İçeriğe geç

Kavram

Baptismus

Yunanca
βάπτισμα (baptisma); βαπτίζειν "suya batırmak"
Latince
baptismus, baptisma; baptizare "vaftiz etmek"; sacramentum baptismi "vaftiz ayini"; lauacrum "yıkanma"
Almanca
Taufe
Fransızca
baptême
İngilizce
baptism
Türkçe
vaftiz; vaftiz etmek; vaftiz ayini; kurtarıcı yıkanma (lauacrum salutare)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Vaftiz, Hristiyan topluluğuna giriş ayinidir: suya daldırma ya da su dökme ile günahların bağışlanması ve Mesih'te yeniden doğuş. Augustinus için vaftiz "aracının ayini"dir (sacramentum mediatoris): Bebeklerde bile aslî günahın cezasını çözer (De Genesi ad litteram X 14). Bebeklerin vaftizi Augustinus'a göre havarilerden gelen bir gelenektir; kilisenin bu âdeti "hiçbir şekilde küçümsenmemeli, gereksiz sayılmamalıdır" (X 23). Ruhun kökeni tartışmasında aktarım görüşünü en çok destekleyen delil budur: Ruh Âdem'den gelmiyorsa ve hiçbir kişisel günah işlememişse, vaftizsiz ölen bebeğin ruhu neden zarar görür (X 11, 15–16)?

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1. yy Yeni Ahit Günahların bağışlanması için tövbe vaftizi; Mesih'le birlikte gömülme Markos 1:4; Romalılar 6:3–4
2.–3. yy Tertullianus Bebek vaftizinin ertelenmesini önerir De baptismo 18
401–415 Augustinus Bebeklerin vaftizi aslî günaha ve ruhun aktarımına delil Augustinus, De Genesi ad litteram X 11–16, 23
412–418 Augustinus Pelagiusçulara karşı: vaftizsiz ölen bebekler mahkûmdur De peccatorum meritis et remissione I
7. yy Isidorus üç vaftiz: su, şehitlik kanı, gözyaşı; yalnız kâhinlerce verilir, tekrarlanmaz; sapkının vaftizi kralın damgası gibi tanınır (II 25) De ecclesiasticis officiis II 25

Dönüşüm: Bir arınma ayininden, Augustinus'ta aslî günahın varlığını kanıtlayan bir kilise pratiğine ve ruhun kökeni tartışmasında belirleyici bir delile.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca βάπτισμα baptizein "suya daldırmak, batırmak". Yeni Ahit'te Yahya'nın vaftizi ve Mesih adına vaftiz.
Latince baptismus; baptizare Yunancadan alıntı. Augustinus, De Genesi ad litteram X 11–16, 23: küçük çocukların vaftizi; De baptismo contra Donatistas. Lauacrum "yıkanma", sacramentum mediatoris "aracının ayini" ayrıca bağlanmaz; sacramentum "ayin, sır" ayrıca bağlanır.
Almanca / Fransızca Taufe / baptême
İngilizce baptism

Türkçe karşılığı

vaftiz. Süryanice ma'mudita ile Arapça ma'mûdiyye "vaftiz" de kullanılır; Türkçede Yunancadan gelen vaftiz yerleşiktir. Yıkanma, arınma gibi karşılıklar ayinin anlamını açıklar, adını vermez.

Augustinus'un argümanında vaftiz bir dinî tören olmaktan çok bir delildir: Kilise bebekleri "günahların bağışlanması için" vaftiz ediyorsa, bebeklerde bağışlanacak bir günah vardır. "Vaftiz" kelimesi bu teolojik ağırlığı kendi başına taşımaz; bağlam bunu açıkça göstermelidir.

Atıf ve kaynak notu

Bebek vaftizinin "havarilerden gelen gelenek" olduğu Augustinus'un iddiasıdır; Tertullianus'un çekincesi uygulamanın 2.–3. yüzyılda henüz genel olmadığını gösterir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: vaftiz, vaftizin, Vaftiz, vaftiziyle, vaftizde, Vaftizde

Metinlerde işaretlendiği yerler

20 yer · 20 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.