İçeriğe geç
Diğer Presokratikler

Diğer Presokratikler

Philolaos

Φιλόλαος

44B1B. Fragmanlar

Philolaos'un Tabiat Üzerine'si, üç kitap (ΦΙΛΟΛΑΟΥ ΠΕΡΙ ΦΥΣΙΟΣ ΑΒΓ) — Tabiat üzerine sahici fragmanlar

DK 44 B 1

Kaynak: Diogenes Laertios VIII 85 [A 1].

Diogenes Laertios: Tabiat Üzerine adlı eserinin başı şudur:

Kâinattaki (kosmos) tabiat, sınırsız olanlardan (apeira; bkz. apeiron) ve sınırlayanlardan (perainonta) uyumla birleştirildi; hem kâinatın bütünü hem içindeki her şey.

44B1

[Böckh, Philolaos S. 45]. Diog. VIII 85 [A 1, I 398, 20] Περὶ φύσεως ὧν ἀρχὴ ἥδε· ἁ φύσις δ᾽ ἐν τῶι κόσμωι ἁρμόχθη ἐξ ἀπείρων τε καὶ περαινόντων, καὶ ὅλος ⟨ὁ⟩ κόσμος καὶ τὰ ἐν αὐτῶι πάντα. [Aparat: ὧν … ἁ] varyantlar için I 398, 20 notu; δὲ τῶ κόσμω Heidel (Am. Journ. of Philol. 28, 1, 79), ama sonradan Aristot. Metaph. 1093b 7 (ve Aleksandros), Galenos de fac. alim. 1, 1'e dayanarak aktarımı korudu; ⟨ἁ⟩ ἐν τ. κ. Diels kuşkuyla; 26 τε B'de yok; περαίνειν'i Diels "sınırlı olmak" diye çevirdi, bu tam karşılamıyor gibidir (Reinhardt, Parmenides 66); ⟨ὁ⟩ Cobet.]

44B2DK 44 B 2

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 21, 7a (s. 187, 14 Wachsmuth).

Stobaios: Philolaos'un Kâinat Üzerine'sinden:

Var olan şeylerin hepsi zorunlu olarak ya sınırlayan, ya sınırsız, ya da hem sınırlayan hem sınırsız olmalıdır; yalnız sınırsız ⟨ya da yalnız sınırlayan⟩ olamazlar. Madem var olan şeylerin ne hepsinin sınırlayanlardan ne hepsinin sınırsızlardan oluştuğu görülüyor, açıktır ki kâinat da içindeki şeyler de sınırlayanlardan ve sınırsızlardan uyumla birleştirilmiştir. Olgularda görülenler de bunu gösterir: onlardan sınırlayanlardan oluşanlar sınırlar; sınırlayanlardan ve sınırsızlardan oluşanlar hem sınırlar hem sınırlamaz; sınırsızlardan oluşanlar ise sınırsız görünecektir.

*[Karş. Damaskios: Platon'un Philebos'ta (23 c), Philolaos'un da Tabiat Üzerine'de söylediği gibi, var olan sınırdan ve sınırsızdan oluşur. Karş. A 9. — Stobaios'ta ardından B 4–7 gelir.]*

44B2

[B. 47]. Stob. Ecl. I 21, 7a [p. 187, 14 Wachsm.] Ἐκ τοῦ Φιλολάου περὶ κόσμου. ἀνάγκα τὰ ἐόντα εἶμεν πάντα ἢ περαίνοντα ἢ ἄπειρα ἢ περαίνοντά τε καὶ ἄπειρα· ἄπειρα δὲ μόνον ⟨ἢ περαίνοντα μόνον⟩ οὔ κα εἴη. ἐπεὶ τοίνυν φαίνεται οὔτ᾽ ἐκ περαινόντων πάντων ἐόντα οὔτ᾽ ἐξ ἀπείρων πάντων, δῆλον τἆρα ὅτι ἐκ περαινόντων τε καὶ ἀπείρων ὅ τε κόσμος καὶ τὰ ἐν αὐτῶι συναρμόχθη. δηλοῖ δὲ καὶ τὰ ἐν τοῖς ἔργοις. τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐκ περαινόντων περαίνοντι, τὰ δ᾽ ἐκ περαινόντων τε καὶ ἀπείρων περαίνοντί τε καὶ οὐ περαίνοντι, τὰ δ᾽ ἐξ ἀπείρων ἄπειρα φανέονται. (Vgl. Damasc. I 101, 3 Ru. τὸ ὂν ἐκ πέρατος καὶ ἀπείρου, ὡς ἔν τε Φιλήβωι [p. 23 C] λέγει ὁ Πλάτων καὶ Φ. ἐν τοῖς Περὶ φύσεως. Vgl. A 9.) Folgen bei Stob. B 4–7. [Aparat: 4 ⟨ἢ … μόνον⟩ Diels; οὐκ ἀεὶ FP: düz. Badham; 8 ἔργοις] karş. B 11; Diels (2. baskı) "Werk"; şimdi Heidel ve Nestle'nin (Philol. 67, 1908, 544) yorumuna göre: sınır (biçim) ve sınırsızlık (madde), sayıyla kavranan (B 3 vd.) gerçek, yani görünür şeylerin ilkeleridir; περαίνοντι FP'de hep böyle; περαίνοντα Canter, Wachsm.; 11 φανέονται Heeren: φαινέονται PF; φαίνεται Usener, φαίνονται Friedländer.]

44B3DK 44 B 3

Kaynak: Iamblikhos, Nikomakhos'un Aritmetiğine Giriş Üzerine p. 7, 24 Pistelli.

Iamblikhos: Philolaos'a göre, her şey sınırsız olsaydı,

bilinecek bir şey de hiç olmazdı.

44B3

[B. 49]. Iambl. in Nicom. p. 7, 24 Pist. ἀρχὰν γὰρ οὐδὲ τὸ γνωσούμενον ἐσσεῖται πάντων ἀπείρων ἐόντων κατὰ τὸν Φιλόλαον. [Aparat: τὸ γνωσούμενον'u Wackernagel (Unters. zu Homer 216) bilginin öznesi ("bilecek olan") olarak almak ister; DK: konu bakımından olanaksız.]

44B4DK 44 B 4

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 21, 7b (s. 188, 5 W.).

Stobaios:

Bilinen her şeyin bir sayısı vardır; çünkü onsuz hiçbir şeyi ne düşünmek ne bilmek mümkündür.

44B4

[B. 58]. Stob. Ecl. I 21, 7b [p. 188, 5 W.] καὶ πάντα γα μὰν τὰ γιγνωσκόμενα ἀριθμὸν ἔχοντι· οὐ γὰρ οἷόν τε οὐδὲν οὔτε νοηθῆμεν οὔτε γνωσθῆμεν ἄνευ τούτου. [Aparat: οἷόν τε Meineke: ὁτιῶν τε F: ὁτιῶν ⟨οἷόν⟩ τε Böckh.]

44B5DK 44 B 5

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 21, 7c (s. 188, 9 W.).

Stobaios:

Sayının iki kendine has türü vardır, tek ve çift; ikisinin karışmasından doğan üçüncü bir türü de vardır, çift-tek. Her iki türün de birçok biçimi vardır; her şey bunları kendi kendisiyle gösterir.

44B5

[B. 58]. Stob. Ecl. I 21, 7c [p. 188, 9] ὅ γα μὰν ἀριθμὸς ἔχει δύο μὲν ἴδια εἴδη, περισσὸν καὶ ἄρτιον, τρίτον δὲ ἀπ᾽ ἀμφοτέρων μειχθέντων ἀρτιοπέριττον. ἑκατέρω δὲ τῶ εἴδεος πολλαὶ μορφαί, ἃς ἕκαστον αὐταυτὸ σημαίνει. [Aparat: 9 μειχθὲν τὸ değil!; 10 ἃς] ὡς Usener; δημαίνει F: düz. Heeren. Kranz (Nachtrag): O. Becker, Aristot. Metaph. M 8. 1084a 2 vd.'yi (Ross'un yorumuyla) karşılaştırır ve orada πίπτοντος yerine ἅπτοντος okur: tek sayı, birin bir çift sayıya eklenmesiyle doğar; Philolaos'un üç eidos'unu orada da bulur.]

44B6DK 44 B 6

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 21, 7d (s. 188, 14 W.; Nikomakhos, Harmonik El Kitabı 9, p. 252, 17 Jan'dan tamamlanarak).

