İçeriğe geç
Herakleitos

Herakleitos

Fragmanlar

Diels–Kranz 22 B

22B1B. Fragmanlar

Herakleitos'un Tabiat Üzerine'si (ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ)

DK 22 B 1

Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 132 (karş. 22 A 4. 16; B 51).

Sekstos Empeirikos: Bu logos hep var olduğu hâlde insanlar onu anlamazlar, hem onu duymadan önce hem de ilk duyduklarında. Çünkü her şey bu logosa göre olup bittiği hâlde, her şeyi tabiatına göre ayırıp nasıl olduğunu göstererek anlattığım türden sözleri ve işleri denedikleri hâlde, onları hiç denememiş kimselere benzerler. Öbür insanlar uyanıkken ne yaptıklarının farkına varmazlar, tıpkı uyurken yaptıklarını unuttukları gibi.

22B1

Sext. adv. math. VII 132 (vgl. A 4. 16. B 51) τοῦ δὲ λόγου τοῦδ᾽ ἐόντος ἀεὶ ἀξύνετοι γίνονται ἄνθρωποι καὶ πρόσθεν ἢ ἀκοῦσαι καὶ ἀκούσαντες τὸ πρῶτον· γινομένων γὰρ πάντων κατὰ τὸν λόγον τόνδε ἀπείροισιν ἐοίκασι, πειρώμενοι καὶ ἐπέων καὶ ἔργων τοιούτων, ὁκοίων ἐγὼ διηγεῦμαι κατὰ φύσιν διαιρέων ἕκαστον καὶ φράζων ὅκως ἔχει. τοὺς δὲ ἄλλους ἀνθρώπους λανθάνει ὁκόσα ἐγερθέντες ποιοῦσιν, ὅκωσπερ ὁκόσα εὕδοντες ἐπιλανθάνονται. — [DK: öncesinde aşağı yukarı Ἡράκλειτος Βλόσωνος Ἐφέσιος τάδε λέγει gelmiştir (Wilamowitz); DK Almanca çevirisi bunu parantez içinde verir. ἀεί'nin πρόσθεν ve τὸ πρῶτον ile bölümlendiği kesin görünür; Diels (Klemens, Strom. V 14 ve Hippolytos gibi) ἀεί'yi ἐόντος'a bağlamıştı; Nachtrag: ἀεί muhtemelen ἀπὸ κοινοῦ (her ikisine) bağlıdır (karş. ἐόντος ξυνοῦ B 2). Logos hem kitabın hem dünyanın logos'udur (karşıtı ἔπος); ὅδε kitabın başında ancak kitabın kendisini gösterebilir. τοῦ δὲ Sext.'te yok: τοῦ Arist. (A 4), τοῦ δὲ Hippol.; ikisi de ἀεί, Hippol. πάντων. γίνονται Sext. N, Hippol.: γίγνονται Sext. vulg. ἀπείροισιν Sext. N: ἄπειροι εἰσὶν Hipp.: ἄπειροι Sext. öteki el yazmaları. Böyle Sext.: διερέων κατὰ φύσιν (ἕκαστον'suz) Hipp. Nachtrag: γίνονται = ἔσονται (Solon 3, 15).]

22B2DK 22 B 2

Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 133 (karş. 22 A 16).

Sekstos Empeirikos: Bu yüzden ortak olana uymak gerekir (yani herkese ait olana; çünkü «ksynos», «koinos» [ortak] demektir). Logos ortak olduğu hâlde çoğu kimse sanki kendine özgü bir phronesisi varmış gibi yaşar.

22B2

Sext. adv. math. VII 133 [vgl. I 148, 26] διὸ δεῖ ἕπεσθαι τῶι ⟨ξυνῶι, τουτέστι τῶι⟩ κοινῶι· ξυνὸς γὰρ ὁ κοινός. τοῦ λόγου δ᾽ ἐόντος ξυνοῦ ζώουσιν οἱ πολλοὶ ὡς ἰδίαν ἔχοντες φρόνησιν. — [⟨ ⟩ Bekker. Karş. B 113. 114; A 1 (I 141, 12 vd.).]

22B3DK 22 B 3

Kaynak: Aetios II 21, 4 (Doxographi 351, 20).

Aetios (güneşin büyüklüğü hakkında): bir insan ayağı genişliğinde.

22B3

Aët. II 21, 4 (D. 351, 20) (περὶ μεγέθους ἡλίου) εὖρος ποδὸς ἀνθρωπείου. — [Nachtrag: anlam elbette "(görünüşte) ayak uzunluk ölçüsü kadar geniş"tir; karş. Aristoteles, Ruh Üzerine Γ 3. 428b 3.]

22B4DK 22 B 4

Kaynak: Albertus Magnus, Bitkiler Üzerine VI 401, p. 545 Meyer.

Albertus Magnus: Herakleitos dedi ki saadet bedenin hazlarında olsaydı, yiyecek burçak buldukları zaman öküzlere mesut derdik.

22B4

Albertus M. de veget. VI 401 p. 545 Meyer Heraclitus dixit quod, si felicitas esset in delectationibus corporis, boves felices diceremus, cum inveniant orobum ad comedendum. — [DK: koşul kipindeki biçimin ve bütün ön cümlenin sahici olup olmadığı kuşkuludur; fragman belki B 9. 13. 37. 61'deki gibi göreliliği vurgular.]

22B5DK 22 B 5

Kaynak: Aristokritos, Theosophia 68 (Buresch, Klaros S. 118); Origenes, Kelsos'a Karşı VII 62.

Aristokritos; Origenes: Kana bulanmış olanlar başka kanla arınmaya çalışırlar; bu, çamura basan birinin çamurla yıkanmasına benzer. İnsanlardan biri onun böyle yaptığını görse, onun delirdiğini düşünürdü. Bu heykellere de dua ederler; bu da insanın evlerle sohbet etmesine benzer; tanrıların ve kahramanların ne olduğunu hiç bilmeden.

22B5

Aristocritus Theosophia 68 (Buresch Klaros S. 118), Orig. c. Cels. VII 62 καθαίρονται δ᾽ ἄλλωι αἵματι μιαινόμενοι οἷον εἴ τις εἰς πηλὸν ἐμβὰς πηλῶι ἀπονίζοιτο. μαίνεσθαι δ᾽ ἂν δοκοίη, εἴ τις αὐτὸν ἀνθρώπων ἐπιφράσαιτο οὕτω ποιέοντα. καὶ τοῖς ἀγάλμασι δὲ τουτέοισιν εὔχονται, ὁκοῖον εἴ τις δόμοισι λεσχηνεύοιτο, οὔ τι γινώσκων θεοὺς οὐδ᾽ ἥρωας οἵτινές εἰσι. — [Aristokritos: 5. yy. Maniheist. ἄλλως el yazmaları, Elias'ta (Greg. Naz. üzerine) yok: ἄλλωι verb. H. Fränkel; Kochalsky: καθ. δ᾽ αἵματι ⟨αἷμα⟩ μιαιν.; Nachtrag: ἄλλως ⟨αἷμα⟩ αἵματι μ. D. S. Robertson. οἷον] ὥσπερ ἂν Elias. [ἀνθρώπων] Wilamowitz. δὲ Clem. Protr. 4 ve Orig.'te yok. γινώσκων … εἰσι Aristokritos'ta yok. Tekil (γινώσκων) arkaik, γινώσκοντες yerine. DK Almanca çevirisi μιαινόμενος : μαινόμενος sözcük oyununa işaret eder.]

22B6DK 22 B 6

Kaynak: Aristoteles, Meteorologika B 2. 355a 13 (karş. 68 B 158).

Aristoteles: Güneş yalnızca, Herakleitos'un dediği gibi, her gün yeni *değildir; durmadan, hep yenidir.*

22B6

Aristoteles Meteor. B 2. 355a 13 [vgl. 68 B 158 ⟦?⟧] ὁ ἥλιος οὐ μόνον, καθάπερ ὁ Ἡ. φησι, νέος ἐφ᾽ ἡμέρηι ἐστίν, ἀλλ᾽ ἀεὶ νέος συνεχῶς. — [Nachtrag: Horatius, Carmen Saeculare 10 (Sol … aliusque et idem nasceris) doğru anlar; Platon, Devlet VI 498a'da Herakleitos'un güneşinin söndüğü ve yeniden yanmadığı söylenir.]

22B7DK 22 B 7

Kaynak: Aristoteles, His ve Duyulurlar Üzerine 5. 443a 23.

Aristoteles: Bütün varlıklar duman olsaydı, onları burunlar ayırt ederdi.

22B7

Aristoteles de sensu 5. 443a 23 εἰ πάντα τὰ ὄντα καπνὸς γένοιτο, ῥῖνες ἂν διαγνοῖεν. — [karş. B 98.]

22B8DK 22 B 8

Kaynak: Aristoteles, Nikomakhos'a Etik Θ 2. 1155b 4.

Aristoteles: Herakleitos birbirine karşı duranın bir araya geldiğini ve birbirinden farklı olanlardan en güzel uyumun doğduğunu *[ve her şeyin çekişmeyle olduğunu = B 80 söyler].*

22B8

Aristoteles Eth. Nic. Θ 2. 1155b 4 Ἡ. τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν [καὶ πάντα κατ᾽ ἔριν γίνεσθαι = B 80]. — [DK: ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην de Herakleitosçu görünür (karş. I 153, 6 ve B 124); ἁρμονίη akor değil (bu modern çok seslilik olurdu), farklı seslerin tek bir ezgide birleşmesidir (karş. A 22).]

22B9DK 22 B 9

Kaynak: Aristoteles, Nikomakhos'a Etik K 5. 1176a 7.

Aristoteles: Atın hazzı başka, köpeğinki başka, insanınki başkadır; Herakleitos'un dediği gibi eşekler altın yerine çer çöpü seçerdi; *çünkü eşeklere yem altından daha tatlıdır.*

22B9

Aristoteles Eth. Nic. K 5. 1176a 7 ἑτέρα γὰρ ἵππου ἡδονὴ καὶ κυνὸς καὶ ἀνθρώπου, καθάπερ Ἡ. φησιν ὄνους σύρματ᾽ ἂν ἑλέσθαι μᾶλλον ἢ χρυσόν· ἥδιον γὰρ χρυσοῦ τροφὴ ὄνοις. — [ὄνους K, Mich.: ὄνον L; μᾶλλον'u Michael 570, 22 atlar, muhtemelen doğru.]

22B10DK 22 B 10

Kaynak: [Aristoteles], Kâinat Üzerine 5. 396b 7.

[Aristoteles], Kâinat Üzerine: Belki de tabiat zıtlara düşkündür ve uyumu benzerlerden değil, onlardan meydana getirir; nitekim erkeği dişiyle bir araya getirmiştir, ikisinden her birini kendi cinsinden olanla değil; ilk birliği de benzerler aracılığıyla değil, zıtlar aracılığıyla kurmuştur. Tekhnē da tabiatı taklit ederek bunu yapıyor görünür. Resim, beyaz ve siyah, sarı ve kırmızı renklerin tabiatlarını birbirine karıştırarak suretleri asıllarına uygun kılar; musiki tiz ve pes, uzun ve kısa sesleri farklı seslerde karıştırarak tek bir ahenk meydana getirir; dilbilgisi de sesli ve sessiz harfleri karıştırarak bütün tekhnēsini onlardan kurar. Karanlık Herakleitos'un sözü de aynı şeyi söyler: Bir araya gelişler: bütünler ve bütün olmayanlar, birleşen ve ayrışan, uyumlu ve uyumsuz; her şeyden bir, birden her şey. Krş. Platon, Sofist 242e.

22B10

[Arist.] de mundo 5. 396b 7 ἴσως δὲ τῶν ἐναντίων ἡ φύσις γλίχεται καὶ ἐκ τούτων ἀποτελεῖ τὸ σύμφωνον, οὐκ ἐκ τῶν ὁμοίων ὥσπερ ἀμέλει τὸ ἄρρεν συνήγαγε πρὸς τὸ θῆλυ καὶ οὐχ ἑκάτερον πρὸς τὸ ὁμόφυλον καὶ τὴν πρώτην ὁμόνοιαν διὰ τῶν ἐναντίων συνῆψεν, οὐ διὰ τῶν ὁμοίων. ἔοικε δὲ καὶ ἡ τέχνη τὴν φύσιν μιμουμένη τοῦτο ποιεῖν. ζωγραφία μὲν γὰρ λευκῶν τε καὶ μελάνων ὠχρῶν τε καὶ ἐρυθρῶν χρωμάτων ἐγκερασαμένη φύσεις τὰς εἰκόνας τοῖς προηγουμένοις ἀπετέλεσε συμφώνους, μουσικὴ δὲ ὀξεῖς ἅμα καὶ βαρεῖς μακρούς τε καὶ βραχεῖς φθόγγους μείξασα ἐν διαφόροις φωναῖς μίαν ἀπετέλεσεν ἁρμονίαν, γραμματικὴ δὲ ἐκ φωνηέντων καὶ ἀφώνων γραμμάτων κρᾶσιν ποιησαμένη τὴν ὅλην τέχνην ἀπ᾽ αὐτῶν συνεστήσατο. ταὐτὸ δὲ τοῦτο ἦν καὶ τὸ παρὰ τῶι σκοτεινῶι λεγόμενον Ἡρακλείτωι· συνάψιες ὅλα καὶ οὐχ ὅλα, συμφερόμενον διαφερόμενον, συνᾶιδον διᾶιδον, καὶ ἐκ πάντων ἓν καὶ ἐξ ἑνὸς πάντα. Vgl. Plato Sophist. 242 E [A 10. 31 A 29]. — [συνάψιες Arist. OR: συλλάψιες Lips: συνλαψιες ya da συναψιες Apuleius, de mundo 36; Hoffmann συλλάψιες'i yeğler; Nachtrag: Snell (Hermes 76, 1941, 84 vd.) Lorimer baskısına dayanarak varyantları tersine değerlendirir. ὅλα καὶ οὐχ ὅλα Apul., Ar. P, Stob.: οὖλα καὶ οὐχὶ οὖλα Arist. öteki el yazmaları. συμφερόμενον'dan sonra çoğu el yazması καὶ ekler (dittografi).]

22B11DK 22 B 11

Kaynak: [Aristoteles], Kâinat Üzerine 6, 401a 8.

[Aristoteles], Kâinat Üzerine: Hayvanlardan yabani olanlar da evcil olanlar da, havada, karada ve suda beslenenler de tanrının yasalarına uyarak doğar, olgunlaşır ve yok olurlar; çünkü Herakleitos'un dediği gibi, her yaratık değnek darbesiyle otlağa sürülür.

22B11

[Arist.] de mundo 6 p. 401a 8 τῶν τε ζώιων τά τε ἄγρια καὶ ἥμερα τά τε ἐν ἀέρι καὶ ἐπὶ γῆς καὶ ἐν ὕδατι βοσκόμενα γίνεταί τε καὶ ἀκμάζει καὶ φθείρεται τοῖς τοῦ θεοῦ πειθόμενα θεσμοῖς· πᾶν γὰρ ἑρπετὸν πληγῆι νέμεται, ὥς φησιν Ἡράκλειτος. — [DK: πληγῆι bağlama göre ancak tanrı için söylenmiş olabilir (A 14a ⟦?⟧, C 4, 7; Aiskhylos, Agamemnon 367; Sophokles, Aias 137); ama θεοῦ πληγῆι'nin önüne eklenmez, çünkü bu Herakleitos'un bağlamından çıkabilirdi. Wilamowitz ve H. Gomperz başka türlü açıklar. Platon, Kritias 109 B'de ima (buradan Proklos, Olympiodoros). Nachtrag: Aiskhylos, Yediler 608; Sophokles, Aias 278.]

22B12DK 22 B 12

Kaynak: Areios Didymos, Eusebios'ta, Euangelion'a Hazırlık XV 20 (Doxographi 471, 1).

Areios Didymos: Zenon da, Herakleitos gibi, psykhēnin hisseden bir buğu olduğunu söyler. Çünkü Herakleitos, psykhēlerin buğulanarak hep akıllı hâle geldiğini göstermek isteyerek onları ırmaklara benzetmiş ve şöyle demiştir: Aynı ırmaklara girenlerin üzerine hep başka başka sular akar. Psykhēler de nemli olandan buğulanarak çıkar. *[Krş. B 49a, 91; A 6, 15.]*

22B12

Arius Did. ap. Eus. P. E. XV 20 (D. 471, 1) Ζήνων τὴν ψυχὴν λέγει αἰσθητικὴν ἀναθυμίασιν, καθάπερ Ἡράκλειτος· βουλόμενος γὰρ ἐμφανίσαι, ὅτι αἱ ψυχαὶ ἀναθυμιώμεναι νοεραὶ ἀεὶ γίνονται, εἴκασεν αὐτὰς τοῖς ποταμοῖς λέγων οὕτως· ποταμοῖσι τοῖσιν αὐτοῖσιν ἐμβαίνουσιν ἕτερα καὶ ἕτερα ὕδατα ἐπιρρεῖ· καὶ ψυχαὶ δὲ ἀπὸ τῶν ὑγρῶν ἀναθυμιῶνται. [vgl. B 49a. 91 und A 6. 15]. — [αἴσθησιν ἢ ἀναθυμίασιν el yazmaları: verb. E. Wellmann. ἀναθυμίασις'i Herakleitosçu terim olarak J. Woltjer tanıdı (Wilamowitz karşı); ἀναθυμιώμεναι Woltjer. Son cümle için karş. B 36. İlk düşünceyi sürdürerek ἀναθυμιῶνται ⟨ἕτεραι καὶ ἕτεραι⟩ H. Gomperz; ἀπὸ τ. ὑγρ.'dan önce ⟨ἀεὶ⟩ Capelle.]

22B13DK 22 B 13

Kaynak: Athenaios V p. 178 F; Klemens, Stromateis I 2 (II 4, 3 Stählin).

Athenaios: Zarif insan ne kirli ne pasaklı olmalı, ne de Herakleitos'a göre çamurdan hoşlanmalıdır [krş. B 9]. Klemens: Domuzlar çamurdan temiz sudan daha çok hoşlanır. *[Krş. B 37; 68 B 147; Plotinos I 6, 6.]*

22B13

Athen. V p. 178 F δεῖ γὰρ τὸν χαρίεντα μήτε ῥυπᾶν μήτε αὐχμεῖν μήτε βορβόρωι χαίρειν καθ᾽ Ἡράκλειτον. [Vgl. B 9]. Clem. Strom. I 2 (II 4, 3 St.) ὕες βορβόρωι ἥδονται μᾶλλον ἢ καθαρῶι ὕδατι. [Vgl. B 37. 68 B 147. Plotin. I 6, 6. Aegypt. Ostrakon 12319 Wilamowitz Berl. Sitz. Ber. 1918, 743, 12].

