Kavram
cultura
- Yunanca
- παιδεία (paideia)
- Latince
- cultura (animi)
- Almanca
- Cultur, Kultur
- Fransızca
- culture
- İngilizce
- culture
- Türkçe
- kültür
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte toprağı işleme, sonra bir halkın âdetleri, sanatı ve bilgisi. Kant'ta: tabiatın insanı, kendine amaçlar koyup tabiatı onlara araç olarak kullanabilecek hâle getirmesi. İki türü vardır: Olumlu beceri kültürü (her türlü amaca ulaşma ustalığı) ve olumsuz terbiye (disiplin) kültürü (iradenin arzuların despotluğundan kurtarılması).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Antik Roma | Cicero | cultura animi: ruhun felsefeyle işlenmesi | — |
| 1784 | Kant | kultiviert / civilisiert / moralisiert: kültürlü olmak, medenîleşmek ve ahlâklı olmak ayrı aşamalardır | — |
| 1790 | Kant | Tabiatın insan türü bakımından son amacı; beceri kültürü ve terbiye kültürü; eşitsizlik, sivil toplum, devletler sistemi ve savaş kültürün gelişme araçlarıdır | Yargı Gücünün Eleştirisi § 83 (AA05.430–434) |
Dönüşüm: Ruhun işlenmesinden (Cicero) tarihsel bir sürecin adına; Kant'ta tabiat teleolojisiyle ahlâk arasındaki köprüye; Herder ve sonrasında halkların kendine özgü yaşama biçimlerine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | παιδεία (paideia) | "yetiştirme, eğitim"; Latince cultura animi bunun karşılığı olarak kullanılmıştır |
| Latince | cultura | colere "işlemek, toprağı sürmek, bakmak, tapınmak" fiilinden; Cicero'da cultura animi philosophia est (Tusc. II 13): "ruhun işlenmesi felsefedir" |
| Almanca / Fransızca | Cultur / culture | Kant'ta Cultur der Geschicklichkeit "beceri kültürü", Cultur der Zucht (Disciplin) "terbiye (disiplin) kültürü"; gesittet "medenî", sittlich "ahlâkça" |
| İngilizce | culture |
Türkçe karşılığı
kültür. kültür: Kant'ın teknik kullanımını en iyi koruyan yerleşik karşılık. ekin: öz Türkçe öneri, tarım çağrışımıyla colere'yi iyi verir ama terim olarak yerleşmemiştir. medeniyet: Kant'ın Civilisirung "medenîleşme" ile ayırdığı başka bir kavramı karşılar; Cultur için kullanılmaz
Kant'ta kültür, akıl sahibi bir varlıkta genel olarak keyfî amaçlara elverişliliğin (dolayısıyla onun hürriyeti içinde) meydana getirilmesidir (§ 83). Kültür, tabiatın insan türü bakımından son amacıdır; saadet değil. Ama kültür nihai amaç değildir: Nihai amaç ancak ahlâkî varlık olarak insandır. "Kültür" bu yüzden bir değerler bütünü değil, insanı hürriyetin amaçlarına hazırlayan bir süreçtir.
Atıf ve kaynak notu
Kant'ın kültür kavramı ilerlemeci bir iyimserlik değildir: Kültür "parlak sefalet"le, lüksle ve savaşla birlikte ilerler; insanı ahlâkça daha iyi değil, yalnızca medenî kılar.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kültür, kültürün, kültürümüzün, kültürlerin, kültürünü, kültürü
Metinlerde işaretlendiği yerler
14 yer · 13 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Kant, Yargı Gücünün EleştirisiAA05.225
- Kant, Ebedî BarışaAA08.367
- Kant, Pragmatik Açıdan AntropolojiAA07.119
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi181
- Nietzsche, Tragedyanın DoğuşuGT-23.1
- Nietzsche, Şen İlimFW-23.2
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-208.1
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-Vorrede-5
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Verbesserer-1
- Nietzsche, DeccalAC-4
- Nietzsche, Ecce HomoEH-Weise-7 EH-Klug-3
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-1
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-23