İçeriğe geç

Kavram

esse

Yunanca
εἶναι (einai)
Latince
esse; id quod est
İngilizce
being, to be
Türkçe
varlık; var olmak; olan

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "olmak" fiilidir. Boethius'ta bir şeyin olması (esse) ile olan şey (id quod est) arasındaki ayrım metafizik bir ilkeye dönüşür: Bileşik şeylerde ikisi farklı, basit olanda birdir. Tanrı'da varlık ile olan aynıdır; şeyler ise varlıklarını ondan akarak alır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
6. yy Boethius Varlık suretten gelir; Tanrı olduğu şeyin kendisidir Boethius, De Trinitate II
6. yy Boethius Varlık ile olan ayrımı; şeyler varlıklarını ilk iyiden aldıkları için iyidir Boethius, Quomodo substantiae
6. yy Boethius Varlık ile bir birbirine döner (esse atque unum convertitur) Boethius, Contra Eutychen IV

Dönüşüm: Esse fiilinin mastarı, sonraki skolastikte öz (essentia) ve varlık (esse) ayrımının çekirdeği olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca εἶναι (einai) Fiil; to on "olan" ile ayrımı Yeni Platoncularda belirginleşir (Porphyrios'a atfedilen Parmenides yorumu)
Latince esse Mastar; Boethius, Quomodo substantiae aks. II: diversum est esse et id quod est "varlık ile olan farklıdır"
Almanca / Fransızca Sein / être
İngilizce being, to be

Türkçe karşılığı

varlık; var olmak; olan (id quod est). rakipler: vücut (Osmanlıca felsefe dili, wujūd, ama Arapça kavramsal yükü taşır), oluş (fieri ile karışır), varoluş (existentia için ayrılmalı). Mastar olarak "var olmak", ad olarak "varlık"

Atıf ve kaynak notu

Thomas Aquinas'ın öz/varlık ayrımı Boethius'a geriye yansıtılmamalıdır: Boethius'ta esse bazen suret, bazen var olmanın kendisidir; metin tek anlam vermez.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: varlığı, varlığın, varlık, Varlık, var olmayı, var olmak

Metinlerde işaretlendiği yerler

11 yer · 11 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.