Kavram
Aetas
- Yunanca
- ἡλικία (hēlikia)
- Latince
- aetas; aetates mundi / saeculi "dünyanın çağları"; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, senior aetas, senectus
- Almanca
- Weltalter, Lebensalter
- Fransızca
- âges du monde
- İngilizce
- age
- Türkçe
- çağ
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte aetas bir insanın yaşı ya da ömür devresidir. De Genesi contra Manichaeos I 23–24'te (388–389) Augustinus yaratılışın altı gününü dünyanın altı çağına uygular: Âdem'den Nuh'a (bebeklik, ışık), Nuh'tan İbrahim'e (çocukluk, kubbe), İbrahim'den Davut'a (ilk gençlik, kuru toprak), Davut'tan Babil sürgününe (gençlik, yıldızlar), sürgünden Mesih'e (ileri yaş, sudaki canlılar), Mesih'ten sona kadar (yaşlılık, insan); yedinci gün akşamı olmayan dinlenmedir. Kuşak sayıları (10, 10, 14, 14, 14) beş hisle ve iki cinsle açıklanır; altıncı çağın sayısı yoktur, çünkü son gün gizlidir. I 25'te aynı altı gün tek tek insanın iç hayatının basamaklarına uygulanır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 8.–7. yy | Hesiodos | beş insan soyu (altın, gümüş, tunç, kahramanlar, demir) | İşler ve Günler 106–201 |
| 1. yy | Seneca (Lactantius'un aktarımıyla) | Roma tarihinin bir insanın ömrüne benzetilmesi | — |
| 388–389 | Augustinus | yaratılışın altı günü = dünyanın altı çağı = insan ömrünün altı devresi; yedinci gün dinlenme | Augustinus, De Genesi contra Manichaeos I 23–25 |
Dönüşüm: Tek insanın ömrüyle insan soyunun tarihi arasındaki benzetme Augustinus'ta (De vera religione 26–27, De civitate Dei XXII 30) Orta Çağ'ın standart tarih bölmesine dönüşür (Beda, Isidorus).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἡλικία (hēlikia) | yaş, ömür devresi. Hesiodos'un insan soyları (altın, gümüş…) ayrı bir şemadır. |
| Latince | aetas; aetates mundi | aevum kökünden, "ömür, yaş, devir". Augustinus dünya tarihini tek bir insanın ömrüne benzeterek altı çağa böler: bebeklik, çocukluk, ilk gençlik, gençlik, ileri yaş, yaşlılık. |
| Almanca / Fransızca | Weltalter / âges du monde | |
| İngilizce | age |
Türkçe karşılığı
çağ. çağ: hem insan ömrünün devresi (çocukluk çağı) hem tarih devri anlamını taşır, ikisini birleştiren benzetmeye tam uyar. yaş: yalnız insan ömrü için. devir: tarih için uygun ama ömür devresi için zorlanır. Tercih: çağ.
"Çağ" kelimesi hem insanın hem dünyanın çağlarını taşıdığı için Augustinus'un benzetmesi Türkçede kendiliğinden kurulur. "Dönem" deseydik ömür benzetmesi kaybolurdu.
Atıf ve kaynak notu
Altı çağ şeması Augustinus'tan önce bin yıl beklentisiyle (chiliasmus) birlikte dolaşıyordu; Augustinus onu yedinci çağın tarih içinde değil, dinlenmede olduğu yönünde yorumlar.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: çağı, çağlarını, çağ, çağın, çağımın, çağında
Metinlerde işaretlendiği yerler
13 yer · 13 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Maniheistlere Karşı Tekvin Üzerine23
- Augustinus, Hakiki Din Üzerine26
- Augustinus, Seksen Üç Muhtelif Mesele1_12
- Augustinus, İtiraflar1.9
- Augustinus, Teslis Üzerine45
- Augustinus, Tanrı Devleti10.32_3
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)119
- Augustinus, Tashihler1.25.45
- Boethius, Katolik İman Üzerine1_3
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler1.39_2
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)2.19
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.26
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri66