İçeriğe geç

Kavram

Sacerdotium

Yunanca
ἱερωσύνη (hierōsynē); ἱερεύς (hiereus) "kâhin"
Latince
sacerdotium; sacerdos "kâhin"
Almanca
Priestertum
Fransızca
sacerdoce
İngilizce
priesthood
Türkçe
kâhinlik; kâhin

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik Latincede sacerdos bir tanrının kültünü yürüten, kurban sunan görevlidir. Kitab-ı Mukaddes Latincesinde Harun'un soyuna bağlı, tapınağa ve kurbana bağlı bir kurumun adı olur. Augustinus'ta kelime tarih yorumunun anahtarlarından biridir: Harun'un düzenine göre kâhinlik gelecekteki ebedî kâhinliğin gölgesidir; Eli'nin evinin reddedilmesi ve Samuel'in onun yerine geçmesi bu değişikliği önceden simgeler; kâhin Eli'ye gelen Tanrı adamının sözü, tapınak, sunak ve kurban kalmayınca gerçekleşmiştir (De civitate Dei XVII 4–6). Mesih hem kâhin hem kurbandır; Melkisedek'in düzenine göre kâhinlik ekmek ve şarapla sunulan kurbandır (XVII 5, 17, 20). "Kâhinlik" kelimesi ayrıca halkın kendisi için de kullanılır: regale sacerdotium.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero Roma'da devlet dininin görevlisi De legibus II; De domo sua
MS 1. yy İbranilere Mektup Harun'un düzeninin yerine Melkisedek'in düzenine göre ebedî kâhinlik İbraniler 7–10
413–426 Augustinus Harun'un kâhinliği gölge, Mesih'inki hakikat; halkın kâhinliği; Melkisedek'in sunusu Augustinus, De civitate Dei XVII 4–6, 17, 20
11.–13. yy Gregorius VII, Thomas Aquinas sacerdotium ile regnum/imperium arasındaki güç ayrımı; kilise görevi olarak kâhinlik Dictatus papae; ST III q.22

Dönüşüm: Kültün görevlisinden, tarihsel bir kurumun gölge olarak okunmasına ve Mesih'te tamamlanmasına; oradan da ortaçağda dünyevî güçle karşılaştırılan kurumsal bir güce.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἱερωσύνη (hierōsynē), ἱερατεία; ἱερεύς Septuaginta'da ve İbranilere Mektup'ta (7. bölüm) Harun'un ve Melkisedek'in düzeni karşılaştırılırken geçer; 1 Petrus 2:9 basileion hierateuma "kralî kâhinlik".
Latince sacerdotium; sacerdos sacer ("kutsal") ve dare/-dos kökünden: "kutsal olanı veren, sunan". Roma dininde kurban sunan görevli için kullanılır; Hristiyan Latincesinde İbranice kōhēn'in karşılığıdır.
Almanca / Fransızca Priestertum / sacerdoce
İngilizce priesthood

Türkçe karşılığı

kâhinlik; kâhin. kâhin: Türkçe Kutsal Kitap geleneğinin yerleşik karşılığı; bu çeviride çekirdek değildir, ama Tevrat bağlamında tutarlıdır. Türkçede "kâhin" aynı zamanda geleceği söyleyen kişi anlamına geldiğinden (vates, hariolus) bağlam önemlidir. rahip: Hristiyan din adamını çağrıştırır, Harun soyunun kurban görevlisini vermez; ayrıca monachus karşılığı olarak karışır. papaz: kilise içi unvan.

"Kâhin" seçilince Harun'un kurumu ile Mesih'in kâhinliği arasındaki süreklilik ve karşılaştırma görünür kalır; "rahip" seçilseydi metin baştan kilise kurumuna kayardı. Augustinus'ta asıl mesele kâhinliğin değişmesidir, bu yüzden iki düzene aynı kelime verilir.

Atıf ve kaynak notu

"Kâhin" kelimesini Augustinus'un kilisesindeki sacerdos'la (piskopos, papaz) bir tutma: XVII. kitapta konu öncelikle Tevrat kurumu ve onun Mesih'teki gerçekleşmesidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Kâhinlik, kâhinliğini, kâhinleri, Rahiplik, rahipliği, kâhinliksiz

Metinlerde işaretlendiği yerler

7 yer · 7 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.