Stobaios:

Tabiat ve ahenk (harmonia) hakkında durum şöyledir: Şeylerin ebedî olan özü (estō; bkz. ousia) ve tabiatın kendisi insanî değil ilâhî bir bilgiyi kabul eder; ancak şu kadarı [bilinir]: kâinatın kendilerinden oluştuğu şeylerin, yani sınırlayanların ve sınırsızların özü var olmasaydı, var olan ve bizim tarafımızdan bilinen şeylerden hiçbiri var olamazdı. Ama ilkeler benzer ve aynı soydan olmadığına göre, onlara —hangi şekilde olursa olsun— bir ahenk eklenmeseydi, bunlarla bir düzen kurulması imkânsız olurdu. Benzer ve aynı soydan olanların ahenge hiç ihtiyacı yoktu; ama benzer olmayan, aynı soydan olmayan, aynı sırada da bulunmayanların, kâinatta bir arada tutulacaklarsa, böyle bir ahenkle birbirine kenetlenmeleri zorunludur.

Ahengin [oktavın] büyüklüğü bir dörtlü (syllaba) ile bir beşlidir (di' oxeian); beşli dörtlüden bir tam tonla (epogdoon, 9:8) büyüktür. Çünkü hypatē'den mesē'ye bir dörtlü, mesē'den nētē'ye bir beşli, nētē'den tritē'ye bir dörtlü, tritē'den hypatē'ye bir beşli vardır; mesē ile tritē arasındaki aralık bir tam tondur. Dörtlü 4:3, beşli 3:2, oktav (dia pasan) 2:1 oranındadır. Böylece ahenk beş tam ton ve iki diesis'tir; beşli üç tam ton ve bir diesis, dörtlü iki tam ton ve bir diesis'tir.

*Karş. Boethius: Philolaos bu aralıkları ve bunlardan küçük olanları şu tariflerle belirler: "Diesis," der, "4:3 oranının iki tam tondan büyük olduğu aralıktır. Komma, 9:8 oranının iki diesis'ten, yani iki küçük yarım tondan büyük olduğu aralıktır. Skhisma kommanın yarısıdır; diaskhisma ise diesis'in, yani küçük yarım tonun yarısıdır."*

44B6

[B. 62]. Stob. Ecl. I 21, 7d [p. 188, 14, ergänzt aus Nicom. Harm. 9 p. 252, 17 Jan] περὶ δὲ φύσιος καὶ ἁρμονίας ὧδε ἔχει· ἁ μὲν ἐστὼ τῶν πραγμάτων ἀίδιος ἔσσα καὶ αὐτὰ μὲν ἁ φύσις θείαν γα καὶ οὐκ ἀνθρωπίνην ἐνδέχεται γνῶσιν, πλέον γα ἢ ὅτι οὐχ οἷόν τ᾽ ἦν οὐθὲν τῶν ἐόντων καὶ γιγνωσκόμενον ὑφ᾽ ἁμῶν γα γενέσθαι μὴ ὑπαρχούσας τᾶς ἐστοῦς τῶν πραγμάτων, ἐξ ὧν συνέστα ὁ κόσμος, καὶ τῶν περαινόντων καὶ τῶν ἀπείρων. ἐπεὶ δὲ ταὶ ἀρχαὶ ὑπᾶρχον οὐχ ὁμοῖαι οὐδ᾽ ὁμόφυλοι ἔσσαι, ἤδη ἀδύνατον ἦς κα αὐταῖς κοσμηθῆναι, εἰ μὴ ἁρμονία ἐπεγένετο ὡιτινιῶν ἅδε τρόπωι ἐγένετο. τὰ μὲν ὦν ὁμοῖα καὶ ὁμόφυλα ἁρμονίας οὐδὲν ἐπεδέοντο, τὰ δὲ ἀνόμοια μηδὲ ὁμόφυλα μηδὲ ἰσοταγῆ ἀνάγκα τᾶι τοιαύται ἁρμονίαι συγκεκλεῖσθαι, οἵαι μέλλοντι ἐν κόσμωι κατέχεσθαι. — ἁρμονίας δὲ μέγεθός ἐστι συλλαβὰ καὶ δι᾽ ὀξειᾶν· τὸ δὲ δι᾽ ὀξειᾶν μεῖζον τᾶς συλλαβᾶς ἐπογδόωι. ἔστι γὰρ ἀπὸ ὑπάτας ἐπὶ μέσσαν συλλαβά, ἀπὸ δὲ μέσσας ἐπὶ νεάταν δι᾽ ὀξειᾶν, ἀπὸ δὲ νεάτας ἐς τρίταν συλλαβά, ἀπὸ δὲ τρίτας ἐς ὑπάταν δι᾽ ὀξειᾶν· τὸ δ᾽ ἐν μέσωι μέσσας καὶ τρίτας ἐπόγδοον· ἁ δὲ συλλαβὰ ἐπίτριτον, τὸ δὲ δι᾽ ὀξειᾶν ἡμιόλιον, τὸ διὰ πασᾶν δὲ διπλόον. οὕτως ἁρμονία πέντε ἐπόγδοα καὶ δύο διέσιες, δι᾽ ὀξειᾶν δὲ τρία ἐπόγδοα καὶ δίεσις, συλλαβὰ δὲ δύ᾽ ἐπόγδοα καὶ δίεσις. — Vgl. Boethius Inst. mus. III 8 p. 278, 11 Friedl. Philolaus igitur haec atque his minora spatia talibus definitionibus includit: 'diesis', inquit, 'est spatium quo maior est sesquitertia proportio duobus tonis. comma vero est spatium, quo maior est sesquioctava proportio duabus diesibus, id est duobus semitoniis minoribus. schisma est dimidium commatis, diaschisma vero dimidium dieseos, id est semitonii minoris.' [Aparat (DK s. 408–410): 13 αὐτὰ μὲν] αὐτὰ μὰν Usener; 14 θείαν γα Diels: θείαν τε F; θεία ἐντὶ Badham; 15 πλάν γα Badham; οὐθενὶ F; 16 γιγνωσκομένων F: düz. Usener; γα γενέσθαι Diels: γεγνέσθαι F: γενέσθαι Usener; ὑπαρχοίσας Heeren; 1 τᾶς ἐντοῦς F: düz. Badham; 2 δέ τε ἀρχαὶ F: düz. Badham; 4 καὶ F: düz. Badham; κοσμηθῆμεν Heeren; 5 ὡιτινιῶν ἅδε τρόπωι Diels: ὡτινιῶν ἂν τρόπων F; ὡιτινιῶν τρόπωι Meineke; 7 ἰσοταγῆ (karş. ὁμοταγής) Heidel (Am. J. of Phil. 28, 78); karş. Iambl. de comm. math. scient. 14 p. 53, 5 vd.: ἰσοταχῆ F: ἰσολαχῆ ya da ἰσοπαλῆ Meineke; ἁρμονίαις F; 8 οἵαι Diels: ἢ εἰ F; αἳ Meineke; 10 ἁρμονίας κτλ.] DK: bu parça öncekiyle bağlantılı görünmüyor; 12 μέσσας ἐπὶ F: μέσσας ποτὶ Nicom.; 14. 15 τρίτας καὶ μέσσας Nic.; 15 ἐπ᾽ ὀγδόω Stob.: doğrusu Nic.; ἐπίτριτος Stob.; τὸ Nic.: Stob.'da yok; s. 410, 2 ἐπόγδοα καὶ ⟨δύο⟩ διέσιες Böckh: ἐπ᾽ ὀγδόω καὶ διέσιος F: ἐπογδόων καὶ δυοῖν διέσεοιν Nic.; δὲ Nic.'da yok; 3 συλλαβὰ … δίεσις Stob.'da yok. Kranz (Nachtrag): s. 409, 10 ἁρμονία'nın anlamı için v. d. Waerden a. O. 176 not 2. DK s. 409 = PDF 420 ters taranmış; PDF'ten okundu.]

44B7DK 44 B 7

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 21, 8 (s. 189, 17 W.).

Stobaios:

İlk uyumla birleştirilen şey, bir (to hen), kürenin ortasındadır ve Ocak (Hestia) diye adlandırılır.

44B7

[B. 91]. Stob. Ecl. I 21, 8 [p. 189, 17 W.] τὸ πρᾶτον ἁρμοσθέν, τὸ ἕν, ἐν τῶι μέσωι τᾶς σφαίρας ἑστία καλεῖται.

44B8DK 44 B 8

Kaynak: Iamblikhos, Nikomakhos'un Aritmetiğine Giriş Üzerine p. 77, 9 Pistelli.

*Iamblikhos: Birlik (monas), Philolaos'a göre her şeyin ilkesi olduğu için —çünkü "bir her şeyin ilkesidir" demiyor mu?— vs.*

44B8

[B. 150]. Iambl. in Nic. p. 77, 9 ἡ μὲν μονὰς ὡς ἂν ἀρχὴ οὖσα πάντων κατὰ τὸν Φιλόλαον (οὐ γὰρ ἓν φησιν ἀρχὰ πάντων;) κτλ. [Aparat: μονάς ve ἕν için karş. 41 A 20. DK Almancası: "Bir (birlik) her şeyin başlangıcıdır."]