22B14DK 22 B 14

Kaynak: Klemens, Protreptikos 22 (p. 16, 24 Stählin).

Klemens: Efesli Herakleitos kimlere kehanette bulunuyor? Gece gezenlere, maglara, bakkhoslara, bakkhalara, inisiyelere; onları ölümden sonra olacaklarla tehdit ediyor, onlara ateşi haber veriyor. Çünkü insanlar arasında âdet olan gizem ayinlerine kutsallığa aykırı biçimde girerler.

22B14

Clem. Protr. 22 (p. 16, 24 St.) τίσι δὴ μαντεύεται Ἡ. ὁ Ἐφέσιος; νυκτιπόλοις, μάγοις, βάκχοις, λήναις, μύσταις· τούτοις ἀπειλεῖ τὰ μετὰ θάνατον, τούτοις μαντεύεται τὸ πῦρ· τὰ γὰρ νομιζόμενα κατ᾽ ἀνθρώπους μυστήρια ἀνιερωστὶ μυεῦνται. — [μυοῦνται Clem.: μυεῦνται Euseb. O: μύονται Euseb. H. Nachtrag: μυστήρια "gizemlerin en eski tanıklığı" (O. Kern); Herakleitos'ta anlam: "ama başka bir erginlenme (myēsis) de vardır" (P. Friedländer).]

22B15DK 22 B 15

Kaynak: Klemens, Protreptikos 34 (p. 26, 6 Stählin).

Klemens: Dionysos için alay düzenleyip utanç yerine ilahi okumasalardı, en utanmazca işi yapmış olurlardı; oysa uğrunda çıldırıp bakkhik coşkuya kapıldıkları Dionysos ile Hades aynıdır.

22B15

Clem. Protr. 34 (p. 26, 6) εἰ μὴ γὰρ Διονύσωι πομπὴν ἐποιοῦντο καὶ ὕμνεον ᾆσμα αἰδοίοισιν, ἀναιδέστατα εἴργαστ᾽ ἄν· ὡυτὸς δὲ Ἀίδης καὶ Διόνυσος, ὅτεωι μαίνονται καὶ ληναΐζουσιν. — [εἴργαστ᾽ ἂν Schleiermacher: εἴργασται Clem.; Wilamowitz bozuk sayar. DK Almanca çevirisi: "utanç yeri için (Phallos) şarkı".]

22B16DK 22 B 16

Kaynak: Klemens, Paidagogos II 99 (I 216, 28 Stählin).

Klemens: Duyulur ışıktan belki biri gizlenebilir, ama akılla kavranandan gizlenmek imkânsızdır; ya da Herakleitos'un dediği gibi: Hiç batmayandan insan nasıl gizlenebilir?

22B16

Clem. Paedag. II 99 (I 216, 28 St.) λήσεται μὲν γὰρ ἴσως τὸ αἰσθητὸν φῶς τις, τὸ δὲ νοητὸν ἀδύνατόν ἐστιν, ἢ ὥς φησιν Ἡ.· τὸ μὴ δῦνόν ποτε πῶς ἄν τις λάθοι; — [νοητόν: DK'ya göre Platoncu terimlerle Herakleitos'un ebedî ateşi.]

22B17DK 22 B 17

Kaynak: Klemens, Stromateis II 8 (II 117, 1 Stählin).

Klemens: Çoğu insan karşılaştığı şeyleri böyle düşünmez, öğrense de anlamaz; ama kendilerine anlıyorlarmış gibi gelir.

22B17

Clem. Strom. II 8 (II 117, 1 St.) οὐ γὰρ φρονέουσι τοιαῦτα πολλοί, ὁκόσοι ἐγκυρεῦσιν, οὐδὲ μαθόντες γινώσκουσιν, ἑωυτοῖσι δὲ δοκέουσι. — [τοσαῦτα Th. Gomperz; ⟨οἱ⟩ πολλοί Bergk; [πολλοί] Reinhardt; ὁκόσοι Clem.: ὁκοίοις Bergk: ὁκόσοις Wilamowitz (Arkhilokhos fr. 68 D.'ye karşı çıkış varsayar); ἐγκυρεῦσιν Diels (karş. B 72): ἐγκυρσεύουσιν Clem.: ἐγκύρσωσιν Bergk; παθόντες Brinkmann.]

22B18DK 22 B 18

Kaynak: Klemens, Stromateis II 17 (II 121, 24 Stählin).

Klemens: Ummazsa umulmadık olanı bulamaz; çünkü o, izi sürülemez ve yolu bulunmaz bir şeydir. *[Krş. B 27.]*

22B18

Clem. Strom. II 17 (II 121, 24) ἐὰν μὴ ἔλπηται, ἀνέλπιστον οὐκ ἐξευρήσει, ἀνεξερεύνητον ἐὸν καὶ ἄπορον. [Vgl. B 27]. — [ἔλπηται'dan değil ἀνέλπιστον'dan sonra noktalar Th. Gomperz (karş. Reinhardt); ἐλπίζητε … εὑρήσετε Theodoretos; DK: "ummak" gizem tapımı anlamında mı? Nachtrag: "… umarsa, umulmadık olanı …" (P. Friedländer).]

22B19DK 22 B 19

Kaynak: Klemens, Stromateis II 24 (II 126, 5 Stählin).

Klemens: Herakleitos bazılarını güvenilmez sayıp azarlayarak der ki: Ne dinlemeyi bilirler ne konuşmayı.

22B19

Clem. Strom. II 24 (II 126, 5) ἀπίστους εἶναί τινας ἐπιστύφων Ἡ. φησιν· ἀκοῦσαι οὐκ ἐπιστάμενοι οὐδ᾽ εἰπεῖν.

22B20DK 22 B 20

Kaynak: Klemens, Stromateis III 14 (II 201, 28 ⟦?⟧ Stählin).

Klemens: Herakleitos doğumu kötüler görünür, çünkü şöyle der: Doğunca yaşamak ve ölüm paylarını almak isterler, daha doğrusu dinlenmek; ölümler doğsun diye de geride çocuklar bırakırlar.

22B20

Clem. Strom. III 14 (II 201, 28) Ἡ. γοῦν κακίζων φαίνεται τὴν γένεσιν, ἐπειδὰν φῆι· γενόμενοι ζώειν ἐθέλουσι μόρους τ᾽ ἔχειν, μᾶλλον δὲ ἀναπαύεσθαι, καὶ παῖδας καταλείπουσι μόρους γενέσθαι. — [φῆι Diels: φησὶν Clem. μᾶλλον δὲ ἀναπαύεσθαι'yı Mullach yanlışlıkla Klemens'in eki sayar; Nachtrag: bu söz için karş. Reinhardt; μᾶλλον ἢ ἀναπαύεσθαι Anna Rüstow. παῖδας καταλείπουσι κτλ.: karş. Ennius, Telamo 312 Vahlen.]

22B21DK 22 B 21

Kaynak: Klemens, Stromateis III 21 (II 205, 7 Stählin).

Klemens: Herakleitos da doğuma ölüm demiyor mu … şöyle dediği yerde: Uyanıkken gördüğümüz her şey ölümdür, uyurken gördüklerimiz ise uyku.

22B21

Clem. Strom. III 21 (II 205, 7) οὐχὶ καὶ Ἡ. θάνατον τὴν γένεσιν καλεῖ … ἐν οἷς φησι· θάνατός ἐστιν ὁκόσα ἐγερθέντες ὁρέομεν, ὁκόσα δὲ εὕδοντες ὕπνος. — [DK: ὕπνος'tan sonra muhtemelen ὁκόσα δὲ τεθνηκότες ζωή gelirdi (karş. B 26); DK Almanca çevirisi bunu parantez içinde verir.]

22B22DK 22 B 22

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 4 (II 249, 23 Stählin).

Klemens: Altın arayanlar çok toprak kazar, az bulur.

22B22

Clem. Strom. IV 4 (II 249, 23) χρυσὸν γὰρ οἱ διζήμενοι γῆν πολλὴν ὀρύσσουσι καὶ εὑρίσκουσιν ὀλίγον.

22B23DK 22 B 23

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 10 (II 252, 25 Stählin).

Klemens: [Kutsal Yazı «kanun adil adam için konmamıştır» (1. Timoteos 1, 9) der; Herakleitos da güzel söylemiş:] Bunlar olmasaydı, Adaletin adını bilmezlerdi.

22B23

Clem. Strom. IV 10 (II 252, 25) [δικαίωι γὰρ οὐ κεῖται νόμος ἡ γραφή (1. Timoth. 1, 9) φησιν· καλῶς οὖν Ἡ.] Δίκης ὄνομα οὐκ ἂν ᾔδεσαν, εἰ ταῦτα μὴ ἦν. — [ᾔδεσαν Sylburg: ἔδησαν el yazması: ἔδεισαν Hoeschel. ταῦτα anlaşılmaz; Reinhardt'ın ταὐτά'sı da; DK: τἄδικα ya da τἀντία mı? (DK Almanca: "bu (adaletsiz olan?)").]

22B24DK 22 B 24

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 16 (II 255, 30 Stählin).

Klemens: Savaşta düşenleri tanrılar da onurlandırır, insanlar da.

22B24

Clem. Strom. IV 16 (II 255, 30) ἀρηιφάτους θεοὶ τιμῶσι καὶ ἄνθρωποι.

22B25DK 22 B 25

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 50 (II 271, 3 Stählin).

Klemens: Daha büyük ölümler daha büyük paylar alır.

22B25

Clem. Strom. IV 50 (II 271, 3) μόροι γὰρ μέζονες μέζονας μοίρας λαγχάνουσι. — [μόροι Clem.: μόνοι Theodoretos; μείζονος μοίρας Theod. Karş. Philemon fr. 96, 7 K.; Platon, Kratylos 398 B ἐπειδάν τις ἀγαθὸς ὢν τελευτήσηι, μεγάλην μοῖραν καὶ τιμὴν ἔχει καὶ γίγνεται δαίμων.]

22B26DK 22 B 26

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 141 (II 310, 21 Stählin).

Klemens: İnsan gecede kendine bir ışık yakar, gözleri sönmüşken; yaşayan ise uyurken ölüye dokunur, uyanıkken de uyuyana dokunur.

22B26

Clem. Strom. IV 141 (II 310, 21) ἄνθρωπος ἐν εὐφρόνηι φάος ἅπτεται ἑαυτῶι [ἀποθανὼν] ἀποσβεσθεὶς ὄψεις, ζῶν δὲ ἅπτεται τεθνεῶτος εὕδων, [ἀποσβεσθεὶς ὄψεις,] ἐγρηγορὼς ἅπτεται εὕδοντος. — [ἀποθανών'ı açıklama (glossa), ikinci ἀποσβ. ὄψεις'i yineleme (dittografi) sayarak Wilamowitz sildi; Diels yalnızca ilk ἀποσβ. ὄψεις'i sildi ve E. Schwartz ile birlikte δέ'den sonra noktaladı. Düşünce B 21'inkine karşılık gelir; öteki pek çok açıklama denemesi burada anılamaz (DK).]

22B27DK 22 B 27

Kaynak: Klemens, Stromateis IV 146 (II 312, 15 Stählin).

Klemens: Ölünce insanları ummadıkları, akıllarına bile getirmedikleri şeyler bekler.

22B27

Clem. Strom. IV 146 (II 312, 15) ἀνθρώπους μένει ἀποθανόντας ἅσσα οὐκ ἔλπονται οὐδὲ δοκέουσιν. — [ἀποθανόντας Clem. Strom.: τελευτήσαντας Protr. 2 (açımlama): ἀποθνήσκοντας Theodoretos.]

22B28DK 22 B 28

Kaynak: Klemens, Stromateis V 9 (II 331, 20 Stählin).

Klemens: En itibarlı kişinin bilip koruduğu şeyler de sanılardır; ama Adalet yalanların ustalarını ve tanıklarını elbette yakalayacaktır.

22B28

Clem. Strom. V 9 (II 331, 20) δοκέοντα γὰρ ὁ δοκιμώτατος γινώσκει, φυλάσσει· καὶ μέντοι καὶ Δίκη καταλήψεται ψευδῶν τέκτονας καὶ μάρτυρας. — [δοκεόντων Clem.: düz. Schleiermacher. γινώσκει φυλάσσειν Clem.: γινώσκειν φυλάσσει Schleiermacher: düz. Diels; karş. Hippokr. de vict. ac. morb. 11 τόδε γε μὴν καὶ φυλάσσουσι καὶ γινώσκουσιν. καὶ μὲν πῦρ καὶ Δίκη Wilamowitz. Klemens alıntıdan sonra: οἶδεν γὰρ καὶ οὗτος ἐκ τῆς βαρβάρου φιλοσοφίας μαθὼν τὴν διὰ πυρὸς κάθαρσιν τῶν κακῶς βεβιωκότων, ἣν ὕστερον ἐκπύρωσιν ἐκάλεσαν οἱ Στωϊκοί. καταλήψεται = "mahkûm edecek" Wilamowitz. Nachtrag: Wilamowitz'in el yazısı notu δοκεόντων γὰρ ὁ δοκιμώτατον γινώσκει, φυλάσσει okur; karş. Reinhardt, Hermes 77 (1942) 5 vd.]

22B29DK 22 B 29

Kaynak: Klemens, Stromateis V 60 (II 366, 11 Stählin) [B 104'ten sonra]; karş. IV 50 (II 271, 17).

Klemens: En iyiler her şeye karşılık tek bir şeyi seçer: ölümlü şeylere karşılık hiç tükenmeyen şanı; çoğunluk ise hayvanlar gibi tıka basa doymuştur.

22B29

Clem. Strom. V 60 (II 366, 11) [B 104'ten sonra]; karş. IV 50 (II 271, 17) αἱρεῦνται γὰρ ἓν ἀντὶ ἁπάντων οἱ ἄριστοι, κλέος ἀέναον θνητῶν· οἱ δὲ πολλοὶ κεκόρηνται ὅκωσπερ κτήνεα. — [ἓν ἀντὶ ἁπάντων] ἐναντία πάντων Clem. V 60: ἓν ἀντὶ πάντων Clem. IV 50. κλέος ἀέναον (scil. ἀντὶ) θνητῶν; karş. Anonymus Iamblichi 5, 2 [89, 5]. Başka türlü Wilamowitz (Lesebuch): θνητῶν = τῶν ἀνθρώπων; bu Herakleitos'un değil ἄριστοι'nin görüşü olurdu. κεκορέαται Cobet. ὅκωσπερ Clem. a.y.: οὐχ ὥσπερ Clem. IV 7. B 29 genellikle doğrudan B 104'e bağlanır; ama Klemens araya τοὺς ἀρίστους δὲ τὸ κλέος μεταδιώκειν düşüncesini sokar, bu da bambaşka bir yerden gelebilir (DK).]

22B30DK 22 B 30

Kaynak: Klemens, Stromateis V 105 (II 396, 10 Stählin) [Plutarkhos, Timaios'ta Psykhē'nin Doğuşu 5, 1014 A; Simplikios, Gök Üzerine 294, 15].

Klemens: Bu kosmosu, herkes için aynı olan bu düzeni, ne tanrılardan ne de insanlardan biri yaptı; o hep vardı, vardır ve olacaktır: ölçüyle tutuşan ve ölçüyle sönen, hep yaşayan bir ateş.

22B30

Clem. Strom. V 105 (II 396, 10) [Plut. de an. procr. 5 p. 1014 A; Simpl. de caelo 294, 15] κόσμον τόνδε, τὸν αὐτὸν ἁπάντων, οὔτε τις θεῶν οὔτε ἀνθρώπων ἐποίησεν, ἀλλ᾽ ἦν ἀεὶ καὶ ἔστιν καὶ ἔσται πῦρ ἀείζωον, ἁπτόμενον μέτρα καὶ ἀποσβεννύμενον μέτρα. — [τόνδε Klemens'te yok: Plutarkhos ve Simplikios'tan eklendi. τὸν αὐτὸν ἁπάντων Clem.: Plut. ve Simpl.'da yok. μέτρια Simpl. A el yazması ve Galenos VII 617. μέτρα iç nesne = μεμετρημένας ἅψεις ἁπτόμενον καὶ μεμετρημένας σβέσεις σβεννύμενον; karş. B 94. ἔσται'dan sonra güçlü noktalama (H. Gomperz, Hermes 58, 1923, 49) olanaksız görünür. Nachtrag: B 30–31 tartışması için Gigon, Deichgräber, Reinhardt.]

22B31DK 22 B 31

Kaynak: Klemens, Stromateis V 105 (II 396, 13 Stählin) [B 30'dan sonra].

Klemens: Onun [kosmosun] doğmuş ve yok olacak bir şey olduğu kanaatinde olduğunu ardından gelen sözler gösterir: Ateşin dönüşümleri: önce deniz; denizin de yarısı toprak, yarısı yanar kasırga. Demek istediği şudur: ateş, her şeyi yöneten logos ve tanrı tarafından hava aracılığıyla, dünya düzeninin tohumu gibi olan neme dönüştürülür; buna deniz der; bundan da yeniden toprak, gök ve bunların içerdikleri doğar. Nasıl yeniden geri alındığını ve ateşe dönüştüğünü de şu sözlerle açıkça gösterir: ⟨Toprak⟩ deniz olarak dağılır ve toprak olmadan önce nasılsa o aynı orana göre ölçülür.

