Kavram
Inane
- Yunanca
- τὸ κενόν (to kenon)
- Latince
- inane; vacuum, locus, spatium
- Almanca
- das Leere
- Fransızca
- le vide
- İngilizce
- void
- Türkçe
- boşluk
Gündelik anlamdan felsefi anlama
inanis gündelikte "boş, içi boş, değersiz"dir. Lucretius'ta hareketin şartı olan, cisimlerle karışık bulunan ve sonsuz olan varlık türüdür.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 5. yy | Leukippos, Demokritos | "Var olmayan" da vardır | kenon |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Boşluğun reddi | kenon |
| MÖ 1. yy | Lucretius | Cisimlerle birlikte var olan tek şey; hareketin şartı; sonsuz | Lucretius, De rerum natura I |
Dönüşüm: "var olmayan"dan, cisimle eşit ölçüde gerçek olan uzaya.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τὸ κενόν | Atomcuların "var olmayan"ı; cisimlerin içinde hareket ettiği yer. |
| Latince | inane | Sıfat inanis "boş"un adlaşmışı. Lucretius eşanlamlı olarak vacuum, locus "yer", spatium "aralık, uzay" der (DRN 1.329 vd.). |
| Almanca / Fransızca | das Leere / le vide | |
| İngilizce | void |
Türkçe karşılığı
boşluk. hiçlik / yokluk: nihil'e ayrılmalı; Lucretius'ta boşluk yokluk değildir, cisimden başka var olan tek şeydir. halâ: kelam ve Osmanlı fiziğindeki karşılığı, bugün anlaşılmaz. Tercih: boşluk; locus "yer", spatium "aralık".
"Boşluk" kelimesi bir kabın içindeki boşluğu çağrıştırır; Lucretius'ta ise sınırsız, dokunulamaz, cisimlere direnmeyen bir var olandır: "her şey kendi başına iki şeyden oluşur: cisimler ve boşluk" (DRN 1.419–420).
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: boşluk, boşluğun, boşluklardan, boşluğunda, boş, boşluğu
Metinlerde işaretlendiği yerler
12 yer · 12 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Lucretius, Şeylerin Tabiatı Üzerine1.211
- Seneca, Çekilip Kendine Kalmak Üzerine4.2
- Seneca, Tabiat Meseleleri2.7.1
- Seneca, Lucilius'a Ahlâk Mektupları6.58.22
- Augustinus, İç Konuşmalar32
- Augustinus, İtiraflar7.1
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri8.16
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler13.2
- Descartes, Felsefenin İlkeleriAT8.049
- Descartes, Zihnin Yönetimi İçin KurallarAT10.423
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi16
- Hegel, Mantık Bilimi87