44B9DK 44 B 9

Kaynak: Iamblikhos, Nikomakhos'un Aritmetiğine Giriş Üzerine p. 19, 21 Pistelli.

Iamblikhos: Sayı kare biçimine sokulduğunda da, sayının sıra hâlinde dizilmesinden, Philolaos'un bir yerde dediği gibi "kanunla değil tabiatça", daha az inandırıcı olmayan sonuçların nasıl ortaya çıktığını daha ayrıntılı araştırmak başka bir zamanın işidir.

tabiatça, kanunla değil.

44B9

[B. 189]. Iambl. in Nic. p. 19, 21 ἑτέρου γὰρ καιροῦ διερευνᾶν ἐπὶ πλέον πῶς καὶ τετραγωνισθέντος ἀπὸ τῆς στιχηδὸν ἐκθέσεως τοῦ ἀριθμοῦ οὐκ ἐλάττονα πιθανὰ ἐπισυμβαίνει φύσει καὶ οὐ νόμωι, ὥς φησί που Φ. [DK Almancası: "Doğa gereği, kural (Satzung) gereği değil."]

44B10DK 44 B 10

Kaynak: Nikomakhos, Aritmetiğe Giriş II 19, p. 115, 2 Hoche; Smyrnalı Theon p. 12, 10 Hiller.

Nikomakhos:

Ahenk (harmonia) her durumda zıtlardan doğar; çünkü ahenk, çok karışık olanların birliği ve ayrı düşünenlerin birlikte düşünmesidir.

*Smyrnalı Theon: Platon'un birçok bakımdan izlediği Pythagorasçılar da mûsikî için zıtların uyum içinde birleşmesi, çokluğun birliği ve ayrı düşünenlerin birlikte düşünmesidir derler.*

44B10

[B. 61]. Nicom. Arithm. II 19 ⟦?⟧ p. 115, 2 ἁρμονία δὲ πάντως ἐξ ἐναντίων γίνεται· ἔστι γὰρ ἁρμονία πολυμιγέων ἕνωσις καὶ δίχα φρονεόντων συμφρόνησις. Theo Smyrn. p. 12, 10 καὶ οἱ Πυθαγορικοὶ δέ, οἷς πολλαχῆι ἕπεται Πλάτων, τὴν μουσικήν φασιν ἐναντίων συναρμογὴν καὶ τῶν πολλῶν ἕνωσιν καὶ τῶν δίχα φρονούντων συμφρόνησιν. [Aparat: 22 σύμφρασις G P'den Böckh, ama karş. Theon. DK: Philolaos'un yazarlığı kesin değildir, özellikle ἕνωσις Aristoteles'ten önce yalnızca kesin sahte Arkhytas fragmanında (Stob. I 41, 2 p. 280, 5 W.) geçer (H. Gomperz); ama karş. A 14. PDF'ten okundu (DK s. 411 = PDF 422, ters).]

44B11DK 44 B 11

Kaynak: Smyrnalı Theon 106, 10 Hiller; Stobaios, Seçmeler I giriş, bölüm 3 (s. 16, 20 W.).

Smyrnalı Theon: Onun [onluğun] hakkında Arkhytas Onluk Üzerine'de, Philolaos da Tabiat Üzerine'de uzun uzun konuşur [karş. A 13].

Stobaios: Philolaos'tan:

Sayının işlerini ve ousiasını, onlukta bulunan güce göre incelemek gerekir; çünkü o büyüktür, her şeyi tamamlar, her şeyi yapar; ilâhî ve göksel hayatın da, insan hayatının da ilkesi ve önderidir, [her şeye] katılır … onluğun gücü de. Onsuz her şey sınırsız (apeiron), belirsiz ve karanlıktır. Çünkü sayının tabiatı bilgi veren, yol gösteren ve şüpheye düşülen, bilinmeyen her şeyde herkese öğretendir. Sayı ve onun özü olmasaydı, şeylerden hiçbiri, ne kendi kendisiyle ilişkisi içinde ne bir başkasıyla ilişkisi içinde kimseye açık olmazdı. Oysa sayı, şeyleri psykhē içinde hisle uyuma sokarak hepsini bilinir ve gnōmōn'un tabiatına göre birbirine karşılık gelir kılar; onlara bedenlik verir ve şeylerin, sınırsızların da sınırlayanların da, oranlarını (logoslarını) birbirinden ayırır. Sayının tabiatının ve gücünün etkisini yalnız daimonlara ait ve ilâhî şeylerde değil, insanın bütün işlerinde ve sözlerinde, her yerde, bütün tekhne üretimlerinde ve mûsikîde de görebilirsin. Sayının tabiatı da ahenk de hiçbir yalanı kabul etmez; çünkü yalan onlara yabancıdır. Yalan da kıskançlık da sınırsızın, akılsızın ve logos'tan yoksunun tabiatına aittir. Yalan sayıya hiçbir şekilde sızmaz; çünkü yalan tabiata düşmandır, hasımdır; hakikat ise sayı soyuna yakındır, onunla birlikte doğmuştur.

44B11

[B. 139. 160]. Theo Smyrn. 106, 10 περὶ ἧς [über die Dekas] καὶ Ἀρχύτας ἐν τῶι Περὶ τῆς δεκάδος καὶ Φ. ἐν τῶι Περὶ φύσιος πολλὰ διεξίασιν [vgl. A 13]. Stob. Ecl. I prooem. cor. 3 [p. 16, 20 W.] Φιλολάου. θεωρεῖν δεῖ τὰ ἔργα καὶ τὴν οὐσίαν τῶ ἀριθμῶ καττὰν δύναμιν ἅτις ἐστὶν ἐν τᾶι δεκάδι· μεγάλα γὰρ καὶ παντελὴς καὶ παντοεργὸς καὶ θείω καὶ οὐρανίω βίω καὶ ἀνθρωπίνω ἀρχὰ καὶ ἁγεμὼν κοινωνοῦσα * * * δύναμις καὶ τᾶς δεκάδος. ἄνευ δὲ τούτας πάντ᾽ ἄπειρα καὶ ἄδηλα καὶ ἀφανῆ. γνωμικὰ γὰρ ἁ φύσις ἁ τῶ ἀριθμῶ καὶ ἁγεμονικὰ καὶ διδασκαλικὰ τῶ ἀπορουμένω παντὸς καὶ ἀγνοουμένω παντί. οὐ γὰρ ἦς δῆλον οὐδενὶ οὐδὲν τῶν πραγμάτων οὔτε αὐτῶν ποθ᾽ αὐτὰ οὔτε ἄλλω πρὸς ἄλλο, εἰ μὴ ἦς ἀριθμὸς καὶ ἁ τούτω οὐσία. νῦν δὲ οὗτος καττὰν ψυχὰν ἁρμόζων αἰσθήσει πάντα γνωστὰ καὶ ποτάγορα ἀλλάλοις κατὰ γνώμονος φύσιν ἀπεργάζεται σωματῶν καὶ σχίζων τοὺς λόγους χωρὶς ἑκάστους τῶν πραγμάτων τῶν τε ἀπείρων καὶ τῶν περαινόντων. ἴδοις δέ κα οὐ μόνον ἐν τοῖς δαιμονίοις καὶ θείοις πράγμασι τὰν τῶ ἀριθμῶ φύσιν καὶ τὰν δύναμιν ἰσχύουσαν, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἀνθρωπικοῖς ἔργοις καὶ λόγοις πᾶσι παντᾶ καὶ κατὰ τὰς δημιουργίας τὰς τεχνικὰς πάσας καὶ κατὰ τὰν μουσικάν. ψεῦδος δὲ οὐδὲν δέχεται ἁ τῶ ἀριθμῶ φύσις οὐδὲ ἁρμονία· οὐ γὰρ οἰκεῖον αὐτοῖς ἐστι. τᾶς τῶ ἀπείρω καὶ ἀνοήτω καὶ ἀλόγω φύσιος τὸ ψεῦδος καὶ ὁ φθόνος ἐστί. ψεῦδος δὲ οὐδαμῶς ἐς ἀριθμὸν ἐπιπνεῖ· πολέμιον γὰρ καὶ ἐχθρὸν τᾶι φύσει τὸ ψεῦδος, ἁ δ᾽ ἀλήθεια οἰκεῖον καὶ σύμφυτον τᾶι τῶ ἀριθμῶ γενεᾶι. [Aparat: 4 vd. karş. E. Hoffmann, Neue Jahrb. für Wiss. u. J. 5 (1929) 6 vd.; 8 vd. karş. Kern, Orph. Frag. 315 s. 324; 8 τῶν ἀριθμῶν F: düz. Böckh; κατὰ F: düz. Böckh; 11 F'de 12 harflik boşluk — Kranz (Nachtrag): ⟨παντὶ ἁ τῶ ἀριθμῶ⟩ O. Becker; 12 τούτας F'de böyle; kıyas biçiminden Ahrens (d. dialect. dor. 267) yanlış yere kuşkulanır; 14 γνωμικὰ] κανονικὰ Meineke; 17 αὐτοῖς F: düz. Heeren; 18 τούτοις F: düz. Heeren; κατὰν F; 19 ἁρμόζων] karş. Paris büyü papirüsündeki Orphik parça V. 1755 Preisendanz (Pap. Gr. Mag. I 128) (Dieterich, Abraxas 132); ποτάγορα] karş. Platon, Devlet 546 B C; s. 412, 1 κατὰ γνώμονος φύσιν] karş. Newbold a. O. 178; σωματῶν Böckh: σωμάτων F: συνάπτων Newbold, ama bkz. Heidel a. O. 78; 4 κα Meineke: καὶ F; 9 δέχεται] δέκεται lehçeye uygun, karş. Wackernagel, Glotta 7 (1915) 187; ἁ Jacobs: αἱ F; 10 τῶ F: γὰρ Heeren: τοι Diels; 14 γέννᾳ Heidel. Kranz (Nachtrag): s. 412, 13'te φύσις, başka yerlerdeki gibi "sayının doğası" değil, genel olarak "doğa"dır (ama "sayı"yla bir tutulan doğa). DK s. 411–412 = PDF 422–423 ters taranmış; PDF'ten okundu.]

