N.] *86. τίμιον ὀλίγη σοφία ὑπὲρ δόξαν ἀφροσύνης μεγάλης (σοφία AL: σοφίη BC; nr. 86 P'de yok; μεγάλης AL¹: μεγάλην L²BC ⟦?⟧).]
68B115aDK 68 B 115a
Kaynak: Diogenes Laertios I 22–23 (= 11 A 1).
*DK'nın özeti: Thales'in soyu ve astronomideki buluşları anılır; metin için bkz. 11 A 1.*
115a. Diog. I 22. 23. = 11 A 1 (I 67, 8. 68, 3). [DK Almancası: "Thales'in anılması (soyu ve gökbilimsel buluşları)." İçerik DK 11 A 1'deki Diogenes metninden özetlendi. (PDF 164'ten okundu.)]
68B116DK 68 B 116
Kaynak: Diogenes Laertios IX 36 (bkz. A 1); Cicero, Tusculum Sohbetleri V 36, 104.
Diogenes'e göre Demokritos şöyle der: Atina'ya geldim, kimse de beni tanımadı.
Cicero: Demek ki halk arasında ün kendi başına aranacak bir şey olmadığı gibi, tanınmamaktan da korkmamak gerektiğini anlamalıyız. Demokritos "Atina'ya geldim," der, "orada kimse beni tanımadı." *Şöhretten uzak kalmakla övünen sağlam ve ağırbaşlı bir adam! Karş. A 11.*
- Diog. IX 36 [s. A 1. II 82, 6]. Cic. Tusc. V 36, 104 intellegendum est igitur nec gloriam popularem ipsam per sese expetendam nec ignobilitatem extimescendam. 'veni Athenas' inquit D. 'neque me quisquam ibi adgnovit', constantem hominem et gravem, qui glorietur a gloria se afuisse. Vgl. A 11 (II 86, 8). — ἦλθον γὰρ εἰς Ἀθήνας καὶ οὔ τίς με ἔγνωκεν. [DK Almancası: "Çünkü Atina'ya geldim — ve kimse beni tanımıyor." Yunanca biçim Diogenes IX 36'dan (Demetrios aracılığıyla); Cicero Latince aktarır. ἔγνωκεν (perfectum) DK'da "Kenntnis hat" diye şimdiki zamanla verilir; Türkçede Cicero'nun adgnovit'ine uyularak geçmiş zaman seçildi. (PDF 164'ten okundu.)]
68B117DK 68 B 117
Kaynak: Diogenes Laertios IX 72 [29 B 4'ün ardından].
Demokritos da keyfiyetleri dışarı atar; şöyle der: "Sıcak âdetçe, soğuk âdetçe; gerçekte ise atomlar ve boşluk" [B 125]. Yine şöyle der: Gerçekte hiçbir şey bilmiyoruz; çünkü hakikat derinlerdedir.
*Karş. Cicero, Akademika II 10, 32: Tabiatı suçla; Demokritos'un dediği gibi, o hakikati derinlere iyice gömmüştür. Isidorus, Etimolojiler VII 6, 12.*
- Diog. IX 72 [nach 29 B 4] Δ. δὲ τὰς ποιότητας ἐκβάλλων, ἵνα φησί· 'νόμωι θερμόν, νόμωι ψυχρόν, ἐτεῆι δὲ ἄτομα καὶ κενόν' [B 125] καὶ πάλιν· ἐτεῆι δὲ οὐδὲν ἴδμεν· ἐν βυθῶι γὰρ ἡ ἀλήθεια. Vgl. Cic. Ac. pr. II 10, 32 naturam accusa, quae in profundo veritatem, ut ait D., penitus abstruserit. Isidor. Etym. VII 6, 12. [Aparat: θερμὸν ile ψυχρὸν'un yerini baskılar değiştirir; ἐτεῆι Stephanus: αἰτίη el yazmaları. DK Almancası: "Gerçekte (Wirklichkeit) ise hiçbir şey bilmeyiz; çünkü hakikat derinlikte yatar." (DK s. 166 başı PDF 165'ten doğrulandı.)]
68B118DK 68 B 118
Kaynak: İskenderiye piskoposu Dionysios, Eusebios'ta, İncil'e Hazırlık XIV 27, 4.
Dionysios: Demokritos'un kendisi, dediklerine göre, Perslerin krallığı kendisinin olsun istemektense tek bir sebep açıklaması bulmayı yeğlediğini söylermiş. Hem de boş yere ve sebepsizce sebep arayarak! Çünkü boş bir ilkeden ve yanıltıcı bir varsayımdan yola çıkıyor, varolanların tabiatının kökünü ve ortak zorunluluğunu görmüyordu; en büyük bilgelik olarak, bilgisizce ve budalaca olup bitenleri kavramayı sayıyordu. Talihi küllî ve tanrısal şeylerin hanımı ve kraliçesi yapıp her şeyin onun eliyle olduğunu ileri sürüyor, ama insan hayatından onu kovuyor ve onu yüceltenleri anlayışsız diye mahkûm ediyordu.
*DK: "Ona" (oi) zamiri, bunun bir anekdot değil Demokritos'tan bir alıntı olduğunu gösterir. Karş. B 11b vd.*
- Dionysios, Bischof von Alexandrien, bei Eus. P. E. XIV 27, 4 Δ. γοῦν αὐτός, ὥς φασιν, ἔλεγε βούλεσθαι μᾶλλον μίαν εὑρεῖν αἰτιολογίαν ἢ τὴν Περσῶν οἱ βασιλείαν γενέσθαι· καὶ ταῦτα μάτην καὶ ἀναιτίως αἰτιολογῶν ὡς ἀπὸ κενῆς ἀρχῆς καὶ ὑποθέσεως πλανωμένης ὁρμώμενος καὶ τὴν ῥίζαν καὶ τὴν κοινὴν ἀνάγκην τῆς τῶν ὄντων φύσεως οὐχ ὁρῶν, σοφίαν δὲ μεγίστην ἡγούμενος τὴν τῶν ἀσόφως καὶ ἠλιθίως συμβαινόντων κατανόησιν, καὶ τὴν τύχην τῶν μὲν καθόλου καὶ τῶν θείων δέσποιναν ἐφιστὰς καὶ βασιλίδα, καὶ πάντα γενέσθαι κατ᾽ αὐτὴν ἀποφαινόμενος, τοῦ δὲ τῶν ἀνθρώπων αὐτὴν ἀποκηρύττων βίου καὶ τοὺς πρεσβεύοντας αὐτὴν ἐλέγχων ἀγνώμονας. [Aparat: αἰτιολογίαν] krş. B 11b vd.; τὴν I: τῶν O; οἱ, bunun Demokritos'tan bir alıntı olduğunu, bir özdeyiş (apophthegma) olmadığını gösterir; krş. yukarıda bölüm 19, 2c. DK Almancası: "D., bir tek nedensel açıklama bulmayı Pers krallığının kendisinin olmasına yeğleyeceğini söyledi." Aparat satırı PDF 165'ten okundu; OCR'daki βίον → βίου (τοῦ … βίου) düzeltildi.]
68B119DK 68 B 119
Kaynak: Dionysios, Eusebios'ta, İncil'e Hazırlık XIV 27, 5; Stobaios II 8, 16; Epikuros, Temel Öğretiler 16.
Dionysios (devamla): Nitekim Öğütler'ine şöyle başlar: "İnsanlar … kendi akılsızlıklarının". Oysa tabiatı gereği talih akla karşı savaşır; [phronēsis'in] en büyük düşmanı olan talihin ona hâkim olduğunu söylediler. Daha doğrusu phronēsis'i büsbütün ortadan kaldırıp yok ederek yerine talihi koyuyorlar; çünkü phronēsis'i talihli diye değil, talihi en akıllı diye övüyorlar.
Stobaios, Demokritos'tan: İnsanlar kendi düşüncesizliklerine bahane olsun diye talihin bir hayalini (eidōlon) uydurdular. Çünkü talih phronēsis'e ancak pek az durumda karşı koyar; hayattaki şeylerin çoğunu, iyi anlayan keskin bir görüş yoluna koyar.
Epikuros: Bilgenin karşısına talih pek az çıkar; en büyük ve en önemli şeyleri akıl yürütme yönetmiştir, hayatın bütün süresince yönetir ve yönetecektir.
*DK: Diels'e göre "Öğütler" (Hypothēkai) bir kitap adıysa, ünlü filozofların adıyla dolaşan halk özdeyiş derlemelerinden birini gösterir; Friedländer ise "başlar" kelimesinin ve sözün tonunun bunun her hâlükârda bir kitabın başlangıcı olduğunu kanıtladığını söyler.*
119 [29. 30 N.]. — (5) τῶν γοῦν ὑποθηκῶν ἀρχόμενος λέγει· 'ἄνθρωποι … ἰδίης ἀνοίης'. φύσει γὰρ γνώμηι τύχη μάχεται· καὶ τὴν ἐχθίστην τῆι φρονήσει ταύτην αὐτὴν ἔφασαν κρατεῖν· μᾶλλον δὲ καὶ ταύτην ἄρδην ἀναιροῦντες καὶ ἀφανίζοντες ἐκείνην ἀντικαθιστᾶσιν αὐτῆς· οὐ γὰρ εὐτυχῆ τὴν φρόνησιν, ἀλλ᾽ ἐμφρονεστάτην ὑμνοῦσι τὴν τύχην. Stob. II 8, 16 Δ-ου· ἄνθρωποι … κατιθύνει. Epicur. Sent. 16 [p. 74, 17 Us.] βραχέα σοφῶι τύχη παρεμπίπτει, τὰ δὲ μέγιστα καὶ κυριώτατα ὁ λογισμὸς διώικηκε καὶ κατὰ τὸν συνεχῆ χρόνον τοῦ βίου διοικεῖ καὶ διοικήσει. — ἄνθρωποι τύχης εἴδωλον ἐπλάσαντο πρόφασιν ἰδίης ἀβουλίης. βαιὰ γὰρ φρονήσει τύχη μάχεται, τὰ δὲ πλεῖστα ἐν βίωι εὐξύνετος ὀξυδερκείη κατιθύνει. [Aparat: ὑποθηκῶν] Diels: "Ὑποθῆκαι bir kitap başlığı olacaksa — ki bağlamda yoktur — ünlü filozof ve şairlerin adıyla dolaşan halk özdeyiş derlemelerinden birini gösterir; kataloglanmış yazılardan [A 33] hiçbiriyle özdeşleştirilemez." Krş. Philippson, Herm. 59 (1924) 408 vd. (haklı olarak A 33, II 92, 12 vd.'yi anımsatır); başka türlü Friedländer, Herm. 48 (1913) 603 vd.; krş. Laue a. O. S. 49. Kranz Nachtrag'ı: "Ama ἀρχόμενος ve sözün tonu, bunun her hâlükârda bir kitabın başlangıcı olduğunu kanıtlar" (P. Friedländer). γνώμηι τύχη Ruth'un düzeltmesi: γνώμη τύχηι el yazmaları; ἀβουλίης Stob.: ἀνοίης Dion. (ardından serbestçe açımlar); βαιὰ (zarf) Heeren: βαιᾶ Stob.: βαιῆι Meineke; ὀξυδερκεῖν el yazmaları: ὀξυδερκίῃ Meineke; διώικηκε καὶ Diog.: διώικηκε Stob. Ecl. II 8, 28 (διοικεῖ καὶ διοικήσει'yi atlar): διώικησε (καὶ ve διοικεῖ κ. διοικήσει olmadan) Usener; krş. Eudem. Eth. H 14. 1247b 5. DK Almancası: "İnsanlar kendi düşüncesizliklerini (Unberatenheit) örtmek için talihten (Zufall) bir hayal biçimlendirdiler. Çünkü talih akıllılığa ancak seyrek durumlarda karşı koyar; yaşamda çoğu şeyi iyi anlayışlı bir keskin görüşlülük doğru yola sokar." Aparat PDF 165'ten doğrulandı.]
68B120DK 68 B 120
Kaynak: Erotianos, Hippokrates Sözlüğü s. 90, 18 Nachmanson.
[Hippokrates] phlebes adını alışılmış anlamdaki damarlara değil, atardamarlara verdi. Demokritos da atardamarların hareketine phlebopaliē ("damar atışı") *der.*
- Erotian. p. 90, 18 N. φλέβας δὲ οὐ τὰς συνήθως λεγομένας, ἀλλὰ τὰς ἀρτηρίας ὠνόμασε. καὶ ὁ Δ. δὲ φλεβοπαλίην καλεῖ τὴν τῶν ἀρτηριῶν κίνησιν. [Aparat: φλεβοπαλία Galenos'ta da, IX 499, 1 Kühn. DK Almancası: "Nabız atışı (Pulsschlag)."]
68B121DK 68 B 121
Kaynak: Eustathios, Odysseia şerhi β 190 (s. 1441) [Philoksenos'un Üstünlük Biçimleri Üzerine'sinden].
Demokritos ise epitēdeiestaton ("en elverişli") der.
*Olağan biçim epitēdeiotaton'dur; Philoksenos kelimeyi alışılmadık bir üstünlük biçimi örneği olarak anar.*
- Eustath. zu β 190 p. 1441 [aus Philoxenos Περὶ συγκριτικῶν] Δ. δὲ 'ἐπιτηδειέστατον' φησί. [DK Almancası: "En elverişli (Geeignetesten)." Philoksenos sözcüğü olağan ἐπιτηδειότατον yerine kurulmuş üstünlük biçimi örneği olarak anar.]
68B122DK 68 B 122
Kaynak: Etymologicum Genuinum, "alapaxai" maddesi; Anecdota Bekker 374, 14.
Etymologicum: Alapaxai: yağmalamak. Mideyi boşaltan lapathos [labada] otundan gelir. Demokritos da avcıların kazdığı çukurlara, içleri boşaltılmış olduğu için lapathoi der. Anecdota Bekker: Demokritos, avcıların tavşanlar içine düşsün diye kazıp üstüne ince toz serptikleri ve çalı çırpı attıkları çukurlara lapathoi *dendiğini söyler.*
- Etym. Gen. ἀλαπάξαι· ἐκπορθῆσαι παρὰ τὴν λάπαθον τὴν βοτάνην ἥ ἐστι κενωτικὴ γαστρός. καὶ Δ. τοὺς βόθρους τοὺς παρὰ τῶν κυνηγετῶν γινομένους λαπάθους καλεῖ διὰ τὸ κεκενῶσθαι. Anecd. Bekk. 374, 14 ⟦?⟧ ἀμέλει Δ. τοὺς βόθρους τοὺς πρὸς τῶν κυνηγῶν σκαπτομένους οἷς ὑπεράνω κόνις λεπτὴ ἐπιχεῖται καὶ φρύγανα ἐπιβάλλεται, ἵνα οἱ λαγωοὶ ἐμπίπτωσιν εἰς αὐτούς, λαπάθους φησὶ καλεῖσθαι. [DK Almancası: "Tuzak çukurları (Fallgruben)."]
68B122aDK 68 B 122a
Kaynak: Etymologicum Genuinum, γυνή maddesi. Krş. Etymologicum Gudianum (Stefani) 2 s. 326, 25.
Kadın (gynē): … ya da, Demokritos'un dediği gibi, bir tür döl (gonē) olduğu için, [yani] döl alıcı olduğu için.
122a. — γυνή· … ἤ, ὡς Δ., γονή τις οὖσα, ἡ γονῆς δεκτική. [Aparat: krş. Et. Gud. ed. Stefani 2 p. 326, 25. Aynı köken açıklaması alıntısız olarak Orion p. 39, 19'da (Platon, Kratylos 414 A'da bile). Etymologicum'un kaynağı, Orion'dan anlaşıldığı üzere Soranos'tur, krş. 68 A 159 (II 127, 21); ama Demokritos mu yoksa Bolos mu kastedildiği kuşkuludur. DK Almancası: "Kadın (γυνή): (ana)rahim (asıl anlamı döl, γονή)."]
68B123DK 68 B 123
Kaynak: Etymologicum Genuinum, "deikelon" maddesi.
*Deikelon ("suret"): Demokritos'ta, eidos bakımından şeylere benzeyen akıntı (aporroia).*
- — δείκελον· παρὰ δὲ Δημοκρίτωι κατ᾽ εἶδος ὁμοία τοῖς πράγμασιν ἀπόρροια. [DK Almancası: "Suret (Abbild)."]
68B124DK 68 B 124
Kaynak: [Galenos], Hekimlik Tarifleri 439.
Tohum, Platon'un [Timaios 91a] ve Diokles'in dediği gibi beyinden ve omurilikten salgılanır; Praksagoras, Demokritos ve Hippokrates'e göre ise bütün bedenden. Demokritos şöyle der: İnsanlar tek bir insan olacak, insan da bütün insanlar [?]. *Karş. B 32.*
- [Galen.] d. defin. med. 439 [XIX 449 K.] ἐκκρίνεται τὸ σπέρμα ὥσπερ Πλάτων (Tim. 91 A) φησὶ καὶ Διοκλῆς [fr. 170 S. 196 Wellm.] ἀπὸ ἐγκεφάλου καὶ νωτιαίου· Πραξαγόρας δὲ καὶ Δ. ἔτι τε Ἱπποκράτης ἐξ ὅλου τοῦ σώματος, ὁ μὲν Δ. λέγων 'ἄνθρωποι εἷς ἔσται καὶ ἄνθρωπος πάντες' [?]. [Aparat: Diels ἄνθρωπος ἐξέσσυται ἐξ ἀνθρώπου παντός ("insan bütün insandan fışkırır") olduğunu tahmin eder; krş. B 32. H. Gomperz aktarılan metne şu anlamı vermek ister: babayı oluşturan sayısız küçük insandan döllenme sırasında küçük bir grup ayrılıp oğlu oluşturur; babanın farklı uzuvlarından gelen bu küçük insanlar birlikte yeni tek insanı oluşturur. Rau (Berl. Phil. Woch. 1923, 838) B 124'te yalnızca B 32'nin bozuk bir biçimini görür. DK Almancası: "anlaşılmazdır." Çeviri aktarılan bozuk metni sözcüğü sözcüğüne verir.]
68B125DK 68 B 125
Kaynak: Galenos, Tıbbi Tecrübe Üzerine (Schöne'nin yayımladığı fragman) 1259, 8.
Galenos: Apaçık olandan yola çıkmadan işe başlayamayan akıl, ilkelerini aldığı şeye karşı cüret ederse nasıl güvenilir olabilir? Demokritos da bunu biliyordu. Görünen şeyleri kötülerken "Renk âdetçe, tatlı âdetçe, acı âdetçe; gerçekte ise atomlar ve boşluk" dedikten sonra, hisleri düşünceye karşı şöyle konuşturdu: "Zavallı akıl! Kanıtlarını bizden aldın da bizi mi yere sermeye kalkıyorsun? Bizi yere sermen kendi düşüşün olur."
*Karş. 59 B 21a; 68 A 49; B 9; 117.*
- Galen. de medic. empir. fr. ed. H. Schöne [Berl. Sitz. Ber. 1901] 1259, 8 ὃς γὰρ οὐδ᾽ ἄρξασθαι δύναται τῆς ἐναργείας χωρίς, πῶς ἂν οὗτος πιστὸς εἴη, παρ᾽ ἧς ἔλαβε τὰς ἀρχάς, κατὰ ταύτης θρασυνόμενος; τοῦτο καὶ Δ. εἰδώς, ὁπότε τὰ φαινόμενα διέβαλε, 'νόμωι χροιή, νόμωι γλυκύ, νόμωι πικρόν' εἰπών, 'ἐτεῆι δ᾽ ἄτομα καὶ κενόν', ἐποίησε τὰς αἰσθήσεις λεγούσας πρὸς τὴν διάνοιαν οὕτως· 'τάλαινα φρήν, παρ᾽ ἡμέων λαβοῦσα τὰς πίστεις ἡμέας καταβάλλεις; πτῶμά τοι τὸ κατάβλημα'. Vgl. 59 B 21a, 68 A 49. B 9. 117. [Aparat: krş. Deichgräber, Griech. Empir. S. 102; diyalog biçimine dikkat, "üslup bakımından önemli" (Wilamowitz); καταβάλλεις] de conatu (girişim anlamında şimdiki zaman); krş. 30 A 6; 80 B 1. Kranz Nachtrag'ı: metin artık Walzer'in yayımladığı yazıya (Arapça aktarımla) yerleştirilmiştir, s. 113. DK Almancası: "D., duyu algılarına güvensizliğini 'Alışılmış konuşma tarzına göre (nomōi) renk vardır, tatlı vardır, acı vardır; gerçekte (in Wahrheit) ise yalnızca atomlar ve boşluk' cümlesinde dile getirdikten sonra, duyuları akla (Verstand) karşı konuşturur: 'Zavallı akıl, kanıtlarını (Beweisstücke) bizden aldın da bizi onlarla yere mi sermek istiyorsun? Yere vuruş senin düşüşün olur.'" OCR'daki "59 B 2184" → 59 B 21a olarak düzeltildi.]
68B126DK 68 B 126
Kaynak: Galenos, Nabız Türleri Üzerine I 25 [dalgalı ve kurtçuksu nabız hakkında]; Aristoteles, Hayvanlar Tarihi V 19, 551b6.
Galenos: İkisinde ortak olan, adlarını da aldıkları şeydir. Dalgalı nabızda atardamar boyunca dalgalar gibi birbiri ardınca kabarmalar olur; kurtçuksu nabız ise kurtçuğun yürüyüşüne benzer, bu hayvan da dalga gibi hareket eder. Demokritos da bu türlerden söz ederken bir yerde şöyle der: [tırtıllardan] yürürken dalga gibi kıvrılarak ilerleyen bütün o hayvanlar …
*Aristoteles: Hyperalar ve pēnialar [kozalı tırtıllar] da bu türden başka bazı hayvanlardan oluşur; bunlar yürürken dalgalanır, bir uçlarıyla ileri uzanıp bükülerek adım atarlar.*
- — de differ. puls. I 25 [VIII 551 K. über den κυματώδης und σκωληκίζων σφυγμός] κοινὸν μέν, ἀφ᾽ οὗ καὶ τοὔνομα ἑκατέροις, τῶι μὲν κυματώδει τὸ οἷον κύματα ἐπανίστασθαι κατὰ τὴν ἀρτηρίαν ἕτερον ἐφ᾽ ἑτέρωι, τῶι δὲ σκωληκίζοντι σκώληκος ἐοικέναι πορείαι καὶ αὐτοῦ τοῦ ζώιου κυματωδῶς κινουμένου, καθάπερ καὶ Δ. λέγει που περὶ τῶν τοιούτων διαλεγόμενος τῶν ὅσα κυματοειδῶς ἀνὰ τὴν πορείαν πλάζεται. Arist. Hist. anim. E 19. 551b 6 γίνονται δὲ καὶ τὰ ὕπερα καὶ τὰ πηνία ἔκ τινων τοιούτων ἄλλων, αἳ κυμαίνουσι τῆι πορείαι καὶ προβᾶσαι τῶι ἑτέρωι κάμψασαι ἐπιβαίνουσιν. [Aparat: πλάζεται] tırtılların tekdüze ilerleyişi için kendine özgü biçimde kullanılmış. "Phrynikhos, Ecl. 271 πολὺ γὰρ κατ᾽ Αἴγυπτον πλάζεται (papyros adı için söylenmiş) yankılanır" (Diels). DK Almancası: "Yürüyüşlerinde dalga gibi ilerleyen bütün tırtıllar." "Tırtıllar" sözcüğü Yunancada yoktur; DK'nın bağlamdan eklediği köşeli parantezle verildi.]
68B127DK 68 B 127
Kaynak: Herodianos, Genel Vurgu Üzerine, Eustathios'ta, Odysseia ξ 428 (s. 1766).
Demokritos da şöyle der: Kaşınan insanlar hoşlanır; onlara sevişenlerin başına gelen şey gelir.
- Herodian. π. καθολ. προσ. bei Eustath. zu ξ 428 p. 1766 [I 445, 9 L.] καὶ Δ.· ξυόμενοι ἄνθρωποι ἥδονται καί σφιν γίνεται ἅπερ τοῖς ἀφροδισιάζουσιν. [DK Almancası: "İnsanlar kaşındıklarında bir hoşluk duyar ve onlara sevişmedeki (Liebesgenuß) gibi olur."]
68B128DK 68 B 128
Kaynak: Herodianos, Genel Vurgu Üzerine, Theognostos'ta, Kanonlar 79.
-ōn ile biten tek cinsli yansız kelime bulunmaz; -ēn, -an, -en, -in ya da -yn ile biten de bulunmaz. Demokritos'taki ithytrēn *("dümdüz delinmiş [delik]") zorlamadır.*
- — π. καθολ. προσ. bei Theogn. Can. 79 [I 355, 19 L.] εἰς ων οὐδέτερον μονογενὲς ἢ εἰς ην ἢ εἰς αν ἢ εἰς εν ἢ εἰς ιν ἢ εἰς υν οὐκ ἔστιν εὑρεῖν. τὸ γὰρ ἰθύτρην παρὰ Δ—ωι βεβίασται. [DK Almancası: "Dümdüz delinmiş delik (?)" (Gradgebohrtes Loch). Sözcüğün Demokritos'taki bağlamı bilinmiyor.]
68B129DK 68 B 129
Kaynak: Herodianos, Hâller Üzerine, Etymologicum Genuinum'da, "nenōtai" maddesi.
Khrysoontai'nin khrysuntai olması gibi, nooontai da nuntai olur. Demokritos: Gönülleriyle tanrısal şeyler tasarlarlar.
*Karş. B 18; 21; 112.*
- — περὶ παθῶν in Et. gen. s. νένωται [II 253 L.] καὶ πάλιν ὡς χρυσόονται, χρυσοῦνται οὕτω καὶ νόονται, νοῦνται. Δ. φρενὶ θεῖα νοῦνται. Vgl. B 18. 21. 112. [Aparat: φρενὶ θεῖα ya da θείηι Lobeck, Rhemat. S. 21: φῆνι θεὰ el yazması: φήμηι θείηι νοῦνται (oraculis divinis erudiuntur, "tanrısal kehanetlerle eğitilirler") Sylburg; νοῦνται] νο(έ)ονται'dan, krş. Bechtel, Herm. 41 (1906) 319. DK Almancası: "(Şairler mi, düşünürler mi?) zihinle tanrısal şeyler tasarlarlar." Öznenin kim olduğu bilinmediğinden Türkçe çoğul fiille bırakıldı. Aparat PDF 168'den doğrulandı.]
68B129aDK 68 B 129a
Kaynak: Homeros Epimerismoi 396, 11.
Klinō fiilinden Demokritos'ta n'siz keklitai *("dayanmıştır") biçimi vardır.*
129a. — — Epimer. Hom. 396, 11 [II 224 n. L.] καὶ παρὰ τὸ κλίνω κέκλιται παρὰ τῶι Δ—ωι χωρὶς τοῦ ν. [DK Almancası: "Dayanmıştır (Ist gelehnt)." Olağan biçim κέκλινται / κεκλιμένος'a karşı ν'siz mükemmel geçmiş.]
68B130DK 68 B 130
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "amphidētioi" maddesi.
*Amphidētioi: Demokritos'ta içi boş halkalar gibi.*
- Hesych. ἀμφιδήτιοι· ὡς κρίκοι διάκενοι παρὰ Δ—ωι. [Aparat: Crönert'e göre (krş. Passow-Crönert Sp. 418, 67) ἀμφιδήτης'ten türeme. Diels ἀμφίδη = ἀμφίδεα tahmininde bulunmuş, ardından Τήϊοι· ὡς okumuştu (krş. 73 A 2 sonu notu). DK Almancası: "Çevreye geçirilmiş bağlar (Bänder)." PDF 168'den doğrulandı.]
68B131DK 68 B 131
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "apatēton" maddesi.
*Apatēton ("çiğnenmemiş"): Demokritos'ta düzensizce bir araya gelmiş olan.*
- — ἀπάτητον· τὸ ἀνωμάλως συγκείμενον παρὰ Δ—ωι. [DK Almancası: "Çiğnenmemiş [= alışılmadık biçimde bir araya getirilmiş]."]
68B132DK 68 B 132
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "askalēres" maddesi.
*Askalēres: Demokritos'ta eşkenar.*
- — ἀσκαληρές· ἰσόπλευρον παρὰ Δ—ωι. [Aparat: ἀσκαληρές Hesykhios'ta ἀσκαροφόρον'un (!) ardından gelir; ἀσκαληνές ("eşitsiz kenarlı olmayan", yani eşit kenarlı; krş. σκαληνός) Diels. DK Almancası: "Eşkenar olan (?)."]