22B31

Clem. Strom. V 105 (II 396, 13) [B 30'dan sonra] ὅτι δὲ καὶ γενητὸν καὶ φθαρτὸν αὐτὸν εἶναι ἐδογμάτιζεν, μηνύει τὰ ἐπιφερόμενα· πυρὸς τροπαὶ πρῶτον θάλασσα, θαλάσσης δὲ τὸ μὲν ἥμισυ γῆ, τὸ δὲ ἥμισυ πρηστήρ. δυνάμει γὰρ λέγει ὅτι τὸ πῦρ ὑπὸ τοῦ διοικοῦντος λόγου καὶ θεοῦ τὰ σύμπαντα δι᾽ ἀέρος τρέπεται εἰς ὑγρὸν τὸ ὡς σπέρμα τῆς διακοσμήσεως, ὃ καλεῖ θάλασσαν, ἐκ δὲ τούτου αὖθις γίνεται γῆ καὶ οὐρανὸς καὶ τὰ ἐμπεριεχόμενα. ὅπως δὲ πάλιν ἀναλαμβάνεται καὶ ἐκπυροῦται, σαφῶς διὰ τούτων δηλοῖ· ⟨γῆ⟩ θάλασσα διαχέεται, καὶ μετρέεται εἰς τὸν αὐτὸν λόγον, ὁκοῖος πρόσθεν ἦν ἢ γενέσθαι γῆ. — [αὐτόν (sc. τὸν κόσμον) Nachtrag'a göre eklendi ("böyle aktarılmıştır"); DK ana metninde yok. ὅτι τὸ πῦρ Eusebios: ὅτι πῦρ Clem. ⟨γῆ⟩ Kranz: Herakleitos'ta sık olduğu gibi cümle sonda başa döner; Diels öznenin πῦρ olduğunu düşünüyordu; oysa ἄνω ὁδός'un son (γῆ) ve orta (θάλασσα) aşaması kastedilir, karş. A 1 § 9 (I 141, 27 vd.; orada χεῖσθαι da). Böylece önceki (satır 6) μέτρον yeniden tam olarak erişilir. Dönüşümü ilk aşamaya (πῦρ) getiren son cümle metinde düşmüştür. ὁδὸς ἄνω κάτω için karş. Pascal, Studi critici sul poema di Lucrezio (1903) 80 vd. εἰς τὸν αὐτὸν λόγον] karş. Lucretius V 257; B 67a. πρόσθεν Eusebios: πρῶτον Clem. γῆ Clem.: Eus.'ta yok; γῆν (Schuster, Brieger) yanlış. Nachtrag: satır 12 için Kranz'ın yeni önerisi OCR'da bozuk ("⟨πάλιν δὲ γῆ⟩" ⟦?⟧). Metin PDF'ten (DK s. 158, ters taranmış) okundu.]

22B32DK 22 B 32

Kaynak: Klemens, Stromateis V 116 (II 404, 1 Stählin).

Klemens: Bir olan, yalnız bilge olan, Zeus adıyla anılmak istemez de, ister de.

22B32

Clem. Strom. V 116 (II 404, 1) ἓν τὸ σοφὸν μοῦνον λέγεσθαι οὐκ ἐθέλει καὶ ἐθέλει Ζηνὸς ὄνομα. — [B 32'yi yanlış olarak B 41'e bağlar Th. Gomperz. οὐκ ἐθέλει: halkın bildiği Zeus'la uyuşmadığı için; ἐθέλει: 21 B 23'teki gibi bir birlik olarak kavranırsa (DK). Ζηνός ~ ζῆν "yaşamak".]

22B33DK 22 B 33

Kaynak: Klemens, Stromateis V 116 (a.y.).

Klemens: Tek bir kişinin iradesine uymak da kanundur.

22B33

Clem. Strom. V 116 νόμος καὶ βουλῆι πείθεσθαι ἑνός. — ["karş. Ksenophon, Memorabilia I 2, 43" Heidel.]

22B34DK 22 B 34

Kaynak: Klemens, Stromateis V 116 (a.y.); Eusebios.

Klemens: Anlamayanlar duyduktan sonra da sağırlara benzerler; «buradayken yoklar» sözü onlar hakkında tanıklık eder.

22B34

Clem. Strom. V 116 ἀξύνετοι ἀκούσαντες κωφοῖσιν ἐοίκασι· φάτις αὐτοῖσιν μαρτυρεῖ παρεόντας ἀπεῖναι. — [ἀπεῖναι Eusebios: ἀπιέναι Clem.]

22B35DK 22 B 35

Kaynak: Klemens, Stromateis V 141 (II 421, 4 Stählin).

Klemens: Herakleitos'a göre bilgeliği seven insanlar pek çok şeyi soruşturmuş olmalıdır.

22B35

Clem. Strom. V 141 (II 421, 4) χρὴ γὰρ εὖ μάλα πολλῶν ἵστορας φιλοσόφους ἄνδρας εἶναι καθ᾽ Ἡράκλειτον. — [εὖ μάλα πολλῶν ἵστορας'ı tek sahici kısım sayar Wilamowitz. Ama φιλόσοφος kuşkusuz İoncadır (karş. Herodotos I 30; Hippokrates), belki Herakleitos'un yaratısıdır, çünkü σοφόν onda teknik anlam taşır (B 32). Porphyrios, de abst. II 49 ἵστωρ γὰρ πολλῶν ὁ ὄντως φιλόσοφος alıntı gibi görünür. İçerikçe B 40 (ve 129) ile çelişir görünür, meğer ki B 35 çoğunluğun görüşü olarak aktarılmış olsun (DK). Nachtrag: εὖ yerine οὐ Nestle; başka çözüm Verdenius.]

22B36DK 22 B 36

Kaynak: Klemens, Stromateis VI 16 (II 435, 25 Stählin).

Klemens: Psykhēler için ölüm su olmaktır, su için ölüm toprak olmak; topraktan su doğar, sudan da psykhē. *[Krş. B 76.]*

22B36

Clem. Strom. VI 16 (II 435, 25) ψυχῆισιν θάνατος ὕδωρ γενέσθαι, ὕδατι δὲ θάνατος γῆν γενέσθαι, ἐκ γῆς δὲ ὕδωρ γίνεται, ἐξ ὕδατος δὲ ψυχή. [Karş. B 76.]

22B37DK 22 B 37

Kaynak: Columella, Tarım Üzerine VIII 4.

Columella: Efesli Herakleitos'a inanacak olursak — o der ki domuzlar çamurla [krş. B 13], kümes kuşları da tozla ya da külle yıkanır.

22B37

Columella VIII 4 si modo credimus Ephesio Heracleto qui ait sues caeno [karş. B 13], cohortales aves pulvere vel cinere lavari.

22B38DK 22 B 38

Kaynak: Diogenes Laertios I 23 [11 A 1, Thales].

*Diogenes Laertios [Thales hakkında]: Kimilerine göre yıldızlarla uğraşan ilk kişi odur … Herakleitos ve Demokritos da ona tanıklık eder.*

22B38

Diog. I 23 [11 A 1 Thales] δοκεῖ δὲ κατά τινας πρῶτος ἀστρολογῆσαι … μαρτυρεῖ δ᾽ αὐτῶι καὶ Ἡ. καὶ Δημόκριτος.

22B39DK 22 B 39

Kaynak: Diogenes Laertios I 88.

Diogenes Laertios: Priene'de Teutames oğlu Bias yaşadı; onun ötekilerden daha büyük bir itibarı vardır. *[Krş. B 104.]*

22B39

Diog. I 88 ἐν Πριήνηι Βίας ἐγένετο ὁ Τευτάμεω, οὗ πλείων λόγος ἢ τῶν ἄλλων. [Karş. B 104.] — [πλείων BP (F burada eksik). Diogenes'te ardından gelen καὶ οἱ Πριηνεῖς δὲ τέμενος αὐτῶι καθιέρωσαν, τὸ Τευτάμειον λεγόμενον de H. Gomperz'e göre Herakleitos'undur (B 121'e karşıt).]

22B40DK 22 B 40

Kaynak: Diogenes Laertios IX 1 [bkz. A 1, I 140, 2; karş. Athenaios XIII 610 B].

Diogenes Laertios: Çok şey bilmek nous sahibi olmayı öğretmez; yoksa Hesiodos'a ve Pythagoras'a, sonra da Ksenophanes'e ve Hekataios'a öğretirdi.

22B40

Diog. IX 1 [bkz. A 1 I 140, 2; karş. Athen. XIII 610 B] πολυμαθίη νόον ἔχειν οὐ διδάσκει· Ἡσίοδον γὰρ ἂν ἐδίδαξε καὶ Πυθαγόρην αὖτίς τε Ξενοφάνεά τε καὶ Ἑκαταῖον. — [ἔχειν Athenaios ve Clem. Strom. I 93 (II 59, 25): başka yerlerde çoğunlukla atlanır. τε (καὶ'den önce) BP: F'de yok. Nachtrag: νόος için karş. K. v. Fritz.]

22B41DK 22 B 41

Kaynak: Diogenes Laertios IX 1 [B 40'ın devamı].

Diogenes Laertios (devamı): Çünkü bilge olan tek bir şeydir: her şeyi her şeyin içinden geçerek yöneten düşünceyi bilmek.

22B41

Diog. IX 1 [40'ın devamı] εἶναι γὰρ ἓν τὸ σοφόν, ἐπίστασθαι γνώμην, ὁτέη ἐκυβέρνησε πάντα διὰ πάντων. — [σοφόν karş. B 50 (başka türlü B 32): εἶναι γὰρ (yani τὸ νόον ἔχειν, B 41) ἓν τὸ σοφόν (B 32'deki gibi) ἐπίστασθαι, γνώμην diye anlar H. Gomperz; bambaşka Reinhardt, Parmenides 200 vd. γνώμην] karş. Snell. ὁτέη Diels: ὁτέη κυβερνῆσαι P¹B: ὅτ᾽ ἐγκυβερνῆσαι F. Karş. 22 C 1 § 10 sonu. ὁτέη arkaizm = ἥτις. ἐκυβέρνησε genel doğruluk bildiren (gnomik) aorist.]

22B42DK 22 B 42

Kaynak: Diogenes Laertios IX 1.

Diogenes Laertios: [Herakleitos] derdi ki Homeros yarışmalardan kovulmayı ve sopa yemeyi hak eder, Arkhilokhos da öyle. *[Krş. A 22; B 56.]*

22B42

Diog. IX 1 τόν τε Ὅμηρον ἔφασκεν ἄξιον ἐκ τῶν ἀγώνων ἐκβάλλεσθαι καὶ ῥαπίζεσθαι καὶ Ἀρχίλοχον ὁμοίως. [Karş. A 22; B 56.] — [τε yayımlar: γε el yazmaları.]

22B43DK 22 B 43

Kaynak: Diogenes Laertios IX 2.

Diogenes Laertios: Kibri söndürmek yangını söndürmekten daha gereklidir.

22B43

Diog. IX 2 ὕβριν χρὴ σβεννύναι μᾶλλον ἢ πυρκαϊήν.

22B44DK 22 B 44

Kaynak: Diogenes Laertios IX 2.

Diogenes Laertios: Halk kanunu için surları için savaşır gibi savaşmalıdır.

22B44

Diog. IX 2 μάχεσθαι χρὴ τὸν δῆμον ὑπὲρ τοῦ νόμου ὅκωσπερ τείχεος. — [νόμου'dan sonra BP¹F'de ὑπὲρ τοῦ γινομένου; Diels'e göre lect. em. ὑπὲρ τοῦ γε νόμου, dikkate değer; ὑπ. τ. γιγνομένου'yu korumak ister W. Vollgraff, Mnemosyne 45 (1917) 166 vd.]

22B45DK 22 B 45

Kaynak: Diogenes Laertios IX 7.

Diogenes Laertios: Psykhēnin sınırlarını, bütün yolları dolaşsan da gidip bulamazsın; öylesine derin bir logosu vardır.

22B45

Diog. IX 7 ψυχῆς πείρατα ἰὼν οὐκ ἂν ἐξεύροιο, πᾶσαν ἐπιπορευόμενος ὁδόν· οὕτω βαθὺν λόγον ἔχει. — [Diels: ψυχῆς πειραταιον B¹F P³: ψ. πειρατέον P¹; karş. Pindaros, Pyth. 10, 29 ναυσὶ δ᾽ οὔτε πεζὸς ἰών κεν εὕροις ἐς Ὑπερβορέων ἀγῶνα θαυματὰν ὁδόν; ἰών'u ἐπιπορευόμενος yerine koymak ister Wilamowitz, Hermes 62 (1927) 276. ἐξεύροιο ya da ἐξεύροι ὁ ya da εὕροι ὁ el yazmaları; karş. Sophokles fr. 833. βαθὺν F: βαθὺς BP¹. Taklitler: Sextos'un Sözleri 27, 403 Elter.]

22B46DK 22 B 46

Kaynak: Diogenes Laertios IX 7.

Diogenes Laertios: [Herakleitos] kuruntuya kutsal hastalık der, gözün de yanıldığını *söylerdi.*

22B46

Diog. IX 7 τήν τε οἴησιν ἱερὰν νόσον ἔλεγε καὶ τὴν ὅρασιν ψεύδεσθαι. — [οἴησις eskiden kuşkuyla karşılanmıştı (ör. Wilamowitz, Hermes 40, 1905, 134), ama sahici İonca görünür; karş. Hippokrates, de dec. orn. 4 (IX 230 L.); buna göre Epikuros fr. 224 Usener, A 15, B 131 tanıklıkları da tam değerlidir (DK). Nachtrag: karş. Deichgräber, Hermes 70 (1935) 110.]

22B47DK 22 B 47

Kaynak: Diogenes Laertios IX 73.

Diogenes Laertios: En büyük şeyler hakkında gelişigüzel hüküm vermeyelim.

22B47

Diog. IX 73 μὴ εἰκῆ περὶ τῶν μεγίστων συμβαλλώμεθα. — [Nachtrag: μὴ συμβαλώμεθα doğru okuma (Wilamowitz).]

22B48DK 22 B 48

Kaynak: Etymologicum Genuinum, "bios" maddesi.

Etymologicum Genuinum, «bios» maddesi: Yayın adı hayattır, işi ise ölüm. *[«Biós» yay, «bíos» hayat demektir.] [Krş. C 2, 21.]*

22B48

Etym. gen. s. v. βίος· τῶι οὖν τόξωι ὄνομα βίος, ἔργον δὲ θάνατος. [Karş. C 2, 21.]

22B49DK 22 B 49

Kaynak: Galenos, Nabızların Tanınması Üzerine VIII 773 Kühn [Symmachus, Mektuplar IX 115; Theodoros Prodromos, Mektuplar s. 20].

Galenos: Benim için bir kişi on bin kişidir, eğer en iyisiyse.

22B49

Galen. de dign. puls. VIII 773 K. [Symmach. Ep. IX 115; Theod. Prodr. Ep. p. 20] εἷς ἐμοὶ μύριοι, ἐὰν ἄριστος ἦι. [Karş. 68 B 98; 302a ⟦?⟧.]

22B49aDK 22 B 49a

Kaynak: Herakleitos [Homeros tefsircisi], Homeros Alegorileri 24 (B 62'den sonra).

Herakleitos, Homeros Alegorileri 24: Aynı ırmaklara gireriz de girmeyiz de; varız da yokuz da. *[Krş. B 12.]*

22B49a

Heraclit. Alleg. 24 (B 62'den sonra) ποταμοῖς τοῖς αὐτοῖς ἐμβαίνομέν τε καὶ οὐκ ἐμβαίνομεν, εἶμέν τε καὶ οὐκ εἶμεν. [Karş. B 12.] — [Nachtrag: Schleiermacher'e uyarak Walzer ve başkaları ⟨δὶς⟩ ἐμβαίνομεν; karş. Seneca, Ep. 58, 23 "In idem flumen bis descendimus et non descendimus". Kranz'a göre bu sözde, B 91'den farklı olarak, bir sıradanlaştırma vardır.]

22B50DK 22 B 50

Kaynak: Hippolytos, Bütün Heresilerin Çürütülmesi IX 9.

Hippolytos: Herakleitos bütünün bölünebilir ve bölünemez, doğmuş ve doğmamış, ölümlü ve ölümsüz, logos ve aiōn, baba ve oğul, tanrı ve adil olduğunu söyler. Bana değil logosa kulak verip her şeyin bir olduğunu kabul etmek bilgece olandır, *der Herakleitos.*

22B50

Hippol. Refut. IX 9 Ἡ. μὲν οὖν φησιν εἶναι τὸ πᾶν διαιρετὸν ἀδιαίρετον, γενητὸν ἀγένητον, θνητὸν ἀθάνατον, λόγον αἰῶνα, πατέρα υἱόν, θεὸν δίκαιον· οὐκ ἐμοῦ, ἀλλὰ τοῦ λόγου ἀκούσαντας ὁμολογεῖν σοφόν ἐστιν ἓν πάντα εἶναι ὁ Ἡ. φησι. — [οὖν ⟨ἓν⟩ φησιν Diels. λόγος ebedî olan, αἰών yaşam süresi; karş. B 52? δίκαιον ⟨ἄδικον⟩ Diels; πατέρα υἱόν Hristiyan eki, θεὸν δίκαιον gnostik karşıtlık (P. Wendland); δίκαιον'u sonrakine bağlar Bergk, H. Gomperz. λόγου Bergk: δόγματος ⟦?⟧ Paris. (kısaltmalı). εἶναι Miller: εἰδέναι Paris. (boşuna savunur H. Gomperz). Karş. B 32, 33.]

22B51DK 22 B 51

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9 (B 50'den sonra).

Hippolytos (B 50'den sonra): Herkesin bunu bilmediğini ve kabul etmediğini de aşağı yukarı şöyle kınar: Farklılaşan bir şeyin kendi kendisiyle nasıl uyuştuğunu anlamazlar: yayda ve lirde olduğu gibi geri dönen bir uyum. *[Ardından B 1 gelir.]*

22B51

Hippol. IX 9 (B 50'den sonra) καὶ ὅτι τοῦτο οὐκ ἴσασι πάντες οὐδὲ ὁμολογοῦσιν, ἐπιμέμφεται ὧδέ πως· οὐ ξυνιᾶσιν ὅκως διαφερόμενον ἑωυτῶι ὁμολογέει· παλίντροπος ἁρμονίη ὅκωσπερ τόξου καὶ λύρης. [Ardından B 1 gelir.] — [ὁμολογέει Miller: ὁμολογεῖν Paris.; belki ὁμολογεῖ ἓν ἢ Diels; Nachtrag: συμφέρεται Brieger. Karş. Platon, Şölen 187 A τὸ ἓν γάρ φησι διαφερόμενον αὐτὸ αὑτῶι ξυμφέρεσθαι ὥσπερ ἁρμονίαν τόξου τε καὶ λύρας; B 8. παλίντροπος Hippolytos, Plutarkhos (bir yerde); παλίντονος (ἁρμονίη κόσμου) Plutarkhos 369 A, 473 F; Porphyrios, de antro nymph. 29. DK'ya göre iki eski varyant: ilki bütün çalgıdaki karşıt gerilimi, öteki telin gerilmesini (Homeros'taki τόξον παλίντονον) anlatır; sözü tam ve hatasız aktaran tek kaynak Hippolytos yalnızca παλίντροπος'u bilir. Nachtrag: Wilamowitz'in παλίντροπος kararı unutulmamalı — lectio difficilior; Latinlerde concordia discors.]

22B52DK 22 B 52

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9.

Hippolytos: Aiōn dama taşlarıyla oynayan bir çocuktur; krallık bir çocuğun elindedir.

