Kavram
Christus
- Yunanca
- Χριστός (Khristos); χρῖσμα (khrisma) "mesh yağı"
- Latince
- Christus; chrisma; unctio
- Almanca
- Christus, der Gesalbte
- Fransızca
- Christ, l'oint
- İngilizce
- Christ
- Türkçe
- Mesih (özel ad); mesih (meshedilmiş kişi)
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Temel anlam dinî-siyasîdir: Kutsal yağla yağlanarak bir göreve atanan kişi. İsrail'de krallar ve kâhinler meshedilir. Augustinus'ta "Rab'bin mesihi" unvanı önce Saul'e bile uygulanır; Davut'un Saul'e dokunmaktan çekinmesi, kişiye değil chrisma'nın taşıdığı sırra saygıdır (De civitate Dei XVII 6). "Erteledin mesihini" (Mezmur 88) sözü, bütün meshedilmiş kralların simgesini taşıdığı tek bir gerçek mesihi gösterir (XVII 10). Meshin kendisi de gözle görülür değil ruhanîdir (XVII 16). Bütün müminler de bu anlamda mesihlerdir; ama baş ve beden tek bir Mesih'tir (XVII 4).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 3.–2. yy | Septuaginta | māšîaḥ karşılığı khristos: meshedilmiş kral ve kâhin | 1 Samuel, Mezmurlar |
| MS 1. yy | Pavlus | özel ada dönüşen unvan: Iēsous Khristos | Mektuplar |
| 413–426 | Augustinus | meshedilmiş krallar gölge, Mesih hakikat; totus Christus: baş ve beden | Augustinus, De civitate Dei XVII 4, 6, 9–10, 16 |
Dönüşüm: Bir görev unvanından (meshedilmiş kral) tek bir kişinin özel adına, oradan da kilisenin bedenini içine alan bir bütüne (totus Christus).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | Χριστός (Khristos) | khriō ("yağ sürmek") fiilinin sıfatı: "meshedilmiş". Septuaginta'da İbranice māšîaḥ karşılığı; khrisma: mesh yağı. |
| Latince | Christus; chrisma, unctio | Latinceye alıntıdır, çevrilmez; unctus "meshedilmiş" aynı anlamın Latince karşılığıdır. |
| Almanca / Fransızca | Christus, der Gesalbte / Christ, l'oint | |
| İngilizce | Christ |
Türkçe karşılığı
Mesih; mesih. Mesih (büyük harfle): İsa'nın unvanı, özel ad gibi. mesih (küçük harfle): Saul, Davut ve bütün kralî meshedilenler için, christus Domini "Rab'bin mesihi". Türkçe kelime, Arapça mesīh yoluyla İbranice māšîaḥ'a bağlıdır ve mesh, meshetmek ile bağını korur; bu, Augustinus'un kelime oyununu (a chrismate Christus) Türkçede de yaşatır. Hristos: Ortodoks kullanım; "mesh" bağını koparır.
Büyük/küçük harf ayrımı yorumdur: Küçük harfli "mesih" Davut'un christus oluşunu, büyük harfli "Mesih" İsa'nın gerçek tek christus oluşunu gösterir. Augustinus'un kanıtlaması bu ikisi arasındaki simge-hakikat ilişkisine dayanır.
Atıf ve kaynak notu
Yahudi yorumundaki māšîaḥ ile Hristiyan Christus'u özdeş değildir; Augustinus'un anlatımı (XVII 18, 19) Yahudi okumasını polemikle sunar ve tarafsız bir kaynak olarak alınmamalıdır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Mesih, Mesih'in, Mesih'e, mesihler
Metinlerde işaretlendiği yerler
16 yer · 16 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Tanrı Devleti17.4
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)33
- Augustinus, Tabiat ve Lütuf Üzerine1
- Augustinus, Lütuf ve Hür İrade ÜzerinePL44.881_2
- Augustinus, İkaz ve Lütuf ÜzerinePL44.917
- Augustinus, Tashihler1.10.1
- Boethius, Katolik İman Üzerine1_2
- Boethius, Eutykhes'e ve Nestorius'a Karşıpr~2
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler1.3
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)1.9
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.14
- Sevillalı Isidorus, Şeylerin Tabiatı Üzerine12
- Sevillalı Isidorus, Eşanlamlılar (Günahkâr Ruhun Ağıtı)1_7
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine2.26
- Sevillalı Isidorus, Yahudilere Karşı Katolik İman Üzerine1.3
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri159