Kavram
dogmatismus
- Yunanca
- δόγμα
- Latince
- dogmatismus
- Almanca
- Dogmatismus
- Fransızca
- dogmatisme
- İngilizce
- dogmatism
- Türkçe
- dogmatizm
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte bağnazlık; Kant'ta aklın kendi yetisinin önceden eleştirisi olmadan saf kavramlarla ilerlemeye kalkması.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 18. yy | Kant | Eleştirisiz saf akıl yöntemi | Saf Aklın Eleştirisi |
Dönüşüm: Bir okul niteliğinden aklın bir hâline.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | δόγμα | dokein "görünmek, kanaat etmek"; doxa ile aynı kök |
| Latince | dogmatismus | Skolastikte dogma inanç maddesi |
| Almanca / Fransızca | Dogmatismus / dogmatisme | |
| İngilizce | dogmatism |
Türkçe karşılığı
dogmatizm. Yerleşik. Kant dogmatisch yöntemi (ilimde zorunlu) Dogmatismus'tan ayırır.
Dogmatik yöntem övgüye değer, dogmatizm ise aklın yetisini sınamadan yürümesidir.
Atıf ve kaynak notu
Hedef yalnızca Wolff okulu değildir; Kant Wolff'un yöntemini övmektedir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dogmatizmi, dogmatizm, dogmatizmden, dogmatik, dogmatiği
Metinlerde işaretlendiği yerler
7 yer · 7 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.019
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.274
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi17
- Hegel, Mantık Bilimi24
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları26
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-Vorrede
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-III-25.1