22B52

Hippol. IX 9 αἰὼν παῖς ἐστι παίζων, πεσσεύων· παιδὸς ἡ βασιληίη. — [Karş. 22 C 5. πεττεύων Hipp. Nachtrag: Reinhardt'ın παῖς, παίζων πεσσεύων bölümlemesi pek doğru değildir, çünkü bütün vurgu Aiōn'un bir παῖς παίζων olmasındadır; karş. Alkman fr. 36 D. ⟦?⟧; Dion Khrysostomos, de regno IV 47; Platon, Yasalar I 644 D, VII 803 C, X 903 D; Plutarkhos, de E Delph. 21.]

22B53DK 22 B 53

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9.

Hippolytos: Savaş her şeyin babasıdır, her şeyin kralıdır; kimini tanrı, kimini insan olarak gösterdi; kimini köle, kimini özgür yaptı.

22B53

Hippol. IX 9 Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους.

22B54DK 22 B 54

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9.

Hippolytos: Görünmeyen uyum görünenden üstündür.

22B54

Hippol. IX 9 ἁρμονίη ἀφανὴς φανερῆς κρείττων. — [ἁρμονίη ἀφανής, yani logos (DK). Nachtrag: karş. Διὸς ἁρμονία, Aiskhylos, Prometheus 551.]

22B55DK 22 B 55

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9.

Hippolytos: Görmenin, işitmenin, öğrenmenin konusu olan ne varsa, ben onları üstün tutarım.

22B55

Hippol. IX 9 ὅσων ὄψις ἀκοὴ μάθησις, ταῦτα ἐγὼ προτιμέω. — [Hippolytos IX 10'da yineler: ὅσων ὄψις ἀκοὴ μάθησις (τουτέστι τὰ ὄργανα), ταῦτα, φησίν, ἐγὼ προτιμέω, οὐ τὰ ἀφανῆ προτιμήσας. Lukianos, de domo 20'de bir anıştırma sezer Bidez.]

22B56DK 22 B 56

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 9.

Hippolytos: İnsanlar, der, görünen şeyleri bilmek konusunda, Hellenlerin hepsinden bilge olan Homeros gibi aldanırlar. Çünkü bit öldüren çocuklar onu şu sözle aldatmışlardı: «Gördüklerimizi ve yakaladıklarımızı geride bırakıyoruz, görmediklerimizi ve yakalamadıklarımızı ise yanımızda taşıyoruz.»

22B56

Hippol. IX 9 ἐξηπάτηνται, φησίν, οἱ ἄνθρωποι πρὸς τὴν γνῶσιν τῶν φανερῶν παραπλησίως Ὁμήρωι, ὃς ἐγένετο τῶν Ἑλλήνων σοφώτερος πάντων. ἐκεῖνόν τε γὰρ παῖδες φθεῖρας κατακτείνοντες ἐξηπάτησαν εἰπόντες· ὅσα εἴδομεν καὶ ἐλάβομεν, ταῦτα ἀπολείπομεν, ὅσα δὲ οὔτε εἴδομεν οὔτ᾽ ἐλάβομεν, ταῦτα φέρομεν. — [A 22 ve B 42'deki gibi Homeros'a karşı bir polemik olarak anlaşılmalı. ἐλάβομεν Bernays: κατελάβομεν Paris. Nachtrag: πρὸς τὴν γνῶσιν τῶν φανερῶν H. Fränkel'e göre özgün değil; P. Friedländer'e göre anlam: "çocuklar logos'un karşıtlıklı yapısını Homeros'tan daha iyi kavrar".]

22B57DK 22 B 57

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Çoğu insanın öğretmeni Hesiodos'tur; onun pek çok şey bildiğine inanırlar, oysa o gündüzü ve geceyi bilmiyordu; çünkü bunlar birdir. *[Krş. B 106.]*

22B57

Hippol. IX 10 διδάσκαλος δὲ πλείστων Ἡσίοδος· τοῦτον ἐπίστανται πλεῖστα εἰδέναι, ὅστις ἡμέρην καὶ εὐφρόνην οὐκ ἐγίνωσκεν· ἔστι γὰρ ἕν. [Karş. B 106.] — [εὐφροσύνην Paris.: düz. Miller. Kastedilen Hesiodos, Theogonia 123, 748 vd.]

22B58DK 22 B 58

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: İyi ile kötü de [birdir]. Herakleitos der ki hekimler hastaları kesip yakarak, her yandan kötü biçimde eziyet ederek, hiç hak etmedikleri hâlde hastalardan bir de ücret isterler; çünkü aynı şeyi yapmaktadırlar (iyi şeyleri de hastalıkları da).

22B58

Hippol. IX 10 καὶ ἀγαθὸν καὶ κακόν [yani ἕν ἐστιν]. οἱ γοῦν ἰατροί, φησὶν ὁ Ἡ., τέμνοντες, καίοντες, πάντηι βασανίζοντες κακῶς τοὺς ἀρρωστοῦντας, ἐπαιτέονται μηδὲν ἄξιοι μισθὸν λαμβάνειν παρὰ τῶν ἀρρωστούντων, ταὐτὰ ἐργαζόμενοι, τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰς νόσους. — [πάντηι'yi τέμν., καίοντες'e bağlar ve Herakleitos'un sayar Diels, γοῦν'u da. ἐπαιτιῶνται μηδὲν ἄξιον μισθῶν Paris.: düz. Bernays. ταὐτὰ Sauppe: ταῦτα Paris. τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰς νόσους] Hippolytos'un kötü açımlaması; Herakleitos'a göre hekimler de kötülük eder, yani hastalıkla aynı şeyi yaparlar ve bu yüzden ayrı bir ücrete hak kazanmazlar (DK). τὰ καὶ αἱ νοῦσοι'yu özgün sayar Wilamowitz; Praechter virgülü kaldırır. "Aralıklı basılmayan kısım da sahici mi?" (Friedländer).]

22B59DK 22 B 59

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Çırpıcı tezgâhının yolu düz ve eğridir (çırpıcı tezgâhında «helezon» denen aletin dönüşü düz ve eğridir, çünkü hem yukarı çıkar hem de çember çizerek döner); birdir, der, ve aynıdır.

22B59

Hippol. IX 10 γναφείωι ὁδὸς εὐθεῖα καὶ σκολιή (ἡ τοῦ ὀργάνου τοῦ καλουμένου κοχλίου ἐν τῶι γναφείωι περιστροφὴ εὐθεῖα καὶ σκολιή· ἄνω γὰρ ὁμοῦ καὶ κύκλωι περιέρχεται) μία ἐστί, φησί, καὶ ἡ αὐτή. — [γναφείωι (iki kez) Bernays: γραφέων / γραφείωι Paris. Açıklama için bkz. Diels, Herakleitos² (1909). περιέχεται Paris.: düz. Roeper.]

22B60DK 22 B 60

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Yukarı ve aşağı yol bir ve aynıdır.

22B60

Hippol. IX 10 ὁδὸς ἄνω κάτω μία καὶ ὡυτή. — [Nachtrag: ἄνω κάτω için karş. Reinhardt, Hermes 77 (1942) 19 vd., 240; "ileri geri" anlamına gelebileceği belgelidir, ama Herakleitos'ta Stoacı yorumun aksine bunu anlatmak zorunda olduğu kanıtlanmış değildir.]

22B61DK 22 B 61

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Deniz en temiz ve en kirli sudur: balıklar için içilebilir ve hayat kurtarıcı, insanlar için içilemez ve öldürücü.

22B61

Hippol. IX 10 θάλασσα ὕδωρ καθαρώτατον καὶ μιαρώτατον, ἰχθύσι μὲν πότιμον καὶ σωτήριον, ἀνθρώποις δὲ ἄποτον καὶ ὀλέθριον.

22B62DK 22 B 62

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Ölümsüzler ölümlü, ölümlüler ölümsüz: ötekilerin ölümünü yaşayarak, ötekilerin hayatını ölerek.

22B62

Hippol. IX 10 ἀθάνατοι θνητοί, θνητοὶ ἀθάνατοι, ζῶντες τὸν ἐκείνων θάνατον, τὸν δὲ ἐκείνων βίον τεθνεῶτες. — [τὸν δὲ κτλ.] θνήσκοντες τὴν ἐκείνων ζωήν Heraclit. Alleg. 24, benzeri Maksimos Tyrios 12, 4. τεθνεῶτες] τεθνήκαμεν Philon, Hierokles. Metin PDF'ten (DK s. 164, ters taranmış) okundu.]

22B63DK 22 B 63

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: İçinde doğduğumuz bu görünen etin dirilişinden de söz eder ve bu dirilişin sebebinin tanrı olduğunu bilir; şöyle der: Orada olanın karşısında ayağa kalkar, dirilerin ve ölülerin uyanık bekçileri olurlar.

22B63

Hippol. IX 10 λέγει δὲ καὶ σαρκὸς ἀνάστασιν ταύτης ⟨τῆς⟩ φανερᾶς, ἐν ἧι γεγενήμεθα, καὶ τὸν θεὸν οἶδε ταύτης τῆς ἀναστάσεως αἴτιον οὕτως λέγων· ἔνθα δ᾽ ἐόντι ἐπανίστασθαι καὶ φύλακας γίνεσθαι ἐγερτὶ ζώντων καὶ νεκρῶν. — [⟨τῆς⟩ Diels. [οὕτως]? H. Fränkel. ἐπανίστασθαι karş. Homeros, İlyada II 85 [Eustathios]. Diels'in yorumu: "Tanrı görünür. Ölümün karanlığında yatanlar gizem erginleri gibi kalkar, meşalelerini tanrının ışığından tutuştururlar (B 26) ve yeniden doğmuş olarak ışık varlıklarında insanların bekçileri sayılırlar (Hesiodos, İşler 107). Herakleitos burada kahramanlara (B 24, 25) bağlanır, yalnızca psykhē ateşinin değeri eklenir … ἐπανίστασθαι'yı yöneten fiil de 'tanrı' kavramı gibi önceki kısımda bulunmuş olmalı. ἔνθα θεόν τιν᾽ (Patin), θεὸν δεῖ (Sauppe) gibi düzeltmeler gereksiz ve bu yüzden yanlıştır." Ama karş. Reinhardt, Parmenides 193³. Metin PDF'ten (DK s. 164, ters taranmış) okundu.]

22B64DK 22 B 64

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Kosmosun ve içindeki her şeyin yargılanmasının ateş yoluyla olacağını da söyler; şöyle der: Her şeyin dümenini Yıldırım tutar; *yani her şeyi yönetir; Yıldırım derken ezelî ateşi kasteder. Bu ateşin akıllı olduğunu ve bütün varlıkların yönetiminin sebebi olduğunu da söyler.*

22B64

Hippol. IX 10 λέγει δὲ καὶ τοῦ κόσμου κρίσιν καὶ πάντων τῶν ἐν αὐτῶι διὰ πυρὸς γίνεσθαι λέγων οὕτως· τὰ δὲ πάντα οἰακίζει Κεραυνός, τουτέστι κατευθύνει, κεραυνὸν τὸ πῦρ λέγων τὸ αἰώνιον. λέγει δὲ καὶ φρόνιμον τοῦτο εἶναι τὸ πῦρ καὶ τῆς διοικήσεως τῶν ὅλων αἴτιον· — [Κεραυνός karş. Usener, Kl. Schriften IV 471. H. Fränkel'e göre (mektupla) büyük olasılıkla B 64–66 alıntıları başlangıçta kenarda duruyordu ve kısmen yanlış yerde metne girdi: B 66 B 64'ün yerine ait, B 64 açıklamasıyla (τουτέστι … αἰώνιον) birlikte αἴτιον'dan sonraya, onu da καλεῖ … κόρος cümlesi izler. H. Gomperz'in yorumu (Hermes 58, 1923, 54) olası değil (DK).]

22B65DK 22 B 65

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10 (B 64'ün devamı).

Hippolytos: Ona yoksunluk ve doygunluk *der; ona göre dünya düzeninin kurulması yoksunluk, ateşe dönüşme ise doygunluktur.*

22B65

Hippol. IX 10 καλεῖ δὲ αὐτὸ χρησμοσύνην καὶ κόρον· χρησμοσύνη δέ ἐστιν ἡ διακόσμησις κατ᾽ αὐτόν, ἡ δὲ ἐκπύρωσις κόρος.

22B66DK 22 B 66

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10 (B 65'in devamı).

Hippolytos: Çünkü ateş, der, gelip her şeyi yargılayacak ve mahkûm edecek.

22B66

Hippol. IX 10 πάντα γάρ, φησί, τὸ πῦρ ἐπελθὸν κρινεῖ καὶ καταλήψεται. — [καταλήψεται karş. B 28 ("mahkûm edecek").]

22B67DK 22 B 67

Kaynak: Hippolytos, Çürütme IX 10.

Hippolytos: Tanrı gündüz gecedir, kış yazdır, savaş barıştır, doygunluk açlıktır (bütün zıtlar; söylemek istediği budur); ama [ateş] gibi değişir: o da tütsülerle karışınca her birinin kokusuna göre adlandırılır.

22B67

Hippol. IX 10 ὁ θεὸς ἡμέρη εὐφρόνη, χειμὼν θέρος, πόλεμος εἰρήνη, κόρος λιμός (τἀναντία ἅπαντα· οὗτος ὁ νοῦς), ἀλλοιοῦται δὲ ὅκωσπερ ⟨πῦρ⟩, ὁπόταν συμμιγῆι θυώμασιν, ὀνομάζεται καθ᾽ ἡδονὴν ἑκάστου. — [⟨πῦρ⟩ Diels: Hippolytos'ta yok. Karş. Philodemos, Tanrısaygısı Üzerine 14, 26: ὅτι … καὶ τὸν πόλεμον καὶ τὸν Δία τὸν αὐτὸν εἶναι, καθάπερ καὶ τὸν Ἡράκλειτον λέγειν; aynı eserde (Crönert'in denetimine göre Diels'in belirsiz tamamlaması) θεῖναι νύκτα ἡμέραν, πόλεμον εἰρήνην (B 67), Κεραυνὸς πάντ᾽ οἰακίζει (B 64). Tütsü benzetmesi için karş. Hippol. V 21 (Sethianlar): ὡς μίαν ὀσμὴν ἐκ πολλῶν καταμεμιγμένων ἐπὶ τοῦ πυρὸς θυμιαμάτων. ὀνομάζεται: yani ad tam da şeyin kendisini göstermez (karş. B 23, 32, 48). ἡδονὴν ἑκάστου] sc. θυμιάματος; ἡδονή çoğu kez "(hoş) tat", burada "(hoş) koku" (DK).]

22B67aDK 22 B 67a

Kaynak: Hisdosus Scholasticus, Khalkidios'un Platon Timaios'u Üzerine [Paris Latin el yazması 8624, 12. yy., yaprak 2].

Hisdosus Scholasticus: Böylece güneşten gelen hayat veren sıcaklık yaşayan her şeye hayat sağlar. Bu görüşe katılan Herakleitos, psykhē için örümceği, beden için de örümceğin ağını alarak çok güzel bir benzetme yapar. Der ki: Örümcek ağın ortasında dururken, bir sinek ipliklerinden birini bozar bozmaz bunu hisseder ve sanki ipliğin kopmasına üzülüyormuş gibi hemen oraya koşar; insanın psykhēsi de bedenin bir yeri yaralanınca, sıkıca ve orantılı biçimde bağlı olduğu bedenin yarasına dayanamıyormuş gibi hemen oraya gider.

22B67a

Hisdosus Scholasticus ad Chalcid. Plat. Tim. [cod. Paris. lat. 8624 s. XII f. 2] ita vitalis calor a sole procedens omnibus quae vivunt vitam subministrat. cui sententiae Heraclitus adquiescens optimam similitudinem dat de aranea ad animam, de tela araneae ad corpus. sic⟨ut⟩ aranea, ait, stans in medio telae sentit, quam cito musca aliquem filum suum corrumpit itaque illuc celeriter currit quasi de fili persectione dolens, sic hominis anima aliqua parte corporis laesa illuc festine meat quasi impatiens laesionis corporis, cui firme et proportionaliter iuncta est. — [persectione Diels: perfectione el yazması. proportionaliter] karş. B 31 εἰς τὸν αὐτὸν λόγον; psykhē'nin logos'u için karş. B 115. Herakleitos'un benzetmeyi ne ölçüde işlediği kestirilemez (DK). Karş. Tertullianus, Psykhē Üzerine 14 (Straton, Ainesidemos ve Herakleitos psykhē'nin birliğini savunur). Metin PDF'ten (DK s. 166) okundu.]

22B68DK 22 B 68

Kaynak: Iamblikhos, Mısır Sırları Üzerine I 11.

Iamblikhos: Bu yüzden Herakleitos bunlara haklı olarak çareler *dedi; çünkü korkunç şeyleri iyileştirecek, psykhēleri oluş içindeki felaketlerden kurtaracaklardı.*

22B68

Iambl. de myst. I 11 καὶ διὰ τοῦτο εἰκότως αὐτὰ ἄκεα Ἡ. προσεῖπεν ὡς ἐξακεσόμενα τὰ δεινὰ καὶ τὰς ψυχὰς ἐξάντεις ἀπεργαζόμενα τῶν ἐν τῆι γενέσει συμφορῶν. — [H. Gomperz'e göre ἄκεα Herakleitos'ta da (karş. B 15) fallos alaylarına ve açık saçık sözlere (aiskhrologiai) ilişkindir (Iambl. s. 38, 13; 39, 3). Yalnızca ἄκεα aralıklı dizgidedir (PDF, DK s. 166).]

22B69DK 22 B 69

Kaynak: Iamblikhos, Mısır Sırları Üzerine V 15.

*Iamblikhos: Kurbanların iki türünü koyuyorum. Biri tamamen arınmış insanların kurbanlarıdır; Herakleitos'un dediği gibi böyle kurbanları ancak nadiren tek bir kişi ya da sayısı kolayca sayılabilecek birkaç kişi sunabilir. Öteki tür ise maddeye bağlı kurbanlardır vb.*

22B69

Iambl. de myst. V 15 θυσιῶν τοίνυν τίθημι διττὰ εἴδη· τὰ μὲν τῶν ἀποκεκαθαρμένων παντάπασιν ἀνθρώπων, οἷα ἐφ᾽ ἑνὸς ἄν ποτε γένοιτο σπανίως, ὥς φησιν Ἡ., ἢ τινων ὀλίγων εὐαριθμήτων ἀνδρῶν· τὰ δ᾽ ἔνυλα κτλ. — [Herakleitos'un sözlerinin sınırı çizilemez; belki yalnızca B 49'un ya da benzer bir düşüncenin açımlamasıdır (DK). Karş. Sextos VII 329 σπάνιος μὲν γάρ ἐστιν ὁ συνετός, πολὺς δὲ ὁ εἰκαῖος. Metin PDF'ten (DK s. 166–167; s. 167 ters taranmış) okundu. ἔνυλα için karş. hyle.]

