Kavram
dignitas
- Yunanca
- ἀξίωμα, τιμή (axioma, time)
- Latince
- dignitas
- İngilizce
- dignity
- Türkçe
- makam
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Roma'da kişinin kamusal mevki ve kariyerden gelen itibarıdır (Cicero: cum dignitate otium). Boethius kelimenin içindeki "layıklık"ı makamın kendisine karşı çevirir: Makam kişiyi layık kılmaz, kötülere verilince layık olmadıklarını ele verir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Roma Cumhuriyeti | Cicero | kamusal itibar, mevki | res publica |
| Geç Antikçağ | Boethius | talihin armağanlarından biri; gerçek değeri yoktur, faziletten değer alır (II 6, III 4) | Felsefenin Tesellisi II 6 |
| 1785 | Kant | haysiyet: fiyatı olmayan, eşdeğeri bulunmayan iç değer; ahlâklılığa ve ahlâklılığa yetenekli insanlığa aittir | Grundlegung AA04.434–435 |
Dönüşüm: siyasî itibardan, sahte iyilik eleştirisine; daha sonra insanın değeri anlamına (dignitas hominis).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἀξίωμα / τιμή | değer, itibar, onur |
| Latince | dignitas | dignus "layık" kökünden; honor "onur" ve potestas "güç" ayrıca bağlanır |
| Almanca / Fransızca | Würde / dignité | |
| İngilizce | dignity |
Türkçe karşılığı
makam. rakipler: onur (honor'la karışır), itibar, payeler. Boethius resmî mevkileri konuşur; ama dignus ilişkisi yitmesin diye "layık" kelimesi yanında kullanılır (II 6)
Atıf ve kaynak notu
Modern "insan onuru" anlamı bu metinlere geriye yansıtılmamalıdır; Boethius'ta terim her şeyden önce konsüllük gibi makamları gösterir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: makamına, haysiyetine, makam, makamla, makamların, makamının
Metinlerde işaretlendiği yerler
11 yer · 11 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Boethius, Felsefenin Tesellisi1.M4_2
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1169
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler5.7
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.10_2
- Sevillalı Isidorus, Eşanlamlılar (Günahkâr Ruhun Ağıtı)2_10
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine1.1
- Kant, Ahlâk Metafiziğinin TemellendirilmesiAA04.405
- Kant, Yargı Gücünün EleştirisiAA05.273
- Kant, Şu Soruya Cevap: Aydınlanma Nedir?AA08.041
- Kant, Pragmatik Açıdan AntropolojiAA07.295
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri125