Kavram
Sacerdotium
- Yunanca
- ἱερωσύνη (hierōsynē); ἱερεύς (hiereus) "kâhin"
- Latince
- sacerdotium; sacerdos "kâhin"
- Almanca
- Priestertum
- Fransızca
- sacerdoce
- İngilizce
- priesthood
- Türkçe
- kâhinlik; kâhin
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik Latincede sacerdos bir tanrının kültünü yürüten, kurban sunan görevlidir. Kitab-ı Mukaddes Latincesinde Harun'un soyuna bağlı, tapınağa ve kurbana bağlı bir kurumun adı olur. Augustinus'ta kelime tarih yorumunun anahtarlarından biridir: Harun'un düzenine göre kâhinlik gelecekteki ebedî kâhinliğin gölgesidir; Eli'nin evinin reddedilmesi ve Samuel'in onun yerine geçmesi bu değişikliği önceden simgeler; kâhin Eli'ye gelen Tanrı adamının sözü, tapınak, sunak ve kurban kalmayınca gerçekleşmiştir (De civitate Dei XVII 4–6). Mesih hem kâhin hem kurbandır; Melkisedek'in düzenine göre kâhinlik ekmek ve şarapla sunulan kurbandır (XVII 5, 17, 20). "Kâhinlik" kelimesi ayrıca halkın kendisi için de kullanılır: regale sacerdotium.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 1. yy | Cicero | Roma'da devlet dininin görevlisi | De legibus II; De domo sua |
| MS 1. yy | İbranilere Mektup | Harun'un düzeninin yerine Melkisedek'in düzenine göre ebedî kâhinlik | İbraniler 7–10 |
| 413–426 | Augustinus | Harun'un kâhinliği gölge, Mesih'inki hakikat; halkın kâhinliği; Melkisedek'in sunusu | Augustinus, De civitate Dei XVII 4–6, 17, 20 |
| 11.–13. yy | Gregorius VII, Thomas Aquinas | sacerdotium ile regnum/imperium arasındaki güç ayrımı; kilise görevi olarak kâhinlik | Dictatus papae; ST III q.22 |
Dönüşüm: Kültün görevlisinden, tarihsel bir kurumun gölge olarak okunmasına ve Mesih'te tamamlanmasına; oradan da ortaçağda dünyevî güçle karşılaştırılan kurumsal bir güce.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἱερωσύνη (hierōsynē), ἱερατεία; ἱερεύς | Septuaginta'da ve İbranilere Mektup'ta (7. bölüm) Harun'un ve Melkisedek'in düzeni karşılaştırılırken geçer; 1 Petrus 2:9 basileion hierateuma "kralî kâhinlik". |
| Latince | sacerdotium; sacerdos | sacer ("kutsal") ve dare/-dos kökünden: "kutsal olanı veren, sunan". Roma dininde kurban sunan görevli için kullanılır; Hristiyan Latincesinde İbranice kōhēn'in karşılığıdır. |
| Almanca / Fransızca | Priestertum / sacerdoce | |
| İngilizce | priesthood |
Türkçe karşılığı
kâhinlik; kâhin. kâhin: Türkçe Kutsal Kitap geleneğinin yerleşik karşılığı; bu çeviride çekirdek değildir, ama Tevrat bağlamında tutarlıdır. Türkçede "kâhin" aynı zamanda geleceği söyleyen kişi anlamına geldiğinden (vates, hariolus) bağlam önemlidir. rahip: Hristiyan din adamını çağrıştırır, Harun soyunun kurban görevlisini vermez; ayrıca monachus karşılığı olarak karışır. papaz: kilise içi unvan.
"Kâhin" seçilince Harun'un kurumu ile Mesih'in kâhinliği arasındaki süreklilik ve karşılaştırma görünür kalır; "rahip" seçilseydi metin baştan kilise kurumuna kayardı. Augustinus'ta asıl mesele kâhinliğin değişmesidir, bu yüzden iki düzene aynı kelime verilir.
Atıf ve kaynak notu
"Kâhin" kelimesini Augustinus'un kilisesindeki sacerdos'la (piskopos, papaz) bir tutma: XVII. kitapta konu öncelikle Tevrat kurumu ve onun Mesih'teki gerçekleşmesidir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Kâhinlik, kâhinliğini, kâhinleri, Rahiplik, rahipliği, kâhinliksiz
Metinlerde işaretlendiği yerler
7 yer · 7 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Tanrı Devleti17.4
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler6.1_2
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)1.14_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler3.34
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine2.4
- Sevillalı Isidorus, Yahudilere Karşı Katolik İman Üzerine2.5
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi226