İçeriğe geç

Kavram

dignitas

Yunanca
ἀξίωμα, τιμή (axioma, time)
Latince
dignitas
İngilizce
dignity
Türkçe
makam

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Roma'da kişinin kamusal mevki ve kariyerden gelen itibarıdır (Cicero: cum dignitate otium). Boethius kelimenin içindeki "layıklık"ı makamın kendisine karşı çevirir: Makam kişiyi layık kılmaz, kötülere verilince layık olmadıklarını ele verir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Roma Cumhuriyeti Cicero kamusal itibar, mevki res publica
Geç Antikçağ Boethius talihin armağanlarından biri; gerçek değeri yoktur, faziletten değer alır (II 6, III 4) Felsefenin Tesellisi II 6
1785 Kant haysiyet: fiyatı olmayan, eşdeğeri bulunmayan iç değer; ahlâklılığa ve ahlâklılığa yetenekli insanlığa aittir Grundlegung AA04.434–435

Dönüşüm: siyasî itibardan, sahte iyilik eleştirisine; daha sonra insanın değeri anlamına (dignitas hominis).

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀξίωμα / τιμή değer, itibar, onur
Latince dignitas dignus "layık" kökünden; honor "onur" ve potestas "güç" ayrıca bağlanır
Almanca / Fransızca Würde / dignité
İngilizce dignity

Türkçe karşılığı

makam. rakipler: onur (honor'la karışır), itibar, payeler. Boethius resmî mevkileri konuşur; ama dignus ilişkisi yitmesin diye "layık" kelimesi yanında kullanılır (II 6)

Atıf ve kaynak notu

Modern "insan onuru" anlamı bu metinlere geriye yansıtılmamalıdır; Boethius'ta terim her şeyden önce konsüllük gibi makamları gösterir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: makamına, haysiyetine, makam, makamla, makamların, makamının

Metinlerde işaretlendiği yerler

11 yer · 11 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.