Kavram
metaphysica
- Yunanca
- τὰ μετὰ τὰ φυσικά
- Latince
- metaphysica
- Almanca
- Metaphysik
- Fransızca
- métaphysique
- İngilizce
- metaphysics
- Türkçe
- metafizik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Kitap düzeninde "fizikten sonrakiler" demekken, duyuların ötesindekinin ilmi anlamını kazanmıştır. Kant'ta tanrı, hürriyet ve ölümsüzlük üzerine salt kavramlarla ilerleyen, yalıtılmış spekülatif akıl bilgisidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | İlk felsefe, varlık olarak varlık | — |
| 18. yy | Kant | Salt kavramlardan akıl bilgisi; bilim olarak imkânı sorunlu | Saf Aklın Eleştirisi |
Dönüşüm: "İlmlerin kraliçesi"nden aklın mahkemesindeki sanığa.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τὰ μετὰ τὰ φυσικά | Aristoteles'in eserlerinin tertibinden gelen ad |
| Latince | metaphysica | Skolastikte varlık olmak bakımından varlığın ilmi |
| Almanca / Fransızca | Metaphysik / métaphysique | |
| İngilizce | metaphysics |
Türkçe karşılığı
metafizik. Yerleşik karşılık; rakip "mâbâdettabia" artık kullanılmıyor.
"Tabiatın ötesi" denince konu bir öte dünya sanılır; Kant'ta sorun bir bölgenin değil, aklın deneyim sınırını aşma hakkının sorunudur.
Atıf ve kaynak notu
Ad Aristoteles'in değildir; Hellenistik ve sonraki düzenleyicilerden gelir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: metafizik, metafizikle, metafiziği, metafizikçilerinin, metafiziğini, metafizikçi
Metinlerde işaretlendiği yerler
17 yer · 17 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Descartes, İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar1
- Descartes, Felsefenin İlkeleriAT8.004
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.011
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.255
- Kant, Ahlâk Metafiziğinin TemellendirilmesiAA04.388
- Kant, Yargı Gücünün EleştirisiAA05.168
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi22
- Hegel, Mantık Bilimi1
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları16
- Nietzsche, Şen İlimFW-344
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-2
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-I-6
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Vernunft-3
- Nietzsche, DeccalAC-17
- Nietzsche, Ecce HomoEH-GT-1
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-1
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-85