68B133DK 68 B 133
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "brokhmōdēs" maddesi.
*Brokhmōdēs: nemli ve yumuşak olan. Demokritos.*
- — βροχμώδης· ἡ νοτερὰ καὶ ἁπαλή. Δ—ος. [DK Almancası: "Nem türünden (Feuchtartig)."]
68B134DK 68 B 134
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "brokhos" maddesi.
*Brokhos ("ilmik"): ilmek (Demokritos), boğma ipi, bağ.*
- — βρόχος· ἀγκύλη Δ—ος, ἀγχόνη, δεσμός. [Aparat: ἀγκοίλη Hesykhios: Musurus düzeltmiştir. DK Almancası: "Kayışlar (Riemen)."]
68B135DK 68 B 135
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "dexamenai" maddesi.
*Dexamenai ("hazneler"): su kapları; bedende de damarlar. Demokritos'tan.*
- — δεξαμεναί· ὑδάτων δοχεῖα, καὶ ἐν τῶι σώματι φλέβες. Δ—ου. [DK Almancası: "Kaplar [= bedendeki damarlar]."]
68B136DK 68 B 136
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "dyokhoi" maddesi.
*Dyokhoi: Demokritos'ta "kapakla örter".*
- — δυοχοῖ· πωματίζει παρὰ Δ—ωι. Vgl. δυοχῶσαι· πωμάσαι. [DK Almancası: "Kapaklar [= kapakla donatır]." δυοχοῖ fiil biçimidir (şimdiki zaman, 3. tekil); fiil olarak çevrildi.]
68B137DK 68 B 137
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "syngonē" maddesi.
*Syngonē ("birlikte oluş"): bir araya geliş (systasis). Demokritos.*
- — συγγονή· σύστασις. Δ—ος. [Aparat: συντόνη· σύστεισις (σύντασις Friedländer) maddeyi bozuk biçimde yineler. DK Almancası: "Birlikte büyüme, bir araya geliş (Zusammensetzung)." Aparat PDF 168'den okundu (OCR bozuktu).]
68B138Yazar adı belirtilmeden:
DK 68 B 138
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "ameipsikosmiē" maddesi.
Ameipsikosmiē: dünyaların değişimi (metakosmēsis).
*DK bu ve sonraki iki maddeyi Demokritos'un kelime yapımına dayanarak buraya alır (karş. B 8a).*
- — ἀμειψικοσμίη· μετακόσμησις. [DK Almancası: "Evrenlerin değişimi (Weltenwechsel)." DK bu ve sonraki iki maddeyi Demokritos'un sözcük yapımına (krş. B 8a ἀμειψιρυσμίη) dayanarak ekler.]
68B139DK 68 B 139
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "ameipsirysmein" maddesi.
Ameipsirysmein: bileşimi değiştirmek ya da biçim değiştirmek. *Karş. B 8a.*
- — ἀμειψιρυσμεῖν· ἀλλάσσειν τὴν σύγκρισιν ἢ μεταμορφοῦσθαι. Vgl. B 8a. [DK Almancası: "Biçim değiştirmek (Formwechseln)."]
68B139aDK 68 B 139a
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "ameipsikhroon" maddesi.
*Ameipsikhroon: ⟨renklerini⟩ değiştiren.*
139a. ἀμειψίχρο⟨ο⟩ν· μεταβάλλον τὰ ⟨χρώματα⟩. [Aparat: 139a'yı Friedländer ekledi. DK Almancası: "Renk değiştiren (Farbwechselnd)." PDF 168'den doğrulandı.]
68B140DK 68 B 140
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "euestō" maddesi.
Euestō ("esenlik"): … saadet; evin sağlam durmasından [türemiştir]. *Karş. II 90, 26; 129, 15; 132, 11.*
- Hesych. εὐεστώ· … εὐδαιμονία ἀπὸ τοῦ εὖ ἑστάναι τὸν οἶκον. Vgl. II 90, 26. 129, 15. 132, 11. [DK Almancası: "Esenlik (Wohlstand)."]
68B141DK 68 B 141
Kaynak: Hesykhios, Sözlük, "idea" maddesi.
Idea: benzerlik, biçim, eidos; ayrıca en küçük cisim. *Karş. B 6; A 57. Son anlam Demokritos'un atom için kullandığı idea'ya gönderir; Platon'un ideaları ile karıştırılmamalıdır.*
- — ἰδέα· ἡ ὁμοιότης, μορφή, εἶδος. καὶ τὸ ἐλάχιστον σῶμα. Vgl. B 6. A 57. [DK Almancası: "Biçim (Gestalt) (atom için)." Maddenin son anlamı ("en küçük cisim") Demokritos'un atom için kullandığı ἰδέα'ya gönderir (B 5i, B 6 kararı: "idealar (ideai) = atom biçimleri"); Platon'un idealarıyla karıştırılmamalı.]
68B142DK 68 B 142
Kaynak: Olympiodoros, Platon'un Philebos'u şerhi s. 242 Stallbaum; Hierokles, Pythagoras'ın Altın Sözleri şerhi 25.
Olympiodoros: Sokrates'in tanrıların adlarına bu kadar saygı göstermesi [Philebos 12c] neden? Ya çok eskiden beri uygun adlar uygun varlıklara adanmış olduğundan ve kımıldatılmaması gerekeni kımıldatmak yersiz olduğundan; ya Kratylos'taki açıklamaya göre adlar onlara tabiatça ait olduğundan; ya da, Demokritos'un dediği gibi, bunlar da tanrıların sesli heykelleri olduğundan [karş. B 26].
*Hierokles: Zeus adı, yaratıcı ousia'nın sesteki simgesi ve suretidir. Çünkü şeylere ilk ad koyanlar, bilgeliklerinin üstünlüğü sayesinde, en iyi heykeltıraşlar gibi, adlar aracılığıyla, suretler aracılığıyla yapar gibi, onların kuvvelerini gözler önüne serdiler.*
- Olympiod. in Plat. Phileb. p. 242 Stallb. τί τὸ τοσοῦτον σέβας περὶ τὰ θεῶν ὀνόματα τοῦ Σωκράτους [vgl. Phileb. p. 12 C]; ἢ ὅτι πάλαι καθιέρωται τοῖς οἰκείοις τὰ οἰκεῖα καὶ ἄτοπον κινεῖν τὰ ἀκίνητα ἢ ὅτι φύσει αὐτοῖς ὠικείωται κατὰ τὸν ἐν Κρατύλωι λόγον ἢ ὅτι ἀγάλματα φωνήεντα καὶ ταῦτά ἐστι τῶν θεῶν, ὡς Δ. [vgl. B 26, II 148, 8]. Hierocl. in Pyth. c. aur. 25 τὸ τοῦ Διὸς ὄνομα σύμβολόν ἐστι καὶ εἰκὼν ἐν φωνῆι δημιουργικῆς οὐσίας τῶι τοὺς πρώτους θεμένους τοῖς πράγμασι τὰ ὀνόματα διὰ σοφίας ὑπερβολὴν ὥσπερ τινὰς ἀγαλματοποιοὺς ἀρίστους διὰ τῶν ὀνομάτων ὡς δι᾽ εἰκόνων ἐμφανίσαι αὐτῶν τὰς δυνάμεις. [Aparat: krş. Warburg, Neue Phil. Unters. 5, 72. DK Almancası: "Sözcükler (tanrı adları) ses sahibi (tanrı) heykelleridir."]
68B143DK 68 B 143
Kaynak: Philodemos, Öfke Üzerine 28, 17 Gomperz.
Dostların ve başka yakınların, bazen de yurtların ve krallıkların başına sık sık birçok felaket gelir; yalnız eskiden, o öfkenin Akhalara binlerce acı verdiği zaman değil, her gün. Aşırı öfkeler yüzünden, Demokritos'un deyişiyle, insanın aklına gelebilecek bütün kötülükler *neredeyse peşi sıra gelir. Karş. 70 B 2.*
- Philodem. de ira 28, 17 G. κἀπαντῶσι δὲ πολλάκι πολλαὶ συμφοραὶ καὶ φίλοις καὶ προσήκουσιν ἄλλοις, ἔστι δ᾽ ὅτε καὶ πατρίσι καὶ βασιλείαις, οὐ πάλαι μόνον, ὅθ᾽ ἡ μῆνις ἐκείνη μυρί᾽ Ἀχαιοῖς ἄλγη ἔθηκεν, ἀλλ᾽ ὁσημέραι, καὶ μικροῦ δεῖν 'ὅσα τις ἂν νώσαιτο' κατὰ Δημόκριτον 'κακὰ' πάντα παρακολουθεῖ διὰ τὰς ὑπερμέτρους ὀργάς. Vgl. 70 B 2. [Aparat: κακὰ Buecheler: κατα papirüs. DK Almancası: "Akla getirilebilecek kadar (çok) talihsizlik (Unglück)." "O öfke … binlerce acı verdi" İlyada A 2'den alıntıdır.]
68B144DK 68 B 144
Kaynak: Philodemos, Mousikē Üzerine IV 31 (s. 108, 29 Kemke).
Eskilerin yalnız en büyük tabiat araştırıcısı değil, kendisinden söz edilenlerin hiçbirinden geri kalmayacak kadar çok şeyle de uğraşmış bir adam olan Demokritos, mousikē'nin daha genç olduğunu söyler ve sebebini de şöyle açıklar: Onu zorunluluk ayırıp ortaya çıkarmadı; artık bolluk içindeyken doğdu.
- — de music. IV 31 p. 108, 29 Kemke Δ. μὲν τοίνυν, ἀνὴρ οὐ φυσιολογώτατος μόνον τῶν ἀρχαίων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἱστορουμένων οὐδενὸς ἧττον πολυπράγμων, μουσικήν φησι νεωτέραν εἶναι καὶ τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσι λέγων μὴ ἀποκρῖναι τἀναγκαῖον, ἀλλὰ ἐκ τοῦ περιεῦντος ἤδη γενέσθαι. [Aparat: krş. Crönert, Kolotes S. 130 not. Orada papirüste γενέσθαι'dan sonra okunan πλὴν κἂν ἀρχαιοτάτη δοθῆι cümlesi Demokritos'a ait değildir, Babilli Diogenes'in çürütmesini başlatır. Demokritos'un cümlesi için krş. Aristoteles, Metaph. A 2. 982b 22; fr. 53 p. 63 Rose; Platon, Kritias p. 110 A; Kleingünther, Πρῶτος εὑρετής, Philol. Suppl. XXVI, 1, 107 vd. DK Almancası: "Mousikē daha genç bir sanattır. Çünkü onu zorunluluk (kendinden?) ayırıp çıkarmamış, o zaten var olan fazlalıktan (Überfluß) doğmuştur." ἀποκρῖναι'nın öznesi τἀναγκαῖον alındı; DK'nın "(aus sich?)" kuşkusu korunarak "ayırıp çıkarmadı" diye verildi.]
68B144aDK 68 B 144a
Kaynak: Photios, Sözlük (s. 106, 23 Reitzenstein).
*Anabēsomai ("yukarı çıkacağım"), Demokritos: baştan ele alacağım, ⟨başlangıçtakilere⟩ yeniden döneceğim. Karş. Hesykhios, aynı madde.*
144a. Photius Lex. A S. 106, 23 Reitzenst. ἀναβήσομαι Δ.· ἐπανεξελεύσομαι <ἐπὶ τὰ> ἐξ ἀρχῆς. Vgl. Hesych. s. v. [Aparat: < > Hesykhios'tan. DK Almancası: "Başlangıca geri döneceğim." PDF 170'ten doğrulandı.]
68B145DK 68 B 145
Kaynak: Plutarkhos, Çocukların Terbiyesi 14, 9f.
Demokritos'a göre söz, işin gölgesidir.
*Friedländer: Plutarkhos sözü olumlu anlamda, vurguyu "iş"e vererek alır; Platon'un tersine.*
145 [105 N.]. Plut. de puer. ed. 14 p. 9 F [vgl. A 1, II 82, 14] λόγος γὰρ ἔργου σκιή, κατὰ Δημόκριτον. [Kranz Nachtrag'ı: "Plutarkhos sözü olumlu anlamda, vurguyu ἔργου'ya vererek alır — Platon'un karşıtı olarak" (P. Friedländer). DK Almancası: "Söz, eylemin gölgesidir." OCR'daki ἔργον PDF 170'ten ἔργου olarak düzeltildi.]
68B146DK 68 B 146
Kaynak: Plutarkhos, Aretē'de İlerleme 10, 81a.
[Kendini tutarak insan şunu gösterir:] Logos artık içeride beslenmekte ve kendi içinde kök salmaktadır, Demokritos'un deyişiyle de sevinçlerini kendi kendinden almaya alışmaktadır.
146 [13 N.]. — de prof. in virt. 10 p. 81 A [durch Enthaltsamkeit zeigt man] τὸν λόγον ἐντὸς ἤδη τρεφόμενον καὶ ῥιζούμενον ἐν ἑαυτῶι καὶ κατὰ Δημόκριτον αὐτὸν ἐξ ἑαυτοῦ τὰς τέρψιας ἐθιζόμενον λαμβάνειν. [Aparat: Diels λόγον'u Demokritosçu saymadı; ama 7. satırdaki αὐτὸν neye gönderebilirdi? DK Almancası: "Sevinçlerini kendi kendinden almaya alışan akıl (Geist)." DK'nın Almanca özetlediği giriş sözü köşeli parantezde.]
68B147DK 68 B 147
Kaynak: Plutarkhos, Sağlık Öğütleri 14, 129a; İskenderiyeli Clemens, Protreptikos 92, 4.
Plutarkhos: Kargaların hırıltılarını, tavukların gıdaklamalarını ve Demokritos'un dediği gibi gübre üstünde azgınlaşan domuzları dikkatle izleyip bunlardan rüzgâr ve yağmur işaretleri çıkarmak, ama bedenin hareketlerini, sarsıntılarını ve öncü rahatsızlıklarını önceden görüp önlem almamak, kendi içinde kopacak ve kopmak üzere olan fırtınanın işaretlerini tanımamak tuhaftır.
Clemens: Hazzın akıntılarında bataklık ve çamur içinde kurtçuklar gibi yuvarlananlar, faydasız ve akılsız zevklerle beslenirler; domuzumsu insanlardır bunlar. Çünkü domuzlar, der, temiz sudan çok çamurdan hoşlanır [karş. 22 B 13; 37] ve Demokritos'a göre gübre üstünde azgınlaşır.
Karş. [Theophrastos], Hava İşaretleri 49: Her yerde söylenen ortak bir kış işareti de domuzların gübre yüzünden kavga edip onu karıştırmasıdır. Aratos 1123: gübre üstünde azgınlaşan domuzlar.
Domuzlar gübre üstünde azgınlaşır.
147 [23 N.]. — de sanit. praec. 14 p. 129 A ἄτοπον γάρ ἐστι κοράκων μὲν λαρυγγισμοῖς καὶ κλωσμοῖς ἀλεκτορίδων καὶ συσὶν ἐπὶ φορυτῶι μαργαινούσαις, ὡς ἔφη Δ., ἐπιμελῶς προσέχειν σημεῖα ποιουμένους πνευμάτων καὶ ὄμβρων, τὰ δὲ τοῦ σώματος κινήματα καὶ σάλους καὶ προπαθείας μὴ προλαμβάνειν μηδὲ προφυλάττειν μηδὲ ἔχειν σημεῖα χειμῶνος ἐν ἑαυτῶι γενησομένου καὶ μέλλοντος. Clem. Protr. 92, 4 (I 68, 7 St.) οἱ δὲ σκωλήκων δίκην περὶ τέλματα καὶ βορβόρους τὰ ἡδονῆς ῥεύματα καλινδούμενοι ἀνονήτους καὶ ἀνοήτους ἐκβόσκονται τρυφάς, ὑώδεις τινὲς ἄνθρωποι. ὕες γάρ, φησίν, ἥδονται βορβόρωι μᾶλλον ἢ καθαρῶι ὕδατι [vgl. 22 B 13. 37] καὶ ἐπὶ φορυτῶι μαργαίνουσιν κατὰ Δημόκριτον. Vgl. [Theophr.] de sign. 49 καὶ τὸ πανταχοῦ δὲ λεγόμενον σημεῖον δημόσιον χειμέριον, ὅταν σύες περὶ φορυτοῦ μάχωνται καὶ φύρωσιν. Arat. 1123 σύες φορυτῶι ἔπι μαργαίνουσαι. — σύες ἐπὶ φορυτῶι μαργαίνουσιν. [Aparat: κυσὶν OJR; παραφυλάττειν OJR; σύες Maaß: μύες el yazmaları; φύρωσιν Diels: φέρωσιν el yazmaları: διαφορῶσιν Kaibel (iactare maniplos, Vergilius, Georg. I 400; buradan Plinius 18, 364); yani [Klemens'teki ὕες … ὕδατι] bir Herakleitos alıntısıdır. DK Almancası: "Domuzlar gübre üstünde kudururlar (tollen)." Metin PDF 170'ten doğrulandı (OCR'daki λαρυγγισμοῖς, προπαθείας, Arat. 1123 düzeltildi).]
68B148DK 68 B 148
Kaynak: Plutarkhos, Yavru Sevgisi Üzerine 3, 495e.
Ana rahmi düşen tohumu alıp kök salma gerçekleşince onu sardığında —çünkü Demokritos'un dediği gibi, ana rahminde ilk önce göbek oluşur: çalkantıya ve savrulmaya karşı bir demir yeri, doğmakta olan ve doğacak meyve için bir palamar ve sarmaşık *—, tabiat ay hâli ve arınma kanallarını kapatır vb. Karş. Romalıların Talihi Üzerine 2, 317a.*
- — de amore prol. 3 p. 495 E ὅταν δὲ τὴν γονὴν ἀναλάβηι προσπεσοῦσαν ἡ ὑστέρα καὶ περιστείληι ῥιζώσεως γενομένης ('ὁ γὰρ ὀμφαλὸς πρῶτον ἐν μήτρηισιν', ὥς φησι Δ., 'ἀγκυρηβόλιον σάλου καὶ πλάνης ἐμφύεται, πεῖσμα καὶ κλῆμα τῶι γεννωμένωι καρπῶι καὶ μέλλοντι') τοὺς μὲν ἐμμήνους καὶ καθαρσίους ἔκλεισεν ὀχετοὺς ἡ φύσις κτλ. Vgl. de fort. Rom. 2. 317 A. [Aparat: προσπεσοῦσα el yazmaları: Wyttenbach düzeltmiştir; κλῆμα] sallarda olduğu gibi yüzen kütükleri bağlamaya yarayan sarmaşık halatı; γεννωμένωι Xylander: γενομένωι· τοὺς γ ve E Marc. 248 corr.: καὶ τοὺς O. DK Almancası: "Göbek ana rahminde ilk olarak, dalgaya ve savrulmaya karşı bir demirleme yeri, oluşan ve olacak meyve için bir bağlama halatı ve sarmaşık olarak oluşur." Kaynak yeri PDF 170'ten okundu (OCR: "p. 4968").]
68B149DK 68 B 149
Kaynak: Plutarkhos, Psykhē'nin Hastalıkları mı Bedeninkiler mi Daha Kötüdür 2, 500d.
Kendi içimizde şöyle diyelim: Ey insan, senin bedenin de birçok hastalığı ve kötü hâli hem tabiatı gereği kendi içinden salar hem dışarıdan gelip çatanları kabul eder. Ama kendini içeriden açarsan, Demokritos'un dediği gibi, rengârenk ve türlü acılarla dolu bir kötülükler deposu ve hazinesi *bulursun. Bu kötülükler dışarıdan akıp gelmez; sanki yerden fışkıran, yerli kaynakları vardır; duygularda taşkın ve bol olan kötülük bu kaynakları salıverir.*
149 [49 N.]. Plut. Animine an corp. aff. 2 p. 500 D λέγωμεν οὖν ἐν ἡμῖν, ὅτι πολλὰ μέν, ὦ ἄνθρωπε, σοῦ καὶ τὸ σῶμα νοσήματα καὶ πάθη φύσει τε ἀνίησιν ἐξ ἑαυτοῦ καὶ προσπίπτοντα δέχεται θύραθεν· ἂν δὲ σαυτὸν ἀνοίξηις ἔνδοθεν, ποικίλον τι καὶ πολυπαθὲς κακῶν ταμιεῖον εὑρήσεις καὶ θησαύρισμα, ὥς φησι Δ., οὐκ ἔξωθεν ἐπιρρεόντων, ἀλλ᾽ ὥσπερ ἐγγείους καὶ αὐτόχθονας πηγὰς ἐχόντων, ἃς ἀνίησιν ἡ κακία πολύχυτος καὶ δαψιλὴς οὖσα τοῖς πάθεσιν. [Aparat: λέγωμεν Dh: λέγομεν ötekiler; σοὶ Dh; bu sıra G'de: ἔνδοθεν (ἔνδον MΠh) ἀνοίξῃς O; H. Gomperz'e göre yalnızca κακῶν — θησαύρισμα Demokritosçudur, baştan sınırlama her hâlükârda belirsiz; Diels ἂν-cümlesini ve εὑρήσεις'i de Demokritos'a vermek istiyordu; ἔχων (-ον Fr) σῶμα ἀνίησιν ⟦?⟧ bazı el yazmalarında. DK Almancası: "İçini açarsan, kötülüklerden rengârenk dolu ve acılarla yüklü bir kiler ve hazine odası bulursun." Fragman sınırı DK Almancasına (Diels) göre verildi; Gomperz'in daha dar sınırı burada kayıtlı. Kaynak yeri PDF 171'den okundu (OCR: "p. ὅθ0").]
68B150DK 68 B 150
Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri I 1, 5, 614de.
Hafif araştırmalar psykhē'leri ölçülü ve yararlı biçimde harekete geçirir; ama Demokritos'un deyişiyle kavgacıların ve söz cambazlarının *sözlerini bir yana bırakmalı. Karş. Strabon I s. 65; Clemens, Stromateis I 22.*
150 [109 N.]. — Quaest. conv. I 1, 5 p. 614 D E οὕτω τὰς ψυχὰς αἱ μὲν ἐλαφραὶ ζητήσεις ἐμμελῶς καὶ ὠφελίμως κινοῦσιν, ἐριδαντέων δὲ κατὰ Δημόκριτον καὶ ἱμαντελικτέων λόγους ἀφετέον. Vgl. Strab. I p. 65 C p. 85, 31 M.; Clem. Strom. I 22 [II 14, 25 St.]. [Aparat: ἐριδανταίων … ἱμαντελικταίων Plutarkhos el yazması: ἔριν διαιτώντων Strabon'da eskiden bozulmuş: ἐριδαντέες (ἐριδάνται yerine, bkz. Timon fr. 28, 2 D.) καὶ ἱμαντελικτέες Klemens'te yanlış anlaşılmış. Diels'e göre Demokritos kayış bükücüler derken sofistleri kasteder. DK Almancası: "Kavgacıların ve kayış bükücülerin (sözleri)." Kaynak yeri PDF 171'den doğrulandı.]
68B151DK 68 B 151
Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri II 10, 2, 643f.
Demokritos'un dediği gibi, ortak balıkta kılçık olmaz.
*Diels: Balık paylaşılırken biri üst yarısını, öteki alt yarısını alır; omurga ortada kalır. Ortaklık, benim–senin kavgasını ortadan kaldırır.*
151 [230 N.]. — — II 10, 2 p. 643 F ἐν γὰρ ξυνῶι ἰχθύι ἄκανθαι οὐκ ἔνεισιν, ὥς φησιν ὁ Δ. [Aparat, Diels: "Balık paylaşılırken biri üst yarısını, öteki alt yarısını alır; omurga ortada kalır. Ortaklık (Kommunismus) benim–senin kavgasını ortadan kaldırır." DK Almancası: "Ortak balıkta kılçık yoktur."]
68B152DK 68 B 152
Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri IV 2, 4, 665f.
Yıldırım ateşi inceliği ve keskinliğiyle şaşırtıcıdır: Doğuşunu doğrudan temiz ve katışıksız bir ousia'dan alır; ona nemli ya da topraksı ne karışırsa, hareketinin hızı onu silkip atar ve arıtır. Demokritos'un dediği gibi: Zeus'un çarptığı hiçbir şey yoktur ki açık göğün ⟨saf⟩ ışığını içinde tutmasın.
- — — IV 2, 4 p. 665 F τὸ κεραύνιον πῦρ ἀκριβείαι καὶ λεπτότητι θαυμαστόν ἐστιν, αὐτόθεν τε τὴν γένεσιν ἐκ καθαρᾶς καὶ ἁγνῆς ἔχον οὐσίας καὶ πᾶν εἴ τι συμμίγνυται νοτερὸν ἢ γεῶδες αὐτῶι τῆς περὶ τὴν κίνησιν ὀξύτητος ἀποσειομένης καὶ διακαθαιρούσης. 'διόβλητον μὲν οὐδέν', ὥς φησι Δ., '<οἷον μὴ τὸ> παρ᾽ αἰθρίης στέγειν <εὐαγὲς> σέλας'. [Aparat: τε Diels: περὶ el yazması: περιττὴν γένεσιν Reiske; <οἷον μὴ τὸ> Bernardakis: el yazmasında 5 harflik boşluk; στέλλειν ἢ Kern; <εὐαγὲς> Diels (krş. yukarıda II 120, 20; 121, 28): el yazmasında 5 harflik boşluk. DK Almancası: "Zeus'un gönderdiği hiçbir yıldırım yoktur ki (arı) aithēr parlaklığını korumasın (?)." İki boşluğun doldurulması düzeltmelere dayandığından okuma ⟦?⟧ ile işaretlendi. Kaynak yeri PDF 171'den okundu (OCR: "p. θθὅτ'").]
68B152aDK 68 B 152a
Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri VIII 10, 2 (= A 77).
*DK burada yalnız göndermede bulunur: Demokritos'un rüyalarda nesnelerden kopup gelen suretler (eidōla) öğretisi; metin için bkz. A 77.*
152a. — — VIII 10, 2 = A 77. [DK'da metinsiz gönderme girdisi; içerik A 77'den özetlendi, fragman olarak sunulmadı. PDF 172'den okundu (OCR'da ters taranmış sayfa).]
68B153DK 68 B 153
Kaynak: Plutarkhos, Devlet Yönetimi Öğütleri 28, 821a; Philodemos, Dalkavukluk Üzerine (Herculaneum papirüsü 1457).
Plutarkhos: Devlet adamı, kendisini hatırlayanların iyi niyetine ve gönlüne yerleşmiş gerçek onuru ve minneti küçümsemez; Demokritos'un istediği gibi yakınlarına hoş görünmekten kaçınarak ünü de hor görmez.
*Philodemos: … daha doğrusu, sıradan insanlarda bile bu tür yaranmacılık olmadan elde edildiği görülür. Ama Nikasikrates, yakınlarına hoş görünmeyi zararlı bir yaranmacılık diye kınayan Demokritos'u överken Epikuros'un çevresiyle nasıl uyuşuyor, bilmiyorum.*
153 [150 N.]. — Reip. ger. praec. 28 p. 821 A τήν γ᾽ ἀληθινὴν τιμὴν καὶ χάριν ἱδρυμένην ἐν εὐνοίαι καὶ διαθέσει τῶν μεμνημένων οὐχ ὑπερόψεται πολιτικὸς ἀνήρ, οὐδέ γε δόξαν ἀτιμάσει φεύγων τὸ τοῖς πέλας ἁνδάνειν, ὡς ἠξίου Δ. Philod. de adulat. pap. 1457 c. 10 [Crönert Kolot. S. 130] μᾶλλον δὲ καὶ τοῖς ἰδιώταις ἄνευ τῆς τοιαύτης ἀρεσκείας ὁρᾶται κατακτώμενα. Δημόκριτον μέντοι Νικασικράτης ἐπαινῶν κακίζοντα ἐπὶ ⟨τῶι⟩ τοῖς πέ[λ]α[ς] ἁνδάνειν ὡς ζη[μιώδη] τὴν ἀρέσκειαν οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὁμολογεῖ τοῖς περὶ τὸν Ἐπίκουρον. [Aparat: 8 ἐπὶ] Crönert'e göre daha az olası ama mümkün okuma εν; ardından satır sonu gelir. Sonraki satırı Crönert τοισπε.καρα.δανειν ως diye okudu: Diels tamamladı. Ardından gelen kısmı Crönert ζη[μι]ο[ῦσαν] diye tamamladı. DK Almancası: "Yakınlarına hoş görünmek istemek (zarar getirir)." Tüm sayfa PDF 172'den okundu (OCR'da ters taranmış sayfa).]
68B154DK 68 B 154
Kaynak: Plutarkhos, Hayvanların Zekâsı 20, 974a.
Hayvanların öğrendiğini övmemiz belki gülünçtür; oysa Demokritos onların en önemli şeylerde öğrencisi olduğumuzu gösterir: Dokumada ve dikişte örümceğin, ev yapımında kırlangıcın, şarkıda ise tiz sesli kuğuyla bülbülün taklit yoluyla öğrencisi olduk.
*DK: Karş. A 151. Reinhardt fragmanı Küçük Evren Düzeni'ne verir (karş. Lucretius V 1379).*
- — de sollert. anim. 20 p. 974 A γελοῖοι δ᾽ ἴσως ἐσμὲν ἐπὶ τῶι μανθάνειν τὰ ζῶια σεμνύνοντες, ὧν ὁ Δ. ἀποφαίνει μαθητὰς ἐν τοῖς μεγίστοις γεγονότας ἡμᾶς· ἀράχνης ἐν ὑφαντικῆι καὶ ἀκεστικῆι, χελιδόνος ἐν οἰκοδομίαι, καὶ τῶν λιγυρῶν, κύκνου καὶ ἀηδόνος, ἐν ὠιδῆι κατὰ μίμησιν. [Aparat: 11 Eskiden burada duran 154 numaralı girdi (Plut. de fac. lun. 16 p. 929 C) A 89a olarak basılmıştır; κατὰ στάθμην deyişi karakteristik değildir. 12 μαθητὰς] krş. A 151 (II 125, 16); Kleingünther a. y. s. 109; Graf Uxkull, Griech. Kulturentstehungsl. s. 30. Reinhardt (Herm. 47, 1912, 511) fragmanı Küçük Evren Düzeni'ne (Mikros Diakosmos) verir (krş. Lucr. V 1379). Prächter'e göre (Herm. 50, 1915, 144) Ksenophon, Oikonomikos 19, 18 vd. buradan gelir (krş. Lucr. V 1361 vd.). DK Almancası: "İnsanlar en önemli şeylerde hayvanların öğrencisi olmuşlardır…". PDF 172'den okundu.]
68B155DK 68 B 155
Kaynak: Plutarkhos, Ortak Kavramlar 39, 1079e.
Bak bakalım [Khrysippos] Demokritos'a nasıl karşılık verdi. Demokritos şu güçlüğü bir tabiat araştırıcısına yakışır biçimde ve isabetle ortaya koymuştu: Bir koni tabanına paralel bir düzlemle kesilirse, kesitlerin yüzeyleri hakkında ne düşünmeli; eşit mi olurlar, eşit değil mi? Eşit değillerse koniyi düzensiz kılarlar; koni basamak gibi birçok çentik ve pürüz alır. Eşitlerse kesitler eşit olur ve koni, eşit olmayan değil eşit dairelerden oluştuğu için silindirin durumuna düşmüş görünür; bu ise son derece saçmadır.
*Karş. B 155a.*
- — de commun. not. 39 p. 1079 E ἔτι τοίνυν ὅρα τίνα τρόπον ἀπήντησε [Chrysippos] Δημοκρίτωι διαποροῦντι φυσικῶς καὶ ἐπιτυχῶς· εἰ κῶνος τέμνοιτο παρὰ τὴν βάσιν ἐπιπέδωι, τί χρὴ διανοεῖσθαι τὰς τῶν τμημάτων ἐπιφανείας, ἴσας ἢ ἀνίσους γιγνομένας; ἄνισοι μὲν γὰρ οὖσαι τὸν κῶνον ἀνώμαλον παρέξουσι πολλὰς ἀποχαράξεις λαμβάνοντα βαθμοειδεῖς καὶ τραχύτητας, ἴσων δ᾽ οὐσῶν ἴσα τμήματα ἔσται καὶ φανεῖται τὸ τοῦ κυλίνδρου πεπονθὼς ὁ κῶνος, ἐξ ἴσων συγκείμενος καὶ οὐκ ἀνίσων κύκλων, ὅπερ ἐστὶν ἀτοπώτατον. Vgl. B 155a. [Aparat: 18 ἐπιπέδοις (çoğul) eskiden yanlışlıkla Diels (krş. H. Vogt, Bibl. math. III 10, 1909, 145; Heiberg, Herm. 42, 1907, 300). Demokritos'un sorunu, atomculuğa yakın duran ve sonradan Arkhimedes'in geliştirdiği sonsuz küçükler kuramına dokunur. Krş. Arkhimedes, Eratosthenes'e Mekanik Teoremler Üzerine Yöntem (Heiberg; Herm. aynı yer s. 245, 23, krş. s. 300, 302): "⟨bu teoremlerin⟩ kanıtlamasını — koninin aynı tabanlı ve aynı yükseklikteki silindirin, piramidin de prizmanın üçte biri olduğunu — ilk bulan Eudoksos'tur; ama söz konusu cisim hakkındaki önermeyi kanıtlamasız ilk dile getiren Demokritos'a da azımsanmayacak bir pay verilmelidir." Krş. Heron, Metr. s. 219 Schöne ve II 141, 18. Frank'ın tartışmasından sonra fragmanın yeni ve derinlikli bir incelemesi: Luria, Quell. u. Stud. z. Gesch. d. Math. B 2, 2 (1932) s. 138 vd.; krş. Philippson, Herm. 64 (1929) 178 vd. Sayfa PDF 172 ve 173'ten okundu (ikisi de OCR'da ters taranmış).]
68B155aDK 68 B 155a
Kaynak: Aristoteles, Gök Üzerine III 8, 307a17; Simplikios, Gök Üzerine şerhi s. 662, 10.
Aristoteles: Demokritos'a göre küre de bir çeşit açı olduğu için keser.
*Simplikios: … küresel olan bütünüyle açıdır; çünkü kıvrılmış olan açıysa, küre de baştan başa kendi üzerine kıvrılmış olduğuna göre, ona bütünüyle açı denmesi yerindedir.*
155a. Aristot. de caelo Γ 8. 307a 17 Δημοκρίτωι δὲ καὶ ἡ σφαῖρα ὡς γωνία τις οὖσα τέμνει. Simpl. de caelo p. 662, 10 ἔστι δὲ … τὸ σφαιρικὸν ὅλον γωνία (Aristot. 307a 2)· εἰ γὰρ τὸ συγκεκαμμένον ἐστὶ γωνία, ἡ δὲ σφαῖρα καθ᾽ ὅλην ἑαυτὴν συγκέκαμπται, εἰκότως ὅλη γωνία λέγεται. [DK Almancası: "Küre bir bakıma bir açıdır." Aparat: 6 vd. bu yerlerin anlamı için krş. E. Sachs, Fünf plat. Körper s. 220²; Luria a. y. s. 145. PDF 173'ten okundu (OCR'da ters taranmış).]
68B156DK 68 B 156
Kaynak: Plutarkhos, Kolotes'e Karşı 4, 1108f.
Kolotes Demokritos'u önce şununla suçlar: Her şeyin şöyle olmaktan daha çok böyle olmadığını söyleyerek hayatı altüst etmiştir. Ama Demokritos, her şeyin şöyle olmaktan daha çok böyle olmadığını düşünmekten o kadar uzaktır ki bunu söyleyen sofist Protagoras'la savaşmış, ona karşı birçok ikna edici şey yazmıştır. Kolotes bunlarla rüyasında bile karşılaşmadığı için adamın bir sözünde yanıldı. Demokritos o sözde şunu belirler: den ("bir-şey") mēden'den ("hiç-bir-şey") daha fazla var değildir. *"Den" derken cismi, "mēden" derken boşluğu kastediyordu; çünkü boşluğun da kendine ait bir tabiatı ve varlığı vardır.*
- Plut. adv. Colot. 4 p. 1108 F ἐγκαλεῖ δ᾽ αὐτῶι [Kolotes dem Demokr.] πρῶτον, ὅτι τῶν πραγμάτων ἕκαστον εἰπὼν οὐ μᾶλλον τοῖον ἢ τοῖον εἶναι συγκέχυκε τὸν βίον. ἀλλὰ τοσοῦτόν γε Δ. ἀποδεῖ τοῦ νομίζειν μὴ μᾶλλον εἶναι τοῖον ἢ τοῖον τῶν πραγμάτων ἕκαστον, ὥστε Πρωταγόραι τῶι σοφιστῆι τοῦτο εἰπόντι μεμαχῆσθαι καὶ γεγραφέναι πολλὰ καὶ πιθανὰ πρὸς αὐτόν· οἷς οὐδ᾽ ὄναρ ἐντυχὼν ὁ Κολώτης ἐσφάλη περὶ λέξιν τοῦ ἀνδρός, ἐν ἧι διορίζεται μὴ μᾶλλον τὸ δὲν ἢ τὸ μηδὲν εἶναι, δὲν μὲν ὀνομάζων τὸ σῶμα, μηδὲν δὲ τὸ κενόν, ὡς καὶ τούτου φύσιν τινὰ καὶ ὑπόστασιν ἰδίαν ἔχοντος. [Aparat: 13 εἰπὼν Xylander: ἐπιὼν el yazmaları. 18 δὲν] krş. Theodotion'un Septuaginta çevirisi, Philoponos de opif. II 1 s. 59, 12 Reichardt: ἡ δὲ γῆ ἦν θὲν καὶ οὐθέν; buna Philoponos 68, 16: "θὲν ἦν", yani "ἦν τι" (bir şeydi). DK Almancası: "Hiç (das Nichts), şey (das Ichts) kadar vardır." Sayfa PDF 173'ten ve DK s. 175 başından okundu.]
68B157DK 68 B 157
Kaynak: Plutarkhos, Kolotes'e Karşı 32, 1126a.
Bu konuda beni ev ve devlet işleriyle uğraşarak yaşamış olanlar suçlasın; bunlar da Kolotes'in sövdüğü kişilerin hepsidir. Onlardan Demokritos, en büyük sanat olan siyaset tekhnēsini iyice öğrenmeyi ve insanlara büyük ve parlak şeyler kazandıran zahmetlerin peşinden koşmayı öğütler.
*Karş. 1100c: … makamlar, devlet işleri ve kralların dostlukları; Demokritos bunlardan hayata büyük ve parlak şeylerin geldiğini söylerdi.*
157 [133 N.]. — — 32 p. 1126 A ἐμοὶ δὲ περὶ τούτων οἱ οἰκονομικῶς καὶ πολιτικῶς βεβιωκότες ἐγκαλείτωσαν· εἰσὶ δ᾽ οὗτοι πάντες οἷς Κωλώτης λελοιδόρηκεν. ὧν Δ. μὲν παραινεῖ τήν τε πολιτικὴν τέχνην μεγίστην οὖσαν ἐκδιδάσκεσθαι καὶ τοὺς πόνους διώκειν, ἀφ᾽ ὧν τὰ μεγάλα καὶ λαμπρὰ γίνονται τοῖς ἀνθρώποις. Vgl. 1100 C … ἀρχὰς ἢ πολιτείας καὶ φιλίας βασιλέων, ἀφ᾽ ὧν τὰ μεγάλα καὶ λαμπρὰ (?) εἰς τὸν βίον γίνεσθαι ἔφη Δ. [Aparat: 5 πολιτικὴν Reiske: πολεμικὴν el yazmaları (Philippson, Phil. Woch. 46, 1926, 1100 ve başkalarınca savunulmuştur; ama Plutarkhos'un bağlamına uymaz); γίγνεται'yi ayrıntı vermeden Bernardakis. DK Almancası: "Dem., bu adamların (Parmenides, Melissos vb.) devlet sanatını en yüce sanat olarak öğrenmeyi ve insanlara büyük ve parlak şeylerin geldiği emekleri üstlenmeyi öğütler." OCR "p. 11264" → 1126 A, "11000" → 1100 C; 1100 C alıntısındaki "(?)" DK'nındır.]
68B158DK 68 B 158
Kaynak: Plutarkhos, "Gizli Yaşa" Sözü Doğru mu 5, 1129e.
Güneş doğunca … herkesin eylemlerini ve düşüncelerini ışıkla birlikte harekete geçirdi; Demokritos'un dediği gibi, her gün yeni şeyler düşünen insanlar, birbirlerine duydukları dürtüyle gergin bir iple çekilir gibi, kimi bir yerden kimi başka bir yerden işlerine kalkarlar.
*Karş. Sofra Sohbetleri III 6, 4, 655d; VIII 3, 5, 722d ve Herakleitos'un sözü, 22 B 6.*
158 [129 N.]. — de lat. viv. 5 p. 1129 E ὁ ἥλιος ἀνασχὼν … συνώρμησε τῶι φωτὶ τὰς πράξεις καὶ τὰς νοήσεις τὰς ἁπάντων, ὥς φησι Δ., νέα ἐφ᾽ ἡμέρηι φρονέοντες ἄνθρωποι τῆι πρὸς ἀλλήλους ὁρμῆι καθάπερ ἀρτήματι συντόνωι σπασθέντες ἄλλος ἀλλαχόθεν ἐπὶ τὰς πράξεις ἀνίστανται. Vgl. Qu. conv. III 6, 4 p. 655 D. VIII 3, 5 p. 722 D und Heraklits Wort 22 B 6. [Aparat: 12 φρονέοντες Plutarkhos 655 ve 722'de: τρέφοντες 1129'da. DK Almancası: "Her gün yeni düşünceleri olan insanlar."]
68B159DK 68 B 159
Kaynak: Plutarkhos, Arzu ve Keder Üzerine fragmanı 2; Sağlık Öğütleri 24, 135e.
Beden ile psykhē arasında duygular yüzünden eski bir dava var gibi görünüyor. Demokritos mutsuzluğun ⟨sebebini⟩ psykhē'ye yükleyerek şöyle der: Beden, bütün hayatı boyunca çektiği acılar ve gördüğü kötülükler yüzünden psykhē'ye dava açsa ve kendisi bu davanın yargıcı olsa, seve seve psykhē'nin aleyhine oy verirdi. Çünkü psykhē bedenin kimi yerlerini ihmalleriyle mahvetti, sarhoşluklarla gevşetti, kimi yerlerini de haz düşkünlüğüyle bozup parçaladı. Tıpkı kötü durumdaki bir alet ya da kap için, onu hor kullananı suçlar gibi.
*Sağlık Öğütleri: … başkalarına eziyet ederek, kıskanarak, çekişerek ya da meyvesiz ve boş ünlerin peşinden koşarak. Sanırım Demokritos en çok bunlar için şunu söyledi: Beden psykhē'yi kötü muameleden dava etse, psykhē davayı kaybederdi.*
159 [22 N.]. — fragm. de libid. et aegr. 2 ἔοικε παλαιά τις αὕτη τῶι σώματι διαδικασία πρὸς τὴν ψυχὴν περὶ τῶν παθῶν εἶναι. καὶ Δ. μὲν ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἀναφέρων ⟨τὴν αἰτίαν τῆς⟩ κακοδαιμονίας φησίν· 'εἰ τοῦ σώματος αὐτῆι δίκην λαχόντος, παρὰ πάντα τὸν βίον ὧν ὠδύνηται ⟨καὶ⟩ κακῶς πέπονθεν, αὐτὸς γένοιτο τοῦ ἐγκλήματος δι⟨κα⟩στής, ἡδέως ἂν καταψηφίσασθαι τῆς ψυχῆς, ἐφ᾽ οἷς τὰ μὲν ἀπώλεσε τοῦ σώματος ταῖς ἀμελείαις καὶ ἐξέλυσε ταῖς μέθαις, τὰ δὲ κατέφθειρε καὶ διέσπασε ταῖς φιληδονίαις, ὥσπερ ὀργάνου τινὸς ἢ σκεύους κακῶς ἔχοντος τὸν χρώμενον ἀφειδῶς αἰτιασάμενος'. Vgl. de sanit. praec. 24 p. 135 E ⟦?⟧ ἐπηρεάζοντες ἑτέροις ἢ φθονοῦντες ἢ φιλονικοῦντες ἢ δόξας ἀκάρπους καὶ κενὰς διώκοντες. πρὸς τούτους γὰρ οἶμαι μάλιστα τὸν Δημόκριτον εἰπεῖν, ὡς εἰ τὸ σῶμα δικάσαιτο τῆι ψυχῆι κακώσεως, οὐκ ἂν αὐτὴν ἀποφυγεῖν. [Aparat: 18 τὴν αἰτίαν τῆς κακοδαιμονίας Diels: κακοδαίμων el yazmaları: κακοδαιμονίαν Patzig; 19 ἡ τοῦ σ. αὕτη el yazmaları: Wyttenbach düzeltti; 20 ⟨καὶ⟩ Tyrwhitt; 21 δικαστής Tyrwhitt: δι…. el yazmaları; 22 οἷς Laur.: ἧς Harlean.; ἀπώλεσε Wyttenbach: ἀπέλυσε el yazmaları; 1 ὥσπερ … αἰτιασάμενος'ı H. Gomperz Plutarkhos'a ait sayar. Kranz Nachtrag'ı (s. 175, 18 vd.): tersine Platon, Timaios 86 E. Fragman sınırı DK Almancasına göre verildi: DK ὥσπερ-cümlesini de alıntıya katar; Gomperz'in onu Plutarkhos'a veren görüşü burada kayıtlıdır. Plutarkhos alıntıyı dolaylı anlatımla (ἡδέως ἂν καταψηφίσασθαι) verdiğinden çeviride doğrudan anlatıma çevrildi.]
68B160DK 68 B 160
Kaynak: Porphyrios, Canlı Yemekten Kaçınma IV 21.
Demokritos, kötü, yani akılsızca, itidalsizce ve dinsizce yaşamanın, kötü yaşamak değil, uzun süre ölmek olduğunu *söylerdi.*
- Porphyr. de abst. IV 21 τὸ γὰρ κακῶς ζῆν καὶ μὴ φρονίμως καὶ σωφρόνως καὶ ὁσίως Δ. ἔλεγεν οὐ κακῶς ζῆν εἶναι, ἀλλὰ πολὺν χρόνον ἀποθνήισκειν. [Aparat: 8 δημοκράτης el yazması: Reiske düzeltti. DK Almancası: "Kötü, akılsız, ölçüsüz ve kutsallıktan yoksun yaşam kötü bir yaşam değil, uzun süren bir ölümdür."]
68B161DK 68 B 161
Kaynak: Rodoslu Apollonios scholionu, III 533.
Eskiden büyücü kadınların ayı ve güneşi [gökten] indirdiğine inanılırdı. Bu yüzden Demokritos'un zamanına kadar birçokları tutulmalara "indirilmeler" (kathaireseis) *derdi.*
- Schol. in Apoll. Rhod. Γ 533 τὸ παλαιὸν ὤιοντο τὰς φαρμακίδας τὴν σελήνην καὶ τὸν ἥλιον καθαιρεῖν. διὸ καὶ μέχρι τῶν Δημοκρίτου χρόνων πολλοὶ τὰς ἐκλείψεις καθαιρέσεις ἐκάλουν. [Aparat: 10 αἱ -κίδες el yazmaları: Wendel düzeltti; 12 Δημοκρίτου P: Δημοκράτους L. DK Almancası: "Demokritos'un zamanına dek tutulmalara çoğu kez (ayın ya da güneşin) aşağı indirilmesi denirdi."]
68B162DK 68 B 162
Kaynak: Homeros scholionu (AB), İlyada N 137.
Demokritos silindir biçimine holoitrokhos ("yuvarlanan kaya") der.
*Homeros'ta holoitrokhos, yamaçtan yuvarlanan kaya parçasıdır.*
- — in Hom. AB zu N 137 Δ. δὲ τὸ κυλινδρικὸν σχῆμα ὀλοοίτροχον καλεῖ. [DK Almancası: "D. silindir biçimini 'merdane' (Walze, destansı biçim) diye adlandırdı." Homeros'ta ὀλοοίτροχος yamaçtan yuvarlanan kaya parçasıdır.]
68B163DK 68 B 163
Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 53.
Demokritos'un da andığı Korinthoslu Kseniades … Karş. 81. bölüm.
*DK yalnız Demokritos'un, her şeyin yanlış ve her kanaatin yalan olduğunu söyleyen Kseniades'i andığını kaydeder.*
- Sext. adv. math. VII 53 Ξενιάδης δὲ ὁ Κορίνθιος, οὗ καὶ Δ. μέμνηται … Vgl. c. 81. [DK Almancası: "Korinthoslu Kseniades'in bilgi kuramının anılması (ve çürütülmesi)." Sextos'un devamında Kseniades her şeyin yanlış, her görünme ve kanının yalan olduğunu söyleyen kişi olarak tanıtılır; DK yalnızca Demokritos'un onu andığını kaydeder. OCR "Ζενιάδης" → Ξενιάδης.]
68B164DK 68 B 164
Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 116–118.
Benzerin benzeri tanıdığına dair eski bir kanaat vardır … Demokritos bu görüşü hem canlılara hem cansızlara uygular. Şöyle der: Hayvanlar kendi soylarından hayvanlarla sürü olur: güvercinler güvercinlerle, turnalar turnalarla; öteki akılsız hayvanlarda da böyledir. Cansızlarda da durum aynıdır; elenen tohumlarda ve dalgaların kırıldığı yerdeki çakıllarda bunu görmek mümkündür. Bir yanda kalburun dönmesiyle mercimekler mercimeklerle, arpalar arpalarla, buğdaylar buğdaylarla ayrılıp bir araya dizilir; öbür yanda dalganın hareketiyle uzunca çakıllar uzunlarla aynı yere itilir, yuvarlaklar yuvarlaklarla. Sanki bu şeylerdeki benzerlikte onları bir araya toplayan bir şey varmış gibi. *Demokritos böyle der. Karş. A 128.*
- — VII 116 παλαιὰ … δόξα περὶ τοῦ τὰ ὅμοια τῶν ὁμοίων εἶναι γνωριστικά … (117) ἀλλ᾽ ὁ μὲν Δ. ἐπί τε τῶν ἐμψύχων καὶ ἀψύχων ἵστησι τὸν λόγον. 'καὶ γὰρ ζῶια, φησίν, ὁμογενέσι ζώιοις συναγελάζεται ὡς περιστεραὶ περιστεραῖς καὶ γέρανοι γεράνοις καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀλόγων ὡσαύτως. ⟨ὡς⟩ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀψύχων, καθάπερ ὁρᾶν πάρεστιν ἐπί τε τῶν κοσκινευομένων σπερμάτων καὶ ἐπὶ τῶν παρὰ ταῖς κυματωγαῖς ψηφίδων· ὅπου μὲν γὰρ κατὰ τὸν τοῦ κοσκίνου δῖνον διακριτικῶς φακοὶ μετὰ φακῶν τάσσονται καὶ κριθαὶ μετὰ κριθῶν καὶ πυροὶ μετὰ πυρῶν, ὅπου δὲ κατὰ τὴν τοῦ κύματος κίνησιν αἱ μὲν ἐπιμήκεις ψηφῖδες εἰς τὸν αὐτὸν τόπον ταῖς ἐπιμήκεσιν ὠθοῦνται, αἱ δὲ περιφερεῖς ταῖς περιφερέσιν, ὡς ἂν συναγωγόν τι ἐχούσης τῶν πραγμάτων τῆς ἐν τούτοις ὁμοιότητος'. ἀλλ᾽ ὁ μὲν Δημόκριτος οὕτως. [Vgl. A 128] [Aparat: 1 ἀλόγων. ὡσαύτως δὲ el yazmaları: Diels düzeltti (2. baskı): ⟨ὡσαύτως⟩ sözcüğünü Th. Gomperz yineler. 19 Fragmanın sözleri yer yer, özellikle sonu, çağdaşlaştırılmış görünür; Reinhardt (Kosmos u. Sympathie s. 181³) sonu eklenti sayar; buna karşı Sextos'un kapanış sözü (II 177, 10) ἀλλ᾽ ὁ μὲν Δ. οὕτως. Konu için krş. Graf Uxkull a. y. s. 31. Kranz Nachtrag'ı (s. 177, 3 vd.): krş. Platon, Timaios 52 E. OCR "Ψηφίδων", "wngides" → ψηφίδων, ψηφῖδες.]
68B165DK 68 B 165
Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 265; Cicero, Akademika II 23, 73; Aristoteles, Hayvanların Parçaları I 1, 640b29; Epikuros, fr. 310.
Sextos: Zeus'un sesine benzetilen ve "Bütün her şey hakkında şunları söylüyorum" diyen Demokritos [Küçük Evren Düzeni'nin başı mı?] [insan] kavramını açıklamaya girişti, ama sıradan bir sözden öteye geçemedi; şöyle dedi: İnsan, hepimizin bildiği şeydir.
Cicero: Demokritos hakkında ne diyeyim? Onunla kimi, yalnız zekâsının değil gönlünün büyüklüğü bakımından da karşılaştırabiliriz? O, sözüne "Bütün her şey hakkında şunları söylüyorum" diye başlamaya cüret etti. Hakkında söz söylemediği hiçbir şeyi dışarıda bırakmaz; zaten bütün her şeyin dışında ne olabilir? … Üstelik o, bizim söylediğimizi söylemez; biz doğru bir şeyin var olduğunu inkâr etmeyiz, yalnız kavranabileceğini inkâr ederiz. O ise doğruyu düpedüz inkâr eder ve duyulara karanlık değil, zifiri karanlık der [herhalde skotiē; karş. B 11]; onlara bu adı verir.
*Aristoteles: Canlıların ve organlarının her biri şekliyle ve rengiyle ne ise o olsaydı, Demokritos haklı olurdu; çünkü öyle düşünmüş görünüyor. Nitekim insanın biçimce ne olduğunun herkese açık olduğunu söyler, sanki insan şekliyle ve rengiyle tanınırmış gibi. Oysa ölü de aynı şekle sahiptir, ama yine de insan değildir. Epikuros: İnsan, psykhē taşıyan şu şekildeki bir biçimdir.*
- — VII 265 Δ. δὲ ὁ τῆι Διὸς φωνῆι παρεικαζόμενος καὶ λέγων τάδε περὶ τῶν ξυμπάντων [Anfang d. Μικρὸς διάκοσμος? vgl. ordiri Z. 17] ἐπεχείρησε μὲν τὴν ἐπίνοιαν [den Begriff ἄνθρωπος] ἐκθέσθαι, πλεῖον δὲ ἰδιωτικῆς ἀποφάσεως οὐδὲν ἴσχυσεν εἰπών· 'ἄνθρωπός ἐστιν ὃ πάντες ἴδμεν'. Cic. Ac. pr. II 23, 73 quid loquar de Democrito? quem cum eo conferre possumus non modo ingenii magnitudine, sed etiam animi? qui ita sit ausus ordiri 'haec loquor de universis'. nihil excipit de quo non profiteatur, quid enim esse potest extra universa? … atque is non hoc dicit quod nos qui veri esse aliquid non negamus, percipi posse negamus: ille esse verum plane negat sensusque idem non obscuros dicit, sed tenebricosos [wohl σκοτίας vgl. B 11]: sic enim appellat eos. Vgl. Aristot. de partt. anim. A 1. 640 b 29 εἰ μὲν οὖν τῶι σχήματι καὶ τῶι χρώματι ἕκαστόν ἐστι τῶν τε ζώιων καὶ τῶν μορίων, ὀρθῶς ἂν Δ. λέγοι· φαίνεται γὰρ οὕτως ὑπολαβεῖν. φησὶ γοῦν παντὶ δῆλον εἶναι οἷόν τι τὴν μορφήν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος, ὡς ὄντος αὐτοῦ τῶι τε σχήματι καὶ τῶι χρώματι γνωρίμου. καίτοι καὶ ὁ τεθνεὼς ἔχει τὴν αὐτὴν τοῦ σχήματος μορφήν, ἀλλ᾽ ὅμως οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος. Epicur. fr. 310 [Sext. vor 267] ἄνθρωπός ἐστι τοιουτονὶ μόρφωμα μετ᾽ ἐμψυχίας. — λέγω τάδε περὶ τῶν ξυμπάντων. — ἄνθρωπός ἐστιν ὃ πάντες ἴδμεν … [Aparat: 3 "τάδε λέγω sırası genellikle Cicero'ya göre kurulur; ama baştaki konum gürleyen Zeus'a daha yaraşır ve Sextos'a daha yakındır" Diels — doğruluğu kuşkulu. 13 ξυμπάντων ⟨φλέγων⟩ Diels 1. baskı; ama Sextos λέγω'yu kendi cümle yapısına katar. 15 ἴδμεν adv. math. 265'ten önce HR: ἴσμεν 265'te NV ve Pyrrh. hyp. II 23'te. 17 sit el yazmaları: est yanlışlıkla Halm. 21 negat'tan sonra BVA esse'yi yineler (A'da kazıntı üzerinde); sensusque idem Davis: sensus quidem el yazmaları; sed Guiet: nec el yazmaları. 22 [eos] Madvig. Kranz Nachtrag'ı (s. 178, 3): τὰ ξυμπάντα için krş. 59 B 1 (II 32, 15) ve B 4 (II 35, 4). DK Almancası: "Şunları söylüyorum Bütün hakkında. — İnsan, hepimizin bildiği şeydir…" OCR "Pavis" → Davis.]
