Kavram
Energeia (ἐνέργεια)
- Yunanca
- ἐνέργεια (energeia)
- Latince
- actus, operatio
- Almanca
- Wirklichkeit, Tätigkeit
- Fransızca
- acte, activité
- İngilizce
- activity, actuality
- Türkçe
- energeia (çevrilmez); Presokratiklerde "etkinlik (energeia)"
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "iş görme, faaliyet". Aristoteles'te dynamis'in gerçekleşmesi; Fizik III'te devinimin cinsi: devinim bir energeia'dır, ama eksik, çünkü energeia'sı olduğu mümkün eksiktir. Devindiren ile devinenin energeia'sı birdir, tanımları ayrıdır (Thebai–Atina yolu örneği, 202a18–21, 202b13).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | dynamis'in karşıtı; devinim = eksik energeia | Aristoteles, Fizik |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Tanrı: saf energeia, düşünmenin düşünmesi | Aristoteles - Metafizik XII |
| Geç Antik | (Philolaos'a atfedilen sahte metin) | Etkinlik | Philolaos |
Dönüşüm: Gündelik "iş görme"den varlıkbilimin temel kipine; Ortaçağ'da actus purus.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἐνέργεια (energeia); ἐνεργεῖν, ἐνεργοῦντα | en + ergon "iş içinde olma". Aristoteles'in türettiği ya da teknikleştirdiği kelime; dynamis'in karşıtı. Fizik III.1–3'te devinim "eksik (atelēs) energeia" diye tanımlanır (201b31). |
| Latince | actus, operatio | actus entelekheia'yı da karşılar. |
| Almanca / Fransızca | Wirklichkeit, Tätigkeit / acte, activité | |
| İngilizce | activity, actuality |
Türkçe karşılığı
energeia. fiil / bilfiil: geçiş dönemi felsefe dilinde yerleşik, ama entelekheia ile ayrımı siler. etkinlik: Presokratiklerde (DK 44 B 21) seçildi; Aristoteles'te "etkin olmak" (energein) fiiliyle uyumlu, ama terim olarak "energeia" transliterasyonu tutuldu. enerji: modern fizik çağrışımı. Tercih: Fizik'te transliterasyon; fiil energein = etkin olmak, energounta = etkin olanlar.
Transliterasyon, dynamis–energeia–entelekheia üçlüsünü okura ayrı ayrı gösterir.
Atıf ve kaynak notu
Kelimenin teknik kullanımı Aristoteles'e aittir; Presokratiklere atfedilen tanıklıklarda geç dönemin yansımasıdır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: fiil, fiilen, energeia, fiili, fiilî gerçekleşmeye
Metinlerde işaretlendiği yerler
16 yer · 15 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Aristoteles, Fizik201b
- Aristoteles, Gök Üzerine281b
- Aristoteles, Oluş ve Yok Oluş Üzerine322b15_2
- Aristoteles, Ruh Üzerine2.2
- Aristoteles, Duyum ve Duyulurlar Üzerine3.2
- Aristoteles, Bellek ve Anımsama Üzerine1 s283
- Aristoteles, Uyku ve Uyanıklık Üzerine1
- Aristoteles, Düşler Üzerine1
- Aristoteles, Yaşamın Uzunluğu ve Kısalığı Üzerine3
- Aristoteles, Solunum Üzerine17
- Aristoteles, Hayvanların Hareketi Üzerine1
- Aristoteles, Hayvanların Türeyişi Üzerine1.19-1
- Aristoteles, Metafizik1042b5
- Aristoteles, Nikomakhos'a Etik1094a
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri210