İçeriğe geç

Kavram

Vitium

Yunanca
κακία (kakia)
Latince
vitium; vitiosus; vitiare
Almanca
Laster, Fehler
Fransızca
vice, défaut
İngilizce
vice
Türkçe
kusur

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir nesnenin ya da işin eksiği ya da bozukluğudur. Cicero ve Seneca'da ruhun faziletin zıddı olan kalıcı hâlidir. Augustinus'ta ontolojik bir terim olur: Kusur kendi başına bir şey değildir, iyi bir tabiatta bulunur, ona zarar verir ve bu yüzden tabiata aykırıdır (XII 1, 3). Kusursuz olan bulunabilir, tabiatsız kusur bulunamaz. Kusurun kınanması tabiatın övülmesidir: Körlüğe kusur diyen görmenin göze ait olduğunu söyler (XII 1). Akıllı tabiatta her kusur iradeden doğar (XII 3); tabiat kötü olduğu için değil, sapkınca sevildiği için kusur doğar: Açgözlülük altının değil, altını sapkınca sevenin kusurudur (XII 8).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero Faziletin zıddı olan ruh hâli Tusculanae disputationes IV
1. yy Seneca Ruhun öğretiyle tedavi edilecek hastalığı Epistulae morales
413–426 Augustinus Tabiatta bulunan, ona zarar veren, iyiyi gerektiren eksiklik Augustinus, De civitate Dei XII 1, 3, 5–8
415 Augustinus Günah cevher değildir, ama tabiatı kusurlandırır; yememe benzetmesi Augustinus, De natura et gratia 21–22

Dönüşüm: Ahlâkçıların ruh hastalığından, tabiatın iyiliğini ispat eden bir eksiklik kavramına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca κακία Stoacıların erdemin zıddı dediği ruh hâli; Aristoteles'te ayrıca aşırılık ve eksiklik.
Latince vitium Bir şeyin kendi tabiatına göre taşıması gereken yetkinlikten yoksunluğu; zanaatta "kusurlu iş", hukukta "geçersizlik sebebi", ahlâkta virtus'un zıddı.
Almanca / Fransızca Laster, Fehler / vice, défaut
İngilizce vice

Türkçe karşılığı

kusur. ahlâksızlık, erdemsizlik: yalnız insana uyar, oysa Augustinus'ta körlük de bir vitium'dur. kötülük: malum ile karışır. illet: canlı değil. kusur: hem gözün hem iradenin eksikliğini söyler, Latincenin genişliğini korur.

"Kusur" tabiatın iyi olduğunu da söyler: Kusurlu olan ancak kusursuz olabilecek olandır. Augustinus'un delili bu anlam üzerine kurulur. Karşılığın ahlâkî ağırlığı "günah"tan hafiftir; fark bilinçlidir, çünkü vitium tabiatın durumu, peccatum eylemdir.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'ta vitium hem iradî suçu hem yaratığın tabiî eksikliklerini (XII 4: hayvanların ve bitkilerin ölümlülüğü) kapsar. Yalnız ilki cezayı hak eder; "kusur" kelimesi iki kullanımı birleştirir.

İlgili kavramlar

  • malum: kötülüğün bir öz değil yoksunluk oluşu.
  • privatio: kusurun mantığı.
  • corruptio: kusurun tabiata yaptığı.
  • peccatum: iradî kusur.
  • voluntas: kötü iradenin etkin değil eksilen sebebi (XII 6–7).

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kusur, kusuru, kusurdur, Kusurun, kusurudur, kusurun

Metinlerde işaretlendiği yerler

19 yer · 19 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.