68B166DK 68 B 166
Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı IX 19.
Demokritos insanlara bazı suretlerin (eidōla) yaklaştığını; bunların kimi iyilik, kimi kötülük getirdiğini söyler. Bu yüzden uğurlu suretlere rastlamak *için dua ederdi. Bunlar büyük ve olağanüstü şeylerdir; güç bozulurlar ama bozulmaz değildirler; görülerek ve ses çıkararak insanlara geleceği önceden bildirirler. Eskiler bunların kendilerinden bir tasavvur (phantasia) edinip tanrı olduğunu sandılar; oysa bunlardan başka bozulmaz tabiatlı hiçbir tanrı yoktur. Karş. A 78; C 2, 5.*
- Sext. adv. math. IX 19 Δ. δὲ εἴδωλά τινά φησιν ἐμπελάζειν τοῖς ἀνθρώποις καὶ τούτων τὰ μὲν εἶναι ἀγαθοποιὰ τὰ δὲ κακοποιά· ἔνθεν καὶ εὔχετο εὐλόγχων τυχεῖν εἰδώλων. εἶναι δὲ ταῦτα μεγάλα τε καὶ ὑπερφυῆ καὶ δύσφθαρτα μέν, οὐκ ἄφθαρτα δέ, προσημαίνειν τε τὰ μέλλοντα τοῖς ἀνθρώποις θεωρούμενα καὶ φωνὰς ἀφιέντα. ὅθεν τούτων αὐτῶν φαντασίαν λαβόντες οἱ παλαιοὶ ὑπενόησαν εἶναι θεόν, μηδενὸς ἄλλου παρὰ ταῦτα ὄντος θεοῦ [τοῦ] ἄφθαρτον φύσιν ἔχοντος. Vgl. A 78. C 2, 5. [Aparat: 7 εὔχετο NLE: εὔχεται ötekiler; εὐλόγχων NLE (krş. II 143, 15 = B 14 ἄλογχος): εὐλόγων S ve Cram. Anecd. III 166, 22; 8 ὑπερφυῆ Papencordt (§ 42'ye göre): ὑπερμεγέθη el yazmaları; 11 [τοῦ] Kayser. Kranz Nachtrag'ı (s. 103, 15 ve B 166 için): krş. H. Herter, Rhein. Jahrb. f. Volkskunde 1950, 122, 124, 140. DK Almancası: "D., bazı (yansı)imgelerin insanlara yaklaştığını, bunların kimisinin iyilik, kimisinin kötülük getirdiğini söyler. Bu yüzden uğurlu imgelere kavuşmayı dilerdi." Fragman sınırı DK Almancasına göre verildi (ilk iki cümle); geri kalanı Sextos'un aktarımı olarak italik.]
68B167DK 68 B 167
Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i şerhi 327, 24 (bkz. A 67).
Demokritos'a göre bütünden, her türlü biçimden oluşan bir girdap ayrıldı.
- Simpl. Phys. 327, 24 [s. A 67 II 101, 5] δῖνον ἀπὸ τοῦ παντὸς ἀποκριθῆναι παντοίων ἰδεῶν. [Aparat: 13 vd. bkz. II 101, 5 vd. ve 99, 10'daki aparat. DK Almancası: "Bütünden türlü türlü biçimlerden oluşan bir girdap ayrıldı." ideai burada atom biçimleridir (DK 68 B 6 kararı), Platon'un idealarıyla karıştırılmamalıdır.]
68B168DK 68 B 168
Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i şerhi 1318, 34 (= A 58).
Onlar [Demokritosçular] bunlara [atomlara] tabiat (physis) derlerdi …; çünkü bunların [boşlukta] savrulup çarpıştığını *söylerlerdi.*
- — — 1318, 34 [= A 58 II 99, 6] ταῦτα [die Atome] γὰρ ἐκεῖνοι φύσιν ἐκάλουν … περιπαλάσσεσθαι γὰρ ἔλεγον αὐτά. [DK Almancası: "Demokritosçular atomlara physis derdi; bunların boşlukta savrulduğunu söylerlerdi." "Boşlukta" (ἐν τῶι κενῶι) A 58'in tam metninden gelir; burada basılı kısımda yoktur. peripalassesthai "sarsılıp savrulmak, birbirine çarparak dağılmak".]
68B169DK 68 B 169
Kaynak: Stobaios II 1, 12.
Her şeyi bilmeye heveslenme; yoksa hiçbir şeyi bilmez olursun.
*Stobaios II 4, 12 = B 51.*
169 [192 N.]. Stobaeus II (Ecl. eth.) 1, 12 Wachsm. Δ—ου. μὴ πάντα ἐπίστασθαι προθυμέο, μὴ πάντων ἀμαθὴς γένηι. [104 N.]. — 4, 12 = B 51. [Aparat: 18 προθυμέο P: προθύμεο F: προθυμέου L. DK Almancası: "Her şeyi bilmeyi isteme, yoksa her şeyden habersiz olursun." Ardından gelen [104 N.] Stob. II 4, 12 = B 51 gönderme satırı ayrı girdi değildir. B 169'dan sonra DK'nın uzun Stobaios dizisi başlar (sayfa başlığı "[STOBAEUS]"). "[104 N.] — 4, 12 = B 51" satırı PDF 177'den okundu (OCR: "— ἃ 5 = Bl.").]
68B170DK 68 B 170
Kaynak: Stobaios II 7, 3i (bkz. A 167).
Saadet de bedbahtlık da psykhē'ye aittir.
170 [9 N.]. — 7, 3i [s. A 167] εὐδαιμονίη ψυχῆς καὶ κακοδαιμονίη. [DK Almancası: "Mutluluk, mutsuzluk gibi, psykhē'nin malıdır." Kaynak yeri PDF 177'den okundu (OCR: "7, 81").]
68B171DK 68 B 171
Kaynak: Stobaios II 7, 3i (B 170'in ardından).
Saadet ne sürülerde oturur ne altında; psykhē, daimōn'un yurdudur.
*Karş. Herakleitos B 119.*
171 [10. 11 N.]. — — [nach B 170] εὐδαιμονίη οὐκ ἐν βοσκήμασιν οἰκεῖ οὐδὲ ἐν χρυσῶι· ψυχὴ οἰκητήριον δαίμονος. Vgl. Heraklit B 119. [Aparat: 2 krş. Apuleius, Plat. II 23 genialis loci [= animae]; Diels orada est virtutis'i açıklama eki sayarak siler. DK Almancası: "Mutluluk sürülerde de altında da oturmaz: psykhē, (iyi ya da kötü) daimonun yurdudur." eudaimoniē ile daimōn arasındaki köken oyunu Türkçede korunamadığından iki sözcük de translit parantezle verildi; krş. Herakleitos B 119 "insanın huyu onun daimonudur".]
68B172DK 68 B 172
Kaynak: Stobaios II 9, 1.
İyi şeyler bize hangi kaynaklardan geliyorsa, kötüleri de aynı kaynaklardan devşirebiliriz; ama kötülerin dışında kalmak da elimizdedir. Örneğin derin su birçok işe yarar, ama kötüdür de; çünkü boğulma tehlikesi vardır. Bunun için bir çare bulundu: yüzmeyi öğretmek.
172 [26 N.]. — 9, 1 Δ—ου. ἀφ᾽ ὧν ἡμῖν τἀγαθὰ γίγνεται, ἀπὸ τῶν αὐτῶν τούτων καὶ τὰ κακὰ ἐπαυρισκοίμεθ᾽ ἄν, τῶν δὲ κακῶν ἐκτὸς εἴημεν. αὐτίκα ὕδωρ βαθὺ εἰς πολλὰ χρήσιμον καὶ δαὖτε κακόν· κίνδυνος γὰρ ἀποπνιγῆναι. μηχανὴ οὖν εὑρέθη, νήχεσθαι διδάσκειν. [Aparat: 5 ἐπαυρισκοίμεθα, τῶν el yazmaları: Meineke düzeltti; 6 εἴημεν] εἶναι εἰδήμονος Wachsmuth; öteki onarım önerileri Langerbeck a. y. s. 73; 7 ἐναποπνιγῆναι Meineke; 8 νήχεσθαι διδάσκειν] sözcüğü sözcüğüne "yüzmeyi öğretmek"; διδάσκεσθαι gereksiz, Meineke. PDF 178'den doğrulandı.]
68B173DK 68 B 173
Kaynak: Stobaios II 9, 2 (karş. III 4, 51).
İnsanlar için iyi şeylerden kötülükler doğar, eğer biri iyi şeyleri yönetmeyi ve onları ustalıkla taşımayı bilmezse. Bu gibi şeyleri kötüler arasında saymak doğru değildir; iyiler arasında saymalı. İsteyen kişi iyi şeyleri kötülere karşı bir savunma olarak da kullanabilir.
173 [25 N.]. — — 2 [vgl. III 4, 51] τοῦ αὐτοῦ. ἀνθρώποισι κακὰ ἐξ ἀγαθῶν φύεται, ἐπήν τις τἀγαθὰ μὴ ᾽πιστῆται ποδηγετεῖν μηδὲ ὀχεῖν εὐπόρως. οὐ δίκαιον ἐν κακοῖσι τὰ τοιάδε κρίνειν, ἀλλ᾽ ἐν ἀγαθοῖσιν ὦν· τοῖς τε ἀγαθοῖσιν οἷόν τε χρῆσθαι καὶ πρὸς τὰ κακά, εἴ τινι βουλομένωι, ἀλκῆι. [Aparat: 11 ὀχεῖν εὐπόρως'u doğru yorumlayan Langerbeck a. y.; εὐφόρως Diels, Wilamowitz (Herakles II² 51); ⟨δὲ⟩ ἐν Meineke: ⟨ὢν⟩ ἐν Hense; 12 ὦν Diels: ὧν el yazmaları: [ὧν] Koen: χρεὼν Meineke; τε el yazmaları: δὲ Wachsmuth; 14 ἀλκῆι Diels: ἀλκήν el yazmaları. Aparat PDF 178'den okundu. ὀχεῖν "taşımak, sürmek" (araba/binek imgesi); DK "wohl zu fahren".]
68B174DK 68 B 174
Kaynak: Stobaios II 9, 3.
Gönlü ferah (euthymos) kişi, adil ve kanuna uygun işlere yöneldiği için uyanıkken de uykuda da sevinir, güçlüdür, kaygısızdır. Adaleti hiçe sayan ve yapması gerekeni yapmayan içinse bütün bunlar, ne zaman birini hatırlasa, tatsızlıktır; korkar ve kendini kınar.
174 [47 N.]. — — 3 ὁ μὲν εὔθυμος εἰς ἔργα ἐπιφερόμενος δίκαια καὶ νόμιμα καὶ ὕπαρ καὶ ὄναρ χαίρει τε καὶ ἔρρωται καὶ ἀνακηδής ἐστιν· ὃς δ᾽ ἂν καὶ δίκης ἀλογῆι καὶ τὰ χρὴ ἐόντα μὴ ἔρδηι, τούτωι πάντα τὰ τοιαῦτα ἀτερπείη, ὅταν τευ ἀναμνησθῆι, καὶ δέδοικε καὶ ἑωυτὸν κακίζει. [Aparat: 15 εὐθύμως Wilamowitz; ἐπιφερόμενος] αἰεὶ φερόμενος (yüklem olarak alınmış) Diels; 1 ἀνακηδής Burchard: ἀνακύδης el yazmaları: νηκηδής Haupt: ἀκηδὴς Dorville: ἐπικυδής Lortzing — yanlış bir benzetmeyle kurulmuş ἀνακηδής = ἀκηδής (bkz. Fränkel, Z. f. vgl. Spr. N. F. 42, 235) B 254'te yeniden geçer; 2 χρὴ ἐόντα için bkz. Wilamowitz, Herakles II² 75; Wackernagel, Verm. Beitr. (1897) 55; ἀτερπείη burada el yazmalarında böyle, krş. B 4: ἀτερπέα Usener, Wilamowitz; 3 τευ Diels: τεῦ el yazmaları: τ᾽ εὖ gereksiz, Usener; ἑωυτὸν Vaticani düzeltmesi (ὠυτὸν F: οὐτὸν P); 4 δὲ P: F'de yok. OCR'daki "ἑωντὸν" → ἑωυτὸν.]
68B175DK 68 B 175
Kaynak: Stobaios II 9, 4.
Tanrılar insanlara hem eskiden hem şimdi bütün iyi şeyleri verirler. Ama kötü, zararlı ve faydasız olan şeyleri tanrılar ne eskiden ne şimdi insanlara bağışlar; insanlar bunlara nous körlüğü ve anlayışsızlık yüzünden kendileri yaklaşır.
175 [24 N.]. Stobaeus II 9, 4 οἱ δὲ θεοὶ τοῖσι ἀνθρώποισι διδοῦσι τἀγαθὰ πάντα καὶ πάλαι καὶ νῦν. πλὴν ὁκόσα κακὰ καὶ βλαβερὰ καὶ ἀνωφελέα, τάδε δ᾽ οὔ⟨τε⟩ πάλαι οὔτε νῦν θεοὶ ἀνθρώποισι δωροῦνται, ἀλλ᾽ αὐτοὶ τοῖσδεσιν ἐμπελάζουσι διὰ νοῦ τυφλότητα καὶ ἀγνωμοσύνην. [Aparat: 5 τἀγαθὰ] τἄλλα Wachsmuth: Meineke sildi; 7 vd. "krş. Homeros, Odysseia I 33" Friedländer; 8 ἐμπελάζουσι Valckenaer'in düzeltmesi (el yazmalarındaki biçim OCR'da ".ἀμπελάζουσι" olarak bozuk ⟦?⟧). Kranz Nachtrag'ı (s. 180, 6): οὔ⟨τε⟩ Meineke. DK Almancası: "… bunlara kendileri aklın körlüğü ve düşüncesizlik yüzünden kazara bulaşırlar."]
68B176DK 68 B 176
Kaynak: Stobaios II 9, 5.
Talih cömerttir ama güvenilmezdir; tabiat ise kendine yeter. Bu yüzden tabiat, daha az ama güvenilir olanıyla, umudun vaat ettiği daha büyük şeyi yener.
*Stobaios II 15, 33 = B 53a; II 15, 36 = B 55.*
176 [64 N.]. — — 5 τύχη μεγαλόδωρος, ἀλλ᾽ ἀβέβαιος, φύσις δὲ αὐτάρκης· διόπερ νικᾶι τῶι ἥσσονι καὶ βεβαίωι τὸ μεῖζον τῆς ἐλπίδος. [122 N.]. — 15, 33 πολλοὶ δρῶντες … ἀσκέουσιν = B 53. [121 N.]. — — 36 = B 55. [Aparat: 9 krş. Bignone, Epicuro s. 51 vd.; 10 αὐτάρκης ⟨καὶ βέβαιος⟩ Meineke; ama kavram hemen ardından zaten geçer. [122 N.] ve [121 N.] satırları B 53 ve B 55'e gönderme olup ayrı girdi değildir.]
68B177DK 68 B 177
Kaynak: Stobaios II 15, 40.
Ne güzel söz kötü bir işi örtebilir, ne de iyi bir iş, söz ile karalanarak zarar görür.
177 [124 N.]. — — 40 Δ—ου. οὔτε λόγος ἐσθλὸς φαύλην πρῆξιν ἀμαυρίσκει οὔτε πρῆξις ἀγαθὴ λόγου βλασφημίηι λυμαίνεται. [DK Almancası: "Ne asil söz kötü işi karartır, ne de iyi iş sözün iftirasıyla zarar görür." OCR "PAaopn-μίηι" → βλασφημίηι.]
68B178DK 68 B 178
Kaynak: Stobaios II 31, 56.
Her şeyin en kötüsü, gençliği gevşeklik içinde yetiştirmektir; çünkü kötülüğün doğduğu o hazları doğuran budur.
178 [198 N.]. — — 31, 56 Δ—ου. πάντων κάκιστον ἡ εὐπετείη παιδεῦσαι τὴν νεότητα· αὕτη γάρ ἐστιν ἣ τίκτει τὰς ἡδονὰς ταύτας, ἐξ ὧν ἡ κακότης γίνεται. [Aparat: 1 Δημοκρίτου] δημοκράτους el yazmaları. DK Almancası: "Gençliği eğitirken (yetiştirirken) en kötü şey hafiflik (Leichtsinn) tir…". eupeteiē asıl anlamıyla "kolaylık, rahatlık"; eğitim bağlamında "gevşeklik". PDF 180'den okundu (OCR'da ters taranmış sayfa).]
68B179DK 68 B 179
Kaynak: Stobaios II 31, 57.
Çocuklar emek vermekten †…† salıverilirlerse ne okuma yazma öğrenirler, ne mousikē, ne beden yarışları, ne de aretē'yi en çok bir arada tutan şeyi, utanmayı; çünkü utanç çoğunlukla bunlardan doğar.
179 [197 N.]. — — 57 τοῦ αὐτοῦ. †ἐξωτικῶς† μὴ πονεῖν παῖδες ἀνιέντες οὔτε γράμματ᾽ ἂν μάθοιεν οὔτε μουσικὴν οὔτε ἀγωνίην οὐδ᾽ ὅπερ μάλιστα τὴν ἀρετὴν συνέχει, τὸ αἰδεῖσθαι· μάλα γὰρ ἐκ τούτων φιλεῖ γίγνεσθαι ἡ αἰδώς. [Aparat: 4 ἐξωτικῶς μὴ πονεῖν el yazmaları (böyle H. Gomperz; ona göre "barbar usulü" anlamındaki ἐξωτικῶς Demokritosçu ὀθνείως'un açıklama ekidir, krş. B 60, 80, 90): ἔξω τί κως ἢ (krş. Herodotos 7, 228) π. Diels: ἔξω ἢ κόσμωι π. Diels (1. baskı): ζηλωτικῶς ὁμῆι π. Meineke–Wachsmuth; ζωτικῶς μὴ πονεῖν ("yaşam veren emek"!) Pearson, Cl. rev. 23, 50: [ἔξω … πονεῖν] Busse; 5 ἀνιέντες geçişsiz kullanımda başka yerde ortaçla, geçişli kullanımda mastarla sık; benzer bağlamda geçişli: Platon, Lakhes 179 A. Emek (ponos) düşüncesi Lakonyalı ve Kinik, ama aynı zamanda Demokritosçu (B 182) ve Epikharmosçudur (23 B 36); γράμματ᾽ ἂν Meineke: γράμματα el yazmaları; 6 ἀγωνίη el yazmaları (krş. I 188, 18): ἀγωνιστικὴν yanlışlıkla Meineke; 7 τούτου yanlışlıkla Meineke; αἰδώς] ἀρετή yanlışlıkla Meineke. Kranz Nachtrag'ı (s. 181, 7): αἰδώς için krş. v. Erffa, Αἰδώς … von Homer bis D. (1937). DK Almancası: "Çocuklar emek vermeye bırakılmazsa (?), ne okuma yazma öğrenirler …; çünkü utanç tam da bu alıştırmalardan büyür." Bozuk ἐξωτικῶς çevrilmedi (†…†); ἀνιέντες Gomperz–DK okumasına uygun olarak "salıverilirlerse" diye alındı ⟦?⟧. PDF 180'den okundu.]
68B180DK 68 B 180
Kaynak: Stobaios II 31, 58.
Terbiye, talihlilere süs, talihsizlere sığınaktır.
*Aristoteles de bu sözü aktarır (Stobaios II 31, 35).*
180 [183 N.]. — — 58 τοῦ αὐτοῦ. ἡ παιδεία εὐτυχοῦσι μέν ἐστι κόσμος, ἀτυχοῦσι δὲ καταφύγιον [zitiert von Aristoteles b. Stob. II 31, 35]. [DK Almancası: "Eğitim, mutlulara süs, mutsuzlara sığınaktır." PDF 180'den okundu.]
68B181DK 68 B 181
Kaynak: Stobaios II 31, 59.
İnsanı aretē'ye yöneltmekte, teşvikten ve sözün ikna gücünden yararlanan kişi, kanun ve zorlama kullanandan daha başarılı görünecektir. Çünkü haksızlıktan kanunla alıkonan kişinin gizlice kusur işlemesi beklenir; ikna ile gerekene yöneltilmiş kişinin ise ne gizlice ne açıkça yanlış bir şey yapması beklenmez. Bu yüzden anlayışla ve epistēmē ile doğru davranan kişi hem cesur hem de doğru düşünceli olur.
*Stobaios II 31, 65 = B 33.*
181 [44 N.]. — — 59 τοῦ αὐτοῦ. κρείσσων ἐπ᾽ ἀρετὴν φανεῖται προτροπῆι χρώμενος καὶ λόγου πειθοῖ ἤπερ νόμωι καὶ ἀνάγκηι. λάθρηι μὲν γὰρ ἁμαρτέειν εἰκὸς τὸν εἰργμένον ἀδικίης ὑπὸ νόμου, τὸν δὲ ἐς τὸ δέον ἠγμένον πειθοῖ οὐκ εἰκὸς οὔτε λάθρηι οὔτε φανερῶς ἔρδειν τι πλημμελές. διόπερ συνέσει τε καὶ ἐπιστήμηι ὀρθοπραγέων τις ἀνδρεῖος ἅμα καὶ εὐθύγνωμος γίγνεται. [187 N.]. Stob. II 31, 65 Δ—ου = B 33. [Aparat: 2 συνέσει, ἐπιστήμηι] Diels "Einsicht, Bewußtsein", Nestle daha iyi olarak "Verständnis, Erkenntnis". DK Almancası: "Aretē'ye daha güçlü bir özendirici, özendirme ve ikna edici söz kullanan olduğunu gösterecektir…". Metnin başı PDF 180'den, sonu ve [187 N.] satırı PDF 181'den okundu (OCR "= B 83" → B 33).]
68B182DK 68 B 182
Kaynak: Stobaios II 31, 66.
Öğrenme güzel şeyleri emekle meydana getirir; çirkin şeyler ise emek istemeden kendiliğinden ürün verir. Nitekim istemeyeni bile çoğu kez öyle olmaya zorlarlar; †tabiattaki kötülüğün gücü o kadar büyüktür† [?].
*Son cümle bozuktur; çeviri Natorp'un ve Diels'in onarımları doğrultusunda bir tahmindir. Stobaios II 31, 71 = B 59.*
182 [189 N.]. — — 66 τοῦ αὐτοῦ. τὰ μὲν καλὰ χρήματα τοῖς πόνοις ἡ μάθησις ἐξεργάζεται, τὰ δ᾽ αἰσχρὰ ἄνευ πόνων αὐτόματα καρποῦται. καὶ γὰρ οὖν οὐκ ἐθέλοντα πολλάκις ἐξείργει τοιοῦτον εἶναι †οὕτω μεγάλης τε τῆς φυτικῆς ἐστι†. [188 N.]. — — 71 = B 59. [Aparat: 5 τὰ καλὰ χρήματα] τὰ καλά yerine İon dolgunluğu, krş. B 40 ⟦?⟧; krş. Diels, Berl. Sitz. Ber. 1884, 350¹; 7 ⟨ἡ ἀμαθίη⟩ καρποῦται Usener; 8 ὅτωι μεγάλη ἐστὶ τῆι φύσι κακεστώ Diels; Diels'in açıklaması: "ἐξείργει bu alanla sınırlar, yani Herodotos 7, 96'daki gibi zorlar … κακεστώ (Hesykhios'ta tanıklanmış, Demokritosçu εὐεστώ'nun karşıtı, B 140) başka yerde olağan κάκη'ye karşılık gelir" (2. baskı); οὕτω μεγάλη τις τῆς φοιτήσιός ἐστι ⟨δύναμις⟩ ya da ⟨ἰσχύς⟩ Meineke; οὕτω μέγα τὸ τῆς φυσικῆς κάκης (ya da κακίης) ἐστίν Natorp; Diels'in 1. baskıdaki tahmini: καρποῦται (καίτοι κρέσσων ἡ μάθησις τῆς φύσιος)· καίπερ οὖν οὐκ ἐθέλοντα πολλάκις ἐξείργει, τοιοῦτον [sc. αἰσχροποιοῦντα] εἶναι· οὕτω μετατίθησι τὸ τῆς φυσικῆς ἐστοῦς (B 242'ye göre). DK Almancası: "Çünkü istemeden bile çoğu kez insanı öyle olmaya zorlarlar (onu alıkoyarlar mı?) … (?)". Bozuk son cümle yalnızca Natorp–Meineke doğrultusunda tahminle çevrildi. Metin ve [188 N.] satırı PDF 181'den okundu (OCR "[18s8sN.] … = B8" → [188 N.] … = B 59; "[185 N..." ve "HOSEN" satırları için bkz. B 183).]
68B183DK 68 B 183
Kaynak: Stobaios II 31, 72.
Gençlerde de anlayış, yaşlılarda da anlayışsızlık bulunur; çünkü insana akıllı düşünmeyi zaman değil, zamanında görülen yetiştirme ve tabiat öğretir.
*Stobaios II 31, 73 = B 85.*
183 [185 N.]. — — 72 τοῦ αὐτοῦ. ἔστι που νέων ξύνεσις καὶ γερόντων ἀξυνεσίη· χρόνος γὰρ οὐ διδάσκει φρονεῖν, ἀλλ᾽ ὡραίη τροφὴ καὶ φύσις. [108 N.]. — — 73 = B 85. [DK Almancası: "Gençlerde de zaman zaman akıl, yaşlılarda akılsızlık vardır. Çünkü düşünmeyi zaman değil, erken yaşta eğitim ve doğal yatkınlık öğretir." [108 N.] satırı PDF 181'den okundu (OCR "HOSEN .---.-ῆ8ε. Bi,").]
68B184DK 68 B 184
Kaynak: Stobaios II 31, 90.
Kötülerle sürekli düşüp kalkmak kötülük melekesini büyütür.
184 [194 N.]. — — 90 Δ—ου. φαύλων ὁμιλίη συνεχὴς ἕξιν κακίης συναύξει. [DK Almancası: "Değersizlerle sürekli birliktelik kötülüğe yatkınlığı artırır." DK s. 183 = PDF 182'den okundu (OCR'da ters taranmış); PDF'te Natorp numarası "[194]." biçiminde, "N." yok.]
68B185DK 68 B 185
Kaynak: Stobaios II 31, 94.
Terbiye görmüşlerin umutları, cahillerin zenginliğinden üstündür.
*Karş. A 17.*
185 [201 N.]. — — 94 Δ—ου. κρέσσονές εἰσιν αἱ τῶν πεπαιδευμένων ἐλπίδες ἢ ὁ τῶν ἀμαθῶν πλοῦτος. Vgl. A 17. [Aparat: 4 vd. "deneyim açısından da". DK Almancası: "Eğitimlilerin beklentileri, hiçbir şey öğrenmemişlerin zenginliğinden daha güçlüdür." PDF 182'den okundu.]
68B186DK 68 B 186
Kaynak: Stobaios II 33, 9.
Düşünce birliği dostluk doğurur.
186 [212 N.]. — 33, 9 Δ—ου. ὁμοφροσύνη φιλίην ποιεῖ. [Aparat: 6 φίλην el yazmaları: Sarti düzeltti. DK Almancası: "Düşünce birliği dostluk doğurur." PDF 182'den okundu.]
68B187DK 68 B 187
Kaynak: Stobaios III 1, 27 (karş. B 36).
İnsanların bedenden çok psykhē'yi hesaba katması yerindedir; çünkü psykhē'nin yetkinliği bedenin kusurunu düzeltir, akıl yürütme olmadan bedenin gücü ise psykhē'yi hiç de daha iyi kılmaz.
*Stobaios III 1, 45 = B 47.*
187 [18 N.]. — (Flor.) III t. 1, 27 Hense [vgl. B 36] Δημοκρίτου. ἀνθρώποις ἁρμόδιον ψυχῆς μᾶλλον ἢ σώματος λόγον ποιεῖσθαι· ψυχῆς μὲν γὰρ τελεότης σκήνεος μοχθηρίην ὀρθοῖ, σκήνεος δὲ ἰσχὺς ἄνευ λογισμοῦ ψυχὴν οὐδέν τι ἀμείνω τίθησιν. [45 N.]. — — 45 Δ—ου = B 47. [Aparat: 7 vd. Natorp Platon, Devlet 403 D ile karşılaştırır; 9 ψυχῆς μὲν τελεότης Demokrates (B 36): ψυχὴ μὲν γὰρ τελεωτάτη Stobaios; μοχθηρίαν Demokrates; 10 σκήνεος δὲ Stobaios: σώματος δὲ Demokrates. DK Almancası: "… çünkü psykhē'nin yetkinliği bedenin zayıflığını doğrultur, bedenin gücü ise akıl gücü olmadan psykhē'yi hiçbir şekilde daha iyi yapmaz." PDF 182'den okundu.]
68B188DK 68 B 188
Kaynak: Stobaios III 1, 46.
Yararlı ile yararsızın sınırı sevinç ve sevinçsizliktir.
*Karş. B 4.*
188 [2 N.]. — — 46 ὅρος συμφόρων καὶ ἀσυμφόρων τέρψις καὶ ἀτερπίη. Vgl. B 4. [Aparat: 13 συμφορέων καὶ ἀσυμφορέων el yazmaları: Cobet düzeltti. DK Almancası: "Yararlı ile zararlı arasındaki sınır haz ve hazsızlıktır." DK 68 B 4 ouros = sınır, terpsis = zevk kararları uygulandı. PDF 182'den okundu.]
68B189DK 68 B 189
Kaynak: Stobaios III 1, 47.
İnsan için en iyisi, hayatını olabildiğince çok gönül ferahlığı (euthymia) ve olabildiğince az sıkıntı içinde geçirmektir. Bu da hazlarını ölümlü şeylerde aramamakla olur.
189 [7 N.]. — — 47 ἄριστον ἀνθρώπωι τὸν βίον διάγειν ὡς πλεῖστα εὐθυμηθέντι καὶ ἐλάχιστα ἀνιηθέντι. τοῦτο δ᾽ ἂν εἴη, εἴ τις μὴ ἐπὶ τοῖς θνητοῖσι τὰς ἡδονὰς ποιοῖτο. [Aparat: 15 buradan Symmakhos, Epigr. 88 Kaibel (99 Hoffmann, Syll. epigr. Graec., Diss. Hal. 1893). DK Almancası: "İnsan için en iyisi, yaşamını olabildiğince gönül esenliği içinde ve olabildiğince az gönül darlığıyla geçirmektir…". PDF 182'den okundu.]
68B190DK 68 B 190
Kaynak: Stobaios III 1, 91.
Kötü işlerin sözünü bile etmemeli.
*Stobaios III 1, 95 = B 41.*
190 [107 N.]. Stob. III 1, 91 Δ—ου. φαύλων ἔργων καὶ τοὺς λόγους παραιτητέον. [45 N.]. — — 95 = B 41. [Aparat: 3 Stobaios'ta başlık burada da δημοκράτους. DK Almancası: "Kötü işlerden, onlar hakkında konuşmaktan bile kaçınmalı." DK s. 184 = PDF 183'ten okundu (OCR'da ters taranmış).]
68B191DK 68 B 191
Kaynak: Stobaios III 1, 210.
İnsanlara gönül ferahlığı (euthymia) hazzın ölçülülüğüyle ve hayatın orantılılığıyla gelir. Eksik olan da aşırı olan da kolayca öbür uca kayar ve psykhē'de büyük hareketler doğurur. Büyük aralıklarla salınan psykhē'ler ne dengelidir ne ferah gönüllü. Öyleyse insan aklını mümkün olana vermeli ve elindekiyle yetinmeli; imrenilen ve hayranlık duyulan şeyleri pek az hatırlamalı, düşüncesiyle onların başında beklememeli. Buna karşılık sıkıntı çekenlerin hayatlarına bakmalı, ne ağır acılar çektiklerini düşünmeli ki elindeki ve sahip olduğu şeyler ona büyük ve imrenilecek görünsün ve daha fazlasını arzulayarak psykhē'sinde ıstırap çekmesin. Çünkü sahip olanlara, öteki insanlarca mutlu sayılanlara hayranlık duyan ve her saat hatırasıyla onların başında bekleyen kişi, hep yeni bir şeye girişmek ve arzusu yüzünden kanunların yasakladığı, geri dönüşü olmayan bir şey yapmaya kalkışmak zorunda kalır.
Bu yüzden ötekileri aramamalı, elindekilerle gönlünü ferah tutmalı; kendi hayatını daha kötü durumdakilerin hayatıyla karşılaştırmalı ve onların çektiklerini düşünerek, onlardan ne kadar daha iyi durumda olduğu ve yaşadığı için kendini mutlu saymalı. Bu düşünceye bağlı kalırsan daha ferah bir gönülle yaşarsın ve hayatta hiç de az olmayan belaları, kıskançlığı, hasedi ve düşmanlığı kendinden uzaklaştırırsın.
191 [52 N.]. — — 210 Δ—ου. ἀνθρώποισι γὰρ εὐθυμίη γίνεται μετριότητι τέρψιος καὶ βίου συμμετρίηι· τὰ δ᾽ ἐλλείποντα καὶ ὑπερβάλλοντα μεταπίπτειν τε φιλεῖ καὶ μεγάλας κινήσιας ἐμποιεῖν τῆι ψυχῆι. αἱ δ᾽ ἐκ μεγάλων διαστημάτων κινούμεναι τῶν ψυχέων οὔτε εὐσταθέες εἰσὶν οὔτε εὔθυμοι. ἐπὶ τοῖς δυνατοῖς οὖν δεῖ ἔχειν τὴν γνώμην καὶ τοῖς παρεοῦσιν ἀρκέεσθαι τῶν μὲν ζηλουμένων καὶ θαυμαζομένων ὀλίγην μνήμην ἔχοντα καὶ τῆι διανοίαι μὴ προσεδρεύοντα, τῶν δὲ ταλαιπωρεόντων τοὺς βίους θεωρέειν, ἐννοούμενον ἃ πάσχουσι κάρτα (?), ὅκως ἂν τὰ παρεόντα σοι καὶ ὑπάρχοντα μεγάλα καὶ ζηλωτὰ φαίνηται, καὶ μηκέτι πλειόνων ἐπιθυμέοντι συμβαίνηι κακοπαθεῖν τῆι ψυχῆι. ὁ γὰρ θαυμάζων τοὺς ἔχοντας καὶ μακαριζομένους ὑπὸ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ τῆι μνήμηι πᾶσαν ὥραν προσεδρεύων ἀεὶ ἐπικαινουργεῖν ἀναγκάζεται καὶ ἐπιβάλλεσθαι δι᾽ ἐπιθυμίην τοῦ τι πρήσσειν ἀνήκεστον ὧν νόμοι κωλύουσιν. διόπερ τὰ μὲν μὴ δίζεσθαι χρεών, ἐπὶ δὲ τοῖς εὐθυμέεσθαι χρεών, παραβάλλοντα τὸν ἑαυτοῦ βίον πρὸς τὸν τῶν φαυλότερον πρησσόντων καὶ μακαρίζειν ἑωυτὸν ἐνθυμεύμενον ἃ πάσχουσιν, ὁκόσωι αὐτέων βέλτιον πρήσσει τε καὶ διάγει. ταύτης γὰρ ἐχόμενος τῆς γνώμης εὐθυμότερόν τε διάξεις καὶ οὐκ ὀλίγας κῆρας ἐν τῶι βίωι διώσεαι, φθόνον καὶ ζῆλον καὶ δυσμενίην. [Aparat (DK s. 184): 4 taklidi Hipparkhos'ta, Stob. IV 44, 81 H.; yorumu Langerbeck a. y. s. 57 vd.; 5 τὰ δ᾽ ἐλλείποντα Hirschig: τὰ δὲ λείποντα el yazmaları; 13 κάρτα] κακὰ Jacobs; 16 συμβαίνει el yazmaları. (DK s. 185): 1 δ᾽ Hense (not düşmeden), eskiden Diels de böyle; 2 ⟨οἱ⟩ νόμοι Meineke; 3 δίζησθαι Wilamowitz, krş. B 108; 6 ὁκόσωι Wachsmuth: ὅκως el yazmaları; αὐτέων el yazmalarında böyle; πρήσσεις τε καὶ διάγεις Hense; 7 γ᾽ ἄρ᾽ eskiden Diels, krş. Wilamowitz, Platon II² 351¹. DK Almancası "große Bewegungen … in großem Pendelschlag sich bewegenden Seelen" — diastēmata "aralıklar" salınımın genliği olarak anlaşılmıştır. κάρτα'nın "(?)" işareti DK'nındır. İlk yarı (DK s. 184) PDF 183'ten okundu (OCR'da ters taranmış).]
68B192DK 68 B 192
Kaynak: Stobaios III 2, 86.
Övülmemesi gerekeni övmek de yerilmemesi gerekeni yermek de kolaydır; ama ikisi de kötü bir huyun işidir.
192 [115 N.]. — 2, 86 Δ—ου. ἔστι ῥάιδιον μὲν ἐπαινεῖν ἃ μὴ χρὴ καὶ ψέγειν, ἑκάτερον δὲ πονηροῦ τινος ἤθους. [DK Almancası: "Gerekmeyeni övmek de yermek de kolaydır; ama ikisi de kötü bir düşünüşün belirtisidir." ēthos = huy kararı (DK 22 B 78).]
68B193DK 68 B 193
Kaynak: Stobaios III 3, 43.
Gelecek bir haksızlığa karşı önlem almak phronēsis'in işidir; olmuş bir haksızlığın karşılığını vermemek ise duygusuzluğun.
193 [153 N.]. — 3, 43 Δ—ου. φρονήσιος ἔργον μέλλουσαν ἀδικίην φυλάξασθαι, ἀναλγησίης δὲ [τὸ] γενομένην μὴ ἀμύνασθαι. [Aparat: 12 ⟨τὴν⟩ μέλλουσαν Hense; 13 [τὸ] Wilamowitz: δέ τοι Crönert; γενομένην M: γενόμενον A. DK Almancası: "Tehdit eden haksızlıktan sakınmak akıllılığı gösterir; uğranılanın öcünü almamak ise duygusuz bir körlüğü."]
68B194DK 68 B 194
Kaynak: Stobaios III 3, 46.
Büyük sevinçler güzel işleri seyretmekten doğar.
194 [36 N.]. — — 46 Δ—ου. αἱ μεγάλαι τέρψεις ἀπὸ τοῦ θεᾶσθαι τὰ καλὰ τῶν ἔργων γίνονται. [DK Almancası: "Büyük sevinçler güzel eserlerin seyrinden gelir." terpsis = zevk kararı (DK 68 B 4).]
68B195DK 68 B 195
Kaynak: Stobaios III 4, 69.
… giysi ve süsle göze hoş görünen, ama yürekten yoksun suretler (eidōla).
*DK: Kimlerin kastedildiği belirsizdir; tanrılar mı (karş. B 119), kadınlar mı (Nestle), zenginler mi (Langerbeck)?*
195 [172 N.]. — 4, 69 Δ—ου. … εἴδωλα ἐσθῆτι καὶ κόσμωι διαπρεπέα πρὸς θεωρίην, ἀλλὰ καρδίης κενεά. [Aparat (DK s. 185–186): 17 εἴδωλα, A 74 ve 78'deki gibi; B 119'daki gibi tanrılar için mi söylenmiştir (krş. sözcük dizini, Merlan, Hermes 68, 1933, 206)? W. Nestle Semonides fr. 7, 67 D. ve Euripides, Hippolytos 631 ile karşılaştırarak kadınları düşünür; Langerbeck (a. y. s. 70) zenginleri (πλούσιοι); ἐσθῆτι καὶ Meineke: αἰσθητικὰ καὶ el yazmaları. DK Almancası öznenin yerine "(Tanrılar? Kadınlar? …)" ekler; çeviride eklenmedi. B 192–195 DK s. 185'tedir.]
68B196DK 68 B 196
Kaynak: Stobaios III 4, 70.
Kendi kötülüklerini unutmak küstahlık doğurur.
*Karşıtı B 43'tedir.*
196 [100 N.]. Stob. III 4, 70 λήθη τῶν ἰδίων κακῶν θρασύτητα γεννᾶι. Karşıtı B 43. [Aparat: 1 krş. Nestle, Philologus 67 (1908) 546. DK Almancası: "Kendi kötü özelliklerini (ya da acılarını) unutmak küstahlık doğurur." kaka hem "kötülükler" hem "dertler" olabilir; "kötülükler" iki anlamı da taşır.]
68B197DK 68 B 197
Kaynak: Stobaios III 4, 71.
Akılsızlar talihin kazançlarıyla biçim alır; bu gibi şeyleri bilenler ise bilgeliğin kazançlarıyla.
197 [33 N.]. — — 71 ἀνοήμονες ῥυσμοῦνται τοῖς τῆς τύχης κέρδεσιν, οἱ δὲ τῶν τοιῶνδε δαήμονες τοῖς τῆς σοφίης. [Aparat: 3 vd. krş. Friedländer, Hermes 48 (1913) 610 vd.; 4 τύχης Grotius: ψυχῆς Trincavelli baskısı. DK Almancası: "Akılsızlar talihin kazançlarıyla (armağanlarıyla) biçimlenir, …"]
68B198DK 68 B 198
Kaynak: Stobaios III 4, 72.
İhtiyaç duyan [hayvan] ne kadarına ihtiyacı olduğunu bilir; ihtiyaç duyan [insan] ise bilmez.
198 [20 N.]. — — 72 τὸ χρῆιζον οἶδεν, ὁκόσον χρήιζει, ὁ δὲ χρήιζων οὐ γινώσκει. [Aparat: 6 (ilgi zamiri olarak alınan) τὸ'nun önüne Lortzing'in anlayışıyla ὅσωι σοφώτερον τοῦ ἀνθρώπου τὸ θηρίον ("hayvan insandan ne kadar bilgedir ki") ekler Diels; Zeller τὸ χρῆιζον'u insanın bedeni olarak anlar, krş. Langerbeck a. y. s. 70. DK Almancası Diels'in eklemesini açılı ayraçla verir. Yunancadaki yansız (τὸ χρῆιζον) ve eril (ὁ χρήιζων) karşıtlığı çeviride parantezle belirtildi.]
68B199DK 68 B 199
Kaynak: Stobaios III 4, 73.
Akılsızlar yaşamaktan nefret ettikleri hâlde (?) Hades korkusuyla yaşamak isterler.
199 [96 N.]. — — 73 ἀνοήμονες τὸ ζῆν ὡς (?) στυγέοντες ζῆν ἐθέλουσι δείματι Ἀίδεω. [Aparat: 8 ὡς A ve Trincavelli: M'de yok: ὅμως Diels: ὡς ⟨ἄχθος⟩ Kowalski: καὶ (= καίπερ) Hense; Philippson (Hermes 59, 1924, 415) Plutarkhos, Gönül Esenliği Üzerine 18 p. 476 A ile karşılaştırır. "(?)" DK'nındır. DK Almancası: "Akılsızlar yaşamdan nefret eden ve yine de Hades korkusuyla yaşamak isteyenlerdir."]
68B200DK 68 B 200
Kaynak: Stobaios III 4, 74.
Akılsızlar hayattan zevk almadan yaşarlar.
200 [98 N.]. — — 74 ἀνοήμονες βιοῦσιν οὐ τερπόμενοι βιοτῆι. [Aparat: 10 Buecheler B 200'ü B 199'un açıklaması sayar.]
68B201DK 68 B 201
Kaynak: Stobaios III 4, 75.
Akılsızlar uzun ömre can atar, ama uzun ömürden zevk almazlar.
201 [94 N.]. — — 75 ἀνοήμονες δηναιότητος ὀρέγονται οὐ τερπόμενοι δηναιότητι. [Aparat: 12 δηναιότητος Buecheler: δὴ νεότητος el yazmaları, 13. satırda da böyle.]
68B202DK 68 B 202
Kaynak: Stobaios III 4, 76.
Akılsızlar olmayana can atar; elde olanı ise, kaçırılmış olandan daha kazançlı olduğu hâlde heba ederler.
202 [⟦?⟧ N.]. — — 76 ἀνοήμονες τῶν ἀπεόντων ὀρέγονται, τὰ δὲ παρεόντα καὶ παρωιχημένων κερδαλεώτερα ἐόντα ἀμαλδύνουσιν. [Aparat (DK s. 187): 1 καί⟨περ τῶν⟩ Hense, Diels; Wilamowitz eklemeyi haklı olarak gereksiz sayar. DK Almancası: "… şimdikini ise, kaçırılmış olandan daha yararlı olsa bile, yok olup gitmeye bırakırlar." Natorp numarası OCR'da "[00 N.]" olarak bozuk, PDF'ten doğrulanmadı ⟦?⟧.]
68B203DK 68 B 203
Kaynak: Stobaios III 4, 77.
İnsanlar ölümden kaçarken onun peşinden koşarlar.
203 [97 N.]. — — 77 ἄνθρωποι τὸν θάνατον φεύγοντες διώκουσιν. [Aparat: 3 ἄνθρ.] ἀνοήμονες Meineke.]
68B204DK 68 B 204
Kaynak: Stobaios III 4, 78.
Akılsızlar bütün hayatları boyunca hiç kimseyi hoşnut etmezler (?).
204 [98 N.]. — — 78 ἀνοήμονες οὐδέν᾽ ἁνδάνουσιν (?) ἐν ὅληι τῆι βιοτῆι. [Aparat: 5 οὐδέν᾽ Diels: οὐδὲν el yazmaları; ἁνδάνουσιν el yazmaları: μανθάνουσιν Valckenaer: κατάνουσι ya da ἀνύουσι Meineke: λαγχάνουσιν Wachsmuth: ἀλδαίνουσιν Hense (Wilamowitz); ἀρέσκειν τινά için krş. ör. Euripides, Hippolytos 106, 184. "(?)" DK'nındır. DK Almancası: "Akılsızlar bütün yaşamları boyunca kimseyi hoşnut edemezler (?)."]
68B205DK 68 B 205
Kaynak: Stobaios III 4, 79.
Akılsızlar ölümden korktukları için hayata can atarlar.
205 [95 N.]. — — 79 ἀνοήμονες ζωῆς ὀρέγονται [γήραος] θάνατον δεδοικότες. [Aparat: 7 vd. [γήραος] Friedländer, Philippson, krş. B 206: ⟨ἀντὶ⟩ γήραος Gomperz: γῆρας ὡς θάνατον H. Schenkl: γήραος κάματον Hense. Silinen sözcük çevrilmedi.]
68B206DK 68 B 206
Kaynak: Stobaios III 4, 80.
Akılsızlar ölümden korktukları için yaşlanmak isterler.
*Stobaios III 4, 81 = B 64; III 4, 82 = B 77.*
206 [95 N.]. — — 80 ἀνοήμονες θάνατον δεδοικότες γηράσκειν ἐθέλουσιν. [190 N.]. — — 81 = B 64. [78 N.]. — — 82 = B 77. [Aparat: 9 Buecheler B 206'yı B 205'in yorumu sayıp siler. Numarasız iki gönderme satırı ayrı girdi sayılmadı.]
68B207DK 68 B 207
Kaynak: Stobaios III 5, 22.
Her hazzı değil, güzel olana dair hazzı seçmeli.
*Karş. 67 A 37. Stobaios III 5, 23 = B 73.*
207 [4 N.]. — 5, 22 Δ—ου. ἡδονὴν οὐ πᾶσαν, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τῶι καλῶι αἱρεῖσθαι χρεών. Vgl. 67 A 37. [87 N.]. — — 23 = B 73. [Aparat: 13 vd. krş. Philippson a. y. s. 399, 413 (Platon ve Epikuros'la ilişkisi). Gönderme satırı OCR'da "[87 N... — 28 -- Β 78" olarak bozuk; DK 68 B 73'ün kaynağı (Stob. III 5, 23; [87 N.]) ile düzeltildi. DK Almancası: "Her hazzı değil, yalnızca güzel olandaki hazzı istemeli."]
68B208DK 68 B 208
Kaynak: Stobaios III 5, 24.
Babanın itidali, çocuklarına verilebilecek en büyük öğüttür.
208 [199 N.]. — — 24 πατρὸς σωφροσύνη μέγιστον τέκνοις παράγγελμα. [DK Almancası: "Babanın kendine hâkimiyeti çocuklar için en büyük öğüttür." Platon sōphrosynē = ölçülülük kararı. B 196–208 DK s. 186–187'dedir.]
68B209DK 68 B 209
Kaynak: Stobaios III 5, 25.
Yiyecekte kendine yetenin gecesi asla kısa olmaz [?].
209 [67 N.]. Stob. III 5, 25 Δ—ου. αὐταρκείηι τροφῆς σμικρὴ νὺξ [?] οὐδέποτε γίνεται. [Aparat: 1 αὐτάρκει Stobaios: αὐταρκίη Corpus Democrateum; 2 σμικρὴ Stobaios: μακρὰ Maximus (Ribittus, Gesner): μικρή, μικρὰ Gnomologion: μιερὴ Buecheler: ἀνιερὴ O. Hense. Diels: "σμικρὴ νύξ'te (uykusuz gece) yatan sağlık anlayışının antik olup olmadığından, deyimin kendisi gibi kuşku duyulabilir: σμικρὴ χοῖνιξ (kıt pay, krş. B 284)?" "[?]" DK'nındır. DK Almancası: "Kanaatkâr bir mide için hiçbir zaman kısaltılmış gece olmaz (?)." DK s. 188 = PDF 187'den okundu (OCR'da ters taranmış).]
68B210DK 68 B 210
Kaynak: Stobaios III 5, 26.
Masraflı sofrayı talih kurar, kendine yeten sofrayı ise itidal.
*Philippson, Epikuros'un Menoikeus'a Mektubu 132 ile karşılaştırır.*
210 [65 N.]. — — 26 Δ—ου. τράπεζαν πολυτελέα μὲν τύχη παρατίθησιν, αὐταρκέα δὲ σωφροσύνη. [Aparat: 3 τράπεζα πολ.] Philippson Epikuros'un Menoikeus'a Mektup'u 132 ile karşılaştırır. PDF 187'den okundu.]
68B211DK 68 B 211
Kaynak: Stobaios III 5, 27.
İtidal sevindirici şeyleri artırır ve hazzı daha da büyütür.
*Stobaios III 6, 26 = B 214b.*
211 [56 N.]. — — 27 Δ—ου. σωφροσύνη τὰ τερπνὰ ἀέξει καὶ ἡδονὴν ἐπιμείζονα ποιεῖ. — 6, 26 = B 214b. [Aparat: 6 ἐπιμείζων ender biçim (hapaks) olur: ἔτι μείζονα Diels. "— 6, 26 = B 214b" satırı DK 68 B 214'ün ikinci cümlesine gönderir. PDF 187'den okundu.]
68B212DK 68 B 212
Kaynak: Stobaios III 6, 27.
Gündüz uykusu bedenin bir rahatsızlığına ya da psykhē'nin sıkıntısına, tembelliğe ya da terbiye eksikliğine işaret eder.
*Stobaios III 6, 28 = B 32; III 6, 59–60 [aslında Epiktetos'tan] = B 232; 233.*
212 [128 N.]. — — 6, 27 Δ—ου. ἡμερήσιοι ὕπνοι σώματος ὄχλησιν ἢ ψυχῆς ἀδημοσύνην ἢ ἀργίην ἢ ἀπαιδευσίην σημαίνουσι. [86 N.]. — — 28 Δ—ου. ξυνουσίη … ἐξ ἀνθρώπου = B 32. — — 59. 60 [τοῦ αὐτοῦ d. i. Ἐπικτήτου!] = B 232. 233. [Aparat: 9 ἀδαημοσύνην Wachsmuth, ἢ ἀπαιδευσίην silinerek. DK Almancası: "Gündüz uykusu bedenin bir bozukluğunu ya da psykhē'nin şaşkınlığını ya da gevşekliğini ya da eğitimsizliğini gösterir." Gönderme satırlarında DK, Stobaios'un "aynı yazardan" başlığının aslında Epiktetos'a ait olduğunu belirtir. PDF 187'den okundu.]
68B213DK 68 B 213
Kaynak: Stobaios III 7, 21.
Cesaret felaketleri küçültür.
213 [127 N.]. — 7, 21 Δ—ου. ἀνδρείη τὰς ἄτας μικρὰς ἔρδει. [DK Almancası: "Yiğitlik talih darbelerini küçültür." Platon andreia = yiğitlik ve DK 23 B 7 atē = yıkım kararları. PDF 187'den okundu.]
68B214DK 68 B 214
Kaynak: Stobaios III 7, 25.
Cesur olan yalnız düşmanlarını değil, hazlarını da yenendir. Bazıları şehirlere hükmeder ama kadınlara kul olur.
214 [63. 169 N.]. — — 25 Δ—ου. ἀνδρεῖος οὐχ ὁ τῶν πολεμίων μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ τῶν ἡδονῶν κρέσσων. ἔνιοι δὲ πολίων μὲν δεσπόζουσι, γυναιξὶ δὲ δουλεύουσιν. [Aparat: 16 Capelle haklı olarak Platon'un Lakhes'ini anımsatır; 17 μόνον Florilegium: 17 Boissonade: κρατῶν μόνον Stobaios, H. Gomperz bunu yeğler; κρέσσων Florilegium: κρείσσων Stobaios; 18 πολέων A: πόνων M, Brux.: Mullach düzeltti. DK Almancası: "… Bazıları ise kentlerin efendisi, kadınların kuludur." DK s. 188 = PDF 187'den okundu.]
68B215DK 68 B 215
Kaynak: Stobaios III 7, 31.
Hakkın şanı, yargıda güven ve korkusuzluktur; haksızlığın sonu ise felaket korkusudur.
215 [46 N.]. — — 31 Δ—ου. δίκης κῦδος γνώμης θάρσος καὶ ἀθαμβίη, ἀδικίης δὲ δεῖμα ξυμφορῆς τέρμα. [Aparat: 1 vd. V. d. Mühll (Festgabe f. Kägi s. 177) Epikuros, Temel Öğretiler 17, 34 ile karşılaştırır; 2 ἀθαμβίη A: ἀθυμίη M (bundan εὐθυμίη Gesner); δεῖμα ile τέρμα'nın yerini Kranz değiştirir. DK Almancası: "Adaletin şanı (başarısı) güvenli ve şaşkınlığa düşmez yargıdır, haksızlığın sonu ise felaket korkusudur." athambiē DK 68 B 4 kararı.]
68B216DK 68 B 216
Kaynak: Stobaios III 7, 74.
Korkusuz bilgelik her şeye değer [en değerli şey olduğu için].
*Stobaios III 9, 29 = B 62.*
216 [34 N.]. — — 74 Δ—ου. σοφίη ἄθαμβος ἀξίη πάντων [τιμιωτάτη οὖσα]. [38 N.]. — 9, 29 Δ—ου. = B 62. [Aparat: 4 [ ] H. Gomperz, Wilamowitz; silinen "en değerli olarak" çevrilmedi. Gönderme satırı OCR'da "= Β 2" olarak bozuk; PDF 188'den "= B 62" okundu (DK 68 B 62'nin kaynağı Stob. III 9, 29 [38 N.] ile uyumlu).]
68B217DK 68 B 217
Kaynak: Stobaios III 9, 30.
Tanrıların sevdiği kimseler, yalnızca haksızlık etmekten nefret edenlerdir.
217 [41 N.]. — — 30 Δ—ου. μοῦνοι θεοφιλέες, ὅσοις ἐχθρὸν τὸ ἀδικέειν. [Platon theophiles = tanrıların sevdiği kararı (Euthyphron). DK Almancası: "Yalnızca haksızlık etmekten nefret edenler tanrılara sevgilidir."]