22B70DK 22 B 70

Kaynak: Iamblikhos, Psykhē Üzerine (Stobaios, Eklogai II 1, 16).

Iamblikhos: Herakleitos, insanların sanılarını çocuk oyuncakları *sayarken ne kadar daha haklıydı!*

22B70

Iambl. de anima [Stob. Ecl. II 1, 16] πόσωι δὴ οὖν βέλτιον Ἡ. παίδων ἀθύρματα νενόμικεν εἶναι τὰ ἀνθρώπινα δοξάσματα. — [Karş. B 52. Metin PDF'ten (DK s. 167, ters taranmış) okundu. δοξάσματα için karş. doxa.]

22B71DK 22 B 71

Kaynak: Markos Aurelios, Kendine IV 46 (B 76'dan sonra).

Marcus Aurelius: Yolun nereye götürdüğünü unutanı da hatırlamak gerekir.

22B71

Marc. Anton. IV 46 (B 76'dan sonra) μεμνῆσθαι δὲ καὶ τοῦ ἐπιλανθανομένου ἧι ἡ ὁδὸς ἄγει. — [Karş. B 1 (DK I 150, 10 vd.); ama belki yalnızca B 117'nin açımlaması (DK). Metin PDF'ten (DK s. 167, ters taranmış) okundu.]

22B72DK 22 B 72

Kaynak: Markos Aurelios, Kendine IV 46.

Marcus Aurelius: En sürekli ilişki içinde oldukları logosla, her şeyi yöneten logosla, ayrı düşerler; her gün karşılaştıkları şeyler onlara yabancı görünür.

22B72

Marc. Anton. IV 46 ὧι μάλιστα διηνεκῶς ὁμιλοῦσι λόγωι τῶι τὰ ὅλα διοικοῦντι, τούτωι διαφέρονται, καὶ οἷς καθ᾽ ἡμέραν ἐγκυροῦσι, ταῦτα αὐτοῖς ξένα φαίνεται. — [Karş. B 17. B 75 gibi düşüncelerle bağdaştırmak güç, ama B 89 + B 2 ile uyuşur (DK). "τῶι τὰ ὅλα διοικοῦντι" Stoacı eklemedir (DK Almancası italik). Metin PDF'ten (DK s. 167, ters taranmış) okundu.]

22B73DK 22 B 73

Kaynak: Markos Aurelios, Kendine IV 46.

Marcus Aurelius: Uyuyanlar gibi davranıp konuşmamalı; çünkü uykuda da davrandığımızı ve konuştuğumuzu sanırız.

22B73

Marc. Anton. IV 46 οὐ δεῖ ὥσπερ καθεύδοντας ποιεῖν καὶ λέγειν· καὶ γὰρ καὶ τότε δοκοῦμεν ποιεῖν καὶ λέγειν. — [Metin PDF'ten (DK s. 167, ters taranmış) okundu.]

22B74DK 22 B 74

Kaynak: Markos Aurelios, Kendine IV 46.

Marcus Aurelius: Ana babalarının çocukları gibi [davranmamalı], yani yalın bir biçimde: «bize böyle devredildi» diye.

22B74

Marc. Anton. IV 46 οὐ δεῖ ⟨ὡς⟩ παῖδας τοκεώνων, τοῦτ᾽ ἔστι κατὰ ψιλόν· καθότι παρειλήφαμεν. — [⟨ὡς⟩ Koraës; onun yerine ⟨τὰ⟩ τοκ.? Friedländer. τοκεώνων] Headlam'a göre İonca sözcük (Class. Rev. 1901, 401; Rendall, aynı yer 1902, 28); karş. Meleagros, Anth. Pal. VII 79, 4 (Herakleitos konuşur) λάξ γὰρ καὶ τοκεῶνας, ἰὼ ξένε, δύσφρονας ἄνδρας ὑλάκτευν. Sonek her zaman küçültme bildirmez (Lentz, Herodianos I 15); karş. ὀργεών, κυκεών. Düşünce için karş. Apuleius, Büyü Üzerine 39. Metin PDF'ten (DK s. 167, ters taranmış) okundu.]

22B75DK 22 B 75

Kaynak: Markos Aurelios, Kendine VI 42.

Marcus Aurelius: Sanırım Herakleitos uyuyanların kosmosta olup bitenlerin işçileri ve iş ortakları *olduğunu söyler.*

22B75

Marc. Anton. VI 42 τοὺς καθεύδοντας οἶμαι ὁ Ἡ. ἐργάτας εἶναι λέγει καὶ συνεργοὺς τῶν ἐν τῶι κόσμωι γινομένων. — [Maddelerin alışverişi gece de irademiz dışında sürer; böylece kosmos'la bağımızı koruruz. Ama Markos'un οἶμαι'sına dikkat (DK)! Karş. Reinhardt, Parmenides 195 not 4. Kaynak numarası ve metin PDF'ten (DK s. 168) doğrulandı; OCR'da girdi numarası bozuktu.]

22B76DK 22 B 76

Kaynak: Maksimos Tyrios XII 4 s. 489 (B 60 ve 62'den sonra); Plutarkhos, Delphoi'deki E Üzerine 18, 392c; Markos Aurelios, Kendine IV 46 (B 71'den önce).

Maksimos Tyrios: Ateş toprağın ölümünü yaşar, hava ateşin ölümünü yaşar; su havanın ölümünü yaşar, toprak suyunkini. Plutarkhos: Ateşin ölümü havanın doğuşudur, havanın ölümü suyun doğuşu. Marcus Aurelius: Toprağın ölümü su olmaktır, suyun ölümü hava olmak, havanınki ateş olmak; ve tersi.

22B76

Max. Tyr. XII 4 p. 489 [B 60. 62'den sonra] ζῆι πῦρ τὸν γῆς θάνατον καὶ ἀὴρ ζῆι τὸν πυρὸς θάνατον, ὕδωρ ζῆι τὸν ἀέρος θάνατον, γῆ τὸν ὕδατος. Plut. de E 18. 392C πυρὸς θάνατος ἀέρι γένεσις, καὶ ἀέρος θάνατος ὕδατι γένεσις. (Karş. de primo frig. 10. 949A). Marc. IV 46 (B 71'den önce) ὅτι γῆς θάνατος ὕδωρ γενέσθαι καὶ ὕδατος θάνατος ἀέρα γενέσθαι καὶ ἀέρος πῦρ καὶ ἔμπαλιν. — [Herakleitos'un ifadesi kesin kurulamaz. Tocco Maksimos'u şöyle düzeltti: ζῆι πῦρ τὸν ἀέρος θάνατον καὶ ἀὴρ ζῆι τὸν πυρὸς θάνατον, ὕδωρ ζῆι τὸν γῆς θάνατον, γῆ τὸν ὕδατος. Ama büyük olasılıkla ἀήρ Stoacı bir sızmadır ve Herakleitos şöyle demişti: ζῆι πῦρ τὸν ὕδατος θάνατον, ὕδωρ ζῆι τὸν πυρὸς ἢ γῆς θάνατον, γῆ τὸν ὕδατος. B 36 ile benzerlik kuşku uyandırıcıdır (DK). Kaynak numarası PDF'ten (DK s. 168) okundu: XII 4 (OCR "x 4").]

22B77DK 22 B 77

Kaynak: Numenios fr. 35 Thedinga (Porphyrios, Nymphe'lerin Mağarası 10).

Numenios (Porphyrios'ta): Bu yüzden Herakleitos da nemli olmanın psykhēler için haz ya da ölüm olduğunu *söyler; onlar için haz, oluşa düşmektir. Başka bir yerde de bizim onların ölümünü, onların da bizim ölümümüzü yaşadığını söyler [B 62].*

22B77

Numen. fr. 35 Thedinga (Porphyr. antr. nymph. 10) ὅθεν καὶ Ἡράκλειτον ψυχῆισι φάναι τέρψιν ἢ θάνατον ὑγρῆισι γενέσθαι. τέρψιν δὲ εἶναι αὐταῖς τὴν εἰς γένεσιν πτῶσιν. ἀλλαχοῦ δὲ φάναι ζῆν ἡμᾶς τὸν ἐκείνων θάνατον καὶ ζῆν ἐκείνας τὸν ἡμέτερον θάνατον [B 62]. — [ἢ Diels: μὴ Porphyrios: καὶ Kranz; μὴ θάνατον'u Schuster sildi. Su, ateşten gelişte yaşama, topraktan (bedenden) gelişte ölüme geçiş noktasıdır; karş. B 36. İkinci alıntı B 62'nin sahici ifadesinin yalnızca kusurlu bir aktarımıdır (DK).]

22B78DK 22 B 78

Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı VI 12 (II 82, 23 Koetschau) [B 79 ve 80 gibi Kelsos'tan].

Origenes (Kelsos'tan): Çünkü insanın yaratılışında kavrayış yoktur, tanrınınkinde vardır.

22B78

Orig. c. Cels. VI 12 (II 82, 23 Koetschau) [79 ve 80 gibi Kelsos'tan] ἦθος γὰρ ἀνθρώπειον μὲν οὐκ ἔχει γνώμας, θεῖον δὲ ἔχει. — [γὰρ tanıklanmıştır (DK).]

22B79DK 22 B 79

Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı VI 12 (B 78'den sonra).

Origenes (B 78'den sonra): Yetişkin insan, bir daimōn yanında, çocuğun yetişkin yanında sayıldığı gibi toy sayılır.

22B79

Orig. c. Cels. VI 12 [78'den sonra] ἀνὴρ νήπιος ἤκουσε πρὸς δαίμονος ὅκωσπερ παῖς πρὸς ἀνδρός. — [ἤκουσε ~ καλεῖται; karş. E. Petersen, Hermes 14 (1879) 304. Eusebios, Theophaneia s. 74, 9 Gressmann'da ima. Metin PDF'ten (DK s. 169, ters taranmış) okundu.]

22B80DK 22 B 80

Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı VI 42 (II 111, 11 Koetschau).

Origenes: Savaşın ortak olduğunu, adaletin çekişme olduğunu ve her şeyin çekişmeyle ve zorunlulukla olup bittiğini bilmek gerekir.

22B80

Orig. c. Cels. VI 42 (II 111, 11 Koetschau) εἰδέναι δὲ χρὴ τὸν πόλεμον ἐόντα ξυνόν, καὶ δίκην ἔριν, καὶ γινόμενα πάντα κατ᾽ ἔριν καὶ χρεών. — [εἰδέναι Schleiermacher: εἰ δὲ el yazmaları. ἔριν] karş. A 22. χρεώμενα el yazmaları: χρεών Diels (Jen. Litt. Z. 1877, 394); Philippson'un (Hermes 55, 1920, 254) Philodemos, Tanrısaygısı Üzerine s. 29'dan kurduğu metin bunu doğrular: ⟨γίνεσθαι⟩ κατ᾽ ἔ⟨ριν καὶ κατὰ⟩ χρεὼν ⟨πάντα φ⟩ησὶν Ἡρ⟨άκλειτος⟩. Karş. Plut. soll. anim. 7 φύσιν ὡς ἀνάγκην καὶ πόλεμον οὖσαν. Metin PDF'ten (DK s. 169, ters taranmış) okundu.]

22B81DK 22 B 81

Kaynak: Philodemos, Retorik I, sütun 57. 62 (s. 351. 354 Sudhaus) [Stoacı Diogenes'ten]; Euripides, Hekabe 131 üzerine scholion.

Philodemos (Stoacı Diogenes'ten): Hatiplik eğitimi bütün kurallarını buna yöneltir ve Herakleitos'a göre kesip doğrayan sözlerin piridir. Euripides, Hekabe 131 scholionu: Başkaları gibi Timaios da söz sanatlarına «kesip doğrayanlar» der; şöyle yazar: «Öyle ki, gerçek kesip doğrayıcı sözlerin mucidi ne Pythagoras ne de Herakleitos'un suçladığı kişi olarak, asıl böbürlenenin Herakleitos'un kendisi olduğu ortaya çıksın.» *[Krş. B 138.]*

22B81

Philodem. Rhet. I c. 57. 62 S. 351. 354 Sudh. [Stoacı Diogenes'ten] ἡ δὲ τῶν ῥητόρων εἰσαγωγὴ πάντα τὰ θεωρήματα πρὸς τοῦτ᾽ ἔχει τείνοντα καὶ κατὰ τὸν Ἡράκλειτον κοπίδων ἐστὶν ἀρχηγός. Schol. in Eur. Hec. 131 κοπίδας τὰς λόγων τέχνας ἔλεγον ἄλλοι τε καὶ ὁ Τίμαιος οὕτως γράφων [FHG IV s. 640b]· 'ὥστε καὶ φαίνεσθαι μὴ τὸν Πυθαγόραν εὑρετὴν ὄντα τῶν ἀληθινῶν κοπίδων μηδὲ τὸν ὑφ᾽ Ἡρακλείτου κατηγορούμενον, ἀλλ᾽ αὐτὸν τὸν Ἡράκλειτον εἶναι τὸν ἀλαζονευόμενον'. — [Karş. B 138. Karş. Diels, Arch. f. G. d. Phil. III (1890) 4. 54. εὑράμενον ya da -όμενον τῶν scholion (Et. Gud. ve Magn. kısmen başka türlü bozuk): εὑρετὴν Hemsterhuys; doğru yorum Reinhardt, Hermes 63 (1928) 107 vd.; karş. Wilamowitz, Hermes 62 (1927) 277. Pythagoras'a karşı polemik için karş. B 40, 129. Metin PDF'ten (DK s. 169, ters taranmış) okundu.]

22B82DK 22 B 82

Kaynak: Platon, Büyük Hippias 289a (DK, sözün ifadesini Platon'a ait sayar ve Almancada italik verir).

Platon, Büyük Hippias: Maymunların en güzeli insan soyuyla karşılaştırılınca çirkindir.

22B82

Plato Hipp. maior 289A πιθήκων ὁ κάλλιστος αἰσχρὸς ἀνθρώπων γένει συμβάλλειν. — [ἀνθρώπων Bekker: ἄλλωι (yani ἀνῶ) el yazmaları; v. Zilles (Rhein. Mus. 62, 1907, 54) ve Heidel (Class. Philol. 5, 246) bunu yanlış olarak savunur. Metin PDF'ten (DK s. 169, ters taranmış) okundu.]

22B83DK 22 B 83

Kaynak: Platon, Büyük Hippias 289b (Platon'un nakli; DK Almancada italik).

Platon, Büyük Hippias: İnsanların en bilgesi, tanrı karşısında bilgelikte de, güzellikte de, öbür her şeyde de bir maymun gibi görünecektir.

22B83

Plato Hipp. maior 289B ἀνθρώπων ὁ σοφώτατος πρὸς θεὸν πίθηκος φανεῖται καὶ σοφίαι καὶ κάλλει καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσιν. — [Karş. Wendland (Gressmann'da), Harnack'ın Texte u. Unters. N. F. VIII 3, 152. Metin PDF'ten (DK s. 169, ters taranmış) okundu.]

22B84aDK 22 B 84a

Kaynak: Plotinos, Enneadlar IV 8, 1 (B 60'tan sonra).

Plotinos (B 60'tan sonra): Değişirken dinlenir.

22B84a

Plotin. Enn. IV 8, 1 [B 60'tan sonra] μεταβάλλον ἀναπαύεται. — [Plotinos şu soruyu işler: ὅπως ποτέ μοι ἔνδον ἡ ψυχὴ γεγένηται τοῦ σώματος … Karş. IV 8, 5 οὐδ᾽ ἡ Ἐμπεδοκλέους φυγὴ ἀπὸ τοῦ θεοῦ καὶ πλάνη καὶ ἁμαρτία ἐφ᾽ ἧι ἡ δίκη [31 B 114 ⟦?⟧] οὐδ᾽ ἡ Ἡρακλείτου 'ἀνάπαυλα' ἐν φυγῆι.]

22B84bDK 22 B 84b

Kaynak: Plotinos, Enneadlar IV 8, 1.

Plotinos: Aynı [efendiler] için çalışmak ve onların buyruğunda olmak yorucudur.

22B84b

Plotin. Enn. IV 8, 1 κάματός ἐστι τοῖς αὐτοῖς μοχθεῖν καὶ ἄρχεσθαι. — [τοῖς αὐτοῖς] büyük olasılıkla bedeni oluşturan öğeler. Bu hizmet için karş. 22 A 14⟦?⟧ (DK).]

22B85DK 22 B 85

Kaynak: Plutarkhos, Koriolanus 22.

Plutarkhos: Thymosla savaşmak zordur; çünkü ne isterse psykhē karşılığında satın alır.

22B85

Plut. Coriol. 22 θυμῶι μάχεσθαι χαλεπόν· ὃ γὰρ ἂν θέληι, ψυχῆς ὠνεῖται. — [θυμῶι] yani ἐπιθυμίαι; karş. Herodotos V 49. θέληι] arkaik = ἐπιθυμῆι. ψυχῆς] "hayat" değil: bedele hayat gitmez, ama psykhē'den bir parça gider; çünkü tanrısal ateş, bedene ne kadar bağışlanırsa o kadar azalır (DK; başka türlü Wilamowitz, Glaube d. Hellenen I 370). Plutarkhos'un Öfkeyi Denetleme Üzerine 9 p. 457D'deki (B 85'in orada da alıntılandığı) yanlış anlamasına Ammianus XXI 16, 14'teki sözde fragman dayanır.]

22B86DK 22 B 86

Kaynak: Plutarkhos, Koriolanus 38.

Plutarkhos: Ama ilahi şeylerin çoğu, Herakleitos'a göre, güvensizlik yüzünden bilinmekten kaçar.

22B86

Plut. Coriol. 38 ἀλλὰ τῶν μὲν θείων τὰ πολλά, καθ᾽ Ἡράκλειτον, ἀπιστίηι διαφυγγάνει μὴ γιγνώσκεσθαι. — [Kendi sözlerini katan Klemens'e göre (Strom. V 88, II 384, 14 St.) bütünü belki şöyleydi: τοῦ λόγου τὰ πολλὰ κρύπτειν κρύψις ἀγαθή· ἀπιστίηι γὰρ … (Diels). ἀπιστίηι Y: πίστιν N; ἀπιστίηι = ἐξ ἀπιστίας (Aiskhylos, Agamemnon 268); başka türlü H. Gomperz, Hermes 58 (1923) 46.]

22B87DK 22 B 87

Kaynak: Plutarkhos, Dinlemek Üzerine 7 p. 41a.

Plutarkhos: Ahmak insan her söz karşısında heyecana kapılmayı sever.

