Kavram
dionysiacum
- Yunanca
- Διονυσιακός (Dionysiakos); βακχεία (bakkheia)
- Latince
- dionysiacum (yeni Latince); bacchicus
- Almanca
- das Dionysische; dionysisch
- Fransızca
- le dionysiaque
- İngilizce
- the Dionysian
- Türkçe
- Dionysosçu olan; Dionysosçu
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "Dionysos'a ait" şarap, şenlik ve taşkınlık çağrıştırır. Nietzsche'de Dionysosçu olan, principium individuationis'in parçalanmasıyla gelen hem dehşet hem vecd hâlidir; müzik onun sanatıdır. Tragedya, Dionysosçu bilgeliğin Apolloncu imgelerle görünür kılınmasıdır. Geç Nietzsche'de kavram hayatın şartsız olumlanmasına ("Dionysos'a karşı Çarmıha Gerilen") genişler.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 405 | Euripides | Dionysos'un kültü, mainadların coşkusu ve yıkıcılığı | Bakkhalar |
| 1872 | Nietzsche | sanatın iki dürtüsünden biri; esrime, müzik, bireyleşmenin çözülmesi | Tragedyanın Doğuşu |
| 1886–1888 | Nietzsche | "Dionysosçu nedir?" sorusu; hayatın trajik olumlanması | Tragedyanın Doğuşu, Özeleştiri Denemesi; Putların Alacakaranlığı |
Dönüşüm: Bir tanrının kültünden bir sanat ilkesine, oradan hayata karşı bir tavrın adına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | Διονυσιακός (Dionysiakos) | Dionysos'a ait; bakkhik coşku bakkheia, kendinden geçme ekstasis |
| Latince | bacchicus; dionysiacum | Roma'da Bacchus kültü (Bacchanalia) |
| Almanca / Fransızca | das Dionysische / le dionysiaque | Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu, Özeleştiri Denemesi 1; ilke olarak § 1 |
| İngilizce | the Dionysian |
Türkçe karşılığı
Dionysosçu olan. Sıfat-fiil karşılığı "Dionysosçu"; "Dionizyak" yabancı kalıyor, "Dionysos'a ait" ise sanat ilkesini anlatmıyor
Nietzsche "Dionysosçu olan"ı tanrının kültünden değil, sanatın iki temel dürtüsünden biri olarak kurar: sınırların çözüldüğü, bireyin kendinden geçip tabiatla ve öteki insanlarla birleştiği esrime (Rausch). Karşıtı Apolloncu olan: ölçü, düş, bireyleşme ilkesi.
Atıf ve kaynak notu
Apolloncu–Dionysosçu karşıtlığı Nietzsche'nin estetik kurgusudur; klasik filolojinin (Wilamowitz) şiddetle itiraz ettiği tarihsel bir iddiaya dayanır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Dionysosçu, Dionysosçu olanın, Dionysosçudur, Esrime
Metinlerde işaretlendiği yerler
5 yer · 5 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.