68B218DK 68 B 218
Kaynak: Stobaios III 10, 36 (karş. IV 31, 50).
Kötü bir uğraştan kazanılan zenginlik, yüz karasını daha da göze batırır.
*Stobaios III 10, 42 = B 52.*
218 [75 N.]. — 10, 36 [vgl. IV 31, 50] Δ—ου. πλοῦτος ἀπὸ κακῆς ἐργασίης περιγινόμενος ἐπιφανέστερον τὸ ὄνειδος κέκτηται. [113 N.]. — — 42 Δ—ου. = B 52. [Aparat: 9 περιγινόμενος M ve Trincavelli: περιγενόμενος SA; ἐπιφανέστερον yerine Stob. IV 50'de, önceki B 281'den yinelenerek σῆμα (ya da ημα) οὕτως ἐν τοῖς okunur. Gönderme satırı OCR'da "= Β δ2" olarak bozuk; PDF 188'den "= B 52" okundu. DK Almancası: "Utanç verici bir kazançtan doğan zenginlik, o denli açık bir leke taşır."]
68B219DK 68 B 219
Kaynak: Stobaios III 10, 43.
Para isteği doyumla sınırlanmazsa, en büyük yoksulluktan çok daha ağırdır; çünkü büyük istekler büyük yoksunluklar doğurur.
219 [70 N.]. — — 43 τοῦ αὐτοῦ. χρημάτων ὄρεξις, ἢν μὴ ὁρίζηται κόρωι, πενίης ἐσχάτης πολλὸν χαλεπωτέρη· μέζονες γὰρ ὀρέξεις μέζονας ἐνδείας ποιεῦσιν. [Aparat: 13 κόρωι] καιρῶι Meineke, οὔρωι Hirschig, λόγωι Jacobs; hepsi gereksiz. orexis = istek (DK 68 B 72), peniē = yoksulluk (DK 68 B 101) kararları. DK Almancası: "Para hırsı yeterlilikte sınırını bulmazsa …"]
68B220DK 68 B 220
Kaynak: Stobaios III 10, 44.
Kötü kazancın bedeli aretē'nin yitirilmesidir.
220 [76 N.]. — — 44 Δ—ου. κακὰ κέρδεα ζημίαν ἀρετῆς φέρει. [Aparat: 15 Friedländer (a. y. s. 352) Hesiodos, İşler ve Günler 352 ile karşılaştırır. DK Almancası: "Kötü kazançlar onur (Ehre) yitimi getirir"; çeviri Yunancaya uyularak aretē ile yapıldı.]
68B221DK 68 B 221
Kaynak: Stobaios III 10, 58.
Kötü kazanç umudu zararın başlangıcıdır.
221 [77 N.]. — — 58 Δ—ου. ἐλπὶς κακοῦ κέρδεος ἀρχὴ ζημίης. [B 215–221 DK s. 189'dadır; B 215–220 Yunancası PDF 188'den doğrulandı.]
68B222DK 68 B 222
Kaynak: Stobaios III 10, 64.
Çocuklar için aşırı para biriktirmek para hırsının kılıfıdır; ama bu kılıf hırsın asıl yüzünü ele verir.
222 [200 N.]. Stob. III 10, 64 Δ—ου. ἡ τέκνοις ἄγαν χρημάτων συναγωγὴ πρόφασίς ἐστι φιλαργυρίης τρόπον ἴδιον ἐλέγχουσα. [DK Almancası: "Çocuklar için aşırı para biriktirmek, gerçek özünü böylece ele veren para hırsının bir bahanesidir." DK s. 190 = PDF 189'dan okundu (OCR'da ters taranmış).]
68B223DK 68 B 223
Kaynak: Stobaios III 10, 65.
Bedenin ihtiyaç duyduğu şeyler herkesin elinin altındadır; zahmetsiz, sıkıntısız ele geçer. Zahmet ve sıkıntı isteyen, hayatı acıyla dolduran şeyleri ise beden özlemez; onları muhakemenin bozukluğu (?) özler.
223 [19 N.]. — — 65 τοῦ αὐτοῦ. ὧν τὸ σκῆνος χρήιζει, πᾶσι πάρεστιν εὐμαρέως ἄτερ μόχθου καὶ ταλαιπωρίης· ὁκόσα δὲ μόχθου καὶ ταλαιπωρίης χρήιζει καὶ βίον ἀλγύνει, τούτων οὐκ ἱμείρεται τὸ σκῆνος, ἀλλ᾽ ἡ τῆς γνώμης κακοθιγίη (?). [Aparat: 4 V. d. Mühll Epikuros, Temel Öğretiler 15, 21 ile karşılaştırır; 8 κακοθηγίη SA (Langerbeck a. y. s. 70): καθοδιγίη M: κακοηθίη Wilamowitz, Hermes 60 (1925) 306. "(?)" DK'nındır. DK Almancası: "… değil, yargının amaçsızlığı (?)". PDF 189'dan okundu.]
68B224DK 68 B 224
Kaynak: Stobaios III 10, 68.
Fazlasını arzulamak eldekini de yitirtir; insan Aisopos'un köpeğine döner.
224 [59 N.]. — — 68 Δ—ου. ἡ τοῦ πλέονος ἐπιθυμίη τὸ παρεὸν ἀπόλλυσι τῆι Αἰσωπείηι κυνὶ [233 H.] ἰκέλη γινομένη. [Aparat: 9 ἡ τοῦ Brux.: τοῦ SMA. "[233 H.]" Aisopos masalları baskısına (Halm) göndermedir: suda gördüğü yansımanın peşine düşüp ağzındaki eti yitiren köpek. PDF 189'dan okundu.]
68B225DK 68 B 225
Kaynak: Stobaios III 12, 13 (karş. B 44).
Doğruyu söylemeli, çok söz etmemeli.
*Stobaios III 13, 46 = B 60.*
225 [112 N.]. — 12, 13 Δ—ου. ἀληθομυθέειν χρεών, οὐ πολυλογέειν. = B 44. [144 N.]. — 13, 46 Δ—ου. = B 60. [Aparat: 12 vd. οὐ πολυλογέειν Friedländer (krş. B 44): ὅπου λώιον el yazmaları; ὃ πολὺ λώιον Buecheler (krş. Hesiodos, İşler ve Günler 432; ama düşünce bakımından doyurucu değil). PDF 189'dan okundu.]
68B226DK 68 B 226
Kaynak: Stobaios III 13, 47.
Açık sözlülük hür insana özgüdür; ama tehlike, doğru anı kestirmektedir.
*Stobaios III 14, 8 = B 63.*
226 [111 N.]. — — 47 Δ—ου. οἰκήιον ἐλευθερίης παρρησίη, κίνδυνος δὲ ἡ τοῦ καιροῦ διάγνωσις. [106 N.]. — 14, 8 Δ—ου. = B 63. [DK Almancası: "Özgür düşünüşün kendine özgü belirtisi açık sözlülüktür; ama tehlike doğru anın ölçülüp biçilmesindedir." kairos = uygun an kararı (DK 58 B 4). PDF 189'dan okundu.]
68B227DK 68 B 227
Kaynak: Stobaios III 16, 17.
Cimriler arının kaderini yaşar: hiç ölmeyecekmiş gibi çalışırlar.
227 [80 N.]. — 16, 17 Δ—ου. οἱ φειδωλοὶ τὸν τῆς μελίσσης οἶτον ἔχουσιν ἐργαζόμενοι ὡς ἀεὶ βιωσόμενοι. [Aparat: 18 krş. Norden, Berl. Sitz.-Ber. 1934, 24³; 19 βλισσόμενοι ("bal sağarak") keskin görüşlü ama gereksiz, Buecheler. DK Almancası: "Cimriler arının yazgısını taşır; …" B 222–227 DK s. 190 = PDF 189'dan okundu.]
68B228DK 68 B 228
Kaynak: Stobaios III 16, 18.
Cimrilerin çocukları bilgisiz yetişirse, kılıçların arasına atlayan dansçılara benzerler. Dansçılar, inerken ayaklarını basmaları gereken o tek yere denk gelmezlerse ölürler; o tek yere denk gelmek de güçtür, çünkü ayaklara yalnızca bir ayak izi kadar yer bırakılmıştır. Bunlar da babalarının özenli ve tutumlu örneğinden saparlarsa çoğu zaman yıkıma giderler.
228 [202 N.]. — — 18 τοῦ αὐτοῦ. οἱ τῶν φειδωλῶν παῖδες ἀμαθέες γινόμενοι, ὥσπερ οἱ ὀρχησταὶ οἱ ἐς τὰς μαχαίρας ὀρούοντες, ἢν ἑνὸς μούνου ⟨μὴ⟩ τύχωσι καταφερόμενοι, ἔνθα δεῖ τοὺς πόδας ἐρεῖσαι, ἀπόλλυνται (χαλεπὸν δὲ τυχεῖν ἑνός· τὸ γὰρ ἴχνιον μοῦνον λέλειπται τῶν ποδῶν), οὕτω δὲ καὶ οὗτοι, ἢν ἁμάρτωσι τοῦ πατρικοῦ τύπου τοῦ ἐπιμελέος καὶ φειδωλοῦ, φιλέουσι διαφθείρεσθαι. [Aparat: 3 ⟨μὴ⟩ Mullach (ya da ἀτυχῶσι Diels); krş. Nestle, Philologus 67 (1908) 546. Düşünce için krş. Plutarkhos, Agesilaos 33 (sağlıklı ama aşırı sıkı bir perhize bağlı bedende tek bir yanlışın kentin bütün talihini devirmesi); gösteri için Ksenophon, Şölen 2, 11; 5 τυχεῖν] ⟨μὴ ἀ⟩τυχεῖν Jacobs. amathēs = bilgisiz (DK 68 B 169).]
68B229DK 68 B 229
Kaynak: Stobaios III 16, 19.
Tutumluluk da açlık da yararlıdır; yerinde harcama da öyle. Bunları ayırt etmek iyi insanın işidir.
229 [81 N.]. — — 19 τοῦ αὐτοῦ. φειδώ τοι καὶ λιμὸς χρηστή· ἐν καιρῶι δὲ καὶ δαπάνη· γινώσκειν δὲ ἀγαθοῦ. [Aparat: 9 Friedländer Hesiodos, İşler ve Günler 368 vd. ile karşılaştırır; 10 χρηστὴ ⟨ἐν καιρῶι⟩ Jacobs. DK Almancası: "… bunu ayırt etmek yetkin kişinin işidir." DK 68 B 94 en kairōi = tam zamanında kararı.]
68B230DK 68 B 230
Kaynak: Stobaios III 16, 22.
Bayramı olmayan bir hayat, hanı olmayan uzun bir yoldur.
230 [229 N.]. — — 22 Δ—ου. βίος ἀνεόρταστος μακρὴ ὁδὸς ἀπανδόκευτος. [Aparat: 11 krş. Philippson a. y. s. 414. DK Almancası: "Bayram kutlamasız bir yaşam, hansız uzun bir yoldur."]
68B231DK 68 B 231
Kaynak: Stobaios III 17, 25.
Aklı başında insan, sahip olmadığı şeylere üzülmeyen, sahip olduklarına sevinendir.
231 [61 N.]. — 17, 25 Δ—ου. εὐγνώμων ὁ μὴ λυπεόμενος ἐφ᾽ οἷσιν οὐκ ἔχει, ἀλλὰ χαίρων ἐφ᾽ οἷσιν ἔχει. [DK Almancası: "Sağduyulu, sahip olmadığı şey için üzülmeyen, sahip olduğu şeye sevinen kişidir." B 228–231 DK s. 191'dedir.]
68B232DK 68 B 232
Kaynak: Stobaios III 17, 37 (karş. III 6, 59).
Hoş şeylerin en seyrek geleni en çok sevindirir.
232 [57 N.]. — — 37 [krş. III 6, 59] Δ—ου. τῶν ἡδέων τὰ σπανιώτατα γινόμενα μάλιστα τέρπει. [DK Almancası: "Hazlardan en seyrek geleni en çok sevindirir." hēdonē = haz (Platon kararı); terpsis = zevk (DK 68 B 4). Girdi numarası OCR'da "282" olarak bozuk.]
68B233DK 68 B 233
Kaynak: Stobaios III 17, 38 (karş. III 6, 60).
Ölçü aşılırsa en hoş şeyler en tatsız şeylere dönebilir.
233 [55 N.]. Stob. III 17, 38 [krş. III 6, 60] τοῦ αὐτοῦ. εἴ τις ὑπερβάλλοι τὸ μέτριον, τὰ ἐπιτερπέστατα ἀτερπέστατα ἂν γίγνοιτο. [DK Almancası: "Doğru ölçü aşılırsa en hoş olan en hoşnutsuz edici olabilir." OCR'daki "TO μέτριον, τὰ EMITEPTEOTATA" Yunancaya döndürüldü; DK s. 192.]
68B234DK 68 B 234
Kaynak: Stobaios III 18, 30.
İnsanlar dualarla tanrılardan sağlık isterler; oysa sağlıklarını elde tutacak gücün kendilerinde olduğunu bilmezler. Nefislerine hâkim olamadıklarından sağlığa ters düşen işler yapar, arzularına uyup sağlıklarına kendi elleriyle ihanet ederler.
234 [21 N.]. — 18, 30 Δ—ου. ὑγιείην εὐχῆισι παρὰ θεῶν αἰτέονται ἄνθρωποι, τὴν δὲ ταύτης δύναμιν ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντες οὐκ ἴσασιν· ἀκρασίηι δὲ τἀναντία πρήσσοντες αὐτοὶ προδόται τῆς ὑγιείης τῆισιν ἐπιθυμίηισιν γίνονται. [Aparat: 4 ὑγιεινὴν εὐχὴν el yazmaları: Meineke düzeltti (ὑγιηίην), Gesner'e dayanarak. DK Almancası: "… onun üzerindeki gücün kendilerinde olduğunu bilmezler; ölçüsüzlükleriyle ona karşı çalışarak, arzularıyla sağlığa kendileri ihanet ederler." epithymia = arzu (Platon kararı).]
68B235DK 68 B 235
Kaynak: Stobaios III 18, 35 (karş. III 6, 65).
Hazzını karnından alan, yemede, içmede ya da sevişmede yerinde olanın sınırını aşan herkes için hazlar kısa ve geçicidir, yalnızca yiyip içtikleri süre kadar sürer; acılar ise çoktur. Çünkü bir kere aynı şeyleri arzulamak onlardan hiç ayrılmaz; arzuladıkları şey ele geçince de haz çabucak geçip gider. Bunlarda kısa bir zevkten başka yararlı hiçbir şey yoktur ve az sonra yine aynı şeylere ihtiyaç duyulur.
235 [53 N.]. — — 35 [krş. III 6, 65] Δ—ου. ὅσοι ἀπὸ γαστρὸς τὰς ἡδονὰς ποιέονται ὑπερβεβληκότες τὸν καιρὸν ἐπὶ βρώσεσιν ἢ πόσεσιν ἢ ἀφροδισίοισιν, τοῖσι πᾶσιν αἱ μὲν ἡδοναὶ βραχεῖαί τε καὶ δι᾽ ὀλίγου γίνονται, ὁκόσον ἂν χρόνον ἐσθίωσιν ἢ πίνωσιν, αἱ δὲ λῦπαι πολλαί. τοῦτο μὲν γὰρ τὸ ἐπιθυμεῖν ἀεὶ τῶν αὐτῶν πάρεστι καὶ ὁκόταν γένηται ὁκοίων ἐπιθυμέουσι, διὰ ταχέος τε ἡ ἡδονὴ παροίχεται, καὶ οὐδὲν ἐν αὐτοῖσι χρηστόν ἐστιν ἄλλ᾽ ἢ τέρψις βραχεῖα, καὶ αὖθις τῶν αὐτῶν δεῖ. [Aparat: 10 ἢ ἐπὶ πόσεσιν ἢ ἐπὶ ἀφρ. Stob. 6, 65; krş. c. 90, 1; 2 τοῖσι Stob. 18, 35: τούτοισι 6, 65; 12 πίνωσιν ⟨ἢ ἀφροδισιάζωσιν⟩ Hense; πολλαὶ ⟨καὶ μακραί⟩ Diels, ama anlatım bilerek pek uyumlu kurulmamış görünüyor; 13 τοῦτο] τούτοις Dyroff; 15 [ἐν] Hense. kairos = uygun an / yerindelik (DK 58 B 4 kararı); lypē = acı (Platon kararı).]
68B236DK 68 B 236
Kaynak: Stobaios III 20, 56.
Thymos'la savaşmak zordur; onu yenmek ise aklı başında adamın işidir.
*Karş. 22 B 85.*
236 [88 N.]. — — 20, 56 Δ—ου. θυμῶι μάχεσθαι μὲν χαλεπόν· ἀνδρὸς δὲ τὸ κρατέειν εὐλογίστου. [krş. 22 B 85.] [Aparat: 17 demek ki Herakleitos'un bir düzeltmesi. DK Almancası: "Yürekle savaşmak zordur; ama zaferi kazanmak iyi düşünen adamın işidir." thymos = gönül (DK 22 B 85 kararı). DK s. 192'dedir.]
68B237DK 68 B 237
Kaynak: Stobaios III 20, 62.
Her çekişme hırsı akılsızcadır: düşmana vereceği zarara bakarken kendi yararını görmez.
237 [221 N.]. — — 62 Δ—ου. φιλονικίη πᾶσα ἀνόητος· τὸ γὰρ κατὰ τοῦ δυσμενέος βλαβερὸν θεωρεῦσα τὸ ἴδιον συμφέρον οὐ βλέπει. [DK Almancası: "Her kavga hırsı akılsızcadır; …" B 237–243 DK s. 193 = PDF 192'dedir; sayfa OCR'da ters taranmış olduğundan PDF'ten (180° döndürülerek) okundu.]
68B238DK 68 B 238
Kaynak: Stobaios III 22, 42.
Çünkü kendinden üstün olanla boy ölçüşmeye kalkan, sonunda kötü bir şöhrete düşer.
238 [145 N.]. — 22, 42 Δ—ου. τελευτᾶι γὰρ ἐς κακοδοξίην [κακὴν] ὁ παρεκτεινόμενος τῶι κρέσσονι. [Aparat: 5 [ ] Meineke; κακοδοξίην yerine κενοδοξίην ("boş ün") Buecheler. DK Almancası: "… güçlüye göre kendini geren kötü bir ünle (şöhretle) sonlanır." PDF'ten okundu.]
68B239DK 68 B 239
Kaynak: Stobaios III 28, 13.
Alçaklar, darda kaldıklarında ettikleri yeminleri kurtulunca tutmazlar.
239 [162 N.]. — 28, 13 Δ—ου. ὅρκους οὓς ποιέονται ἐν ἀνάγκηισιν ἐόντες οὐ τηρέουσιν οἱ φλαῦροι, ἐπὴν διαφύγωσιν. [DK Almancası: "Sıkıntıda ettikleri yeminleri alçaklar, kurtuldukları anda tutmazlar." PDF'ten okundu.]
68B240DK 68 B 240
Kaynak: Stobaios III 29, 63; 83a (III s. LXXIX Hense).
İsteyerek katlanılan emekler, istemeden katlanılanlara dayanmayı kolaylaştırır.
240 [131 N.]. — 29, 63. 83a (III p. LXXIX H.) Δ—ου. οἱ ἑκούσιοι πόνοι τὴν τῶν ἀκουσίων ὑπομονὴν ἐλαφροτέρην παρασκευάζουσι. [ponos = emek (DK 23 B 36 kararı). PDF'ten okundu.]
68B241DK 68 B 241
Kaynak: Stobaios III 29, 64.
Sürekli emek, alışıldıkça gitgide hafifler.
241 [132 N.]. — — 64 τοῦ αὐτοῦ. πόνος συνεχὴς ἐλαφρότερος ἑαυτοῦ συνηθείηι γίνεται. [DK Almancası: "Süregiden emek alışkanlıkla gitgide hafifler." PDF'ten okundu.]
68B242DK 68 B 242
Kaynak: Stobaios III 29, 66.
İyi insanların çoğu iyiliğini tabiattan değil, alıştırmadan alır.
*Stobaios III 29, 67 = B 81.*
242 [193 N.]. — — 66 Δ—ου. πλέονες ἐξ ἀσκήσιος ἀγαθοὶ γίνονται ἢ ἀπὸ φύσιος. [Hemen ardından gelen gönderme satırı: "[125 N.]. — — 67 τοῦ αὐτοῦ = B 81" (Stob. III 29, 67; ayrı girdi sayılmadı). DK Almancası: "Yatkınlıktan çok alıştırmayla yetkin olanlar daha çoktur." physis–askēsis karşıtlığı için krş. DK 68 B 33 (doğa ve eğitim). PDF'ten okundu.]
68B243DK 68 B 243
Kaynak: Stobaios III 29, 88.
Uğrunda emek verdikleri şeye eriştiklerinde ya da ereceklerini bildiklerinde, bütün emekler dinlenmekten daha tatlıdır. Ama her başarısızlıkta emek vermek (?) aynı derecede can sıkıcı ve yıpratıcıdır.
243 [130 N.]. — — 88 Δ—ου. τῆς ἡσυχίης πάντες οἱ πόνοι ἡδίονες, ὅταν ὧν εἵνεκεν πονέουσι τυγχάνωσιν ἢ εἰδέωσι κύρσοντες. ἐν δὲ ἑκάστηι ἀποτυχίηι τὸ πονεῖν(?) ὁμοίως ἀνιηρὸν καὶ ταλαίπωρον. [Aparat: 19 ἐν δὲ ἑκάστηι ἀποτυχίηι Diels: ἐν δὲ ἄκος τῆ ἀποτυχίῃ (ἐπιτυχίῃ Tr.) S Tr.; πονέειν Mullach: πᾶν el yazmaları; ⟨πονεῖν⟩ πᾶν Diels; ἐν δὲ ἄκος τῆι ἀποτυχίηι τὸ ⟨πονεῖν γινώσκειν ὡς ἔστι⟩ πᾶν κτλ. H. Gomperz; ἐν δὲ ἄκος ⟨ἡ ἐπιτυχίη⟩ (krş. Pindaros, Nemea 3, 17; Nemea 4 giriş) H. Gomperz; ἐν δὲ τῆι ἀποτυχίηι τὸ πᾶν … H. Fränkel; yine başka türlü Langerbeck a. y. s. 61 vd. DK Almancası: "… Her başarısızlıkta ise emek (?) aynı biçimde sıkıcı ve acılıdır." PDF'ten okundu.]
68B244DK 68 B 244
Kaynak: Stobaios III 31, 7.
Yalnız olsan da kötü bir şey ne söyle ne yap. Başkalarından çok kendinden utanmayı öğren.
*Karş. B 84 ve B 264. Stobaios III 36, 24 = B 86; III 37, 22 = B 39; III 37, 25 = B 61; III 38, 46 = B 48; III 38, 47 = B 88.*
244 [42 N.]. Stob. III 31, 7 Δ—ου. φαῦλον, κἂν μόνος ἦις, μήτε λέξηις μήτ᾽ ἐργάσηι· μάθε δὲ πολὺ μᾶλλον τῶν ἄλλων σεαυτὸν αἰσχύνεσθαι. Kısaltılmış biçimi B 84, düşüncenin daha dolgun biçimi B 264. [Aparat: 1 krş. Philippson a. y. s. 383 vd. Ardından gelen gönderme satırları (ayrı girdi sayılmadı): [110 N.] III 36, 24 = B 86; [196 N.] 37, 22 = B 39; [14 N.] 37, 25 = B 61; [119 N.] 38, 46 = B 48; [82 N.] 38, 47 (τοῦ αὐτοῦ) = B 88. DK Almancasında girdi numarası "344" olarak dizilmiştir (baskı hatası).]
68B245DK 68 B 245
Kaynak: Stobaios III 38, 53.
Biri ötekine zarar vermeseydi, kanunlar herkesin dilediği gibi yaşamasına engel olmazdı; çünkü iç kargaşanın başlangıcını haset hazırlar.
245 [140 N.]. — — 53 Δ—ου. οὐκ ἂν ἐκώλυον οἱ νόμοι ζῆν ἕκαστον κατ᾽ ἰδίην ἐξουσίην, εἰ μὴ ἕτερος ἕτερον ἐλυμαίνετο· φθόνος γὰρ στάσιος ἀρχὴν ἀπεργάζεται. [Aparat: 10 vd. "Epikuros'un öğretisinden tamamlanmalı" v. d. Mühll, Kägi Armağanı s. 177. DK Almancası: "… Çünkü haset, ayrılığın başlangıcını yaratır." stasis = iç kargaşa (DK 3 B 1 kararı); phthonos = kıskançlık (DK 44 B 11).]
68B246DK 68 B 246
Kaynak: Stobaios III 40, 6.
Gurbet insana kendi kendine yetmeyi öğretir: arpa çöreği ile ot yatak, açlığın ve yorgunluğun en tatlı ilacıdır.
246 [66 N.]. — 40, 6 Δ—ου. ξενιτείη βίου αὐτάρκειαν διδάσκει· μᾶζα γὰρ καὶ στιβὰς λιμοῦ καὶ κόπου γλυκύτατα ἰάματα. [Aparat: 14 Epikuros'tan benzer yerleri Philippson a. y. s. 413 gösterir. DK Almancası: "Yabanda yaşamak kanaatkârlığı öğretir; çünkü arpa lapası ve saman yatak açlığa ve bitkinliğe en tatlı ilaçlardır." OCR'daki "κόπον" κόπου olarak düzeltildi. autarkeia = kendine yeterlik (DK 68 B 4).]
68B247DK 68 B 247
Kaynak: Stobaios III 40, 7.
Bilge adama her diyar açıktır; çünkü iyi bir psykhē'nin yurdu bütün evrendir.
247 [168 N.]. — — 7 τοῦ αὐτοῦ. ἀνδρὶ σοφῶι πᾶσα γῆ βατή· ψυχῆς γὰρ ἀγαθῆς πατρὶς ὁ ξύμπας κόσμος. [Aparat: 16 "Fr. 247 Freudenthal (Ksenophanes'in Tanrıbilimi s. 38) tarafından sahte sayılarak reddedildi. Ritimli biçim rastlantı olabilir, krş. Thukydides 2, 43 ἀνδρῶν ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος. Evrensel yurttaşlık düşüncesi Euripides'te zaten dile getirilmiştir, ama Demokritos'taki biçim sıradandır. Kuşkular kalıyor." Diels. Yine de aktarım kusursuzdur (Kranz). kosmos = evren (DK 1 B 13 kararı).]
68B248DK 68 B 248
Kaynak: Stobaios IV 1, 33 (Florilegium).
Kanun insanların hayatına iyilik etmek ister; ama bunu ancak onlar iyilik görmeyi istediklerinde yapabilir. Çünkü kendisine uyanlara kendi aretē'sini gösterir.
248 [139 N.]. — (Flor.) IV 1, 33 Hense Δ—ου. ὁ νόμος βούλεται μὲν εὐεργετεῖν βίον ἀνθρώπων· δύναται δέ, ὅταν αὐτοὶ βούλωνται πάσχειν εὖ· τοῖσι γὰρ πειθομένοισι τὴν ἰδίην ἀρετὴν ἐνδείκνυται. [Aparat (DK s. 195): 1 εὖ Gnomol. Palat., Bar.: ἐν corp. Par.: Stobaios'ta yok; Maximos c. 58'de araya sokulmuş; 2 ihre eigene Trefflichkeit ("kendi yetkinliğini") Stenzel'in yorumu, Gött. gel. Anz. 1926, 199, "dinamik" bir orta çatı varsayımıyla. DK Almancası: "Yasa insanların yaşamını iyi biçimlendirmek ister; ama bunu ancak onlar kendileri iyi yaşamak istediklerinde yapabilir; çünkü ancak kendisine uyanlara kendi yetkinliğini gösterir." İkinci yarı DK s. 195 = PDF 194'ten (ters taranmış, 180° döndürülerek) okundu.]
68B249DK 68 B 249
Kaynak: Stobaios IV 1, 34.
İç savaş iki taraf için de felakettir; çünkü kazananı da yenileni de aynı yıkım bekler.
249 [138 N.]. — — 34 τοῦ αὐτοῦ. στάσις ἐμφύλιος ἐς ἑκάτερα κακόν· καὶ γὰρ νικέουσι καὶ ἡσσωμένοις ὁμοίη φθορή. [DK Almancası: "Yurttaşlar arası kavga her iki taraf için bir felakettir …" PDF'ten okundu.]