22B87

Plut. de aud. 7 p. 41A βλὰξ ἄνθρωπος ἐπὶ παντὶ λόγωι ἐπτοῆσθαι φιλεῖ. — [παιδεύεσθαι W: Xylander p. 28D'ye göre düzeltti; orada sözcük sırası φιλεῖ ἐπτοῆσθαι.]

22B88DK 22 B 88

Kaynak: Plutarkhos, Apollonios'a Teselli Mektubu 10 p. 106e.

Plutarkhos: Diri ile ölü, uyanık ile uyuyan, genç ile yaşlı içimizde aynı şeydir; çünkü bunlar değişince onlar olur, onlar da yeniden değişince bunlar. *[Krş. Sekstos, Pyrrhonculuğun Ana Hatları III 230.]*

22B88

Plut. cons. ad Apoll. 10 p. 106E ταὐτό τ᾽ ἔνι ζῶν καὶ τεθνηκὸς καὶ [τὸ] ἐγρηγορὸς καὶ καθεῦδον καὶ νέον καὶ γηραιόν· τάδε γὰρ μεταπεσόντα ἐκεῖνά ἐστι κἀκεῖνα πάλιν μεταπεσόντα ταῦτα. [Karş. Sextos, Pyrrhonculuğun Ana Hatları III 230.] — [τ᾽ ἔνι ΦΠ: γ᾽ ἔνι O: Wilamowitz siler (Hermes 62, 1927, 276); ἔνι'ye ἡμῖν'i Diels ekler, çünkü τε'den önce bir cümle olduğunu çıkarır. ταὐτῶι τ᾽ ἔνι Bernays; ἔνι = "dır" (Yeni Yunanca εἶναι)? H. Fränkel. [τὸ] Reiske. τάδε … ταῦτα'yı Wilamowitz (!) Plutarkhos'a ait saydı; PDF'te (DK s. 171) aralıklı dizgidedir.]

22B89DK 22 B 89

Kaynak: Plutarkhos, Batıl İtikat Üzerine 3 p. 166c.

Plutarkhos: Herakleitos der ki uyanıklar için tek ve ortak bir kosmos vardır, uyuyanların her biri ise kendine ait bir kosmosa döner.

22B89

Plut. de superst. 3 p. 166C ὁ Ἡ. φησι τοῖς ἐγρηγορόσιν ἕνα καὶ κοινὸν κόσμον εἶναι, τῶν δὲ κοιμωμένων ἕκαστον εἰς ἴδιον ἀποστρέφεσθαι. — [ἀποστρ.] ἀναστρέφεσθαι D (doğru mu?).]

22B90DK 22 B 90

Kaynak: Plutarkhos, Delphoi'deki E Üzerine 8 p. 388e.

Plutarkhos: Her şey ateşle, ateş de her şeyle değiş tokuş edilir; tıpkı malların altınla, altının da mallarla değiş tokuş edilmesi gibi.

22B90

Plut. de E 8 p. 388E πυρός τε ἀνταμοιβὴ τὰ πάντα καὶ πῦρ ἁπάντων ὅκωσπερ χρυσοῦ χρήματα καὶ χρημάτων χρυσός. — [τε O'da yok. ἀνταμοίβηται πάντα Γ: ἀνταμείβεται π. O: düz. Diels. ὅκ. Bernardakis: ἐκ ὥσπερ Γ: ὥσπερ O. Benzetme için karş. Platon, Yasalar VIII 849E ἀλλάττεσθαι νόμισμά τε χρημάτων καὶ χρήματα νομίσματος. Theophrastos burada belki tek tek şeylerin oluşunu görüyordu, karş. 22 A 1 (I 141, 18) (Covotti).]

22B91DK 22 B 91

Kaynak: Plutarkhos, Delphoi'deki E Üzerine 18 p. 392b.

Plutarkhos: Çünkü Herakleitos'a göre aynı ırmağa iki kez girmek mümkün değildir; ölümlü bir ousiaya da aynı durumdayken iki kez dokunmak mümkün değildir; o, değişiminin keskinliği ve hızıyla dağıtır ve yeniden toplar (daha doğrusu ne yeniden ne de sonra; aynı anda bir araya gelir ve bırakır*)*, yaklaşır ve uzaklaşır.

22B91

Plut. de E 18 p. 392B ποταμῶι γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῶι αὐτῶι καθ᾽ Ἡράκλειτον [karş. Platon, Kratylos 402A = 22 A 6; Aristoteles, Metafizik Γ 5. 1010a 12; c. 65, 4; 22 B 12. 49a] οὐδὲ θνητῆς οὐσίας δὶς ἅψασθαι κατὰ ἕξιν ⟨τῆς αὐτῆς⟩· ἀλλ᾽ ὀξύτητι καὶ τάχει μεταβολῆς σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει (μᾶλλον δὲ οὐδὲ πάλιν οὐδ᾽ ὕστερον, ἀλλ᾽ ἅμα συνίσταται καὶ ἀπολείπει) καὶ πρόσεισι καὶ ἄπεισι. — [⟨ ⟩ Diels. θνητὴ οὐσία ve μεταβολῆς'e dek geri kalan her şey, parantez içindeki μᾶλλον … ἀπολείπει gibi, Stoacı açımlamadır. Koşutluk σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει'nin de geçişsiz olmasını gerektirir; bu arkaik anlatım biçimidir. Diels özne olarak θεός'u düşünmüştü (karş. Herakleitos Mektupları 6). Reinhardt'ın değerlendirmesine (Parmenides 207) karşı haklı olarak Zeller–Nestle I 794 vd. Gregorios Nazianzenos'taki açımlamadan (ἔμπεδον οὐδέν) Hürth bunun da Herakleitos fragmanı olduğu sonucunu çıkarır. Aralıklı dizgi PDF'ten (DK s. 171) doğrulandı: ποταμῶι … αὐτῶι, σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει, συνίσταται καὶ ἀπολείπει, πρόσεισι καὶ ἄπεισι.]

22B92DK 22 B 92

Kaynak: Plutarkhos, Pythia Artık Neden Şiirle Kehanette Bulunmuyor 6 p. 397a.

Plutarkhos: Görmüyor musun, … Sappho'nun şarkıları dinleyenleri büyüleyip kendinden geçirerek ne kadar çekicidir? Oysa, Herakleitos'a göre, Sibylla çılgın ağzıyla gülmeye yer vermeyen, süssüz, kokusuz sözler söyleyerek tanrı sayesinde sesiyle bin yıla ulaşır.

22B92

Plut. de Pyth. or. 6 p. 397A οὐχ ὁρᾶις …, ὅσην χάριν ἔχει τὰ Σαπφικὰ μέλη, κηλοῦντα καὶ καταθέλγοντα τοὺς ἀκροωμένους; Σίβυλλα δὲ μαινομένωι στόματι καθ᾽ Ἡράκλειτον ἀγέλαστα καὶ ἀκαλλώπιστα καὶ ἀμύριστα φθεγγομένη χιλίων ἐτῶν ἐξικνεῖται τῆι φωνῆι διὰ τὸν θεόν. — [H. Fränkel (mektupla) yalnızca Σίβυλλα … στόματι'yi Herakleitos'a, geri kalanı Plutarkhos'a (Sappho'nun üslubuna karşıtlık olarak) verir. ἀκαλλώπιστα karş. Philon, Dünyanın Yaratılışı Üzerine 1. χιλίων … φωνῆι] karş. Rohde, Psyche II 69 not 1.]

22B93DK 22 B 93

Kaynak: Plutarkhos, Pythia Artık Neden Şiirle Kehanette Bulunmuyor 21 p. 404d.

Plutarkhos: Delphoi'daki kehanet yeri kendisine ait olan efendi ne söyler ne gizler: işaret eder.

22B93

Plut. de Pyth. or. 21 p. 404D ὁ ἄναξ, οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς, οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει. — [⟨ὡς⟩ ὁ ἄν. Turnebus: ὥσθ᾽ ἀν. E(B).]

22B94DK 22 B 94

Kaynak: Plutarkhos, Sürgün Üzerine 11 p. 604a.

Plutarkhos: Güneş ölçülerini aşmayacaktır; aşarsa, Adaletin yardımcıları Erinysler onu bulup çıkarır.

22B94

Plut. de exil. 11 p. 604A Ἥλιος γὰρ οὐχ ὑπερβήσεται μέτρα· εἰ δὲ μή, Ἐρινύες μιν Δίκης ἐπίκουροι ἐξευρήσουσιν. — [μέτρα B 30'daki gibi; bu yüzden ⟨τὰ⟩ μέτρα gereksiz. Plutarkhos İsis Üzerine 48 p. 370D'de τοὺς προσήκοντας ὅρους diye açımlar. Ἐρινύες, Hippol. VI 26 ve Iambl. Protr. 21 p. 107, 14 Pist.'teki taklitlerle de sağlamdır. Karş. Wilamowitz, Griech. Trag. III 284 not 1.]

22B95DK 22 B 95

Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri III giriş 1 p. 644f; Stobaios, Florilegium III 1, 175.

Plutarkhos: Cahilliği gizlemek daha iyidir; ama bu, gevşeyip şarap başına oturunca zordur. Stobaios: Cahilliği gizlemek ortaya dökmekten daha iyidir.

22B95

Plut. Quaest. conv. III pr. 1 p. 644F ἀμαθίην γὰρ ἄμεινον κρύπτειν, ἔργον δὲ ἐν ἀνέσει καὶ παρ᾽ οἶνον. Stob. Flor. III 1, 175 κρύπτειν ἀμαθίην κρέσσον ἢ ἐς τὸ μέσον φέρειν. — [Fr. 95 ile 109'u H. Gomperz yeniden birleştirir; ἄμεινον'u silerek bütünü Herakleitos'a verir. Diels ἢ ἐς τὸ μέσον φέρειν'i bir antoloji derleyicisinin oyunlu dolgusu sayıyordu. Aralıklı dizginin sınırı PDF'ten denetlenmedi.]

22B96DK 22 B 96

Kaynak: Plutarkhos, Sofra Sohbetleri IV 4, 3 p. 669a.

Plutarkhos: Çünkü cesetler gübreden daha çok atılmayı hak eder.

22B96

Plut. Quaest. conv. IV 4, 3 p. 669A νέκυες γὰρ κοπρίων ἐκβλητότεροι. — [Mikhael Akominatos (II 335 Lambros) fr. 96'yı yanlışlıkla Demokritos'a verir. Strabon XVI 26 p. 784'te γὰρ olmadan.]

22B97DK 22 B 97

Kaynak: Plutarkhos, Yaşlı Adam Devlet İşlerine Karışmalı mı 7 p. 787c.

Plutarkhos: Çünkü köpekler tanımadıklarına havlar.

22B97

Plut. an seni resp. 7 p. 787C κύνες γὰρ καταβαΰζουσιν ὧν ἂν μὴ γινώσκωσι. — [καταβαΰζουσιν Wakefield: καὶ βαΰζουσιν el yazmaları. ὧν Diels: τῶν Wilamowitz: ὃν el yazmaları.]

22B98DK 22 B 98

Kaynak: Plutarkhos, Ay Yüzü Üzerine 28 p. 943e.

Plutarkhos: Psykhēler Hades'te koku alır.

22B98

Plut. fac. lun. 28 p. 943E αἱ ψυχαὶ ὀσμῶνται καθ᾽ Ἅιδην. — [Plutarkhos'taki bağlam: psykhē'ler Ay'ın yakınındaki aithēr'den ışıklı ateş doğalarını alırlar, ὥστε ὑπὸ τῆς τυχούσης ἀναθυμιάσεως τρέφεσθαι, καὶ καλῶς Ἡ. εἶπεν ὅτι αἱ ψ. ὀσμῶνται (karş. B 7) καθ᾽ Ἅιδην. Demek ki B 26 gibi öteki dünya öğretisiyle bağlantılıdır. Yorum denemeleri için Zeller–Nestle I 893 vd.; Reinhardt, Parmenides 195.]

22B99DK 22 B 99

Kaynak: Plutarkhos, Su mu Ateş mi Daha Yararlı 7 p. 957a; karş. Talih Üzerine 3 p. 98c.

Plutarkhos: Güneş olmasaydı, öbür yıldızlara rağmen gece olurdu.

22B99

Plut. aqu. et ign. comp. 7 p. 957A; karş. de fort. 3 p. 98C εἰ μὴ ἥλιος ἦν, ἕνεκα τῶν ἄλλων ἄστρων εὐφρόνη ἂν ἦν. — [ἄλλων ἄστρων] karş. 41, 8 ⟦?⟧ (DK). Metin PDF'ten (DK s. 173) doğrulandı.]

22B100DK 22 B 100

Kaynak: Plutarkhos, Platoncu Sorular 8, 4 p. 1007d.

Plutarkhos: … devirler; güneş bunların gözetmeni ve gözcüsü olarak değişimleri ve Herakleitos'a göre her şeyi getiren mevsimleri *belirler, yönetir, gösterir ve ortaya çıkarır vb.*

22B100

Plut. Quaest. Plat. 8, 4 p. 1007D … περιόδους· ὧν ὁ ἥλιος ἐπιστάτης ὢν καὶ σκοπὸς ὁρίζειν καὶ βραβεύειν καὶ ἀναδεικνύναι καὶ ἀναφαίνειν μεταβολὰς καὶ ὥρας αἳ πάντα φέρουσι καθ᾽ Ἡράκλειτον κτλ. — [PDF'te (DK s. 173) aralıklı dizgi seçilemedi; DK Almancası güneşin işlevini de fragmana katar.]

22B101DK 22 B 101

Kaynak: Plutarkhos, Kolotes'e Karşı 20 p. 1118c.

Plutarkhos: Kendimi araştırdım.

22B101

Plut. adv. Colot. 20 p. 1118C ἐδιζησάμην ἐμεωυτόν. — [Plutarkhos bunu "kendini bil" diye anlar, Aristonymos da öyle (Stob. Flor. 21, 7; karş. B 116). Başka türlü A 1 § 5 μαθεῖν πάντα παρ᾽ ἑαυτοῦ. Karş. Arnim, Wilamowitz'in Phil. Unters. XI 94'ünde.]

22B101aDK 22 B 101a

Kaynak: Polybios XII 27.

Polybios: Tabiat gereği bizde, her şeyi öğrenip araştırdığımız sanki iki araç vardır: işitme ve görme. Herakleitos'a göre görme bunlardan çok daha doğrudur; çünkü gözler kulaklardan daha titiz tanıklardır.

22B101a

Polyb. XII 27 δυεῖν γὰρ ὄντων κατὰ φύσιν ὡσανεί τινων ὀργάνων ἡμῖν, οἷς πάντα πυνθανόμεθα καὶ πολυπραγμονοῦμεν, ἀκοῆς καὶ ὁράσεως, ἀληθινωτέρας δ᾽ οὔσης οὐ μικρῶι τῆς ὁράσεως κατὰ τὸν Ἡράκλειτον· ὀφθαλμοὶ γὰρ τῶν ὤτων ἀκριβέστεροι μάρτυρες. — [Belki γάρ τοι ὤτων. Karş. B 107 ve 31 B 4, 10 ⟦?⟧; Herodotos I 8 ὦτα γὰρ τυγχάνει ἀνθρώποισι ἐόντα ἀπιστότερα ὀφθαλμῶν; Dion 12, 71 τὸ λεγόμενον, ὡς ἔστιν ἀκοῆς πιστότερα ὄμματα. Başka türlü Wendland, Rhein. Mus. 53 (1898) 31.]

22B102DK 22 B 102

Kaynak: Porphyrios, [Homeros] İlyada IV 4 üzerine (I 69, 6 Schrader).

Porphyrios: Tanrı için her şey güzel, iyi ve adildir; insanlar ise kimi şeyleri adil olmayan, kimilerini adil sayar.

22B102

Porphyr. zu Δ 4 [I 69, 6 Schr.] τῶι μὲν θεῶι καλὰ πάντα καὶ ἀγαθὰ καὶ δίκαια, ἄνθρωποι δὲ ἃ μὲν ἄδικα ὑπειλήφασιν ἃ δὲ δίκαια.

22B103DK 22 B 103

Kaynak: Porphyrios, [Homeros] İlyada XIV 200 üzerine (I 190 Schrader).

Porphyrios: Çemberin çevresinde başlangıç ile son ortaktır.

22B103

Porphyr. zu Ξ 200 [I 190 Schr.] ξυνὸν γὰρ ἀρχὴ καὶ πέρας ἐπὶ κύκλου περιφερείας [karş. I 164, 3; 187, 23 vd.]. — [Karş. 28 B 5 ⟦?⟧ (OCR "28 B 3, 1"); Hippokrates, İnsandaki Yerler Üzerine 1 (VI 276 L.). Wilamowitz son üç sözcüğü haksız yere Herakleitos'a ait saymaz (Hermes 62, 1927, 276).]

22B104DK 22 B 104

Kaynak: Proklos, Platon'un Alkibiades'i Üzerine I p. 525, 21 (Cousin 1864).

Proklos: Onların nousu ya da aklı ne ki? Halkların ozanlarına inanırlar, kalabalığı öğretmen edinirler; «çoğunluğun kötü, azınlığın iyi» olduğunu bilmeden.

22B104

Procl. in Alc. I p. 525, 21 (1864) τίς γὰρ αὐτῶν νόος ἢ φρήν; δήμων ἀοιδοῖσι πείθονται καὶ διδασκάλωι χρείωνται ὁμίλωι οὐκ εἰδότες ὅτι 'οἱ πολλοὶ κακοί, ὀλίγοι δὲ ἀγαθοί' [karş. Bias, bölüm 10 § 5 ⟦?⟧]. — [ἀοιδοῖσι πείθονται Diels: αἰδοῦς ἠπιόων τε Procl.; Klemens ἀοιδοῖσιν ἕπεσθαι diye açımlar. χρείωνται: χρειῶν τε Procl.; χρέωνται, χρέονται, χρείονται, χρήϊονται da önerilmiştir. Fragmanın yorumu için karş. 22 A 22; Kranz, Hermes 69 (1934) 116 (Capelle'ye karşı, aynı dergi 60, 1925, 375). Nachtrag: τὸ πῦρ φρόνιμον (DK s. 165) νόος ἢ φρήν'e koşut olarak Herakleitos'a ait olabilir (Reinhardt).]

22B105DK 22 B 105

Kaynak: Homeros scholionları (A, T), İlyada XVIII 251 üzerine.