44B12DK 44 B 12

Kaynak: DK: "Smyrnalı Theon" [s. 18, 5 W., B 11'in hemen ardından; karş. A 15].

Smyrnalı Theon [B 11'in hemen ardından; karş. A 15]:

Küredeki cisimler beştir: küredekiler ateş, ⟨ve⟩ su, toprak ve hava; beşincisi de kürenin taşıyıcı gemisi (holkas) (?).

44B12

[B. 160]. Theo Smyrn. [p. 18, 5 W. unmittelbar nach B 11, vgl. A 15] καὶ τὰ μὲν τᾶς σφαίρας σώματα πέντε ἐντί, τὰ ἐν τᾶι σφαίραι πῦρ ⟨καὶ⟩ ὕδωρ καὶ γᾶ καὶ ἀήρ, καὶ ὁ τᾶς σφαίρας ὁλκάς (?), πέμπτον. [Aparat: 16 καὶ τὰ μὲν τᾶς σφαίρας Diels: καὶ τὰ ἐν τᾶι σφαίραι F: καττὰ ἐν τᾶι σφαίραι Gundermann (Rhein. Mus. 69, 1914, 146); σώματα] DK: beş düzgün stereometrik cisim değil, öğelerdir; karş. E. Sachs, Die 5 plat. Körper, Phil. Unters. 24, 88 vd.; deyiş için H. Gomperz, Herm. 67 (1932) 166; s. 413, 1 vd. [τὰ ἐν τᾶι σφαίραι] ve ὁ τᾶς σφαίρας ὁλκός (volumen, "kılıf") Wilamowitz, Plato II² 91; Diels: "ὁλκός bu anlamı hiç taşımaz; tersine: bir yük gemisi malı karnında taşıdığı gibi aithēr de evreni taşır"; imge için karş. 44 A 17 (I 403, 32); γῆς ὄχημα 64 C 2, A 16a; ἄστρων ἠελίου τε σεληναίης θ᾽ ὑπέρεισμα … ὑψιφανὴς Αἰθήρ, κόσμου στοιχεῖον ἄριστον Orph. hymn. 5, 2 (M. Wellmann); Rostagni ise ὕπνος ψυχὴν θραύει καὶ σώματος ὁλκόν Orph. hymn. 87, 2'ye gönderir; 1 ⟨καὶ⟩ Diels; noktalama Gundermann'a göre. PDF'ten okundu (DK s. 412–413 = PDF 423–424, ters).]

44B13DK 44 B 13

Kaynak: Aritmetiğin Tanrıbilimi (Theologumena Arithmeticae) p. 25, 17 de Falco.

Theologoumena Arithmeticae: Philolaos'un Tabiat Üzerine'de dediği gibi, akıl sahibi canlının da dört ilkesi vardır: beyin, kalp, göbek, cinsel organ.

Baş aklın, kalp psykhēnin ve hissin, göbek ilk kök salmanın ve filizlenmenin, cinsel organ tohumun bırakılmasının ve doğurmanın [ilkesidir]. Beyin insanın ilkesini, kalp hayvanın ilkesini, göbek bitkinin ilkesini, cinsel organ hepsinin ilkesini ⟨gösterir⟩; çünkü her şey tohumdan serpilir, filizlenir.

44B13

[B. 159]. Theol. Arithm. p. 25, 17 de Falco καὶ τέσσαρες ἀρχαὶ τοῦ ζώιου τοῦ λογικοῦ, ὥσπερ καὶ Φ. ἐν τῶι Περὶ φύσεως λέγει, ἐγκέφαλος, καρδία, ὀμφαλός, αἰδοῖον· 'κεφαλὰ μὲν νόου, καρδία δὲ ψυχᾶς καὶ αἰσθήσιος, ὀμφαλὸς δὲ ῥιζώσιος καὶ ἀναφύσιος τοῦ πρώτου, αἰδοῖον δὲ σπέρματος [καὶ] καταβολᾶς τε καὶ γεννήσιος. ἐγκέφαλος δὲ ⟨σαμαίνει⟩ τὰν ἀνθρώπω ἀρχάν, καρδία δὲ τὰν ζώου, ὀμφαλὸς δὲ τὰν φυτοῦ, αἰδοῖον δὲ τὰν ξυναπάντων· πάντα γὰρ ἀπὸ σπέρματος καὶ θάλλοντι καὶ βλαστάνοντι.' [Aparat: 5 vd. bu tür listeler için karş. Götze, Zeitschr. f. Indolog. u. Iran. 2 (1923) 83; 5 κεφαλὰ Hss.'de böyle; ἐγκέφαλος yerine geçer, karş. Frank, Plato u. die sog. Pythagor. 322¹; 7 [καὶ] Böckh; 8 ⟨σαμαίνει⟩ Diels, Böckh'e dayanarak; 9 ἀνθρώπων Hss.: düz. Böckh; 11 ἀπὸ σπέρματος yalnızca E'de; θάλλοντι … E'de böyle: θάλλουσι κ. βλαστάνουσι öbür Hss. DK Almancası fragmanın giriş listesini italik (aktaranın sözü) basar. PDF'ten okundu (DK s. 413 = PDF 424, ters).]

44B14DK 44 B 14

Kaynak: Klemens, Halılar (Strōmateis) III 17 (II 203, 11 Stählin).

Klemens: Philolaos'un sözünü de anmaya değer; Pythagorasçı şöyle der:

Eski tanrıbilimciler (theologoi) ve kâhinler de, psykhēnin birtakım cezalar yüzünden bedene bağlandığına ve onun içine bir mezara gömülür gibi gömüldüğüne tanıklık ederler.

Platon, Gorgias 493 a: Bilgelerden birinden bir keresinde şunu duydum: şimdi biz ölüyüz, beden (sōma) bizim için bir mezardır (sēma); psykhē'nin arzuların bulunduğu kısmı da ikna olmaya, aşağı yukarı savrulmaya elverişlidir. İncelikli bir adam, belki bir Sicilyalı [31 B 115 vd.?] ya da İtalyalı [Philolaos?], bunu masallaştırarak, adla oynayıp bu kısmı inanmaya yatkın ve kolay ikna olur olduğu için küp (pithos) diye adlandırmış, akılsızları (anoētoi) da erginlenmemişler (amyētoi) diye; akılsızların psykhē'sinde arzuların bulunduğu kısmı, ölçüsüzlüğü ve hiçbir şey tutamaması yüzünden, doymazlığına bakarak delik bir küpe benzetmiş … ve [onların] delik küpe yine böyle delik bir elekle su taşıdıklarını [anlatmış]. Bana bunu anlatanın dediğine göre, elek de psykhē demekmiş.

[Karş. Kratylos 400 c (Orpheus 1 B 8).]