68B250DK 68 B 250
Kaynak: Stobaios IV 1, 40.
Büyük işleri de, şehirlerin savaşlarını da ancak gönül birliğiyle başarmak mümkündür; başka türlü olmaz.
250 [136 N.]. — — 40 Δ—ου. ἀπὸ ὁμονοίης τὰ μεγάλα ἔργα καὶ ταῖς πόλεσι τοὺς πολέμους δυνατὸν κατεργάζεσθαι, ἄλλως δ᾽ οὔ. [Aparat: 6 ὁμόνοια] kavramın sofistler çağındaki anlamı için bkz. Wortindex s. v.; krş. B 255; 7 τὰ μεγάλα ἔργα da Demokritos'ta olağan sözcük düzenine göre ταῖς πόλεσι'ye bağlanır. homonoia = uzlaşma (DK 22 B 10 kararı). PDF'ten okundu.]
68B251DK 68 B 251
Kaynak: Stobaios IV 1, 42.
Demokraside yoksulluk, hükümdarların yanında saadet denen şeyden, hürriyet kölelikten ne kadar yeğse o kadar yeğdir.
251 [147 N.]. — — 42 Δ—ου. ἡ ἐν δημοκρατίηι πενίη τῆς παρὰ τοῖς δυνάστηισι καλεομένης εὐδαιμονίης τοσοῦτόν ἐστι αἱρετωτέρη, ὁκόσον ἐλευθερίη δουλείης. [DK Almancası: "Bir demokraside yoksulluk, beylerin yanındaki övülen mutluluğa, özgürlüğün köleliğe yeğ tutulduğu ölçüde yeğ tutulmalıdır." dēmokratia Platon'da translit (Devlet Adamı 291d vd.); burada okunurluk için "demokrasi" yazıldı, translit parantezde. PDF'ten okundu.]
68B252DK 68 B 252
Kaynak: Stobaios IV 1, 43.
Şehrin işlerini öteki bütün işlerden önemli saymalı ki şehir iyi yönetilsin. İnsan ne hakkaniyete aykırı biçimde çekişmeli ne de ortak yararın aleyhine kendine güç toplamalı. Çünkü iyi yönetilen bir şehir en sağlam dayanaktır; her şey onun içindedir: o korununca her şey korunur, o yıkılınca her şey yıkılır.
252 [134 N.]. — — 43 τὰ κατὰ τὴν πόλιν χρεὼν τῶν λοιπῶν μέγιστα ἡγεῖσθαι, ὅκως ἄξεται εὖ, μήτε φιλονικέοντα παρὰ τὸ ἐπιεικὲς μήτε ἰσχὺν ἑαυτῶι περιτιθέμενον παρὰ τὸ χρηστὸν τὸ τοῦ ξυνοῦ. πόλις γὰρ εὖ ἀγομένη μεγίστη ὄρθωσίς ἐστι, καὶ ἐν τούτωι πάντα ἔνι, καὶ τούτου σωιζομένου πάντα σώιζεται καὶ τούτου διαφθειρομένου τὰ πάντα διαφθείρεται. [Aparat (DK s. 195–196): 13 αὔξεται el yazmaları: Koen düzeltti; 15 ξένου el yazmaları: Wakefield düzeltti; 15 vd. büyük olasılıkla Sophokles, Antigone 189 vd.'den biçimlendirilmiş (krş. Bruhn o yer için); (s. 196) 1 ⟨τὰ⟩ πάντα σώιζεται Meineke. xynos = ortak (DK 22 B 2 kararı); philonikein B 237'deki philonikiē'nin fiili. PDF 194 ve 195'ten (ikisi de ters taranmış) okundu.]
68B253DK 68 B 253
Kaynak: Stobaios IV 1, 44.
İyi insanlar için kendi işlerini savsaklayıp başka işlerle uğraşmak yararlı değildir; çünkü o zaman kendi işleri kötü gider. Ama biri kamu işlerini savsaklarsa, hiçbir şey çalmasa, hiçbir haksızlık etmese bile adı kötüye çıkar. Üstelik savsaklamayan, haksızlık etmeyen için de adının kötüye çıkması, hatta başına bir iş gelmesi tehlikesi vardır. Hata yapmak kaçınılmazdır; ama insanları bağışlamaya razı etmek kolay değildir.
253 [165 N.]. Stob. IV 1, 44 τοῖς χρηστοῖσιν οὐ συμφέρον ἀμελέοντας τῶν ἑωυτῶν ἄλλα πρήσσειν· τὰ γὰρ ἴδια κακῶς ἔσχεν. εἰ δὲ ἀμελέοι τις τῶν δημοσίων, κακῶς ἀκούειν γίγνεται, καὶ ἢν μηδὲν μήτε κλέπτηι μήτε ἀδικῆι. ἐπεὶ καὶ ⟨μὴ⟩ ἀμελέοντι ἢ ἀδικέοντι κίνδυνος κακῶς ἀκούειν καὶ δὴ καὶ παθεῖν τι· ἀνάγκη δὲ ἁμαρτάνειν, συγγινώσκεσθαι δὲ τοὺς ἀνθρώπους οὐκ εὐπετές. [Aparat: 4 ἀμελέοντας Tr.: ἀμελαίνοντας SMA; 5 κακῶς ⟨ἂν⟩ Jacobs, yanlış; ἀμελέοι τις Meineke: ἀμελέοιτο el yazmaları: ἀμελέοιτό τι Gaisford: ἀμελέοιτο τῶν δ. τι Gesner; 7 ⟨μὴ⟩ Meineke; ἀμελέοντι ⟨καὶ κλέπτοντι⟩ H. Gomperz, ama krş. II 192, 12; 8 καὶ δὴ MA: καὶ δεῖ S; 9 συγγιγνώσκεσθαι] anlamı kuşkulu; H. Gomperz "bunu kendine itiraf etmek". DK Almancası "… ama insanların bağışlamasını elde etmek kolay değildir." B 253–255 DK s. 196 = PDF 195'ten (ters taranmış, 180° döndürülerek) okundu.]
68B254DK 68 B 254
Kaynak: Stobaios IV 1, 45.
Kötüler makamlara geçtiklerinde, bunu ne kadar az hak ediyorlarsa o kadar umursamaz olur, o kadar akılsızlık ve küstahlıkla dolarlar.
254 [151 N.]. — — 45 οἱ κακοὶ ἰόντες ἐς τὰς τιμὰς ὁκόσωι ἂν μᾶλλον ἀνάξιοι ἐόντες ἴωσι, τοσούτωι μᾶλλον ἀνακηδέες γίγνονται καὶ ἀφροσύνης καὶ θράσεος πίμπλανται. [Aparat: 12 ἂν ἀκηδέες Tr.: ἀνακυδέες M: ἂν ἀκυδέες AS, Ant., krş. B 174; ἀναιδέες ("utanmaz") Cobet. DK Almancası "… o kadar dikkatsiz olurlar ve o kadar çok akılsızlık ve küstahlıkla şişerler." anakēdēs DK 68 B 174'te "kaygısız"; burada olumsuz anlamda "umursamaz". PDF'ten okundu.]
68B255DK 68 B 255
Kaynak: Stobaios IV 1, 46.
Güçlüler yoksullar için önden harcamayı, onlara yardım etmeyi ve iyilikte bulunmayı göze aldıklarında, işte o zaman acıma da vardır, kimsesiz kalmamak da, dost olmak da, birbirini savunmak da, vatandaşların gönül birliği de, kimsenin sayıp bitiremeyeceği başka iyilikler de.
*Stobaios IV 2, 13 = B 75.*
255 [146 N.]. — — 46 ὅταν οἱ δυνάμενοι τοῖς μὴ ἔχουσι καὶ προτελεῖν τολμέωσι καὶ ὑπουργεῖν καὶ χαρίζεσθαι, ἐν τούτωι ἤδη καὶ τὸ οἰκτίρειν ἔνεστι καὶ μὴ ἐρήμους εἶναι καὶ τὸ ἑταίρους γίγνεσθαι, καὶ τὸ ἀμύνειν ἀλλήλοισι καὶ τοὺς πολιήτας ὁμονόους εἶναι καὶ ἄλλα ἀγαθά, ἅσσα οὐδεὶς ἂν δύναιτο καταλέξαι. [Aparat: 16 καὶ ⟨τὸ⟩ μὴ Meineke; (s. 197) 1 ἑτέρους SM: A'daki düzeltme; 2 ⟨τὸ⟩ τοὺς Hense; 3 ἅσσα SM: ὅσσα Tr.: ἅσσα (üstünde ου) A. Ardından gelen gönderme satırı: [144 N.] Stob. IV 2, 13 = B 75 (ayrı girdi sayılmadı). DK Almancası "… o zaman burada acıma, yalnız olmama, kardeşleşme, karşılıklı yardım, yurttaşların birliği … vardır." homonoia = uzlaşma (DK 22 B 10; krş. B 250).]
68B256DK 68 B 256
Kaynak: Stobaios IV 2, 14.
Hak, gerekeni yapmaktır; haksızlık ise gerekeni yapmamak, ondan yan çizmektir.
256 [156 N.]. — — 14 δίκη μέν ἐστιν ἔρδειν τὰ χρὴ ἐόντα, ἀδικίη δὲ μὴ ἔρδειν τὰ χρὴ ἐόντα, ἀλλὰ παρατρέπεσθαι. [Aparat: 5 B 256 vd. için krş. Friedländer a. y. s. 612 vd.; χρὴ ἐόντα] krş. B 174; 7 B 257–260 ile Nestle, Platon, Gorgias 525 C'yi karşılaştırır; krş. Bernays, Theophrastos'un Dindarlık Üzerine'si s. 149. DK Almancası: "Hak: gerekeni yapmak; haksızlık: gerekeni yapmamak, bir yana itmek." dikē = hak, ta khrē eonta = gereken (DK 68 B 174 kararı).]
68B257DK 68 B 257
Kaynak: Stobaios IV 2, 15.
… Bazı hayvanları öldürüp öldürmemek konusunda durum şöyledir: haksızlık eden ve haksızlık etmek isteyen hayvanları öldüren cezasız kalır; bunu yapmak da esenliğe, yapmamaktan daha çok hizmet eder.
*Karş. B 140.*
257 [158 N.]. — — 15 τοῦ αὐτοῦ. κατὰ δὲ ζώιων ἔστιν ὧν φόνου καὶ μὴ φόνου ὧδε ἔχει· τὰ ἀδικέοντα καὶ θέλοντα ἀδικεῖν ἀθῶιος ὁ κτείνων, καὶ πρὸς εὐεστοῦν τοῦτο ἔρδειν μᾶλλον ἢ μή. krş. B 140. [Aparat: 8 φόνον καὶ μὴ φόνον Valckenaer. DK Almancası: "… buna karşılık bazı hayvanlarda öldürme ve öldürmeme durumu şöyledir: haksızlık eden ve haksızlık etmek isteyenleri (yani zarar verenleri ve zarar vermek isteyenleri) öldüren cezasız kalsın; ve bunu yapmak, yapmamaktan daha çok esenliğe katkıda bulunur." Natorp numarası OCR'da "[168 N.]" iken DK s. 197 = PDF 196'dan "[158 N.]" olarak okundu. εὐεστοῦν baskıda böyledir (εὐεστώ "esenlik" kökünden; krş. DK 68 B 140).]
68B258DK 68 B 258
Kaynak: Stobaios IV 2, 16.
Haksız yere zarar veren her şeyi, ne olursa olsun öldürmeli. Bunu yapan, her toplum düzeninde gönül ferahlığından (?), haktan, güvenden ve mülkten (?) daha büyük pay alır.
258 [160 N.]. — — 16 κτείνειν χρὴ τὰ πημαίνοντα παρὰ δίκην πάντα περὶ παντός· καὶ ταῦτα ὁ ποιῶν εὐθυμίης (?) καὶ δίκης καὶ θάρσεος καὶ κτήσεως (?) ἐν παντὶ κόσμωι μέζω μοῖραν μεθέξει. [Aparat: 12 εὐθυμίης Wakefield: ἐπιθυμίης el yazmaları: ἐπιτιμίης (?) Diels; 13 κτήσεως] κτάσεως el yazmaları: τίσιος (onur) Mekler: τλήσεως Kowalski: ἐκτάσεως H. Gomperz; kuşkulu onarım; 14 κόσμωι] krş. B 259, ῥυθμῶι B 266; μέζω Stob. SM: μείζω A: μέζον L; düşüncenin tamamlanması Nestle'nindir (krş. Almancası). DK Almancası: "… her (devlet) düzeninde daha çok pay alacaktır, bunu yapmayandan." kosmos burada DK'ya göre "(devlet) düzeni"; tharsos = gözü peklik (DK 68 B 215).]
68B259DK 68 B 259
Kaynak: Stobaios IV 2, 17.
Düşman tilkiler ve sürüngenler için nasıl kurallar yazılmışsa, bana öyle geliyor ki insanlara karşı da öyle davranmak gerekir: atalardan kalma kanunlara göre düşmanı her toplum düzeninde öldürmeli, kanunun engel olmadığı yerde. Engel olan da her halkın kendi yerli kutsal hükümleri, antlaşmalar ve yeminlerdir.
259 [159 N.]. — — 17 ὅκωσπερ περὶ κιναδέων τε καὶ ἑρπετέων γέγραπται τῶν πολεμίων, οὕτω καὶ κατὰ ἀνθρώπων δοκεῖ μοι χρεὼν εἶναι ποιεῖν· κατὰ νόμους τοὺς πατρίους κτείνειν πολέμιον ἐν παντὶ κόσμωι, ἐν ὧι μὴ νόμος ἀπείργει· ἀπείργει δὲ ἱερὰ ἑκάστοισι ἐπιχώρια καὶ σπονδαὶ καὶ ὅρκοι. [Aparat (DK s. 198): 1 ⟨νόμοι⟩ γεγράφαται Diels; γέγραπται Natorp; yorum için krş. Deichgräber, Philologus 88 (1933) 349⁶; κατὰ νόμους τοὺς πατρίους hem öncekine hem sonrakine bağlanır; 3 πατρίους MLS: πατρώους A; 4 ἀπείργει δὲ Deichgräber a. y.: νόμος δὲ ἀπείργει el yazmaları; νόμος δὲ ἀπείργει ⟨ὃν τιθεῖσι⟩ son olarak Diels; başkaları başka türlü; 6 yasa diliyle bağlantı için krş. Friedländer a. y. s. 613³. DK Almancası: "… (bende) yasalar yazılı olduğu gibi [B 257 vd.] … Bunu ise kutsal yerler (ya da kutsal hükümler), her halkın kendi yerel olanları, antlaşmalar ve yeminler engeller." ⟨yasalar⟩ Diels'in eklemesine göre. Sayfanın ilk beş satırı DK s. 198 = PDF 197'den (ters taranmış, 180° döndürülerek) okundu.]
68B260DK 68 B 260
Kaynak: Stobaios IV 4, 18.
Yol kesen eşkıyayı da haydudu da kim öldürürse, ister kendi eliyle, ister emir vererek, ister oyuyla öldürsün, cezasız kalmalıdır.
*Stobaios IV 4, 27 = B 49.*
260 [161 N.]. Stob. IV 4, 18 κιξάλλην καὶ ληιστὴν πάντα κτείνων τις ἀθῶιος ἂν εἴη καὶ αὐτοχειρίηι καὶ κελεύων καὶ ψήφωι. [Ardından gelen gönderme satırı: [143 N.] — — 27 = B 49 (Stob. IV 4, 27; ayrı girdi sayılmadı). DK Almancası "Bir yol ya da deniz haydudunu öldüren …" PDF'ten okundu.]
68B261DK 68 B 261
Kaynak: Stobaios IV 5, 43.
Haksızlığa uğrayanların öcünü elden geldiğince almalı, bunu boşlamamalı; çünkü böylesi adil ve iyidir, böyle olmayan ise haksız ve kötüdür.
261 [155 N.]. — 5, 43 Δ—ου. ἀδικουμένοισι τιμωρεῖν κατὰ δύναμιν χρὴ καὶ μὴ παριέναι· τὸ μὲν γὰρ τοιοῦτον δίκαιον καὶ ἀγαθόν, τὸ δὲ μὴ τοιοῦτον ἄδικον καὶ κακόν. [Aparat: 10 Fr. 261 vd. için krş. Friedländer a. y. timōrein Platon timōria = cezalandırma kararının fiili; burada haksızlığa uğrayan adına "öç almak" (DK "rächend beistehen"). PDF'ten okundu.]
68B262DK 68 B 262
Kaynak: Stobaios IV 5, 44.
Sürgünü ya da hapsi hak eden işler yapanları, ya da cezayı hak edenleri mahkûm etmeli, salıvermemeli. Kazancı ya da hazzı ölçü alıp kanuna aykırı olarak birini salıveren haksızlık eder; bu da ister istemez yüreğine oturur.
262 [157 N.]. — — 44 Δ—ου. καὶ οἳ φυγῆς ἄξια ἔρδουσιν ἢ δεσμῶν, ἢ θωιῆς ἄξιοι, καταψηφιστέον καὶ μὴ ἀπολύειν· ὃς δ᾽ ἂν παρὰ νόμον ἀπολύηι κέρδει ὁρίζων ἢ ἡδονῆι, ἀδικεῖ, καί οἱ τοῦτο ἐγκάρδιον ἀνάγκη εἶναι. [Aparat: (s. 198) 15 θωιῆς Burchard: θοίνης el yazması: εὐθύνης Boissonade: ποινῆς Gesner; [ἄξιοι] Hirschig; (s. 199) 1 νόμον Jacobs: νοῦν el yazmaları (H. Gomperz "kendi kavrayışına karşı" anlamında korumak ister); 2 ἡδονῆι] "duyusal haz" Philippson a. y. s. 393, "keyif" Diels. DK Almancası "… ve bu onun yüreğini kemirmek zorundadır." PDF 197 ve 198'den (ikisi de ters taranmış) okundu.]
68B263DK 68 B 263
Kaynak: Stobaios IV 5, 45.
Haktan ve aretē'den en büyük payı, en büyük onurları ⟨en layık olanlara⟩ paylaştıran alır (?).
263 [148 N.]. — — 45 τοῦ αὐτοῦ. δίκης καὶ ἀρετῆς μεγίστην μετέχει μοῖραν ὁ [τιμὰς] ἀξίας τὰς μεγίστας τάμνων ⟨τοῖς ἀξιωτάτοις⟩ (?). [Aparat: 3 αἰδοῦς καὶ δίκης μετέχειν Platon, Protagoras 322 D'yi Nestle karşılaştırır; 4 [τιμὰς] Meineke; ὁ τιμὰς ἀξίως τὰς μεγίστας ταμιεύων Th. Gomperz, belki doğru; τὰς μεγίστας SMA: Tr.'de yok; τάμνων] onur paylarından (kurban eti paylaştırmasından) alınmış; 5 ⟨τοῖς ἀξιωτάτοις⟩ Diels. DK Almancası "(?)" ile verir. PDF'ten okundu.]
68B264DK 68 B 264
Kaynak: Stobaios IV 5, 46.
İnsanlardan kendinden daha çok çekinmemeli. Kimsenin öğrenmeyeceği bir kötülükten de, bütün insanların öğreneceği bir kötülükten olduğu kadar uzak durmalı. En çok kendinden çekinmeli ve psykhē'ye şu kanunu koymalı: yakışıksız hiçbir şey yapmamak.
264 [43 N.]. — — 46 τοῦ αὐτοῦ. μηδέν τι μᾶλλον τοὺς ἀνθρώπους αἰδεῖσθαι ἑωυτοῦ μηδέ τι μᾶλλον ἐξεργάζεσθαι κακόν, εἰ μέλλει μηδεὶς εἰδήσειν ἢ οἱ πάντες ἄνθρωποι· ἀλλ᾽ ἑωυτὸν μάλιστα αἰδεῖσθαι, καὶ τοῦτον νόμον τῆι ψυχῆι καθεστάναι, ὥστε μηδὲν ποιεῖν ἀνεπιτήδειον. [Aparat: 7 ἀνθρώπους] ἄλλους Cobet: ⟨ἄλλους⟩ ἀνθρώπους Diels; aktarımı Gomperz korur, Beitr. z. Kr. VIII (Wien. Sitz. Ber. 152, 1, 30); 8 μέλλει A: μέλλοι SM; ⟨εἰ⟩ οἱ Gaisford: εἰ yerine οἱ Burchard; 10 καθεστάναι el yazmaları: καθιστάναι Orelli. Krş. B 84 ve B 244 (daha kısa biçimler). DK Almancası: "Öteki insanlardan kendinden daha çok çekinmemeli ve hiç kimse öğrenmeyecek olsa da bütün insanlık öğrenecek olsa da kötü bir şey yapmamalı … ve bu, psykhē'nin önünde bir yasa olarak dikili durmalı: uygunsuz hiçbir şey yapmamak." aidōs = utanç (Platon kararı). "⟨ya da daha az⟩" anlam açıklığı için DK Almancasına dayanan ekleme — bkz. acik-uclar. PDF'ten okundu.]
68B265DK 68 B 265
Kaynak: Stobaios IV 5, 47.
İnsanlar iyi yapılanlardan çok, yanlış yapılanları hatırlar. Bu da adildir: nasıl emaneti geri veren övülmemeli, geri vermeyen ise kötü anılmalı ve cezasını çekmeliyse, yönetici için de öyledir. Çünkü o kötülük etsin diye değil, iyilik etsin diye seçildi.
*Karş. B 253.*
265 [166 N.]. — — 47 τοῦ αὐτοῦ. τῶν ἡμαρτημένων ἄνθρωποι μεμνέαται μᾶλλον ἢ τῶν εὖ πεποιημένων. καὶ γὰρ δίκαιον οὕτως· ὥσπερ ⟨γὰρ τὸν⟩ τὰς παρακαταθήκας ἀποδιδόντα οὐ χρὴ ἐπαινεῖσθαι, τὸν δὲ μὴ ἀποδιδόντα κακῶς ἀκούειν καὶ πάσχειν, οὕτω καὶ τὸν ἄρχοντα. οὐ γὰρ ἐπὶ τούτωι ἡιρέθη ὡς κακῶς ποιήσων, ἀλλ᾽ ὡς εὖ [krş. B 253]. [Aparat: 13 μεμνέαται S: μέμνηνται MABr; 14 ⟨γὰρ τὸν⟩ Hirschig; bunun yerine Z. 14'te οὕτως'tan sonra virgül, s. 200, 1'de πάσχειν'den sonra nokta Friedländer; (s. 200) 2 τοῦτο Wilamowitz. PDF 198 ve 199'dan (ikisi de ters taranmış) okundu.]
68B266DK 68 B 266
Kaynak: Stobaios IV 5, 48.
Bugünkü yönetim düzeninde yöneticiler ne kadar iyi olsalar da, onlara haksızlık edilmesini önlemenin hiçbir yolu yoktur. Çünkü ⟨yöneticinin, görev yılı dolunca⟩ bu kez kendisinin başkalarının eline düşmesi, başka hiçbir şeye benzemeyen bir durumdur (?). Bu işi de öyle düzenlemeli ki hiç haksızlık etmeyen biri, haksızlık edenleri ne kadar sıkı sorgulasa da onların eline düşmesin; bir kanun hükmü ya da başka bir şey, hakkı yerine getireni korusun.
266 [167 N.]. Stob. IV 5, 48 τοῦ αὐτοῦ. οὐδεμία μηχανὴ τῶι νῦν καθεστῶτι ῥυθμῶι μὴ οὐκ ἀδικεῖν τοὺς ἄρχοντας, ἢν καὶ πάνυ ἀγαθοὶ ἔωσιν. οὐδενὶ γὰρ ἄλλωι ἔοικεν ἢ ἑωυτῶι τὸν ⟨* * *⟩ αὐτὸν ἐφ᾽ ἑτέροισι γίγνεσθαι· δεῖ δέ κως οὕτω καὶ ταῦτα κοσμηθῆναι, ὅκως ὁ μηδὲν ἀδικέων, ἢν καὶ πάνυ ἐτάζηι τοὺς ἀδικέοντας, μὴ ὑπ᾽ ἐκείνους γενήσεται, ἀλλά τις ἢ θεσμὸς ἤ τι ἄλλο ἀμυνεῖ τῶι τὰ δίκαια ποιεῦντι. [Aparat: 7 τὸν αὐτὸν S: τῶν αὐτῶν MA: οὐδενὶ γὰρ ἄλλωι ἔοικε ἢ τῶι [Halm'da da böyle] τὸν αἰετὸν ἐπ᾽ ἑρπετοῖσι γίνεσθαι ("kartalın sürüngenlerin eline düşmesi, [başka hiçbir şeye] benzemez") Th. Gomperz, Wien. Sitz. Ber. 83, 586; 152, 1, 22. Jacobs açıklar: "halk yönetimine göre düzenlenmiş kentlerin sıkıntı çektiği kusurlar arasında D. şunu da sayar: her yıl yeni yöneticiler seçildiğinden, sert bir yasaya göre hüküm verenler kendi yılları dolunca, önce küstahlıklarını dizginledikleri kişilerin eline düşerler"; τὸν'dan sonra boşluk olduğunu Diels sanır; örneğin τὸν ⟨ἄρχοντα εἶναι ὑπεύθυνον οὐδ᾽ ἑτέρων ἄρξαντα μετ᾽ ἐνιαυτὸν⟩ αὐτὸν κτλ.; ἐφ᾽ el yazmaları: ὑφ᾽ Z. 9'a göre Jacobs; ⟨αὖ⟩ γίγνεσθαι Halm; 8 τοῦτο κατὰ ταῦτα κοσμηθῆναι ὅκως [ὁ μηδὲν ἀδικέων] Gomperz; 9 ἐκείνοις Diels (1. baskı); 10 γενήσεται Halm: γενέσθαι el yazmaları; ἄλλο τι A. DK Almancası: "Şimdiki anayasa biçimine (Verfassungsform) göre, ne kadar yetkin olsalar da yöneticilere haksızlık edilmesini önleyecek bir çare yoktur …" rhythmos burada "yönetim düzeni" (bkz. terminoloji ve acik-uclar). ⟨…⟩ içindeki ekleme DK Almancasının Diels'e dayanan tamamlamasıdır. DK s. 200 = PDF 199'dan (ters taranmış, 180° döndürülerek) okundu.]
68B267DK 68 B 267
Kaynak: Stobaios IV 6, 19.
Yönetmek, tabiatça güçlü olana yaraşır.
267 [142 N.]. — 6, 19 Δ—ου. φύσει τὸ ἄρχειν οἰκήιον τῶι κρέσσονι. [DK Almancası: "Doğa gereği yönetmek güçlüye özgüdür." PDF'ten okundu.]
68B268DK 68 B 268
Kaynak: Stobaios IV 7, 13.
Korku dalkavukluk doğurur, ama bağlılık getirmez.
268 [222 N.]. — 7, 13 Δ—ου. φόβος κολακείην μὲν ἐργάζεται, εὔνοιαν δὲ οὐκ ἔχει. [Aparat: 14 κολακείην SMA'da böyle. DK Almancası: "Kaygılı çekingenlik dalkavukluk yaratır, ama bağlılığı sağlamaz." kolakeia = dalkavukluk (DK 68 B 113–115). PDF'ten okundu.]
68B269DK 68 B 269
Kaynak: Stobaios IV 10, 28.
Cüret işin başlangıcıdır; sonuna ise talih hükmeder.
269 [126 N.]. — 10, 28 Δ—ου. τόλμα πρήξιος ἀρχή, τύχη δὲ τέλεος κυρίη. [DK Almancası: "Cesaret eylemin başlangıcıdır, talih ise sonun efendisi." tolma = cüret (DK 7 B 14); tykhē = talih (DK 68 B 3). B 269–275 DK s. 201 = PDF 200'dür; OCR'daki "Kupin." κυρίη olarak PDF'ten doğrulandı.]
68B270DK 68 B 270
Kaynak: Stobaios IV 19, 45.
Ev kölelerini bedeninin uzuvları gibi kullan: her birini başka bir iş için.
270 [177 N.]. — 19, 45 Δ—ου. οἰκέταισιν ὡς μέρεσι τοῦ σκήνεος χρῶ ἄλλωι πρὸς ἄλλο. [Aparat: 3 οἰκέταισιν M¹(?)A: οἰκέτισιν M. skēnos = beden (DK 68 B 37); oiketai = ev köleleri (Platon, Theaitetos 172d).]
