Kavram
Martyr
- Yunanca
- μάρτυς
- Latince
- martyr
- Almanca
- Märtyrer
- Fransızca
- martyr
- İngilizce
- martyr
- Türkçe
- şehit
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Tanık, mahkemede gördüğünü söyleyen kişidir. Hristiyanlıkta kelime, imanına canıyla tanıklık eden kişiye dönüşür. Augustinus bu kökü açıkça kullanır: şehitler "bu imanın şehitleri, yani tanıkları"dır (De civitate Dei XXII 9). Şehitler tanrı değildir; onlara tapınak değil anıt yapılır, kurban onlara değil onların Tanrısına sunulur (VIII 27, XXII 10). Anıtlarında gerçekleşen mucizeler, uğruna öldükleri dirilişe tanıklığın devamıdır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1. yy | Yeni Ahit | Mesih'in tanığı; Stefanos'la kanla tanıklığa kayış | Elçilerin İşleri 1:8; 22:20 |
| 5. yy | Augustinus | Ölerek dünyayı yenen iman tanığı; mucizelerin aracısı, tapınılmaz | Augustinus, De civitate Dei XXII 6–10 |
Dönüşüm: mahkemedeki tanıktan, canıyla tanıklık edene.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | μάρτυς (martys) | "Tanık"; hukuk dilinden gelir. |
| Latince | martyr | Yunancadan alıntı; testis "tanık" yanında teknik Hristiyan terimi. Martyrium "şehitlik", memoria martyrum "şehitlerin anıtı". |
| Almanca / Fransızca | Märtyrer / martyr | |
| İngilizce | martyr |
Türkçe karşılığı
şehit. "Tanık" ve "kurban" da düşünülebilir; ama şehit kökünde de "tanıklık" (şehâdet) taşıdığı için Yunanca kelimenin iki anlamını birlikte tutar.
"Şehit" kelimesi savaşta ölme çağrışımı taşır. Augustinus'un şehidi ise savaşmaz: karşı koymayarak, ölerek yener. Kelime korunur, ama bu fark akılda tutulmalıdır.
Atıf ve kaynak notu
Kelimenin "ölerek tanıklık eden" anlamı ikinci yüzyılda yerleşmiştir; Yeni Ahit'in bütün "tanık" geçişlerine geriye yansıtılmamalıdır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: şehit, şehitlerin, şehitlikle, şehidi, Şehitler, şehitlerine
Metinlerde işaretlendiği yerler
14 yer · 14 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Tanrı Devleti22.9
- Augustinus, Tabiat ve Lütuf Üzerine77
- Augustinus, Lütuf ve Hür İrade ÜzerinePL44.901
- Augustinus, İkaz ve Lütuf ÜzerinePL44.923
- Augustinus, Sebat Lütfu ÜzerinePL45.995_2
- Augustinus, Yalana Karşı9
- Augustinus, Tashihler1.12.9
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler5.39_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.16
- Sevillalı Isidorus, Şeylerin Tabiatı Üzerine18
- Sevillalı Isidorus, Eşanlamlılar (Günahkâr Ruhun Ağıtı)2_5
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine1.35
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-I-15
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-113