İçeriğe geç

Kavram

Canon

Yunanca
κανών (kanōn)
Latince
canon; scripturae canonicae
Almanca
Kanon
Fransızca
canon
İngilizce
canon
Türkçe
kanon; kanonik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Yapı ustasının cetvelinden doğruyu ölçen kurala, oradan okunması ve dayanılması gereken yazılar listesine geçiş. Augustinus'ta kanon bir bilgi kuramı aracıdır: Filozoflar kendi aralarında ayrılırken (XVIII 41) Kutsal Yazı yazarlarının uyumu, kanonu otoritenin ölçütü yapar. Kanon, "din otoritesi"ni "bilgi zenginliği"nden ayırır (XVIII 38).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 5. yy Polykleitos heykelde oran ölçüsü Kanōn
397 Augustinus Kutsal Yazıların listesi De doctrina christiana II
413–426 Augustinus din otoritesinin korunduğu sınır; Yahudi ve kilise kanonları ayrımı (Yudit, Makkabiler, Hanok) Augustinus, De civitate Dei XVIII 26, 36, 38, 41

Dönüşüm: Zanaatkâr aletinden (ölçü) kurumsal sınıra (hangi yazıların otorite sayıldığı): kural, içeriği değil bir kurumun tanıma edimini belirtmeye başlar.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca κανών (kanōn) "düz çubuk, cetvel", oradan "ölçüt, kural"; kilise dilinde bağlayıcı kitaplar listesi.
Latince canon; canonicus Yunancadan alıntı; scripturae canonicae "kanonik yazılar", auctoritatis canon "otorite kanonu".
Almanca / Fransızca Kanon / canon
İngilizce canon

Türkçe karşılığı

kanon; kanonik. kanon: Dinî terim olarak yerleşmiş ve lex karşılığı "kanun"dan ayrılması gerekir; ikisi aynı kökten gelse de Türkçede farklı anlamlara ayrılmıştır. Kutsal Yazılar dizisi, sahih kitaplar: Açıklayıcıdır ama terimi kaybettirir.

"Sahih" demek kanonu bir tarihsel doğruluk iddiasına indirger. Augustinus'ta kanon dışı kalmak yazının yanlış olduğunu değil, din otoritesi taşımadığını gösterebilir: Peygamberler bazı şeyleri "insan olarak tarihçi özeniyle", bazılarını "Tanrı'dan ilhamla" yazmıştır (XVIII 38).

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un kanon anlayışı bugünkü kapalı liste düşüncesinden farklıdır; Makkabiler'in kilisede kanonik sayılması gibi noktalar Protestan kanonu için geçerli değildir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kanonik, kanona, kanonunda, kanonu, Kanondan, kanon

Metinlerde işaretlendiği yerler

12 yer · 11 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.