İçeriğe geç

Kavram

Praescientia

Yunanca
πρόγνωσις (prognōsis)
Latince
praescientia; praescius, praescire
Almanca
Vorherwissen, Vorherwissen Gottes
Fransızca
prescience
İngilizce
foreknowledge
Türkçe
önbilgi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Evodius'un sorunu (III 2): Tanrı her şeyi önceden biliyorsa, bildiği olmak zorundadır; öyleyse günah zorunlulukla işlenir. Augustinus'un cevabı (III 3): Tanrı gelecekteki iradelerimizi önceden bilir; bildiği şey bir irade olduğuna göre, olacak olan da iradedir; irade ise gücümüzde olduğu ölçüde vardır ve hürdür. Önbilgi iradeyi ortadan kaldırmaz, onun var olacağını garanti eder. Sonraki bölümlerde (III 4) insanın hatırlamasının geçmişi zorlamaması gibi Tanrı'nın önbilgisinin de geleceği zorlamadığını söyler.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 44 Cicero Tanrıların geleceği bilmesi kaderi ve zorunluluğu gerektirir; Cicero hür iradeyi korumak için önbilgiyi reddeder Cicero, De divinatione
391–395 Augustinus önbilgi iradeyi zorlamaz; bilinen şey iradenin kendisidir (III 2–4) Augustinus, De libero arbitrio
6. yy Boethius Tanrı'nın ebedî şimdisi: önbilgi değil "bilgi"; basit ve şartlı zorunluluk (Consolatio V) —

Dönüşüm: Cicero'nun hür irade için önbilgiyi feda etmesinden, Augustinus'un ikisini birlikte savunmasına; Boethius'ta önbilginin "ebedî şimdi"ye taşınmasına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πρόγνωσις (prognōsis) Yeni Ahit'te Tanrı'nın önceden bilmesi (Rom. 8, 29; 1 Pet. 1, 2).
Latince praescientia; praescius "önceden bilen", praescire "önceden bilmek" prae "önce" + scientia "bilgi". Augustinus De libero arbitrio III 2–4'te Tanrı'nın önbilgisiyle hür iradenin bağdaşıp bağdaşmadığını tartışır.
Almanca / Fransızca Vorherwissen / prescience
İngilizce foreknowledge

Türkçe karşılığı

önbilgi; önceden bilmek. önbilgi: kısa, anlaşılır, fiil "önceden bilmek" ile aynı kökten. ilm-i ezelî / Tanrı'nın ezelî ilmi: kelam karşılığı; ama "ezelî" aeternitas ile karışır ve prae'nin zaman vurgusunu siler. öngörü: providentia için ayrıldı (teolojide "takdir").

Praescientia ile providentia ayrı tutulmalıdır: Biri bilmek, öbürü yönetmek ve düzenlemektir. Augustinus'un cevabı tam da bu ayrıma dayanır: Önceden bilmek zorlamak değildir.

Atıf ve kaynak notu

De libero arbitrio'da konu Tanrı'nın önbilgisidir, sonraki Augustinus'un önceden belirleme (praedestinatio) öğretisi değildir; ikisini karıştırmamak gerekir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: önceden bildiği, önbilgisini, önceden biliyordu, önbilgisiyle, önceden bildiklerini, önbilgiyle

Metinlerde işaretlendiği yerler

18 yer · 18 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.