Kavram
Comprehensio
- Yunanca
- κατάληψις (katalēpsis)
- Latince
- comprehensio; comprehendere; perceptio
- Almanca
- Erfassung
- Fransızca
- compréhension, saisie
- İngilizce
- comprehension, grasp
- Türkçe
- kavrama
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte elle tutmak, yakalamak. Felsefede yanılmaz bir görüntüye verilen onay; Akademiklerin varlığını reddettiği şey.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 3. yy | Zenon | katalēpsis ve el benzetmesi | |
| MÖ 45 | Cicero | Terimin Latinceleştirilmesi | Cicero, Academica 1.41 |
| MÖ 45 | Cicero | Hiçbir şey kavranamaz mı? | Cicero, Lucullus |
| 386 | Augustinus | Ayrık önermeler, matematik doğrular ve "bana böyle görünüyor" bilgisi kavranabilir | Augustinus, Contra Academicos 3.21–3.29 |
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | κατάληψις (katalēpsis) | Stoa: kavrayıcı görüntüye verilen onay; bilginin ölçütü. |
| Latince | comprehensio, perceptio | comprehendere "elle sıkıca kavramak". Cicero, Zenon'un el benzetmesini aktarır: açık el görüntü, parmakların hafif kapanması onay, yumruk kavrama, yumruğu öteki elle sıkmak bilgi (Luc. 145; Ac. 1.41). |
| Almanca / Fransızca | Erfassung / compréhension | |
| İngilizce | comprehension, grasp |
Türkçe karşılığı
kavrama. idrak: kelamda ve mantıkta genel "anlama"dır. algılama: hissin karşılığına kayar. Tercih: kavrama; Türkçe "kavramak" fiilinin elle tutma anlamı Zenon'un benzetmesine uyar.
Türkçe "kavrama" ile Latince comprehensio aynı somut imgeyi paylaşır: elle sıkıca tutmak. Bu yüzden Zenon'un el benzetmesi çeviride de canlı kalır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kavranamaz, kavrama, kavranabilir, kavramanın, kavranamayacağını, kavrayışlarında
Metinlerde işaretlendiği yerler
16 yer · 16 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Cicero, Akademik Meseleler1.41
- Cicero, Lucullus17
- Cicero, Vazifeler Üzerine2.7
- Seneca, Mutlu Hayat Üzerine8.5
- Seneca, İyilikler Üzerine4.33.2
- Seneca, Tabiat Meseleleri2.48.1
- Quintilianus, Hatiplik Eğitimi2.17.18
- Augustinus, Akademikler'e Karşı1.5
- Augustinus, Düzen Üzerine2.5
- Augustinus, İç Konuşmalar4
- Augustinus, Ruhun Büyüklüğü Üzerine30
- Augustinus, İnanmanın Faydası Üzerine25
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_2
- Augustinus, İtiraflar5.19
- Augustinus, Tanrı Devleti7.17
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler8.6