İçeriğe geç

Kavram

tragoedia

Yunanca
τραγῳδία (tragōidia)
Latince
tragoedia
Almanca
Tragödie; das Tragische
Fransızca
la tragédie
İngilizce
tragedy
Türkçe
tragedya; trajik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "trajedi" büyük bir felaket ya da acıklı olaydır. Felsefede tragedya Aristoteles'ten beri acıma ve korku yoluyla katharsis sağlayan, taklit eden bir şiir türüdür. Nietzsche bu ahlâkî-psikolojik okumayı reddeder: Tragedya Dionysosçu korodan doğmuştur, kahraman Dionysos'un maskesidir ve tragedyanın "metafizik tesellisi" bireyin yok oluşuna rağmen hayatın yok edilemez gücüdür.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 5. yy Aiskhylos, Sophokles, Euripides Dionysos şenliklerinde koro ve oyuncularla oynanan şiir Atina tiyatrosu
MÖ 4. yy Aristoteles acıma ve korku yoluyla arınma sağlayan eylem taklidi Poetika
1872 Nietzsche Dionysosçu ile Apolloncu olanın birliği; müziğin tininden doğan sanat Tragedyanın Doğuşu

Dönüşüm: Bir kült şarkısından bir şiir türüne, oradan Nietzsche'de varoluşun estetik olarak haklı çıkarılmasının biçimine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca τραγῳδία (tragōidia) tragos "teke" + ōidē "şarkı": "teke şarkısı"; Dionysos şenliklerinde oynanan oyun
Latince tragoedia Roma'da Seneca'nın tragedyaları
Almanca / Fransızca Tragödie, das Tragische / la tragédie Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 5 (bağlantı burada; terim kitabın adında)
İngilizce tragedy

Türkçe karşılığı

tragedya; trajik. "Trajedi" Fransızcadan gelir ve gündelikte "facia" anlamına kaydı; tür adı olarak "tragedya" Yunancaya yakın ve gündelik anlamdan ayrıdır. Sıfat "trajik" yerleşiktir

"Trajedi" dendiğinde okur felaketi düşünür; Nietzsche'de tragedya önce bir sanat biçimidir: Dionysosçu bilgeliğin Apolloncu imgelerle sahnede görünür kılınması. "Trajik" de acıklı olan değil, varoluşun dehşetini olumlayan bakıştır.

Atıf ve kaynak notu

Tragedyanın koro ve dithyrambostan doğduğu bilgisi Aristoteles'e dayanır; Nietzsche'nin bunu Dionysosçu ile Apolloncu olanın birliği olarak okuması kendi estetik metafiziğidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: trajik, tragedyanın, tragedya, tragedyada, tragedyaya, tragedyayı

Metinlerde işaretlendiği yerler

11 yer · 11 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.