*İlyada XVIII 251 scholionu («Hektor'un bir yoldaşı vardı [Polydamas]; aynı gece doğmuşlardı»): Herakleitos bu dizeye dayanarak Homeros'un bir yıldız bilgini olduğunu söyler; şu dizelere dayanarak da: «İnsanlardan hiçbirinin kaderinden kaçtığını söylemem» [VI 488] vb.*

22B105

Schol. Hom. AT zu Σ 251 (Ἕκτορι δ᾽ ἦεν ἑταῖρος, [Πουλυδάμας], ἰῆι δ᾽ ἐν νυκτὶ γένοντο) Ἡ. ἐντεῦθεν ἀστρολόγον φησὶ τὸν Ὅμηρον καὶ ἐν οἷς φησι 'μοῖραν δ᾽ οὔ τινά φημι πεφυγμένον ἔμμεναι ἀνδρῶν' [Z 488] κτλ. — [OCR "Σ 261" → Σ 251 (DK Almancası "Ilias 18,251"). Diels'e göre Homeros alıntılarının eklenmesi Stoa'nın ya da Krates'in aracılığını gösterir; B 139 ile ilgisi yoktur.]

22B106DK 22 B 106

Kaynak: Plutarkhos, Camillus 19.

Plutarkhos: Uğursuz günler hakkında — bunlardan bazılarını kabul etmek mi gerekir, yoksa kimi günleri iyi, kimilerini kötü sayan Hesiodos'u [İşler 765 vd.] Herakleitos, her günün tabiatının bir olduğunu bilmiyor diye haklı olarak mı azarladı — başka bir yerde tartışılmıştır [krş. B 40, 57]. Seneca: Bir gün bütün günlere eşittir.

22B106

Plut. Camill. 19 περὶ δ᾽ ἡμερῶν ἀποφράδων εἴτε χρὴ τίθεσθαί τινας εἴτε ὀρθῶς Ἡράκλειτος ἐπέπληξεν Ἡσιόδωι τὰς μὲν ἀγαθὰς ποιουμένωι, τὰς δὲ φαύλας [Erga 765 vd.], ὡς ἀγνοοῦντι φύσιν ἡμέρας ἁπάσης μίαν οὖσαν, ἑτέρωθι διηπόρηται [karş. B 40, 57]. Seneca Ep. 12, 7 unus dies par omni est. — [εἴτε Reiske: εἴτε μὴ el yazmaları. Seneca ekler: hoc alius aliter excepit: dixit enim parem esse horis, … alius ait parem esse unum diem omnibus similitudine; Hesiodos'a karşı polemikten yalnızca ikinci yorumun doğru olduğu anlaşılır (ama similitudine değil, φύσει). Karş. Hermes 69, 115.]

22B107DK 22 B 107

Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 126.

Sekstos Empeirikos: Barbar psykhēleri olan insanlar için gözler ve kulaklar kötü tanıklardır.

22B107

Sext. Emp. VII 126 κακοὶ μάρτυρες ἀνθρώποισιν ὀφθαλμοὶ καὶ ὦτα βαρβάρους ψυχὰς ἐχόντων [karş. A 16, I 147, 30 vd.; B 101a]. — [βαρβάρους: barbarlar gibi duyuların bildirdiğini doğru anlayamayan psykhē'ler (Werner, Neue Jahrb. 21, 1918, 391); Wilamowitz yanlışlıkla ἔχοντα varmış gibi anlar. Ortaç nedensel de koşullu da anlaşılabilir.]

22B108DK 22 B 108

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 174 (Hense).

Stobaios, Herakleitos'tan: Sözlerini dinlediklerimden hiçbiri, bilge olanın her şeyden ayrı olduğunu bilmeye varamadı.

22B108

Stob. Flor. I 174 Hense Ἡρακλείτου. ὁκόσων λόγους ἤκουσα, οὐδεὶς ἀφικνεῖται ἐς τοῦτο, ὥστε γινώσκειν ὅτι σοφόν ἐστι πάντων κεχωρισμένον. — [σοφόν'ün önündeki ⟨τὸ⟩ Herakleitos'ta gereksizdir; Marcianus'un kenar notu ἢ γὰρ θεὸς ἢ θηρίον yalnızca Aristoteles'ten (Pol. A 2, 1253a 25) anıdır. Tanrının görünmeyen harmonia'sı (B 54) ve logos'ta cisimleşen birliği, yeryüzündeki uyumsuzluğa ve sürekli değişmeye mutlak olarak karşı durur; karş. B 102; 44 B 20. Bernays ve başkaları fragmanı haksız yere sahte sayar; Heidel başka yorumlar: kimse gerçek bilgiye ulaşmamıştır, çünkü bilgelik herkesten uzaktır.]

22B109DK 22 B 109

*= B 95.*

22B109

109 [108] = B 95.

22B110DK 22 B 110

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 176.

Stobaios: İnsanlar için istedikleri her şeyin olması daha iyi değildir.

22B110

Stob. Flor. I 176 ἀνθρώποις γίνεσθαι ὁκόσα θέλουσιν οὐκ ἄμεινον [karş. B 86 ⟦?⟧].

22B111DK 22 B 111

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 177.

Stobaios: Sağlığı hoş ve iyi kılan hastalıktır, doygunluğu açlık, dinlenmeyi yorgunluk.

22B111

Stob. Flor. I 177 νοῦσος ὑγιείην ἐποίησεν ἡδὺ καὶ ἀγαθόν, λιμὸς κόρον, κάματος ἀνάπαυσιν. — [Karş. Wilamowitz, Hermes 62 (1927) 278; ἡδὺ καὶ ἀγαθόν için H. Gomperz Herodotos III 80 οὔτε ἡδὺ οὔτε ἀγαθόν'u karşılaştırır; Heitz καί yerine κακόν okur (Diels).]

22B112DK 22 B 112

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 178.

Stobaios: İtidal en büyük aretēdir; bilgelik de doğruyu söylemek ve tabiata kulak vererek ona göre davranmaktır.

22B112

Stob. Flor. I 178 σωφρονεῖν ἀρετὴ μεγίστη, καὶ σοφίη ἀληθέα λέγειν καὶ ποιεῖν κατὰ φύσιν ἐπαΐοντας. — [σωφρονεῖν el yazmaları (B 116'daki gibi), H. Gomperz de korur: τὸ φρονεῖν [karş. B 113] Diels; Diels B 112 ve 116'nın sahiciliğini Heidel'e karşı savunmuştur (4. baskı I s. XXV). κατὰ] καλὰ Valckenaer, gereksiz; çünkü ἐπαΐοντας sc. φύσεως. — PDF'ten okundu (DK s. 176, ters taranmış).]

22B113DK 22 B 113

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 179.

Stobaios: Düşünmek herkes için ortaktır.

22B113

Stob. Flor. I 179 ξυνόν ἐστι πᾶσι τὸ φρονέειν. — [PDF'ten okundu (DK s. 176).]

22B114DK 22 B 114

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 179.

Stobaios: Akılla konuşanlar herkes için ortak olana dayanmalıdır, tıpkı şehrin kanuna dayanması gibi, hatta çok daha sağlam biçimde. Çünkü bütün insan kanunları tek bir ilahi kanunla beslenir; o, dilediği kadar hükmeder, her şeye yeter ve her şeyden üstün gelir.

22B114

Stob. Flor. I 179 ξὺν νόωι λέγοντας ἰσχυρίζεσθαι χρὴ τῶι ξυνῶι πάντων, ὅκωσπερ νόμωι πόλις, καὶ πολὺ ἰσχυροτέρως. τρέφονται γὰρ πάντες οἱ ἀνθρώπειοι νόμοι ὑπὸ ἑνὸς τοῦ θείου· κρατεῖ γὰρ τοσοῦτον ὁκόσον ἐθέλει καὶ ἐξαρκεῖ πᾶσι καὶ περιγίνεται. — [νόωι Wackernagel, Unters. zu Homer s. 38⁴. DK Almancası: "d. h. dem Verstand ξὺν νόωι : ξυνῶι" (sözcük oyunu). Yorum P. Friedländer, Platon I 9'a göre. περιγίνεται ⟨πάντων⟩ Diels; karş. Plut. de Is. 45 p. 369A, orada Herakleitos taklit edilir. Nachtrag: yorum için Gigon, Unters. s. 11 vd.; H. Fränkel, AJPh 59 (1938) 320 vd.; Heinimann, Nomos und Physis s. 65. — PDF'ten okundu (DK s. 176).]

22B115DK 22 B 115

Kaynak: Stobaios, Florilegium I 180a.

Stobaios: Psykhēnin kendini büyüten bir logosu vardır.

22B115

Stob. Flor. I 180a ψυχῆς ἐστι λόγος ἑαυτὸν αὔξων. — [Stobaios B 115'i yanlışlıkla ardından gelen Sokrates sözlerine yüklemiştir; düzelten Hense ve H. Schenkl. Karş. 22 C 1, 6, 7 ve 31 B 110, 4. Psykhē'nin ölümden sonra yücelmesi (Heidel) burada düşünülmemelidir; açıklamayı daha çok Hippokrates, Salgınlar VI 5, 1 (V 314 L.) verir: ἀνθρώπου ψυχὴ αἰεὶ φύεται μέχρι θανάτου· ἢν δὲ ἐκπυρωθῆι ἅμα τῆι νούσωι, καὶ ἡ ψυχὴ τὸ σῶμα φέρβεται. — PDF'ten okundu (DK s. 176).]

22B116DK 22 B 116

Kaynak: Stobaios, Florilegium V 6.

Stobaios: Bütün insanların kendini tanımaya ve itidalli olmaya payı vardır.

22B116

Stob. Flor. V 6 ἀνθρώποισι πᾶσι μέτεστι γινώσκειν ἑωυτοὺς καὶ σωφρονεῖν. — [σωφρονεῖν el yazmaları: φρονεῖν Diels, εὖ φρονεῖν'i de olası sayar. Karşıtlık (ἀλλ᾽ οὐ ποιοῦσι "ama yapmazlar") atlanmıştır. Karş. O. Crusius, Bl. f. d. bayr. Gymn. Schulw. 49, 228. — PDF'ten okundu (DK s. 176).]

22B117DK 22 B 117

Kaynak: Stobaios, Florilegium V 7.

Stobaios: Adam sarhoş olunca, sendeleyerek, nereye gittiğinin farkında olmadan, tüyü bitmemiş bir çocuğun peşinde sürüklenir; çünkü psykhēsi nemlidir. *[Krş. B 71?]*

22B117

Stob. Flor. V 7 ἀνὴρ ὁκόταν μεθυσθῆι, ἄγεται ὑπὸ παιδὸς ἀνήβου σφαλλόμενος, οὐκ ἐπαΐων ὅκη βαίνει, ὑγρὴν τὴν ψυχὴν ἔχων. [Karş. B 71?] — [Karş. 21 B 1, 17 vd. DK: ardından karşılık olarak B 118 gelir.]

22B118DK 22 B 118

Kaynak: Stobaios, Florilegium V 8.

Stobaios: Kuru ışık: en bilge ve en iyi psykhē. Ya da daha doğrusu: Kuru psykhē en bilge ve en iyi olandır.

22B118

Stob. Flor. V 8 αὐγὴ ξηρὴ ψυχὴ σοφωτάτη καὶ ἀρίστη oder vielmehr: αὔη ψυχὴ σοφωτάτη καὶ ἀρίστη. — [Böyle Philon, Euseb. P. E. VIII 14'te; karş. Musonios s. 96, 9 Hense, Plut. de esu carn. 1, 6 p. 995E, Galenos IV 786 K., Hermeias in Plat. Phaedr. 27, 28 Couvreur αὔη ξηρὴ ψυχὴ σοφωτάτη καὶ ἀρίστη Stob.; αὐγὴ ψυχὴ ξηρὰ σοφωτάτη κ. ἀ. Clem. Paed. II 2; ξηρὰ ψυχὴ σοφωτάτη Porphyr. de antr. nymph. 11 (benzer biçimde Synesios, Eustathios); αὕτη ψυχὴ ξηρὴ καὶ ἀρίστη Plut. Rom. 28, karş. def. orac. 41 p. 432F; αὔη ξηρὴ σοφωτάτη Aristeides Quint. II 64, 29 Jahn. Stephanus αὔη ψυχὴ σ. κ. ἀ.'yı sahici Herakleitos sayar, büyük olasılıkla haklı olarak (Diels'e karşı). Wendland ξηρή'yi Panaitios ve Poseidonios aracılığıyla yayılmış bir açıklama (glossa) sayar. "Oder vielmehr" DK'nın kendi sözüdür: iki okuma arasında seçim.]

22B119DK 22 B 119

Kaynak: Stobaios, Florilegium IV 40, 23.

Stobaios: Herakleitos dedi ki insanın karakteri onun daimōnudur.

22B119

Stob. Flor. IV 40, 23 Ἡ. ἔφη ὡς ἦθος ἀνθρώπωι δαίμων. — [OCR "IV 40, 28"; standart yer IV 40, 23 (bilgiye dayalı düzeltme). Epikharmos böyle anlamıştır (23 B 17); karş. H. Gomperz, Hermes 58 (1923) 42 vd. İnsan ēthos'unun değerlendirilmesi için karş. B 78. DK Almancası: daimon = "yani yazgısı".]

22B120DK 22 B 120

Kaynak: Strabon I 6 p. 3.

Strabon: Herakleitos ise «kuzey kutup dairesi» yerine Ayı'yı anarak daha iyi ve Homeros'a daha uygun biçimde söyler: Sabahın ve akşamın sınırları Ayı'dır; Ayı'nın karşısında da parlak Zeus'un sınır taşı durur. *Çünkü batı ile doğunun sınırı Ayı değil, kuzey kutup dairesidir.*

22B120

Strabo I 6 p. 3 βέλτιον δ᾽ Ἡ. καὶ ὁμηρικωτέρως ὁμοίως ἀντὶ τοῦ ἀρκτικοῦ τὴν ἄρκτον ὀνομάζων· ἠοῦς καὶ ἑσπέρας τέρματα ἡ ἄρκτος καὶ ἀντίον τῆς ἄρκτου οὖρος αἰθρίου Διός. ὁ γὰρ ἀρκτικός ἐστι δύσεως καὶ ἀνατολῆς ὅρος, οὐχ ἡ ἄρκτος. — [DK burada Kranz'ın yorumunu seçer (Berl. Sitz. Ber. 1916, 1161): Doğu ile Batı, Kutup Yıldızı'nı güneş yolunun (günlük) doruk noktasına bağlayan çizgiyle ayrılır; Helios (= Ζεὺς αἴθριος; karş. 22 C 1, 4; Pherekydes A 9; Empedokles B 6, 2) bu noktayı aşamaz (B 94). οὖρος "sınır taşı" Homeros Φ 405'teki gibi; "rüzgâr" yorumu yanlış olmalıdır, çünkü rüzgâr τέρμα olamaz.]

22B121DK 22 B 121

Kaynak: Strabon XIV 25 p. 642; Diogenes Laertios IX 2.

Strabon; Diogenes Laertios: Efeslilerin, yetişkin olanlarının hepsi kendini asmalı ve şehri tüyü bitmemişlere bırakmalıdır; çünkü içlerindeki en değerli adam Hermodoros'u şöyle diyerek sürdüler: «Aramızda kimse en değerli olmasın; olacaksa başka yerde, başkalarının arasında olsun.»

22B121

Strabo XIV 25 p. 642. Diog. IX 2 [s. 140, 5] ἄξιον Ἐφεσίοις ἡβηδὸν ἀπάγξασθαι πᾶσι καὶ τοῖς ἀνήβοις τὴν πόλιν καταλιπεῖν, οἵτινες Ἑρμόδωρον ἄνδρα ἑωυτῶν ὀνήιστον ἐξέβαλον φάντες· ἡμέων μηδὲ εἷς ὀνήιστος ἔστω, εἰ δὲ μή, ἄλλη τε καὶ μετ᾽ ἄλλων. — [ἀπάγξασθαι Strab.: ἀποθανεῖν Diog. Hermodoros için karş. 22 A 3a. ἄνδρα Diog.'da yok. φάντες] λέγοντες Diog. εἰ δέ τις τοιοῦτος, ἄλλοι τε Diog.]

22B122DK 22 B 122

Kaynak: Suda, "ankhibatein" ve "amphisbatein" maddesi.

Suda, «ankhibatein» ve «amphisbatein» maddeleri: yaklaşma *[ankhibasiē] kelimesi Herakleitos'ta geçer.*

22B122

Suid. s. v. ἀγχιβατεῖν und ἀμφισβατεῖν· ἀγχιβασίην Ἡράκλειτος. — [DK Almancası yalnızca "Annäherung"; sözcüğün Herakleitos'taki bağlamı bilinmiyor.]

22B123DK 22 B 123

Kaynak: Themistios, Nutuklar 5 p. 69.

Themistios: Herakleitos'a göre tabiat gizlenmeyi sever.

22B123

Themist. Or. 5 p. 69 φύσις δὲ καθ᾽ Ἡράκλειτον κρύπτεσθαι φιλεῖ. — [Kaynak Porphyrios'tur; karş. Proklos in Remp. II 107, 6 Kroll καὶ ἡ φύσις κρύπτεσθαι φιλεῖ καθ᾽ Ἡράκλειτον (Porphyrios'tan). Karş. Manilius IV 869 conditur en, inquit, vasto natura recessu; Seneca N. Q. VII 30, 6. DK Almancası: "Die Natur (das Wesen)" — physis hem doğa hem öz.]

22B124DK 22 B 124

Kaynak: Theophrastos, Metafizik 15 p. 7a 10 Usener.

Theophrastos, Metafizik: Şu da akla aykırı görünür: Bütün gök ve onun parçalarının her biri biçimleriyle, güçleriyle ve devirleriyle tam bir düzen ve oran içindeyken, ilkelerde böyle bir şey bulunmaması, tersine Herakleitos'un dediği gibi en güzel kosmosun gelişigüzel saçılmış bir süprüntü yığını *gibi olması.*

22B124

Theophr. Metaphys. 15 p. 7a 10 Usen. ἄλογον δὲ κἀκεῖνο δόξειεν ἄν, εἰ ὁ μὲν ὅλος οὐρανὸς καὶ ἕκαστα τῶν μερῶν ἅπαντ᾽ ἐν τάξει καὶ λόγωι, καὶ μορφαῖς καὶ δυνάμεσιν καὶ περιόδοις, ἐν δὲ ταῖς ἀρχαῖς μηθὲν τοιοῦτον, ἀλλ᾽ ὥσπερ σάρμα εἰκῆ κεχυμένων ὁ κάλλιστος, φησὶν Ἡράκλειτος, [ὁ] κόσμος. — [κἀκείνοις el yazmaları: düzelten Bergk. σάρμα Diels: σὰρξ el yazmaları: σωρὸς Usener. κεχυμένον Usener. Anlam büyük olasılıkla: logos'u kavramayan kalabalığa evren böyle görünür. Nachtrag: μὴ (Arnim ile) ὥσπερ σάρμα εἰκῆ κεχυμένον τὸ κάλλιστον, φησὶν Ἡ., ὁ κόσμος Rüstow; daha olası olan el yazmalarındaki σάρξ'tan yola çıkmaktır (McDiarmid, AJPh 62, 1941, 492); P. Friedländer (AJPh 63, 336) σὰρξ εἰκῆ κεχυμέν⟨η⟩ ἀνθρώπων ὁ κάλλιστος … [ὁ κόσμος] okur, B 82, 83 ve 28 ile karşılaştırarak. DK Almancası da "(?)" ile belirsizliği işaretler.]

