İçeriğe geç

Kavram

pessimismus

Latince
pessimismus (yeni Latince; *pessimus* "en kötü")
Almanca
Pessimismus
Fransızca
pessimisme
İngilizce
pessimism
Türkçe
kötümserlik; kötümser

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte kötümserlik, olayların kötü sonuçlanacağını beklemektir. Felsefede Schopenhauer'la birlikte varoluşun özü bakımından acı olduğu, yaşama iradesinin olumsuzlanması gerektiği öğretisidir. Nietzsche Tragedyanın Doğuşu'nda Yunanlıların bu acıyı bildiklerini, ama onu trajik sanatla katlanılır kıldıklarını söyler; 1886'daki özeleştiride soruyu yeniden kurar: Kötümserlik zorunlu olarak çöküşün işareti midir, yoksa taşkın sağlıktan, varoluşun doluluğundan doğan bir "gücün kötümserliği" de var mıdır?

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 5. yy Sophokles "Hiç doğmamış olmak en iyisi" (Silenos bilgeliği) Oidipus Kolonos'ta 1224 vd.
1819–1844 Schopenhauer dünya acıdır; yaşama iradesinin olumsuzlanması Die Welt als Wille und Vorstellung
1872 / 1886 Nietzsche trajik sanatın kötümserliği aşması; gücün kötümserliği Tragedyanın Doğuşu

Dönüşüm: Bir dünya görüşünden (Schopenhauer), bir semptomun yorumuna (Nietzsche): Soru "dünya kötü müdür?" olmaktan çıkıp "bu yargı hangi hayatın işaretidir?" olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Latince pessimus malus "kötü" sıfatının üstünlük derecesi; optimismus'un karşıtı olarak 18. yy sonunda türetildi
Almanca / Fransızca Pessimismus / pessimisme Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu, Özeleştiri Denemesi 1 (1886): "gücün kötümserliği"
İngilizce pessimism

Türkçe karşılığı

kötümserlik. "kötü" + "-ümser" (iyimser/kötümser çifti); canlı Türkçede yerleşik olduğu için "pesimizm"e tercih edildi

Nietzsche'de kelime bir ruh hâlini değil, varoluşun değerine dair bir yargıyı ve bu yargının hangi hayattan çıktığını adlandırır. "Zayıflığın kötümserliği" ile "gücün kötümserliği" ayrımı, Türkçe kelimenin gündelik "karamsarlık" çağrışımını aşar.

Atıf ve kaynak notu

Nietzsche sonradan Tragedyanın Doğuşu'nu Schopenhauerci kötümserliğe fazla bağlı bulur; kitabın kendi "trajik" görüşü ise kötümserliğin karşıtı değil, onun dönüştürülmüş biçimidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kötümserlik, kötümserliğin, Kötümser, kötümserliği, kötümserlerimiz, kötümser

Metinlerde işaretlendiği yerler

9 yer · 9 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.