*Karş. Athenaios: Peripatetik Klearkhos'un Hayatlar'ın ikinci kitabında söylediğine göre, Pythagorasçı Euksitheos herkesin psykhē'sinin ceza olarak bedene ve buradaki hayata bağlandığını söylerdi; tanrı, kendisi isteyerek onları çözünceye kadar bunlara katlanmazlarsa daha çok ve daha büyük felaketlere düşeceklerini ilan etmiştir. Bu yüzden hepsi efendilerin tehdidinden çekinir, hayattan isteyerek çıkmaktan korkar, yalnız ihtiyarlıktaki ölümü memnuniyetle karşılarlardı; çünkü psykhē'nin serbest bırakılmasının efendilerin iradesiyle olduğuna inanırlardı.*

44B14

[B. 181]. Clem. Strom. III 17 [II 203, 11 St.] ἄξιον δὲ καὶ τῆς Φιλολάου λέξεως μνημονεῦσαι· λέγει ὁ Πυθαγόρειος ὧδε· 'μαρτυρέονται δὲ καὶ οἱ παλαιοὶ θεολόγοι τε καὶ μάντιες, ὡς διά τινας τιμωρίας ἁ ψυχὰ τῶι σώματι συνέζευκται καὶ καθάπερ ἐν σάματι τούτωι τέθαπται.' Plato Gorg. 493 A ἤδη του ἔγωγε καὶ ἤκουσα τῶν σοφῶν, ὡς νῦν ἡμεῖς τέθναμεν καὶ τὸ μὲν σῶμά ἐστιν ἡμῖν σῆμα, τῆς δὲ ψυχῆς τοῦτο ἐν ὧι αἱ ἐπιθυμίαι εἰσὶ τυγχάνει ὂν οἷον ἀναπείθεσθαι καὶ μεταπίπτειν ἄνω κάτω. καὶ τοῦτο ἄρα τις μυθολογῶν κομψὸς ἀνήρ, ἴσως Σικελός τις [31 B 115 ff.?] ἢ Ἰταλικός [Philolaos?], παράγων τῶι ὀνόματι διὰ τὸ πιθανόν τε καὶ πειστικὸν ὠνόμασε πίθον, τοὺς δὲ ἀνοήτους ἀμυήτους, τῶν δ᾽ ἀνοήτων τοῦτο τῆς ψυχῆς οὗ αἱ ἐπιθυμίαι εἰσί, τὸ ἀκόλαστον αὐτοῦ καὶ οὐ στεγανόν, ὡς τετρημένος εἴη πίθος, διὰ τὴν ἀπληστίαν ἀπεικάσας … καὶ φοροῖεν εἰς τὸν τετρημένον πίθον ὕδωρ ἑτέρωι τοιούτωι τετρημένωι κοσκίνωι. τὸ δὲ κόσκινον ἄρα λέγει, ὡς ἔφη ὁ πρὸς ἐμὲ λέγων, τὴν ψυχὴν εἶναι. Cratyl. 400 C [Orpheus 1 B 8]. Vgl. Athen. IV 157 C Εὐξίθεος ὁ Πυθαγορικός … ὥς φησι Κλέαρχος ὁ Περιπατητικὸς ἐν δευτέρωι Βίων [fr. 38 Wehrli] ἔλεγεν ἐνδεδέσθαι τῶι σώματι καὶ τῶι δεῦρο βίωι τὰς ἁπάντων ψυχὰς τιμωρίας χάριν, καὶ διειρῆσθαι ⟦?⟧ τὸν θεὸν ὡς εἰ μὴ μενοῦσιν ἐπὶ τούτοις, ἕως ἂν ἑκὼν αὐτοὺς λύσηι, πλείοσι καὶ μείζοσιν ἐμπεσοῦνται τότε λύμαις. διὸ πάντας εὐλαβουμένους τὴν τῶν κυρίων ἀνάτασιν φοβεῖσθαι τοῦ ζῆν ἑκόντας ἐκβῆναι μόνον τε τὸν ἐν τῶι γήραι θάνατον ἀσπασίως προσίεσθαι, πεπεισμένους τὴν ἀπόλυσιν τῆς ψυχῆς μετὰ τῆς τῶν κυρίων γίγνεσθαι γνώμης. [Aparat: 15 αἱ ἐπιθυμίαι'den önce yalnızca F'de; 19 ἀνοήτων Y F Iambl. Stob.: ἀμυήτων BT; s. 414, 5 Εὐξίθεος] Δεξίθεος Reinesius (Iambl. V. P. 267'ye göre); 6 τοῖς σώμασιν ἐν τῶι Kaibel'in tahmini; Kranz (Nachtrag): δεῦρο] τῆιδε daha iyi varyant; 9 ἀνάστασιν Hs.: düz. Casaubonus; 12 μαρτυρέοντι iyi (Cobet); 13 τινας Clem., Theod.: τινος Diels, karş. Orpheus 1 B 3; lehçe biçimleri Theodoretos V 14 p. 125, 20 Raeder'den; Kranz (Nachtrag): 12 için karş. Emped. B 115 (I 357, 15 vd.).]

44B15DK 44 B 15

Kaynak: Athenagoras, Hristiyanlar İçin Niyaz 6 (s. 6, 18 Schwartz); Platon, Phaidon 61 D–62 B, 82 D.

Athenagoras: Philolaos da, her şeyin tanrı tarafından bir hapishanedeymiş gibi kuşatıldığını söyleyerek hem onun bir olduğunu hem de maddenin üstünde olduğunu gösterir.

Platon, Phaidon 61 d:

Sokrates: Peki ya, Kebes? Sen ve Simmias Philolaos'la birlikte bulunduğunuz hâlde bu tür şeyler hakkında [kendini öldürmenin caiz olmayışı hakkında] bir şey duymadınız mı?

Kebes: Açık seçik hiçbir şey duymadık, Sokrates.

Sokrates: Ben de bunlar hakkında ancak duyduklarımı söylüyorum.

61 e:

Kebes: Senin az önce sorduğunu ben de, Philolaos bizim yanımızda [Thebai'de] yaşarken ondan, bazı başkalarından da duydum: bunu yapmamak gerekirmiş. Ama bu konuda hiç kimseden açık seçik bir şey duymadım.

62 b:

Sokrates: Gizli öğretilerde bunlar hakkında söylenen söz, yani biz insanların bir tür hapishanede olduğumuz, kendimizi buradan çözmemiz ya da kaçmamız gerekmediği, bana büyük ve içinden çıkılması kolay olmayan bir söz gibi görünüyor. Ama yine de, Kebes, şu bence doğru söyleniyor: bizimle ilgilenenler tanrılardır ve biz insanlar tanrıların mülklerinden biriyiz.

82 d:

Sokrates: Bu yüzden, Kebes, kendi psykhē'lerine biraz değer veren ve bedenlerini biçimlendirmek için yaşamayanlar, bütün bunlara elveda der, nereye gittiklerini bilmeyenlerin gittiği yoldan gitmezler; felsefeye ve onun sağladığı kurtuluşa ve arınmaya (katharsis) aykırı davranmamak gerektiğini düşünerek ona döner, onun gösterdiği yönden giderler.

*[Karş. Klearkhos, B 14.]*

44B15

[B. 178]. Athenag. 6 p. 6, 18 Schw. καὶ Φ. δὲ ὥσπερ ἐν φρουρᾶι πάντα ὑπὸ τοῦ θεοῦ περιειλῆφθαι λέγων καὶ τὸ ἕνα εἶναι καὶ τὸ ἀνωτέρω τῆς ὕλης δεικνύει. Plat. Phaedo 61 D τί δέ, ὦ Κέβης; οὐκ ἀκηκόατε σύ τε καὶ Σιμμίας περὶ τῶν τοιούτων [Verwerflichkeit des Selbstmords] Φιλολάωι συγγεγονότες; — Οὐδέν γε σαφές, ὦ Σώκρατες. — Ἀλλὰ μὴν καὶ ἐγὼ ἐξ ἀκοῆς περὶ αὐτῶν λέγω. 61 E ἤδη γὰρ ἔγωγε [Kebes], ὅπερ νυνδὴ σὺ ἤρου, καὶ Φιλολάου ἤκουσα, ὅτε παρ᾽ ἡμῖν [Theben] διῃτᾶτο, ἤδη δὲ καὶ ἄλλων τινῶν, ὡς οὐ δέοι τοῦτο ποιεῖν· σαφὲς δὲ περὶ αὐτῶν οὐδενὸς πώποτε οὐδὲν ἀκήκοα. 62 B ὁ μὲν οὖν ἐν ἀπορρήτοις λεγόμενος περὶ αὐτῶν λόγος, ὡς ἔν τινι φρουρᾶι ἐσμεν οἱ ἄνθρωποι καὶ οὐ δεῖ δὴ ἑαυτὸν ἐκ ταύτης λύειν οὐδ᾽ ἀποδιδράσκειν, μέγας τέ τίς μοι φαίνεται καὶ οὐ ῥάιδιος διιδεῖν. οὐ μέντοι ἀλλὰ τόδε γέ μοι δοκεῖ, ὦ Κέβης, εὖ λέγεσθαι τὸ θεοὺς εἶναι ἡμῶν τοὺς ἐπιμελουμένους καὶ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους ἓν τῶν κτημάτων τοῖς θεοῖς εἶναι. 82 D τοιγάρτοι τούτοις μὲν ἅπασιν, ὦ Κέβης, ἐκεῖνοι οἷς τι μέλει τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς, ἀλλὰ μὴ σώματα πλάττοντες ζῶσι, χαίρειν εἰπόντες, οὐ κατὰ ταὐτὰ πορεύονται αὐτοῖς ὡς οὐκ εἰδόσιν ὅπηι ἔρχονται, αὐτοὶ δὲ ἡγούμενοι οὐ δεῖν ἐναντία τῆι φιλοσοφίαι πράττειν καὶ τῆι ἐκείνης λύσει τε καὶ καθαρμῶι ταύτηι δὴ τρέπονται ἐκείνηι ἑπόμενοι, ἧι ἐκείνη ὑφηγεῖται. Vgl. Klearchos I 414, 5. [Aparat: 17 vd. karş. H. Maier, Sokrates 524⁵; Wilamowitz, Plato II² 90, pasajın biçimini kuşkulu bulur; 23 φρουρᾶι] DK: nöbet yeri (praesidium, Cicero de sen. 73'teki gibi) değil, hapishane (carcer; Cicero Tusc. I 74, Somn. Scip. 15, Poseidonios'a dayanarak); karş. Hirzel, Archiv f. Relig. 11 (1908) 272 vd.; sözcüğün aktarımı için Wilamowitz, Plato I² 89; 28 σώματα B² T W (karş. Friedländer, Plato II 330²); σώματι (B¹) παλάττοντες Diels (Herm. 40, 1905, 308). DK Almancası: "Tanrı her şeyi bir hapishanedeymiş gibi kuşatılmış tutar ve insanlar tanrıların mülkünün yalnızca bir parçasıdır."]