22B125DK 22 B 125

Kaynak: Theophrastos, Baş Dönmesi Üzerine 9.

Theophrastos: Kykeon da [arpa unu, peynir ve şaraptan yapılan içki] karıştırılmazsa ayrışır.

22B125

Theophr. de vertig. 9 καὶ ὁ κυκεὼν διίσταται ⟨μὴ⟩ κινούμενος. — [διίσταται için karş. Hippokrates, Hastalıklar Üzerine IV 51 (VII 584 L.) … πῖον ὃ βούτυρον καλέουσιν ἐπιπολῆς διίσταται; anlamca B 31'deki διαχέεται ile aynı. μή Theophrastos'ta yok (bir önceki cümlede εἰ δὲ'den sonra ekler): Aphrodisiaslı İskender, Problemata III 42'den eklendi (Usener).]

22B125aDK 22 B 125a

Kaynak: Tzetzes, Aristophanes'in Ploutos'u 88 üzerine (Ambrosianus, Parisinus).

Tzetzes: [Aristophanes] Plutos'u kör yapar, çünkü o aretēnin değil kötülüğün sebebidir. Bu yüzden Efesli Herakleitos da Efeslilere hayır dua ederek değil, beddua ederek şöyle demiştir: Zenginliğiniz eksik olmasın, Efesliler, ki kötülüğünüz açığa çıksın.

22B125a

Tzetzes ad Aristoph. Plut. 88 [Ambr., Paris.] τυφλὸν δὲ τὸν Πλοῦτον ποιεῖ ὡς οὐκ ἀρετῆς, κακίας δὲ παραίτιον. ὅθεν καὶ Ἡ. ὁ Ἐφέσιος ἀρώμενος Ἐφεσίοις, οὐκ ἐπευχόμενος· μὴ ἐπιλίποι ὑμᾶς πλοῦτος, ἔφη, Ἐφέσιοι, ἵν᾽ ἐξελέγχοισθε πονηρευόμενοι. — [Yayımlayan Zuretti, Misc. Salinas (Palermo 1907) 218; Wilamowitz: "tümüyle modern dilde bir apophthegma" (Hermes 62, 1927, 276). Diels Herodotos I 159'daki Brankhidai kehanetini karşılaştırmak istemiştir. ὑμᾶς Herakleitos Mektupları 8, 3 (daha kötü biçim): ὑμῖν Tzetz. παραίτιον Nestle'nin düzeltmesi (Nachtrag): παραιτίου OCR/el yazması.]

22B126DK 22 B 126

Kaynak: Tzetzes, İlyada Tefsiri scholionları p. 126 Hermann.

Tzetzes: Soğuk şeyler ısınır, sıcak soğur, nemli kurur, kuru nemlenir.

22B126

Tzetz. schol. ad exeg. Il. p. 126 Herm. τὰ ψυχρὰ θέρεται, θερμὸν ψύχεται, ὑγρὸν αὐαίνεται, καρφαλέον νοτίζεται. — [Karşıtların birbirine dönüşümü; karş. B 88.]

22B126aŞüpheli, Sahte ve Uydurma Fragmanlar (ZWEIFELHAFTE, FALSCHE UND GEFÄLSCHTE FRAGMENTE)

DK 22 B 126a

Kaynak: Anatolios, Onluk Üzerine p. 36 Heiberg.

Anatolios: Mevsimlerin oranına göre yedi sayısı Ay'da bir araya gelir, Ayılar'da ise bölünür: ölümsüz Hafıza'nın iki işareti.

22B126a

Anatol. de decade p. 36 Heiberg (Annales d'histoire, Congrès de Paris 1901, 5. section) κατὰ λόγον δὲ ὡρέων συμβάλλεται ἑβδομὰς κατὰ σελήνην, διαιρεῖται δὲ κατὰ τὰς ἄρκτους, ἀθανάτου Μνήμης σημείω. — [Diels: Anatolios fragmanı Ay'ın yedi evresine bağlar; öncesinde ἄρκτος ἑπτάστερος· Ἡράκλειτος· … ἑβδομάσι … κατὰ τοὺς ἄρκτους … πλειὰς ἑξάστερος (Monacensis); Latince çevirisi Valla, de expetendis et fugiendis rebus III 17. Anatolios ve Philon (de opif. 101) Poseidonios üzerinden, tanıklık uydurduğu bilinen İskenderiyeli bir Pythagorasçının Περὶ ἑβδομάδος'una gider. Kuşku nedenleri: İonca'da çok kuşkulu ikil σημείω; geç görünen ἀθανάτου μνήμης σημείω bağlantısı. Μνήμης büyük harfle okunursa (Pythagorasçı mitoloji; karş. 44 A 13, 58 C 2; 28 B 13; 31 B 116, 128; 22 B 94) anlam düzelir. H. Gomperz sahici sayar (λόγος ὡρέων A 18, 19; ay = 2 × 7 + 1). Nachtrag: başlangıçtan önce insana ilişkin bir yedili cümlesi geldiği anlaşılır (A 18); bu sahicilikten yanadır (Kranz, Nachr. Gött. Ges. N. F. 2, 7, 1938, 157).]

22B126bDK 22 B 126b

Kaynak: Adsız, Platon'un Theaitetos'u Üzerine Şerh (Berliner Klassikertexte 2) 71, 12, p. 152e'ye.

Platon'un Theaitetos'una anonim yorum: Pythagorasçılarla görüşmüş olan Epikharmos başka bazı çarpıcı şeyler yanında büyüyen hakkındaki akıl yürütmeyi de tasarlamıştır. Bunu Herakleitos'un sözüne göre işler: Bir şey başka bir biçimde hep büyür, neyi eksikse ona doğru. *Hiçbir şey akıp eidosunu değiştirmekten geri durmuyorsa, ousialar sürekli akışa göre kâh bir türlü kâh başka türlü olur.*

22B126b

Anonym. in Plat. Theaet. [Berl. Klassikert. 2] 71, 12 zu p. 152E [23 A 6] Ἐπίχαρμος ὁ ⟨ὁμιλή⟩σας τοῖς Πυθα⟨γορείοις⟩ ἄλλα τ⟨ε⟩ τινα ἐ⟨πι⟩νενόη⟨κεν⟩ δ⟨εινὰ⟩ τ⟨όν τε περὶ το⟩ῦ αὐξο⟨μένου λόγον⟩. ἐφοδ⟨εύει⟩ δὲ κατὰ τὸ Ἡρα⟨κλείτου⟩· 'ἄλλως ἄ⟨λλο ἀεὶ αὔξε⟩ται πρὸς ὃ ⟨ἂν ἦι ἐλλι⟩πές'. εἰ οὖν ⟨μηδεὶς⟩ ⟨παύε⟩ται ⟨ῥέων καὶ ἀλ⟩λ⟨άτ⟩των ⟨τὸ εἶδος, αἱ⟩ οὐσίαι ἄλλ⟨οτε ἄλλαι⟩ γίνονται ⟨κατὰ συν⟩εχῆ ῥύσιν. — [Okuma ve tamamlama belirsiz (papirüs). Düşünce için karş. 23 B 2. — Papirüs tamamlamaları PDF'ten okundu (DK s. 180).]

22B127DK 22 B 127

Kaynak: Aristokritos, Theosophia 69 (B 5'ten sonra).

Aristokritos (B 5'ten sonra): Aynı kişi Mısırlılara şöyle demiş: Tanrıysalar, neden onlara ağıt yakıyorsunuz? Onlara ağıt yakıyorsanız, artık onları tanrı saymayın.

22B127

Aristocritus Theos. 69 [nach B 5] ὁ αὐτὸς πρὸς Αἰγυπτίους ἔφη· εἰ θεοί εἰσιν, ἵνα τί θρηνεῖτε αὐτούς; εἰ δὲ θρηνεῖτε αὐτούς, μηκέτι τούτους ἡγεῖσθε θεούς. — [Karş. 21 A 13, I 115, 9 vd. (Ksenophanes'in benzer sözü). Nachtrag: benzer polemik Herodotos II 123'te.]

22B128DK 22 B 128

Kaynak: Aristokritos, Theosophia 74.

Aristokritos: Herakleitos, Hellenlerin daimōnlara onurlar sunduğunu görünce şöyle dedi: Daimōnların heykellerine dua ederler: heykeller duymaz, ama sanki duyarlarmış gibi; karşılık vermezler, sanki kendilerinden bir şey istenmiyormuş gibi.

22B128

Aristocritus Theos. 74 ὅτι ὁ Ἡράκλειτος ὁρῶν τοὺς Ἕλληνας γέρα τοῖς δαίμοσιν ἀπονέμοντας εἶπεν· δαιμόνων ἀγάλμασιν εὔχονται οὐκ ἀκούουσιν, ὥσπερ ἀκούοιεν, οὐκ ἀποδιδοῦσιν, ὥσπερ οὐκ ἀπαιτοῖεν. — [Karş. Acta Apollonii s. 106 Klette (değişik okumalar: ἀκούομεν, sonra οὐκ ἀπαιτοῦσιν, οὐκ ἀποδιδοῦσιν); orada 22 B 5'in patristik genişletilmesi açıktır; Ermenicede bulunmadığından eski işlemlere sonradan katılmış olmalıdır (karş. Mezmurlar 115, 5; 135, 16; Bilgelik 15, 15). Diels'e göre istek kipi ve anlatımın uyumsuzluğu düzeltilmemelidir (ἀπαιτοῦσιν beklenirdi). Nachtrag: H. Erbse fragmanın sahiciliğini savunur ve sonunu "sanki hiç bunu istemiyorlarmış gibi" diye çevirir (öznesi dua edenler).]

22B129DK 22 B 129

Kaynak: Diogenes Laertios VIII 6.

Diogenes Laertios: Mnesarkhos oğlu Pythagoras bütün insanlardan çok araştırmayla uğraştı ve bu yazılardan seçme yaparak kendine bir bilgelik yaptı: çok bilmişlik, hilekârlık.

22B129

Diog. VIII 6 Πυθαγόρης Μνησάρχου ἱστορίην ἤσκησεν ἀνθρώπων μάλιστα πάντων καὶ ἐκλεξάμενος ταύτας τὰς συγγραφὰς ἐποιήσατο ἑαυτοῦ σοφίην, πολυμαθίην, κακοτεχνίην. — [πυθαγόρης P: πυθαγόρας B: πυθαγόροις F; ἱστορεῖν ἴσχυσεν F; ἐποίησεν F; ἑαυτοῦ BP¹F: ἑωυτοῦ P³; πολυμαθίην B: öbürlerinde -μαθείην. κακοτεχνίη için karş. B 81; Reinhardt, Parmenides s. 235. Diels fragmanı kuşkulu saymıştı (Pythagorasçı bir sahtekârlığa hizmet eder; ταύτας τὰς συγγραφάς'ın ἱστορίην'e bağlanması serttir; Pythagoras'ın yazıları düşünülemez). Kranz: sahicilik görüşü haklı olarak ağır basar, özellikle son (karş. B 40); ταύτας τὰς συγγραφάς'ın ἱστορίην'e bağlanması arkaik bir sertliktir (Reinhardt); Ion da (36 B 4) sahici diye tanıklık eder. Wilamowitz ἐκδεξάμενος önerir.]

22B130DK 22 B 130

Kaynak: Gnomologium Monacense Latinum I 19 (Caecilius Balbus, Wölfflin s. 18).

Münih Latince Gnomolojisi: İnsanın, kendisi gülünç görünecek kadar şakacı olması yakışmaz. *Herakleitos söyledi.*

22B130

Gnomol. Monac. lat. I 19 (Caecil. Balb. Wölfflin p. 18) non convenit ridiculum esse ita, ut ridiculus ipse videaris. Heraclitus dixit. — [Karş. Platon, Şölen 189B.]

22B131DK 22 B 131

Kaynak: Gnomologium Parisinum 209 (Sternbach).

Paris Gnomolojisi: Herakleitos derdi ki kuruntu ilerlemenin önünü keser (prokopē / enkopē).

22B131

Gnomol. Paris. ed. Sternbach n. 209 ὁ δέ γε Ἡ. ἔλεγε τὴν οἴησιν προκοπῆς ἐγκοπήν. — [Karş. B 46. προκοπή / ἐγκοπή ses oyunu parantezle korundu.]

22B132DK 22 B 132

Kaynak: Gnomologium Vaticanum 743 n. 312 (Sternbach).

Vatikan Gnomolojisi: Onurlar tanrıları ve insanları köleleştirir.

22B132

Gnomol. Vatic. 743 n. 312 Sternb. τιμαὶ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους καταδουλοῦνται. — [OCR "Vatic. 748"; Sternbach'ın Gnomologium Vaticanum'u Vat. gr. 743'e dayanır (bilgiye dayalı düzeltme). Diels'e göre gnome büyük olasılıkla sahicidir; Stobaios onu Bion'a verir.]

22B133DK 22 B 133

Kaynak: Gnomologium Vaticanum 743 n. 313.

Vatikan Gnomolojisi: Kötü insanlar hakikatin hasımlarıdır.

22B133

Gnomol. Vatic. 743 n. 313 ἄνθρωποι κακοὶ ἀληθινῶν ἀντίδικοι. — [Karş. B 28, 112.]

22B134DK 22 B 134

Kaynak: Gnomologium Vaticanum 743 n. 314.

Vatikan Gnomolojisi: Terbiye, terbiye görmüş olanlar için ikinci bir güneştir.

22B134

Gnomol. Vatic. 743 n. 314 τὴν παιδείαν ἕτερον ἥλιον εἶναι τοῖς πεπαιδευμένοις. — [Başka bir yerde Platon'a yüklenir.]

22B135DK 22 B 135

Kaynak: Gnomologium Vaticanum 743 n. 315.

Vatikan Gnomolojisi: [Herakleitos] derdi ki iyi bir şöhrete giden en kısa yol iyi olmaktır.

22B135

Gnomol. Vatic. 743 n. 315 συντομωτάτην ὁδὸν ἔλεγεν εἰς εὐδοξίαν τὸ γενέσθαι ἀγαθόν. — [Karş. Ksenophon, Memorabilia I 7, 1.]

22B136DK 22 B 136

Kaynak: Epiktetos scholionları, Bodleianus p. LXXI Schenkl.

Epiktetos scholionu, Herakleitos'tan: Savaşta düşenlerin psykhēleri hastalıkla ölenlerinkinden daha temizdir.

22B136

Schol. Epictet. Bodl. p. LXXI Schenkl Ἡρακλείτου· ψυχαὶ ἀρηίφατοι καθερώτεραι (so) ἢ ἐνὶ νούσοις. — [καθερώτεραι DK'da böyle (sic) basılmıştır = καθαρώτεραι. Önceden Bywater'a göre burada verilen Maksimos (Serm. 8 p. 567) fragmanının dışsal bir dayanağı bile yoktur (Schenkl); yerine konan 136, B 24'e göre yapılmış Bizans oyunudur. Nachtrag: "Heksametreye aktarım: Bizanslı mı?" (P. Friedländer). — PDF'ten okundu (DK s. 182).]

22B137DK 22 B 137

Kaynak: Stobaios, Eklogai I 5, 15 p. 78, 11 (Aetios I 27, 1'e göre = 22 A 8).

Stobaios: Nitekim şöyle yazar: «Çünkü her bakımdan kaderle belirlenmiş şeyler vardır …»

22B137

Stob. Ecl. I 5, 15 p. 78, 11 (nach Aët. I 27, 1 s. 22 A 8) γράφει γοῦν· 'ἔστι γὰρ εἱμαρμένα πάντως …' — [εἱμαρμένη C. Diels'e göre Aetios'un bir görüşüne eklenmiş eksik bir ek; Lortzing ve H. Gomperz Herakleitos kaynaklı sayar. Ama Placita'da Herakleitos alıntısı yoktur; ardından Theodoretos'tan gelen kısım kesinlikle Khrysipposçudur; Stoacı terim εἱμαρμένα buna uyar.]

22B138DK 22 B 138

Kaynak: Codex Parisinus 1630 (14. yy.) f. 191r.

Paris yazması 1630: Filozof Herakleitos'un hayat üzerine [şiiri]: «Hayatın hangi yolunu tutsun insan …» vb. *= Palatina Antolojisi IX 359; Stobaios IV 34, 57 = Poseidippos, Epigram 21.*

22B138

Cod. Paris. 1630 s. XIV f. 191r Ἡρακλείτου φιλοσόφου κατὰ τοῦ βίου. Ποίην τις βιότοιο τάμοι τρίβον κτλ. = Anth. Pal. IX 359. Stob. IV 34, 57 = Posidipp. Ep. 21 p. 79 Schott. — [DK yalnızca ilk dizeyi verir: şiir Poseidippos'un epigramıdır (DK Almancası: "138 = Poseidippos Epigr. 21"); Herakleitos'a yanlış yüklenmiştir.]

22B139DK 22 B 139

Kaynak: Catalogus Codicum Astrologorum Graecorum IV 32; VII 106.

*Yunan Yıldızbilim Yazmaları Kataloğu: Filozof Herakleitos'tan. Bazıları yıldızların ilkelerde yer aldığını söylediğine göre … onu yapan istediği sürece.*

22B139

Catal. codd. astrol. Graec. IV 32; VII 106 Ἡρακλείτου φιλοσόφου. Ἐπειδὴ φασί τινες εἰς ἀρχὰς κεῖσθαι τὰ ἄστρα … μέχρις οὗ ἐθέλει ὁ ποιήσας αὐτόν. — [DK Almancası: Hristiyan döneminden, Herakleitos adına "Yıldızların Kökeni Üzerine" başlıklı yıldızbilim sahtekârlıkları. Kısa özet çoğunlukla Philon'dan derlemedir (Boll); bir yerde 22 B 94'e gönderme var gibidir; Bizans sahtekârlığının başlığı buradan. Benzer bir sahtekârlık için karş. Georgios Pakhymeres (Martin'in Theon Smyrn. baskısı s. 413) ve B 105.]

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…