İçeriğe geç

Kavram

dionysiacum

Yunanca
Διονυσιακός (Dionysiakos); βακχεία (bakkheia)
Latince
dionysiacum (yeni Latince); bacchicus
Almanca
das Dionysische; dionysisch
Fransızca
le dionysiaque
İngilizce
the Dionysian
Türkçe
Dionysosçu olan; Dionysosçu

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "Dionysos'a ait" şarap, şenlik ve taşkınlık çağrıştırır. Nietzsche'de Dionysosçu olan, principium individuationis'in parçalanmasıyla gelen hem dehşet hem vecd hâlidir; müzik onun sanatıdır. Tragedya, Dionysosçu bilgeliğin Apolloncu imgelerle görünür kılınmasıdır. Geç Nietzsche'de kavram hayatın şartsız olumlanmasına ("Dionysos'a karşı Çarmıha Gerilen") genişler.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 405 Euripides Dionysos'un kültü, mainadların coşkusu ve yıkıcılığı Bakkhalar
1872 Nietzsche sanatın iki dürtüsünden biri; esrime, müzik, bireyleşmenin çözülmesi Tragedyanın Doğuşu
1886–1888 Nietzsche "Dionysosçu nedir?" sorusu; hayatın trajik olumlanması Tragedyanın Doğuşu, Özeleştiri Denemesi; Putların Alacakaranlığı

Dönüşüm: Bir tanrının kültünden bir sanat ilkesine, oradan hayata karşı bir tavrın adına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca Διονυσιακός (Dionysiakos) Dionysos'a ait; bakkhik coşku bakkheia, kendinden geçme ekstasis
Latince bacchicus; dionysiacum Roma'da Bacchus kültü (Bacchanalia)
Almanca / Fransızca das Dionysische / le dionysiaque Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu, Özeleştiri Denemesi 1; ilke olarak § 1
İngilizce the Dionysian

Türkçe karşılığı

Dionysosçu olan. Sıfat-fiil karşılığı "Dionysosçu"; "Dionizyak" yabancı kalıyor, "Dionysos'a ait" ise sanat ilkesini anlatmıyor

Nietzsche "Dionysosçu olan"ı tanrının kültünden değil, sanatın iki temel dürtüsünden biri olarak kurar: sınırların çözüldüğü, bireyin kendinden geçip tabiatla ve öteki insanlarla birleştiği esrime (Rausch). Karşıtı Apolloncu olan: ölçü, düş, bireyleşme ilkesi.

Atıf ve kaynak notu

Apolloncu–Dionysosçu karşıtlığı Nietzsche'nin estetik kurgusudur; klasik filolojinin (Wilamowitz) şiddetle itiraz ettiği tarihsel bir iddiaya dayanır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Dionysosçu, Dionysosçu olanın, Dionysosçudur, Esrime

Metinlerde işaretlendiği yerler

5 yer · 5 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.