Kavram
tragoedia
- Yunanca
- τραγῳδία (tragōidia)
- Latince
- tragoedia
- Almanca
- Tragödie; das Tragische
- Fransızca
- la tragédie
- İngilizce
- tragedy
- Türkçe
- tragedya; trajik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "trajedi" büyük bir felaket ya da acıklı olaydır. Felsefede tragedya Aristoteles'ten beri acıma ve korku yoluyla katharsis sağlayan, taklit eden bir şiir türüdür. Nietzsche bu ahlâkî-psikolojik okumayı reddeder: Tragedya Dionysosçu korodan doğmuştur, kahraman Dionysos'un maskesidir ve tragedyanın "metafizik tesellisi" bireyin yok oluşuna rağmen hayatın yok edilemez gücüdür.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 5. yy | Aiskhylos, Sophokles, Euripides | Dionysos şenliklerinde koro ve oyuncularla oynanan şiir | Atina tiyatrosu |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | acıma ve korku yoluyla arınma sağlayan eylem taklidi | Poetika |
| 1872 | Nietzsche | Dionysosçu ile Apolloncu olanın birliği; müziğin tininden doğan sanat | Tragedyanın Doğuşu |
Dönüşüm: Bir kült şarkısından bir şiir türüne, oradan Nietzsche'de varoluşun estetik olarak haklı çıkarılmasının biçimine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τραγῳδία (tragōidia) | tragos "teke" + ōidē "şarkı": "teke şarkısı"; Dionysos şenliklerinde oynanan oyun |
| Latince | tragoedia | Roma'da Seneca'nın tragedyaları |
| Almanca / Fransızca | Tragödie, das Tragische / la tragédie | Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 5 (bağlantı burada; terim kitabın adında) |
| İngilizce | tragedy |
Türkçe karşılığı
tragedya; trajik. "Trajedi" Fransızcadan gelir ve gündelikte "facia" anlamına kaydı; tür adı olarak "tragedya" Yunancaya yakın ve gündelik anlamdan ayrıdır. Sıfat "trajik" yerleşiktir
"Trajedi" dendiğinde okur felaketi düşünür; Nietzsche'de tragedya önce bir sanat biçimidir: Dionysosçu bilgeliğin Apolloncu imgelerle sahnede görünür kılınması. "Trajik" de acıklı olan değil, varoluşun dehşetini olumlayan bakıştır.
Atıf ve kaynak notu
Tragedyanın koro ve dithyrambostan doğduğu bilgisi Aristoteles'e dayanır; Nietzsche'nin bunu Dionysosçu ile Apolloncu olanın birliği olarak okuması kendi estetik metafiziğidir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: trajik, tragedyanın, tragedya, tragedyada, tragedyaya, tragedyayı
Metinlerde işaretlendiği yerler
11 yer · 11 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi307
- Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları77
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri148
- Nietzsche, Tragedyanın DoğuşuGT-5.1
- Nietzsche, Şen İlimFW-281
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-25
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Alten-5
- Nietzsche, DeccalAC-7
- Nietzsche, Ecce HomoEH-GT-1
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-103
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-18