İçeriğe geç

Kavram

differentia

Yunanca
διαφορά (diaphora)
Latince
differentia
İngilizce
difference, differentia
Türkçe
ayrım

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Herhangi bir farklılıktan, cevhere ait olup türü oluşturan farklılığa daralır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles tarifte cinse eklenen, türü kuran kısım
3. yy Porphyrios Beş sesin biri olarak ele alınır (Eisagoge)
6. yy Boethius Türlerin benzemezliği ayrım diye anılır; ayrım "nasıl olduğu" bakımından yüklenir, cevherin keyfiyetini gösterir; türsel ayrım en alt türü oluşturur Boethius, In Isagogen I
7. yy Isidorus Eşanlamlı görünen kelimelerin ve şeylerin (Tanrı/Rab, zihin/akıl, faal/seyir hayatı) ayrımı; mantıktan sözlükçülüğe ve teolojiye geçiş Differentiae

Dönüşüm: genel farktan türü kuran cevherî ayrıma; tariften ayrılmaz olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca διαφορά (diaphora) Aristoteles: cinsi türlere bölen şey
Latince differentia differre "ayrı taşımak, farklı olmak"tan
Almanca / Fransızca Unterschied / différence
İngilizce difference, differentia

Türkçe karşılığı

ayrım. rakipler: fasıl (Osmanlıca mantık terimi, ağır), fark (gündelik), ayrım (canlı ve eyleme açık). Tercih: ayrım; specifica differentia "türsel ayrım"

Atıf ve kaynak notu

Ayrımın "cevherî keyfiyet" oluşu Porphyrios-Boethius geleneğinin formülüdür; Aristoteles'te tam böyle değildir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ayrım, ayrımları, ayrımlarla, ayrımlarını, ayrımı, ayrıma

Metinlerde işaretlendiği yerler

15 yer · 15 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.