İçeriğe geç

Kavram

contrarium

Yunanca
ἐναντίον (enantion)
Latince
contrarium; contrarietas
İngilizce
contrary
Türkçe
zıt; zıtlık

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik karşı duruştan, aynı cinsin altında birbirinden en uzak olan iki şey anlamına geçer. Boethius'a göre tarif yerin yukarı ve aşağısından alınmıştır: Gök ile yer en uzak olduğu için zıtlar en uzak olanlar diye tarif edilmiştir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles aynı cinste en uzak olanlar; cevher ve kemiyette zıt yoktur
6. yy Boethius çizgi, yüzey, sayı, zaman, sözde zıtlık kemiyetten değil keyfiyetten gelir; yalnız yerde görünür Boethius, In Categorias II

Dönüşüm: Kozmik bir uzaklık tasavvuru, cinsin içindeki azamî farka dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἐναντίον (enantion) Aristoteles, Kategoriler 6a17, 11b–14a: dört karşıtlıktan biri
Latince contrarium; contrarietas contra "karşı"dan; Boethius'ta oppositum "karşıt" daha geniştir
Almanca / Fransızca Gegensatz, Gegenteil / contraire
İngilizce contrary

Türkçe karşılığı

zıt; zıtlık. rakipler: "karşıt", "aykırı". "Zıt" Arapça kökenli yerleşik mantık terimi; "karşıt" genel oppositum için ayrılır

"Zıt" iki pozitif uç arasındaki gerilimi söyler; "karşıt" deseydik yoksunluk ve çelişki de içeri girerdi.

Atıf ve kaynak notu

Tarif Aristoteles'in kendi Kategoriler metninde "öyle görünüyor" diye aktarılır; Boethius onu fiziksel yer tasavvuruyla açıklar.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: zıt, zıttır, zıtlarda, zıtlar, zıttan, Zıtlar

Metinlerde işaretlendiği yerler

12 yer · 12 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.