Kavram
imaginatio
- Yunanca
- φαντασία (phantasia)
- Latince
- imaginatio; imaginabile
- İngilizce
- imagination
- Türkçe
- hayal gücü; hayal edilebilir
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte zihinde görüntü kurmaktır. Boethius'ta bir bilme basamağıdır: Maddeden ayrılmış, ama hâlâ şekle bağlı olanı kavrar.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Klasik Yunan | Aristoteles | phantasia: hisse dayanan görüntü yetisi | De anima III 3 |
| Geç Antikçağ | Augustinus | ruhun hafızadan kurduğu görüntüler | phantasma |
| 6. yy | Boethius | his, hayal gücü, akıl, anlayış sıralaması: hayal gücü maddesiz şekli yargılar; hareketli hayvanlara özgüdür (V 4–5) | Felsefenin Tesellisi V 4–5 |
Dönüşüm: bir ruh yetisinden, bilginin bilene göre derecelendiği sıralamanın bir halkasına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | φαντασία (phantasia) | Aristoteles, De anima III 3: his ile düşünce arasındaki yeti |
| Latince | imaginatio | imago "görüntü"den; Boethius'ta his ile akıl arasındaki basamak; phantasma "hayal" ayrıca bağlanır |
| Almanca / Fransızca | Einbildungskraft / imagination | |
| İngilizce | imagination |
Türkçe karşılığı
hayal gücü; hayal edilebilir. rakipler: tasavvur (Augustinus'ta phantasia için kullanıldı, ayrıca mantık terimi), muhayyile (Osmanlıca teknik karşılık, doğru ama ağır), imgelem (köksüz türetme). "Hayal gücü" yetiyi bildirir
Atıf ve kaynak notu
Sıralama (sensus, imaginatio, ratio, intellegentia) Yeni Platoncu kaynaklıdır; "bilinen, bilenin yetisine göre kavranır" ilkesini taşır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hayal gücü, hayal gücünün, Hayal gücünün, hayal gücüyle, hayali, hayalleri
Metinlerde işaretlendiği yerler
16 yer · 16 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Boethius, Felsefenin Tesellisi5.P4_2
- Boethius, Teslis Üzerine2
- Boethius, Porphyrios'un Eisagoge'si Şerhi, Birinci ŞerhPL64.19
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si Şerhi (İkinci Şerh)PL64.405
- Pseudo-Dionysios Areopagites, Dionysios Külliyatıs304
- Sevillalı Isidorus, Hükümler3.6
- Descartes, Yöntem Üzerine Konuşma16
- Descartes, İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar5
- Descartes, Zihnin Yönetimi İçin KurallarAT10.387
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.007
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.257
- Kant, Pragmatik Açıdan AntropolojiAA07.153
- Hegel, Mantık Bilimi103
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları174
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri64
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-59