44B16DK 44 B 16

Kaynak: Aristoteles, Eudemos'a Etik B 8. 1225 a 30.

Aristoteles, Eudemos'a Etik: Öyle ki bazı düşünceler ve hâller bizim elimizde değildir, böyle düşüncelere ve hesaplara göre yapılan eylemler de; Philolaos'un dediği gibi,

bizden daha güçlü bazı logoslar vardır.

44B16

[B. 185]. Eudem. Eth. B 8. 1225a 30 ὥστε καὶ διάνοιαί τινες καὶ πάθη οὐκ ἐφ᾽ ἡμῖν εἰσιν, ἢ πράξεις αἱ κατὰ τὰς τοιαύτας διανοίας καὶ λογισμούς, ἀλλ᾽ ὥσπερ Φ. ἔφη εἶναί τινας λόγους κρείττους ἡμῶν. [DK Almancası: "Bizden daha güçlü birtakım düşünceler (Gedanken) vardır."]

44B17Bakkhalar'dan (ΒΑΚΧΑΙ)

DK 44 B 17

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 15, 7 (s. 148, 4 W.).

Stobaios: Philolaos'un Bakkhalar'ından:

Kâinat birdir; ortadan oluşmaya başladı ve ortadan yukarıya doğru, aşağıdakilerle aynı [aralıklar] boyunca [büyüdü]. ⟨Çünkü⟩ ortanın yukarısındakiler aşağıdakilerin tam karşısına yerleşmiştir: en aşağıdakiler için orta, en yukarıdakiler için olduğu gibidir; ötekiler de aynı şekilde. Çünkü yerlerinden oynatılmadıkça her iki taraf da ortaya göre aynı durumdadır.

44B17

[B. 90]. Stob. Ecl. I 15, 7 [p. 148, 4 W.] Φιλολάου Βάκχαι. ὁ κόσμος εἷς ἐστιν, ἤρξατο δὲ γίγνεσθαι ἀπὸ τοῦ μέσου καὶ ἀπὸ τοῦ μέσου εἰς τὸ ἄνω διὰ τῶν αὐτῶν τοῖς κάτω. ἔστι ⟨γὰρ⟩ τὰ ἄνω τοῦ μέσου ὑπεναντίως κείμενα τοῖς κάτω. τοῖς γὰρ κατωτάτω τὰ μέσα ἐστὶν ὥσπερ τὰ ἀνωτάτω καὶ τὰ ἄλλα ὡσαύτως. πρὸς γὰρ τὸ μέσον κατὰ ταὐτά ἐστιν ἑκάτερα, ὅσα μὴ μετενήνεκται. [Aparat: 11 ἀπὸ Meineke: ἄχρι Hs.; 12 ⟨γὰρ⟩ Diels; başkaları δὲ ya da ⟨καὶ⟩; 13. 14 τοῖς γὰρ κατωτάτω τὰ μέσα (Canter de) ἐστὶν Diels: τοῖς γὰρ κάτω τὸ κατωτάτω μέγα ἐστὶν Hss.; 14 τὰ ἀνωτάτω Diels: τὸ ἀνωτάτω P: τῶι ἀνωτάτω F. DK Almancası girdiyi "(Aktarım)" diye niteler.]

44B18DK 44 B 18

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 25 (?), 3 (s. 214, 21 W.).

Stobaios: Philolaos'un Bakkhalar'ından. [Güneş hakkındaki alıntı düşmüştür.]

44B18

[B. 36]. Stob. Ecl. I 25 ⟦?⟧, 3 [p. 214, 21 W.] Φιλολάου ἐκ Βακχῶν. Zitat (περὶ ἡλίου) ausgefallen.

44B19DK 44 B 19

Kaynak: Proklos, Eukleides'in Unsurlar'ının Birinci Kitabı Üzerine p. 22, 9 Friedlein.

*Proklos: Bu yüzden Platon da tanrılar hakkında birçok hayranlık verici öğretiyi matematik biçimler aracılığıyla bize öğretir; Pythagorasçıların felsefesi de bu perdeleri kullanarak ilâhî öğretilere erginlemeyi gizler. Bütün Kutsal Söz (Hieros Logos), Bakkhalar'daki Philolaos ve Pythagoras'ın tanrılar hakkında yol gösterişinin bütün tarzı böyledir.*

44B19

[B. 36]. Procl. in Eucl. p. 22, 9 Friedl. διὸ καὶ ὁ Πλάτων πολλὰ καὶ θαυμαστὰ δόγματα περὶ θεῶν διὰ τῶν μαθηματικῶν εἰδῶν ἡμᾶς ἀναδιδάσκει καὶ ἡ τῶν Πυθαγορείων φιλοσοφία παραπετάσμασι τούτοις χρωμένη τὴν μυσταγωγίαν κατακρύπτει τῶν θείων δογμάτων. τοιοῦτος γὰρ καὶ ὁ Ἱερὸς σύμπας λόγος καὶ ὁ Φιλόλαος ἐν ταῖς Βάκχαις καὶ ὅλος ὁ τρόπος τῆς Πυθαγόρου περὶ θεῶν ὑφηγήσεως. [Aparat: 5 Φιλολάου Diels; 6 Πυθαγορείου H. Schöne. DK Almancası: "Tanrıbilimi matematiksel figürler biçiminde Platon, Pythagorasçı 'Kutsal Söz' ve Bakkhalar'da Philolaos öğretir."]

44B20Şüpheli (ZWEIFELHAFTES)

DK 44 B 20

Kaynak: Ioannes Lydos, Aylar Üzerine II 12; Philon, Dünyanın Yaratılışı Üzerine 100; Anatolios, Onluk Üzerine p. 35 Heiberg.

Lydos, Aylar Üzerine: Philolaos yedi sayısını haklı olarak anasız diye adlandırdı; çünkü tabiatça yalnız o ne doğurur ne doğurulur. Ne doğuran ne doğurulan şey hareketsizdir; çünkü doğurma harekette olur, zira doğuran da doğurulan da hareketsiz olamaz: biri doğurmak, öteki doğmak için harekete gelir. Tanrı da böyledir; Tarentumlu hatibin kendisi de şöyle der: "…".

Aynı güvenilmez ilk kaynaktan (Proros, Yedilik Üzerine?) — Philon, Dünyanın Yaratılışı Üzerine: Bu sebeple öteki filozoflar bu sayıyı, Zeus'un başından çıktığı anlatılan anasız Nike'ye ve Bakire'ye benzetirler, Pythagorasçılar ise her şeyin önderine; çünkü ne doğuran ne doğurulan hareketsiz kalır … Yalnız ne hareket ettiren ne hareket ettirilen ise en kıdemli hükümdar ve önderdir; yedilik ona uygun düşen bir suret sayılabilir. Philolaos da şu sözlerle bana tanıklık eder: "…".

Anatolios, Onluk Üzerine: Onluğun içindeki sayılardan yalnız yedi, birlik dışında başka bir sayıyı ne doğurur ne de ondan doğar; bu yüzden Pythagorasçılar ona anasız bakire derler.

Çünkü o her şeyin önderi ve hükümdarıdır; tanrıdır, birdir, daima vardır, kalıcıdır, hareketsizdir, kendine benzerdir, ötekilerden farklıdır.

44B20

[B. 151]. I. Lydus de mens. II 12 ὀρθῶς οὖν ἀμήτορα τὸν ἑπτὰ ἀριθμὸν ὁ Φ. προσηγόρευσε· μόνος γὰρ οὔτε γεννᾶν οὔτε γεννᾶσθαι πέφυκε· τὸ δὲ μήτε γεννῶν μήτε γεννώμενον ἀκίνητον· ἐν κινήσει γὰρ ἡ γέννησις, ἐπειδὴ καὶ τὸ γεννῶν καὶ τὸ γεννώμενον οὐκ ἄνευ κινήσεώς ἐστι, τὸ μὲν ἵνα γεννήσηι, τὸ δὲ ἵνα γεννηθῆι· τοιοῦτος δὲ ὁ θεός, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ ῥήτωρ ὁ Ταραντῖνος· φησὶ δὲ οὕτως 'ἔστι … ὅμοιος.' Aus derselben unzuverlässigen Urquelle (Proros Περὶ ἑβδομάδος?) Philo de opif. 100 [I 34, 10 Cohn] δι᾽ ἣν αἰτίαν οἱ μὲν ἄλλοι φιλόσοφοι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐξομοιοῦσι τῆι ἀμήτορι Νίκηι καὶ Παρθένωι, ἣν ἐκ τῆς τοῦ Διὸς κεφαλῆς ἀναφανῆναι λόγος ἔχει, οἱ δὲ Πυθαγόρειοι τῶι ἡγεμόνι τῶν συμπάντων· τὸ γὰρ μήτε γεννῶν μήτε γεννώμενον ἀκίνητον μένει … μόνον δ᾽ οὔτε κινοῦν οὔτε κινούμενον ὁ πρεσβύτερος ἄρχων καὶ ἡγεμών, οὗ λέγοιτ᾽ ἂν προσηκόντως εἰκὼν ἑβδομάς. μαρτυρεῖ δέ μου τῶι λόγωι καὶ Φ. ἐν τούτοις· 'ἔστι γάρ, φησίν, … ἄλλων.' Anatol. de decade p. 35 Heiberg ἑβδομὰς μόνη τῶν ἐντὸς δεκάδος οὐ γεννᾶι οὔτε γεννᾶται ὑπ᾽ ἄλλου ἀριθμοῦ πλὴν ὑπὸ μονάδος· διὸ καὶ καλεῖται ὑπὸ τῶν Πυθαγορείων παρθένος ἀμήτωρ. ἔστι γὰρ ἡγεμὼν καὶ ἄρχων ἁπάντων, θεός, εἷς, ἀεὶ ὤν, μόνιμος, ἀκίνητος, αὐτὸς ἑαυτῶι ὅμοιος, ἕτερος τῶν ἄλλων. [Aparat: 8. 9 πέφυκε'den sonra τὸ δὲ τοιοῦτον ἀκίνητον ekler Y: AB ve Philon'da yok; 10. 11 ἐπειδὴ … κινήσεώς ἐστι AB Philon: Y'de yok; καὶ τὸ γεννῶν Philon'da yok; 12 γεννηθῆι Lyd.: γένηται Philon; 13 kaynak ilişkisi üzerine Reinhardt (Parmenides 248¹) başka düşünür; 23 θεὸς εἷς ἀεὶ ὢν Philon: εἷς ἀεὶ ὢν θεός Lyd.; Reinhardt, fragmanı sahici sayarak özne olarak ἑβδομάς yerine yanlış biçimde θεός'u alır; farklı görüş Wilamowitz, Platon II² 89; sahicilik sorunu için Frank, Plato u. d. sog. Pythagor. 324 vd.; ἡγ. κ. ἄρχ.] karş. B 11 (I 411, 11: ἀρχὰ καὶ ἁγεμών); 24 ἕτερος τ. ἄ. Lyd.'da yok. DK Almancası: "Yedi sayısı anasız ve bakire Nikē'ye eşittir … Çünkü o her şeyin önderi ve hükümdarıdır, tanrı, tek, ebedî, kalıcı, devinimsiz, kendine eşit, ötekilerden farklı."]

44B20aDK 44 B 20a

Kaynak: Ioannes Lydos, Aylar Üzerine IV 12.

*Lydos, Aylar Üzerine: Philolaos haklı olarak ikiliğin Kronos'un eşi olduğunu söyler; Kronos'a da açıkça Khronos (Zaman) denebilir.*

44B20a

I. Lydus de mens. IV 12 ὀρθῶς οὖν ὁ Φ. τὴν δυάδα Κρόνου σύνευνον εἶναι λέγει, ὃν κατὰ τὸ προφανὲς Χρόνον ἄν τις εἴποι. [DK Almancası: "İkilik Kronos'un eşidir."]

44B21Sahte (UNECHTES)

Psykhē Üzerine (ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ)

DK 44 B 21

Kaynak: Stobaios, Seçmeler I 20, 2 (s. 172, 9 W.).

Stobaios: Pythagorasçı Philolaos'un Psykhē Üzerine'sinden. Philolaos kâinatın bozulmaz olduğunu söyler; Psykhē Üzerine'de şöyle der:

Bu yüzden kâinat sınırsız zaman boyunca bozulmaz ve yorulmaz kalır; çünkü ne içeride ondan daha güçlü başka bir sebep bulunacaktır, ne de dışarıda onu bozabilecek bir sebep. Bu kâinat ezelden beri vardı ve ebediyen kalacaktır; kendisiyle akraba, en güçlü ve üstün gelinmez olan tek bir şey tarafından yönetilen tek bir kâinat. Kâinat bir ve sürekli olduğundan, tabiatça her yanına nefes yayıldığından ve başlangıçtan beri döndürüldüğünden, hareketin ve değişmenin ilkesini de kendinde taşır. Bir kısmı değişmez, bir kısmı değişendir: değişmez kısmı bütünü kuşatan psykhē'den aya kadar uzanır, değişen kısmı aydan toprağa kadar. Hareket ettiren ezelden ebede döndüğüne, hareket ettirilen de hareket ettirenin onu götürdüğü gibi düzene girdiğine göre, zorunlu olarak birinin daima hareket hâlinde, ötekinin daima edilgin olması gerekir. Biri bütünüyle aklın ve psykhēnin alanıdır (?), öteki oluşun ve değişmenin; biri güçte öncedir ve üstündür, öteki sonradır ve altta kalır. Bu ikisinden, daima koşan ilâhî olandan ve daima değişen oluşa tabi olandan meydana gelen ise kâinattır.

Bu yüzden kâinatın, değişken tabiatın onu izlemesi sayesinde tanrının ve oluşun ebedî faaliyeti (energeia) olduğunu söylemenin yerinde olduğunu söylerdi.

Biri ⟨tek olarak⟩ ebediyen aynı şekilde ve aynı hâlde kalır; oluşan ve yok olanlar ise çoktur. Yok oluş içindeki şeyler de tabiatlarını ve biçimlerini korur, doğurma yoluyla aynı biçimi yeniden, kendilerini doğuran babaya ve yapıcıya geri verir …

44B21

[B. 164]. Stob. Ecl. I 20, 2 p. 172, 9 W. Φιλολάου Πυθαγορείου ἐκ τοῦ Περὶ ψυχῆς. Φ. ἄφθαρτον τὸν κόσμον εἶναι. λέγει γοῦν οὕτως ἐν τῶι Περὶ ψυχῆς· παρὸ καὶ ἄφθαρτος καὶ ἀκαταπόνατος διαμένει τὸν ἄπειρον αἰῶνα· οὔτε γὰρ ἔντοσθεν ἄλλα τις αἰτία δυναμικωτέρα αὐτᾶς εὑρεθήσεται οὔτ᾽ ἔκτοσθεν φθεῖραι αὐτὸν δυναμένα· ἀλλ᾽ ἦν ὅδε ὁ κόσμος ἐξ αἰῶνος καὶ εἰς αἰῶνα διαμενεῖ, εἷς ὑπὸ ἑνὸς τῶ συγγενέος καὶ κρατίστω καὶ ἀνυπερθέτω κυβερνώμενος. ἔχει δὲ καὶ τὰν ἀρχὰν τᾶς κινήσιός τε καὶ μεταβολᾶς ὁ κόσμος εἷς ἐὼν καὶ συνεχὴς καὶ φύσει διαπνεόμενος καὶ περιαγεόμενος ἐξ ἀρχιδίου· καὶ τὸ μὲν ἀμετάβλατον αὐτοῦ, τὸ δὲ μεταβάλλον ἐστί· καὶ τὸ μὲν ἀμετάβολον ἀπὸ τᾶς τὸ ὅλον περιεχούσας ψυχᾶς μέχρι σελήνας περαιοῦται, τὸ δὲ μεταβάλλον ἀπὸ τᾶς σελήνας μέχρι τᾶς γᾶς. ἐπεὶ δέ γε καὶ τὸ κινέον ἐξ αἰῶνος ἐς αἰῶνα περιπολεῖ, τὸ δὲ κινεόμενον, ὡς τὸ κινέον ἄγει, οὕτως διατίθεται, ἀνάγκη τὸ μὲν ἀεικίνατον τὸ δὲ ἀειπαθὲς εἶμεν. καὶ τὸ μὲν νῶ καὶ ψυχᾶς ἀνάκωμα πᾶν, τὸ δὲ γενέσιος καὶ μεταβολᾶς· καὶ τὸ μὲν πρᾶτόν τε δυνάμει καὶ ὑπερέχον, τὸ δ᾽ ὕστερον καὶ καθυπερεχόμενον· τὸ δὲ ἐξ ἀμφοτέρων τούτων, τοῦ μὲν ἀεὶ θέοντος θείου τοῦ δὲ ἀεὶ μεταβάλλοντος γενατοῦ, κόσμος. διὸ καὶ καλῶς ἔχειν ἔλεγε, κόσμον ἦμεν ἐνέργειαν ἀίδιον θεῶ τε καὶ γενέσιος κατὰ συνακολουθίαν τᾶς μεταβλατικᾶς φύσιος· καὶ ὁ μὲν ⟨εἷς⟩ ἐς ἀεὶ διαμένει κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ ὡσαύτως ἔχων, τὰ δὲ καὶ γινόμενα καὶ φθειρόμενα πολλά. καὶ τὰ μὲν ⟨ἐν⟩ φθορᾶι ὄντα καὶ φύσεις καὶ μορφὰς σώιζοντι καὶ γονῆι πάλιν τὰν αὐτὰν μορφὰν ἀποκαθιστάντι τῶι γεννήσαντι πατέρι καὶ δημιουργῶι … [Aparat: 5 karş. Spengel, Münchn. gel. Anz. 1846, 214; 8 vd. Capelle Okellos c. 48, 7'yi karşılaştırır; 8 οὐκ ἀταπείνωτος F; 10 δυναμένον PF: düz. Canter; 11 διαμενεῖ Kranz: διαμένειν P: διμένων F: διαμένει Heeren; συγγενέω PF: düz. Böckh; 14 περιαγόμενος Canter; ἀρχιδίου PF: ἀρχ⟨ᾶς ἀ⟩ιδίω Rose: ἀιδίω Meineke; DK: modern kitapta modern deyim yadırganmamalı (karş. Collitz 5149, 2. yy Girit yazıtları; Diels ἐξ ἀρχιδίων); 16 περαιοῦται] "herhalde περατοῦται" Diels; s. 418, 1 διατίθεσθαι PF: düz. Heeren; 2 ἀνάκωμα πᾶν] ἀνακώναμα, yani ἀναστροφή (karş. ἀνακωνᾶν Hesykhios) Böckh; 3 πρᾶτον (P'de böyle) sonraki kullanıma göre = πρότερον τᾶι δυνάμει Böckh; 5 κόσμον PF: düz. Heeren; 6 ἔχει λέγεν Badham; 8 ⟨εἷς⟩ Diels, Usener'e dayanarak; 9 μὲν ⟨ἐν⟩ φθορᾶι Meineke: μὲν φθορὰ PF; 10 φύσει Hss.: düz. Heeren; σώιζοντι Diels: σώιζεται Hss.; 11 ἀποκαθιστάντι Diels: ἀποκαθίσταντα PF.]

44B22Ritimler ve Vezinler Üzerine, üç kitap (ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΩΝ ΑΒΓ)

DK 44 B 22

Kaynak: Claudianus Mamertus, Psykhē'nin Hâli Üzerine (De statu animae) II 3, s. 105, 5 ve II 7, s. 120, 12 Engelbrecht.

Claudianus Mamertus: Pythagoras kendisi hiçbir şey yazmadığı için onun görüşünü ardıllarında aramak gerekir. Bunların arasında en çok Tarentumlu Philolaos'un parladığını görüyorum. O, şeylerin anlaşılması ve her birinin ne anlama geldiği üzerine birçok ciltte son derece karanlık biçimde tartışır; psykhēnin özü hakkında hüküm vermeden önce de ölçüler, ağırlıklar ve sayılar üzerine geometri, mûsikî ve aritmetiğe dayanarak hayranlık verici şekilde tartışır ve bütün evrenin bunlar sayesinde var olduğunu ileri sürer. … Şimdi epeydir uzaklaştığım Philolaos'a dönüyorum. O, "Ritimler ve Ölçüler Üzerine" başlığını verdiği eserin üçüncü cildinde psykhē hakkında şöyle der:

"Psykhē bedene sayı ve ölümsüz, aynı zamanda cisimsiz bir uyum aracılığıyla yerleştirilir."

Biraz sonra da:

"Beden psykhē tarafından sevilir, çünkü psykhē onsuz hisleri kullanamaz. Ölümle bedenden çıkarıldıktan sonra ise kâinatta cisimsiz bir hayat sürer."

44B22

[B. 177]. Claud. Mam. II 3 p. 105, 5 Engelbr. Pythagorae igitur, quia nihil ipse scriptitaverat, a posteris quaerenda sententia est. in quibus vel potissimum floruisse Philolaum reperio Tarentinum, qui multis voluminibus de intellegendis rebus et quid quaeque significent oppido obscure dissertans, priusquam de animae substantia decernat, de mensuris ponderibus et numeris iuxta geometricam musicam atque arithmeticam mirifice disputat per haec omne universum extitisse confirmans. II 7 p. 120, 12 nunc ad Philolaum redeo, a quo dudum magno intervallo digressus sum, qui in tertio voluminum, quae περὶ ῥυθμῶν καὶ μέτρων praenotat, de anima sic loquitur: 'anima inditur corpori per numerum et immortalem eandemque incorporalem convenientiam'. item post alia: 'diligitur corpus ab anima, quia sine eo non potest uti sensibus. a quo postquam morte deducta est, agit in mundo incorporalem vitam.' [Aparat: 14 scriptitaverat Diels: scriptiverat Hss. Kranz (Nachtrag): s. 419, 1 vd. karş. Cherniss a. O. 323.]

44B23DK 44 B 23

Kaynak: Iamblikhos, Nikomakhos'un Aritmetiğine Giriş Üzerine p. 10, 22 Pistelli [Syrianos].

Iamblikhos (Syrianos), Nikomakhos'un Aritmetiğine Giriş Üzerine: Philolaos şöyle der:

Sayı, kâinattaki şeylerin ebediyen sürüp gitmesini sağlayan, en güçlü ve kendiliğinden doğmuş bağdır (synokhē).

44B23

[B. 137]. Iambl. in Nicom. p. 10, 22 [Syrian. 10, 22] Φ. δέ φησιν ἀριθμὸν εἶναι τῆς τῶν κοσμικῶν αἰωνίας διαμονῆς κρατιστεύουσαν καὶ αὐτογενῆ συνοχήν. — [DK'nın eki:] Athenaeus Mechan. p. 4 Wescher τῶν ἀρχαίων φιλοσόφων καλῶς εἰρηκότων τὰ τοῦ καιροῦ μέτρα δεῖν εἰδέναι ὡς ὑπάρχοντος ὅρου τῆς φιλοσοφίας· τουτὶ γὰρ ἄν τις εἰς πραγμάτων λόγον ὠφεληθεὶς ἀπέλθοι ἐπιμελῶς ἐπιστήσας ἑαυτὸν ἐκ τοῦ Δελφικοῦ ἐκείνου παραγγέλματος ἢ ἐκ τῶν Στράτωνος καὶ Ἑστιαίου καὶ Ἀρχύτου καὶ Ἀριστοτέλους καὶ τῶν ἄλλων τῶν παραπλήσια τούτοις γεγραφότων. Der Anonymus, der dies exzerpiert (p. 201, 16 Wescher, Schneider Gr. Poliork. II S. 10), nennt statt dieser Autoren Φιλολάου καὶ Ἀριστοτέλους Ἰσοκράτους τε καὶ Ἀριστοφάνους καὶ Ἀπολλωνίου. Auf Taktika der genannten Pythagoreer deutet Theophyl. Ep. 71 (Migne P. G. 126 col. 493 A B) πῶς δ᾽ ἂν στρατιωτικὴν καὶ γεωμετρικὴν εἰς ταὐτὸ συνήγαγε καὶ συνῆψε τὰ μακροῖς θριγγίοις ἔκπαλαι διειργόμενα μετ᾽ Ἀρχύταν, μετὰ Φιλόλαον, μετὰ τὸν Αἴλιον Ἀδριανόν, μετὰ τὸν ἔκπτωτον ἡμῖν Ἰουλιανόν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…