İçeriğe geç

Kavram

Potestas

Yunanca
ἐξουσία (exousia)
Latince
potestas
Almanca
Macht, Vermögen
Fransızca
pouvoir
İngilizce
power, authority
Türkçe
güç; elde olma; yetki

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik ve hukukî dilde bir kişinin elindeki yetkidir (patria potestas, memurun potestas'ı). Augustinus De spiritu et littera 53'te terimi tanımlar: Güç, iradenin yanında yapma imkânının bulunmasıdır (ubi voluntati adiacet facultas faciendi). Kişinin elinde olan, isterse yaptığı, istemezse yapmadığı şeydir. İsteme ile yapabilme ayrıdır: Yapamayacağımız şeyi isteyebilir, istemediğimiz şeyi yapabiliriz. Böylece zorlanma altındaki edim bile iradeyle yapılmış sayılır, çünkü kişi başka bir kötülükten kaçmak için onu seçmiştir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Roma hukuku Yetki, baba ve memur iktidarı
1. yy Pavlus Tanrı'dan olmayan yetki yoktur Romalılar 13:1
412 Augustinus İradenin yanında yapma imkânı; iman elimizdedir ama kötü iradenin gücü Tanrı'nın yargısından gelir Augustinus, De spiritu et littera 53–54

Dönüşüm: Hukukî yetkiden, iradenin bir yapma imkânıyla birleştiği psikolojik duruma.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἐξουσία Yeni Ahit'te yetki, verilmiş izin (Romalılar 13:1; Yuhanna 19:11).
Latince potestas posse "yapabilmek" fiilinden; in potestate esse "elde olmak". Augustinus adı açıkça bu fiile bağlar (De spiritu et littera 53).
Almanca / Fransızca Macht, Vermögen / pouvoir
İngilizce power, authority

Türkçe karşılığı

güç; yetki; elde olma. elde olma / elimizde: in potestate kalıbı için en doğal Türkçe. güç: "isteme" karşısında tek başına potestas için. yetki: başkasından verilen potestas için (Pilatus, kötülerin aldığı imkân). iktidar: Roma hukukunda ve siyasette yerinde, burada fazla dar.

"Elde olma" karşılığı meseleyi iradeye bağlar: Bir şey elimizdeyse isteyince yaparız. "Yetki" ise bir verene gönderme yapar. Augustinus iki anlamı bilerek yan yana tutar: İman elimizdedir, ama elde olan her şey Tanrı'dan verilmiştir.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un tanımı Pelagiusçu tartışmanın içinde yapılmıştır. De spiritu et littera 60'ta imanın elimizde oluşu rızaya indirilir; sonraki yazılarda (De praedestinatione sanctorum 3, 7) imanın başlangıcını insana bırakan erken görüşünü kendisi düzeltir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: elimizde, gücün, elinde olanı, gücünü, gücüne, güç

Metinlerde işaretlendiği yerler

17 yer · 17 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.