68B271DK 68 B 271
Kaynak: Stobaios IV 20, 33.
Aşk sitemini sevilen kadın [?] giderir.
271 [175 N.]. — 20, 33 Δ—ου. ἐρωτικὴν μέμψιν ἡ ἀγαπωμένη [?] λύει. [Aparat: 5 ἀγαπωμένη A: ἀγάπη (εὐνὴ Meineke, εὐεστὼ Mekler) μούνη Nauck: ἀγαπὼ ya da Ἀγαπώ (= Ἀφρώ) μόνη Diels, krş. Plutarkhos, Evlilik Öğütleri 38 p. 143 C; H. Schöne bir ot (aşk büyüsü) düşünür, krş. c. 74, 3; ama farmakoloji yazıları gnomolojilere pek aktarılmamıştır. DK Almancası: "Anlaşılır değil." Natorp numarası OCR'da "[11 N.]", DK s. 201 = PDF 200'den "[175 N.]" olarak okundu; baskıdaki "[?]" OCR'da "[1]".]
68B272DK 68 B 272
Kaynak: Stobaios IV 22, 108.
Demokritos şöyle derdi: damatta talihi yaver giden bir oğul bulur; talihi yaver gitmeyen kızını da yitirir.
272 [0 N.]. — 22, 108 Δ—ου. Δ. ἔφη, ὡς γαμβροῦ ὁ μὲν ἐπιτυχὼν εὗρεν υἱόν, ὁ δὲ ἀποτυχὼν ἀπώλεσε καὶ θυγατέρα. [Aparat: 7 Δημοκρίτου S: MA'da yok. Krş. Corp. Par. 183 Elt., flor. Schenkl, Wien. Stud. XI 14; δημόκριτος ἔφη ὡς Esc. χ–I–13, Corp. Par., flor. Schenkl'de yok; fragman sahici Demokritos derlemesinden geliyorsa haklı olarak; ὁ Corp. Par., flor. Schenkl'de μὲν'den önce: Stob. SMA'da γαμβροῦ'dan önce. "[0 N.]" baskıda böyledir (Natorp'ta yok).]
68B273DK 68 B 273
Kaynak: Stobaios IV 22, 199.
Kadın kötülük tasarlamakta erkekten çok daha keskindir.
273 [174 N.]. — — 199 Δ—ου. γυνὴ πολλὰ ἀνδρὸς ὀξυτέρη πρὸς κακοφραδμοσύνην. [Aparat: 11 κακοφραγμοσύνην M (= κακοπραγμοσύνην?). DK Almancası: "Kadın kötü düşüncelere erkekten çok daha çabuktur."]
68B274DK 68 B 274
Kaynak: Stobaios IV 23, 38.
Az konuşmak kadına süstür; süsün sadesi de güzeldir.
*Stobaios IV 23, 39 = B 111.*
274 [171 N.]. — — 23, 38 Δ—ου. κόσμος ὀλιγομυθίη γυναικί· καλὸν δὲ καὶ κόσμου λιτότης. [Ardından gelen gönderme satırı: [170 N.] — — 39 Δ—ου = B 111 (Stob. IV 23, 39; ayrı girdi sayılmadı). kosmos = süs (DK 68 B 180 kararı).]
68B275DK 68 B 275
Kaynak: Stobaios IV 24, 29.
Çocuk yetiştirmek kaygan bir iştir: başarı mücadele ve kaygıyla dolu olarak gelir; başarısızlığın acısını ise başka hiçbir acı aşamaz.
275 [182 N.]. — 24, 29 Δ—ου. τεκνοτροφίη σφαλερόν· τὴν μὲν γὰρ ἐπιτυχίην ἀγῶνος μεστὴν καὶ φροντίδος κέκτηται, τὴν δὲ ἀποτυχίην ἀνυπέρθετον ἑτέρηι ὀδύνηι. [Aparat: 15 B 275–276 ile krş. Euripides fr. 908; Antiphon 87 B 49; Euenos fr. 6 D.; B 275–278'in bağlamı için krş. Friedländer a. y. s. 615. DK Almancası: "Çocuk yetiştirmek güvensiz bir şeydir. Başarılırsa mücadele ve kaygıyla dolu olmuştur; başarılamazsa acı başka hiçbiriyle aşılamaz." B 275 DK s. 201'in sonudur.]
68B276DK 68 B 276
Kaynak: Stobaios IV 24, 31.
Bana kalırsa çocuk edinmemeli. Çünkü çocuk edinmede birçok büyük tehlike, birçok acı görüyorum; iyi giden ise az, o da önemsiz ve cılız.
276 [180 N.]. Stob. IV 24, 31 Δ—ου. οὐ δοκεῖ μοι χρῆναι παῖδας κτᾶσθαι· ἐνορῶ γὰρ ἐν παίδων κτήσει πολλοὺς μὲν καὶ μεγάλους κινδύνους, πολλὰς δὲ λύπας, ὀλίγα δὲ τὰ εὐθηλέοντα καὶ ταῦτα λεπτά τε καὶ ἀσθενέα. [Aparat: 2 κτᾶσθαι'nın anlamı için krş. B 278; 3 ἐνορῶ Tr.: ἐνουρῶ MA; κτήσει Gesner: κτίσει SMA; 4 εὐθηνέοντα Gesner'in önerisi. B 275–276 ile krş. Euripides fr. 908; Antiphon 87 B 49; Euenos fr. 6 D.]
68B277DK 68 B 277
Kaynak: Stobaios IV 24, 32.
Çocuk edinmeye ihtiyacı olan, bana kalırsa onu dostlarından birinin çocukları arasından edinse daha iyi eder. Böylece çocuğu istediği gibi olur, çünkü dilediği gibisini seçebilir; uygun görünen çocuk da tabiatça ona en çok uyar. Aradaki fark da şu kadar büyüktür: burada çocuğu birçokları arasından, gönlüne göre, nasıl gerekiyorsa öyle alabilir; çocuğu kendinden edinirse ise birçok tehlike vardır, çünkü doğan nasılsa onunla yetinmek zorundadır.
277 [181 N.]. — — 32 τοῦ αὐτοῦ. ὅτεωι χρήμη τεά ἐστι παῖδα ποιήσασθαι, ἐκ τῶν φίλων τεύ μοι δοκεῖ ἄμεινον εἶναι. καὶ τῶι μὲν παῖς ἔσται τοιοῦτος, οἷον ἂν βούληται· ἔστι γὰρ ἐκλέξασθαι οἷον ἐθέλει· καὶ ὃς ἂν δοκῆι ἐπιτήδειος εἶναι, κἂν μάλιστα κατὰ φύσιν ἕποιτο. καὶ τοῦτο τοσοῦτον διαφέρει, ὅσον ἐνταῦθα μὲν ἔστι τὸν παῖδα λαβεῖν καταθύμιον ἐκ πολλῶν, οἷον ἂν δέηι. ἢν δέ τις ποιῆται ἀπὸ ἑωυτοῦ, πολλοὶ ἔνεισι κίνδυνοι· ἀνάγκη γάρ, ὃς ἂν γένηται, τούτωι χρῆσθαι. [Aparat: 5 χρήμη τεά Diels: χρήματα el yazmaları: χρήμη önce Meineke; 6 τεύ μοι Diels: τεώ μοι Meineke: τ᾽ ἐμοὶ SMA: ἐμοὶ Tr.; 8 θέλει A; 9 κἂν Diels: καὶ el yazmaları; 10 ἔστι τὸν MS: λιτὸν A; 11 οἷον ἂν δέηι Diels: ὧν ἂν δεῖ el yazmaları: ὃν ἂν δέηι Gaisford: ὃν ἂν δοκῆι Natorp; ἢν … ποιῆται MA: εἰ … ποιεῖται Tr.S. Natorp numarası OCR'da "[18] N.]", "[181 N.]" olarak düzeltildi. DK Almancası ἐκ τῶν φίλων'i "bir dostun çocuğunu evlat edinerek" diye açar.]
68B278DK 68 B 278
Kaynak: Stobaios IV 24, 33.
İnsanlara göre çocuk edinmek, tabiattan ve eski bir düzenden gelen zorunlu şeylerden biridir. Bu, öteki canlılarda da açıktır: hepsi hiçbir yarar gözetmeden, tabiatça yavru edinir. Yavru doğunca da her biri elinden geldiğince onun için didinir, onu besler, küçük olduğu sürece onun için korkudan titrer, başına bir şey gelirse üzülür. Psykhē'si olan her şeyin tabiatı böyledir. İnsan için ise bu artık bir âdet hâline gelmiştir; öyle ki yavrudan bir fayda da görülür.
278 [178 N.]. — — 33 τοῦ αὐτοῦ. ἀνθρώποισι τῶν ἀναγκαίων δοκεῖ εἶναι παῖδας κτήσασθαι ἀπὸ φύσιος καὶ καταστάσιός τινος ἀρχαίης. δῆλον δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ζώιοισι· πάντα γὰρ ἔκγονα κτᾶται κατὰ φύσιν ἐπωφελείης γε οὐδεμιᾶς εἵνεκα· ἀλλ᾽ ὅταν γένηται, ταλαιπωρεῖ καὶ τρέφει ἕκαστον ὡς δύναται καὶ ὑπερδέδοικε, μέχρι σμικρὰ ἦι, καὶ ἤν τι πάθηι, ἀνιᾶται. ἡ μὲν φύσις τοιαύτη πάντων ἐστὶν ὅσα ψυχὴν ἔχει· τῶι δὲ δὴ ἀνθρώπωι νομίζον ἤδη πεποίηται, ὥστε καὶ ἐπαύρεσίν τινα γίγνεσθαι ἀπὸ τοῦ ἐκγόνου. [Aparat: 16 καταστάσιος] krş. Protagoras 80 A 1; (DK s. 203) 1 ἐπὶ ὠφελείης MA (Tr.S'de yok): Schäfer düzeltmesi; 4 σμικρὰ ἦι Schäfer: σμικρᾶς MA; 5 ὅσα Diels: οὖσα MA: ὅσα Gesner; τῶι δὲ MA: τὸ δὲ Gesner, Gaisford (yanlış); 6 ἀνθρώπωι νομίζον el yazmaları: ἀνθρώπινον μεῖζον Gaisford: τῶι δὲ ἀνθρώπωι νόμιμον Natorp: νομιζόμενον Reinhardt; νομίζειν'i Diels c. 51, 1'deki gibi geçişsiz anladı. DK s. 203 (ters taranmış) PDF'ten okundu.]
68B279DK 68 B 279
Kaynak: Stobaios IV 26, 25.
Malı elden geldiğince çocuklar arasında paylaştırmalı, aynı zamanda da ellerindekiyle zararlı bir şey yapmasınlar diye onlara göz kulak olmalı. Böylece hem para konusunda çok daha tutumlu, kazanmaya çok daha hevesli olurlar, hem de birbirleriyle yarışırlar. Çünkü ortak keseden harcanan, insanın kendi kesesinden harcanan kadar üzmez; kazanılan da insana aynı gönül ferahlığını vermez, çok daha azını verir.
279 [203 N.]. — — 26, 25 Δ—ου. τοῖς παισὶ μάλιστα χρὴ τῶν ἀνυστῶν δατεῖσθαι τὰ χρήματα, καὶ ἅμα ἐπιμέλεσθαι αὐτῶν, μή τι ἀτηρὸν ποιέωσι διὰ χειρὸς ἔχοντες· ἅμα μὲν γὰρ πολλὸν φειδότεροι γίγνονται ἐς τὰ χρήματα καὶ προθυμότεροι κτᾶσθαι, καὶ ἀγωνίζονται ἀλλήλοισιν. ἐν γὰρ τῶι ξυνῶι τὰ τελεύμενα οὐκ ἀνιᾶι ὥσπερ ἰδίηι οὐδ᾽ εὐθυμεῖ τὰ ἐπικτώμενα, ἀλλὰ πολλῶι ἧσσον. [Aparat: 8 fr. 279 S: MA'da yok; 10 ποιέωσι Wakefield: τοι ἔωσι S: τι ἔωσι Tr.; 11 ἅμα μὲν] ardından ἅμα δὲ yerine 12. satırda καί gelir; πολλὸν Wakefield: πολλῶν S: πολλῶι Orelli (14. satırdaki gibi); φειδωλότεροι Gesner (yanlış); 14 οὐδ᾽ S: οὐκ Tr. DK Almancası τὸ ξυνόν'u "ortak ev ekonomisi (Wirtschaft)" diye verir. DK s. 203 PDF'ten okundu.]
68B280DK 68 B 280
Kaynak: Stobaios IV 26, 26.
Kendi varlığından çok harcamadan da çocukları terbiye etmek, hem mallarının hem canlarının çevresine bir sur ve bir güvence çekmek mümkündür.
*Stobaios IV 29, 18 = B 57.*
280 [184 N.]. — — 26, 26 τοῦ αὐτοῦ. ἔξεστιν οὐ πολλὰ τῶν σφετέρων ἀναλώσαντας παιδεῦσαί τε τοὺς παῖδας καὶ τεῖχός τε καὶ σωτηρίην περιβαλέσθαι τοῖς τε χρήμασι καὶ τοῖς σώμασιν αὐτῶν. [Aparat: 15 krş. Natorp s. V; Platon, Savunma 30 A'ya gönderir. Ardından gelen gönderme satırı: [17 N.]. Stob. IV 29, 18 Δ—ου = B 57 (ayrı girdi sayılmadı). DK s. 203–204 (ters taranmış) PDF'ten okundu.]
68B281DK 68 B 281
Kaynak: Stobaios IV 31, 49.
Yaralarda kemirici yara nasıl en kötü hastalıksa, malda da …
281 [72 N.]. — 31, 49 Δ—ου. ὥσπερ ἐν [μὲν] τοῖς ἕλκεσι φαγέδαινα κάκιστον νόσημα, οὕτως ἐν τοῖς χρήμασι τὸ … [μὴ προσαρμόσαν καὶ τὸ συνεχές]. [Aparat: 5 μὲν MA: ἐν μὲν S: μὲν'i Natorp sildi; 7 [μὴ … συνεχές]'i Philippson (Philol. Woch. 43, 1923, 623) bir açıklama notu (glossem) olarak tanıdı; bu not sonun ve Stob. IV 31, 50'nin bozukluğuna dikkat çeker (krş. B 218 ve notu); Philippson aşağı yukarı μὴ λήγειν πλούτου ἐπιθυμέοντα ("zenginlik arzulamaktan vazgeçmemek") diye tamamladı. Diels'in denemesi: προσαρμόσασθαι τοῖς ἂν ἔχηις ⟨τὴν δαπάνην⟩ ("harcamayı elindekine uydurmak"), krş. B 229. DK Almancası köşeli ayraç içini çevirmez, "…" ile keser. DK s. 204 PDF'ten okundu.]
68B282DK 68 B 282
Kaynak: Stobaios IV 31, 120.
Parayı nous ile kullanmak insanı cömert ve halka yararlı kılar; akılsızca kullanmak ise ortak bir masraftır (?).
*Stobaios IV 31, 121 = B 78.*
282 [79 N.]. — — 120 Δ—ου. χρημάτων χρῆσις ξὺν νόωι μὲν χρήσιμον εἰς τὸ ἐλευθέριον εἶναι καὶ δημωφελέα, ξὺν ἀνοίηι δὲ χορηγίη ξυνή (?). [Aparat: 9 δημωφελές S; 10 böyle yorumlamaya çalıştı H. Gomperz (krş. B 287 ἀπορίη ξυνή): ξυνῆι ⟨ἀλυσιτελής⟩ Diels: ⟨ἀνωφελής⟩ O. Hense: ⟨οὐ⟩ ξυνή Ed. Schwartz: κενεή ya da ⟨ἰδίη ἢ⟩ ξυνή Th. Gomperz. Ardından gelen gönderme satırı: [74 N.]. — — 121 (τοῦ αὐτοῦ) = B 78 (ayrı girdi sayılmadı). DK s. 204 PDF'ten okundu.]
68B283DK 68 B 283
Kaynak: Stobaios IV 33, 23.
Yoksulluk ve zenginlik, yoksunluğun ve doyumun adlarıdır. Öyleyse yoksunluk çeken zengin değildir, yoksunluk çekmeyen de yoksul değildir.
283 [68 N.]. — 33, 23 Δ—ου. πενίη πλοῦτος ὀνόματα ἐνδείης καὶ κόρου· οὔτε οὖν πλούσιος ⟨ὁ⟩ ἐνδέων οὔτε πένης ὁ μὴ ἐνδέων. [Aparat: 13 ⟨ὁ⟩ Orelli; Friedländer: "gerekli mi? Krş. II 196, 1. 2; 199, 14 vb." DK s. 204 PDF'ten okundu.]
68B284DK 68 B 284
Kaynak: Stobaios IV 33, 24–25.
Çok şey arzulamazsan az şey sana çok görünür; çünkü küçük bir istek yoksulluğu zenginlik kadar güçlü kılar.
*Stobaios IV 34, 58 = B 108; IV 34, 62, karş. B 297.*
284 [69 N.]. — — 24. 25 τοῦ αὐτοῦ. ἢν μὴ πολλῶν ἐπιθυμέηις, τὰ ὀλίγα τοι πολλὰ δόξει· σμικρὰ γὰρ ὄρεξις πενίην ἰσοσθενέα πλούτωι ποιέει. [Aparat: 16 σμικρὰ'dan önce MA'da lemma δημοκρίτου: σμικρὰ … ποιέει S'de yok. Ardından gelen gönderme satırları: [27 N.]. — 34, 58 Δ—ου = B 108; [92 N.]. — — 62 Δ—ου, krş. B 297 (ayrı girdi sayılmadı). DK s. 204 PDF'ten okundu.]
68B285DK 68 B 285
Kaynak: Stobaios IV 34, 65.
Bilmeli ki insan hayatı cılız ve kısadır, birçok belayla, birçok çaresizlikle iç içedir; öyle ki insan ölçülü bir mülke özen göstermeli ve zahmetini zorunlu ihtiyaçlarla ölçmelidir.
285 [84 N.]. — — 65 Δ—ου. γινώσκειν χρεὼν ἀνθρωπίνην βιοτὴν ἀφαυρήν τε ἐοῦσαν καὶ ὀλιγοχρόνιον πολλῆισίν τε κηρσὶ συμπεφυρμένην καὶ ἀμηχανίηισιν, ὅκως ἄν τις μετρίης τε κτήσιος ἐπιμέληται καὶ μετρῆται ἐπὶ τοῖς ἀναγκαίοις ἡ ταλαιπωρίη. [Aparat: 3 ὅκως SM: ὅμως A; τις Mullach: πρὸς el yazmaları; 4 so S: ἢ ταλαιπωρέη MA; yorum için krş. Laue, De Democriti fragm. eth., Diss. Gött. 1921, 69¹; Diels (Meineke ile) ἀμέτρητα ἐπὶ τοῖς ἀναγκαίοισι ταλαιπωρέηι okudu.]
68B286DK 68 B 286
Kaynak: Stobaios IV 39, 17.
Talihli, ölçülü bir malla gönlü ferah olan; talihsiz, çok malla gönlü daralan kişidir.
*Stobaios IV 39, 25 = B 3.*
286 [71 N.]. — 39, 17 Δ—ου. εὐτυχὴς ὁ ἐπὶ μετρίοισι χρήμασιν εὐθυμεόμενος, δυστυχὴς δὲ ὁ ἐπὶ πολλοῖσι δυσθυμεόμενος. [Ardından gelen gönderme satırı: [163 N.]. — — 25 Δ—ου = B 3 (ayrı girdi sayılmadı; Natorp numarası OCR'da "[168 N.]", DK s. 205 = PDF 204'ten "[163 N.]" okundu).]
68B287DK 68 B 287
Kaynak: Stobaios IV 40, 20.
Herkesin ortak sıkıntısı, tek tek kişilerin sıkıntısından daha ağırdır; çünkü geriye yardım umudu kalmaz.
287 [135 N.]. — 40, 20 Δ—ου. ἀπορίη ξυνὴ τῆς ἑκάστου χαλεπωτέρη· οὐ γὰρ ὑπολείπεται ἐλπὶς ἐπικουρίης.
68B288DK 68 B 288
Kaynak: Stobaios IV 40, 21.
Bedenin olduğu gibi evin ve hayatın da hastalığı olur.
288 [176 N.]. — — 21 νόσος οἴκου καὶ βίου γίνεται ὅκωσπερ καὶ σκήνεος. [Ardından DK'nın numarasız ve yıldızlı olarak bastığı satır: *— 41, 59 Δ—ου. οὐκ ἔστιν οὕτως ἀσφαλὴς πλούτου πυλεών, ὃν οὐκ ἀνοίγει τύχης καιρός ("Zenginliğin hiçbir kapısı, talihin uygun anının açamayacağı denli sağlam değildir"). Aparat: 15 ἀνοίγει S: ἐπανοίγει MA. Lemma yer değiştirmiş ya da bozuktur; Hense komedya şairi Demetrios'u düşünür (Stob. III 2, 1) ve ikinci trimetros'u ὃν οὐκ ἂν οἴγοι τῆς τύχης καιρός ⟨ποτε⟩ diye tamamlar; 16 Δημητρίου M. B numarası taşımadığından çevrilmedi.]
68B289DK 68 B 289
Kaynak: Stobaios IV 44, 64.
Hayatın zorunluluklarına boyun eğmemek akılsızlıktır.
289 [91 N.]. — 44, 64 Δ—ου. ἀλογιστίη μὴ ξυγχωρέειν ταῖσι κατὰ τὸν βίον ἀνάγκαις.
68B290DK 68 B 290
Kaynak: Stobaios IV 44, 67.
Uyuşmuş bir psykhē'nin dizginsiz acısını akıl yürüterek söküp at.
290 [89 N.]. — — 67 Δ—ου. λύπην ἀδέσποτον ψυχῆς ναρκώσης λογισμῶι ἔκκρουε. [Stobaios yeri OCR'da "61", DK s. 205 = PDF 204'ten "67" okundu. DK Almancası: "Acıdan kaskatı kesilmiş bir ruhun dizginsiz kederini akılla kov."]
68B291DK 68 B 291
Kaynak: Stobaios IV 44, 70.
Yoksulluğa sakin sakin katlanmak itidalli insana yakışır.
*Stobaios IV 44, 68 = B 42; IV 44, 69 = B 46; IV 46, 18 = B 58.*
291 [83 N.]. — — 70 τοῦ αὐτοῦ. πενίην ἐπιεικέως φέρειν σωφρονέοντος. [Aparat: 4 σωφρονέοντος Tr.: σωφρονέοντα AS(M). Önceki gönderme satırları: [90 N.]. Stob. IV 44, 68 (τοῦ αὐτοῦ) = B 42; [218 N.]. — — 69 = B 46; ardından gelen: [102 N.]. — 46, 18 Δ—ου = B 58 (ayrı girdi sayılmadı). DK s. 206 (ters taranmış) PDF'ten okundu.]
68B292DK 68 B 292
Kaynak: Stobaios IV 46, 19.
Anlayışsızların umutları akla aykırıdır.
292 [103 N.]. — — 19 Δ—ου. ἄλογοι τῶν ἀξυνέτων αἱ ἐλπίδες. [DK s. 206 PDF'ten okundu.]
68B293DK 68 B 293
Kaynak: Stobaios IV 48, 10.
Komşularının felaketlerinden haz duyanlar, talihin işlerinin herkes için ortak olduğunu anlamazlar; kendilerine ait bir sevinçten de yoksundurlar.
293 [220 N.]. — 48, 10 Δ—ου. οἷσιν ἡδονὴν ἔχουσιν αἱ τῶν πέλας ξυμφοραί, οὐ ξυνιᾶσι μὲν ὡς τὰ τῆς τύχης κοινὰ πᾶσιν, ἀπορέουσι δὲ οἰκηίης χαρᾶς. [Aparat: 10 οἰκηιης M: οἰκίης S: οἰκείης A. DK s. 206 PDF'ten okundu.]
68B294DK 68 B 294
Kaynak: Stobaios IV 50, 20.
Güç ve güzellik gençliğin iyilikleridir; itidal ise yaşlılığın çiçeğidir.
294 [205 N.]. — 50, 20 Δ—ου. ἰσχὺς καὶ εὐμορφίη νεότητος ἀγαθά, γήραος δὲ σωφροσύνη ἄνθος. [Aparat: 12 γῆρας el yazmaları: Halm düzeltmesi; σωφροσύνης el yazmaları: Meineke düzeltmesi. DK s. 206 PDF'ten okundu.]
68B295DK 68 B 295
Kaynak: Stobaios IV 50, 22.
Yaşlı bir zamanlar gençti; gencin ise yaşlılığa erişip erişmeyeceği belli değildir. Öyleyse tamamlanmış iyilik, henüz gelecek ve belirsiz olandan üstündür.
295 [204 N.]. — — 22 Δ—ου. ὁ γέρων νέος ἐγένετο, ὁ δὲ νέος ἄδηλον εἰ ἐς γῆρας ἀφίξεται· τὸ τέλειον οὖν ἀγαθὸν τοῦ μέλλοντος ἔτι καὶ ἀδήλου κρέσσον. [Aparat: 15 ἔτι Diels: εἰ el yazmaları: τε Meineke. DK s. 206 PDF'ten okundu.]
68B296DK 68 B 296
Kaynak: Stobaios IV 50, 76.
Yaşlılık baştan başa bir sakatlıktır: her şeye sahiptir ve her şeyden yoksundur.
296 [207 N.]. — 76 Δ—ου. γῆρας ὁλόκληρός ἐστι πήρωσις· πάντ᾽ ἔχει καὶ πᾶσιν ἐνδεῖ. [Ardından gelen numarasız ve yıldızlı satır: *— — 80. 81 Δημοκρίτου = Herodotos III 134 (Aparat: 18 δημοκρίτου el yazmaları: Δημοκήδους Heimsoeth düzeltmesi; bkz. Hense; yani Krotonlu hekim Demokedes; çevrilmedi). DK s. 206 PDF'ten okundu.]
68B297DK 68 B 297
Kaynak: Stobaios IV 52, 40 [IV 34, 62].
Bazı insanlar ölümlü tabiatın çözülüşünü bilmeden, hayatta yaptıkları kötülüklerin bilinciyle ömürlerini kargaşa ve korkular içinde sıkıntıyla geçirir, ölümden sonraki zaman hakkında yalanlar uydururlar.
297 [92 N.]. — 52, 40 [IV 34, 62] Δ—ου. ἔνιοι θνητῆς φύσεως διάλυσιν οὐκ εἰδότες ἄνθρωποι, συνειδήσει δὲ τῆς ἐν τῶι βίωι κακοπραγμοσύνης, τὸν τῆς βιοτῆς χρόνον ἐν ταραχαῖς καὶ φόβοις ταλαιπωρέουσι, ψεύδεα περὶ τοῦ μετὰ τὴν τελευτὴν μυθοπλαστέοντες χρόνου. [Aparat: 19 ἔνιοι … εἰδότες Stob. IV 52: ἅπαντες IV 34 (enterpolasyon yapan bir kaynaktan); ἔνιοι] οἱ μὲν Valckenaer; ἔνιοι = Orpheusçular? Capelle; yorum için krş. Nestle, Philol. 67 (1908) 548; bu düşüncelerin sürdürücüsü olarak Epikuros'u V. d. Mühll anımsatır (Festgabe f. Kägi s. 177¹); (DK s. 207) δὲ IV 34'te yok; 3 ταλαιπωροῦσι IV 52; 4 μυθοπλαστέοντες χρόνου IV 52: μυθέοντες φόβου IV 34. DK s. 206 (ters taranmış) ve s. 207 PDF'ten okundu.]
68B298DK 68 B 298
Kaynak: Suda, "ἅ" maddesi.
Suda: Kısa ve sert soluklu okunan ἅ, Hippokrates'te olduğu gibi "ki onlar" (hatina) demektir; Demokritos'ta "kendine ait olanlar", *Homeros'ta "kendi şeyleri".*
- [Suid.] s. v. α. βραχέως δὲ καὶ δασέως (yani ἅ) τὸ ἅτινα ὡς παρ᾽ Ἱπποκράτει, παρὰ δὲ Δημοκρίτωι ἴδια, παρ᾽ Ὁμήρωι τὰ ἑαυτοῦ. [DK Almancası yalnızca Demokritos'a ait anlamı verir: "Kendi olanları." DK s. 207 PDF'ten doğrulandı.]