İçeriğe geç

Kavram

praeiudicium

Yunanca
πρόληψις
Latince
praeiudicium
Almanca
Vorurtheil (Vorurteil)
Fransızca
préjugé
İngilizce
prejudice
Türkçe
önyargı

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte birine ya da bir şeye karşı peşin hüküm; felsefede bilginin ve yargının sınanmamış ön kabulü.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
18. yy Kant Aklın kendi başına kullanılmamasından doğan, vesayeti sürdüren yargılar Aydınlanma Nedir?
19. yy Nietzsche Metafizikçilerin değer biçmelerinden gelen temel inançlar; "filozofların önyargıları" İyinin ve Kötünün Ötesinde

Dönüşüm: Aydınlanmanın aşacağı engelden, aydınlanmanın kendi kökündeki engele.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πρόληψις "önceden kavrayış"; Epikurosçularda olumlu anlamda ön kavram
Latince praeiudicium Hukukta "ön karar"; prae-iudicare "önceden hükmetmek"
Almanca / Fransızca Vorurtheil / préjugé Ur-theil "yargı" + vor "önce"
İngilizce prejudice

Türkçe karşılığı

önyargı. Yerleşik. Kant'ta (Was ist Aufklärung?) ve Nietzsche'de (Jenseits, I. Bölüm) aynı karşılık.

Aydınlanmada önyargı aklın sınamadan kabul ettiği yargıdır; Nietzsche'de ise filozofların kendi içgüdü ve değer biçmelerinden gelen, sınanmamış temel inançtır (ör. "değerlerin karşıtlığına inanç").

Atıf ve kaynak notu

Nietzsche önyargıyı yalnızca yanlış bir yargı saymaz; bazı önyargılar hayatın korunması için gereklidir (JGB § 3–4).

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: önyargı, önyargının, önyargılardan, önyargılarından, önyargıdan, önyargıyı

Metinlerde işaretlendiği yerler

11 yer · 11 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.