İçeriğe geç

Kavram

cultura

Yunanca
παιδεία (paideia)
Latince
cultura (animi)
Almanca
Cultur, Kultur
Fransızca
culture
İngilizce
culture
Türkçe
kültür

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte toprağı işleme, sonra bir halkın âdetleri, sanatı ve bilgisi. Kant'ta: tabiatın insanı, kendine amaçlar koyup tabiatı onlara araç olarak kullanabilecek hâle getirmesi. İki türü vardır: Olumlu beceri kültürü (her türlü amaca ulaşma ustalığı) ve olumsuz terbiye (disiplin) kültürü (iradenin arzuların despotluğundan kurtarılması).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Antik Roma Cicero cultura animi: ruhun felsefeyle işlenmesi —
1784 Kant kultiviert / civilisiert / moralisiert: kültürlü olmak, medenîleşmek ve ahlâklı olmak ayrı aşamalardır —
1790 Kant Tabiatın insan türü bakımından son amacı; beceri kültürü ve terbiye kültürü; eşitsizlik, sivil toplum, devletler sistemi ve savaş kültürün gelişme araçlarıdır Yargı Gücünün Eleştirisi § 83 (AA05.430–434)

Dönüşüm: Ruhun işlenmesinden (Cicero) tarihsel bir sürecin adına; Kant'ta tabiat teleolojisiyle ahlâk arasındaki köprüye; Herder ve sonrasında halkların kendine özgü yaşama biçimlerine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca παιδεία (paideia) "yetiştirme, eğitim"; Latince cultura animi bunun karşılığı olarak kullanılmıştır
Latince cultura colere "işlemek, toprağı sürmek, bakmak, tapınmak" fiilinden; Cicero'da cultura animi philosophia est (Tusc. II 13): "ruhun işlenmesi felsefedir"
Almanca / Fransızca Cultur / culture Kant'ta Cultur der Geschicklichkeit "beceri kültürü", Cultur der Zucht (Disciplin) "terbiye (disiplin) kültürü"; gesittet "medenî", sittlich "ahlâkça"
İngilizce culture

Türkçe karşılığı

kültür. kültür: Kant'ın teknik kullanımını en iyi koruyan yerleşik karşılık. ekin: öz Türkçe öneri, tarım çağrışımıyla colere'yi iyi verir ama terim olarak yerleşmemiştir. medeniyet: Kant'ın Civilisirung "medenîleşme" ile ayırdığı başka bir kavramı karşılar; Cultur için kullanılmaz

Kant'ta kültür, akıl sahibi bir varlıkta genel olarak keyfî amaçlara elverişliliğin (dolayısıyla onun hürriyeti içinde) meydana getirilmesidir (§ 83). Kültür, tabiatın insan türü bakımından son amacıdır; saadet değil. Ama kültür nihai amaç değildir: Nihai amaç ancak ahlâkî varlık olarak insandır. "Kültür" bu yüzden bir değerler bütünü değil, insanı hürriyetin amaçlarına hazırlayan bir süreçtir.

Atıf ve kaynak notu

Kant'ın kültür kavramı ilerlemeci bir iyimserlik değildir: Kültür "parlak sefalet"le, lüksle ve savaşla birlikte ilerler; insanı ahlâkça daha iyi değil, yalnızca medenî kılar.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kültür, kültürün, kültürümüzün, kültürlerin, kültürünü, kültürü

Metinlerde işaretlendiği yerler

14 yer · 13 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.