İçeriğe geç

Kavram

Haeresis

Yunanca
αἵρεσις (hairesis)
Latince
haeresis; haereticus
Almanca
Häresie
Fransızca
hérésie
İngilizce
heresy
Türkçe
sapkın öğreti; sapkın

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Felsefî bir "seçim" ya da "okul" adından, kilisenin iman kuralından sapmanın adına geçer. Augustinus'ta sapkınlar, Tanrı Devleti'nden sapıp insana göre yaşadıkları için yeryüzü şehrine aittir (XV 20); Nuh'un ortanca oğlu "sıcak" Ham onları simgeler (XVI 2). Yine de iyilere hizmet ederler: kışkırttıkları soru öğrenme fırsatına dönüşür (1 Kor. 11:19).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Yunan okulları Felsefî tercih, okul
MS 1. yy Pavlus Bölünme, ayrılık (1 Kor. 11:19)
5. yy Augustinus Katolik imandan sapma; kilisenin sınanması ve öğrenme fırsatı Augustinus, De civitate Dei XV 20; XVI 2; XVIII 51

Dönüşüm: tarafsız bir seçimden, değer yüklü bir sapmaya.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca αἵρεσις haireomai: "seçmek"; felsefî okul, tercih edilen görüş. Elçilerin İşleri'nde hâlâ tarafsız "mezhep".
Latince haeresis, haereticus Yunancadan alıntı; Tertullianus'tan itibaren olumsuz.
Almanca / Fransızca Häresie / hérésie
İngilizce heresy

Türkçe karşılığı

sapkın öğreti; sapkın (kişi); sapkınlık. Rakibi "heretik" alıntıdır, "bidat" İslam teolojisine ait bir bağlam taşır. "Sapkın" fiili Augustinus'un deviare sözüne de uyar (deviantes ab huius fide, XV 20).

"Okul" okuması kelimenin Yunanca değer yüksüzlüğünü korur; "sapkınlık" okuması kiliseye bağlı bir yargıyı önceden içerir. Augustinus için ikincisi geçerlidir, ama sapkınlığın faydasını da gösterir.

Atıf ve kaynak notu

Sapkınlık, kimin ölçü alındığına bağlıdır; Augustinus ölçü olarak regula fidei "iman kuralı"nı (XV 26) koyar.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sapkın öğretiler, sapkınlık, sapkınlar, sapkın, sapkınlara, sapkın öğretiyi

Metinlerde işaretlendiği yerler

15 yer · 15 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.