İçeriğe geç

Kavram

Kenon (τὸ κενόν)

Yunanca
τὸ κενόν / κενεόν (to kenon / keneon); μέγα κενόν
Latince
inane, vacuum
Almanca
das Leere
Fransızca
le vide
İngilizce
void
Türkçe
boşluk (kenon)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik kenos "boş, içi boşaltılmış, beyhude" demektir (Platon'da "boş kap"). Eleacılar devinimin boşluk gerektirdiğini ve boşluğun olamayacağını savunur (Melissos B 7). Leukippos ve Demokritos çıkarımı tersine çevirir: devinim vardır, öyleyse boşluk da vardır; atomlar onun içinde devinir, birleşir ve ayrılır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 5. yy Melissos Boşluk yoktur; öyleyse devinim de yoktur DK 30 B 7 · B7 notu
MÖ 5. yy Empedokles Bütünde hiçbir şey boş değildir DK 31 B 14
MÖ 5. yy Pythagorasçılar Evrenin soluduğu boşluk DK 58 B 30
MÖ 5. yy Leukippos Büyük boşluk (mega kenon) DK 67 B 1a
MÖ 5.–4. yy Demokritos "Gerçekte atomlar ve boşluk" DK 68 B 9

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca τὸ κενόν / κενεόν Sıfat kenos "boş"un yansız adlaştırılması. Melissos'ta yadsınır (DK 30 B 7: "hiçbir şey boş değildir"); Leukippos ve Demokritos'ta atomlarla (atomon) birlikte varolanın iki ilkesinden biri (DK 68 B 9 = B 125). Leukippos'a "büyük boşluk" (mega kenon) atfedilir.
Latince inane, vacuum Lucretius inane.
Almanca / Fransızca das Leere; le vide
İngilizce void

Türkçe karşılığı

boşluk (kenon). Melissos çevirisindeki karar (DK 30 B 7) sürdürüldü. Rakipler: boş (sıfat; ad olarak "boş olan"), hiçlik (mēden kararıyla çakışır, 28 B 6), hâlâ (Tanzimat/kelam dilinde "boş mekân"; bugün anlaşılmaz), uzay (modernleştirir).

Atomcular için boşluk "var olmayan"dır (mē on) ama yine de "vardır": Aristoteles'e göre "varolan var olmayandan daha çok var değildir" derler. "Boşluk" karşılığı bu paradoksu gizleyebilir; "hiçlik" ise onu fazla vurgular ve Parmenides'le çatışmayı mantıksal bir oyuna indirger.

Atıf ve kaynak notu

Kenon Demokritos'un Sextos'ta aktarılan sözünde (B 9 = B 125) geçer; "var olmayan", "hiç" (mēden / den) gibi eşanlamlı adlandırmalar ise Aristoteles ve Plutarkhos gibi aktaranlardan gelir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: boşluk, kenon, boşu, boşluğu, boşlukla

Metinlerde işaretlendiği yerler

11 yer · 8 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.