Kavram
Nuptiae
- Yunanca
- γάμος (gamos)
- Latince
- nuptiae; coniugium, conubium "evlilik"; bonum coniugale "evliliğin iyiliği"
- Almanca
- Ehe, Hochzeit
- Fransızca
- mariage, noces
- İngilizce
- marriage
- Türkçe
- evlilik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Roma hukukunda nuptiae ve matrimonium çocuk doğurmak amacıyla kurulan meşru birlikteliktir. Augustinus, Jovinianus'a karşı bekâretin üstünlüğünü, Maniheistlere ve aşırı çileci Hieronymus taraftarlarına karşı da evliliğin iyiliğini birlikte savunur. De Genesi ad litteram IX'da kadının erkeğe "yardımcı" olarak yaratılmasının ancak çocuk doğurmak için olduğunu savunur (IX 3–5): Cennette de "saygın bir evlilik ve lekesiz bir yatak" olabilirdi; çocuklar şehvetin huzursuz ateşi olmadan, irade uzuvlara ayaklara hükmettiği gibi hükmederek doğacaktı (IX 3, 10). Evliliğin iyiliği üç kısımlıdır (IX 7; De bono coniugali 24, 32): sadakat (fides: evlilik bağının dışında birleşmemek), zürriyet (proles: çocuğu sevgiyle kabul etmek, şefkatle beslemek, dindarca yetiştirmek), sır (sacramentum: evliliğin bozulmazlığı). Bu şema Orta Çağ evlilik teolojisinin ve kanon hukukunun temeli olmuştur.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1. yy | Pavlus | Evlilik Mesih ve Kilise hakkında büyük sır; yanmaktansa evlenmek iyidir | Efesliler 5:21–33; 1 Korintliler 7 |
| 401 | Augustinus | Evliliğin üç iyisi: sadakat, zürriyet, sır | De bono coniugali 24, 32 |
| 401–415 | Augustinus | Cennette de evlilik ve şehvetsiz doğum mümkündü; kadın çocuk doğurmak için yardımcı | Augustinus, De Genesi ad litteram IX 3–11 |
| 419–421 | Augustinus | Evliliğin iyiliği ile şehvetin kötülüğü ayrımı; Pelagiusçulara karşı | De nuptiis et concupiscentia I |
| 12.–13. yy | Petrus Lombardus, Thomas Aquinas | Bona matrimonii; evlilik yedi kilise ayininden biri | Sententiae IV 31; Summa theologiae Suppl. 49 |
| 7. yy | Isidorus | evliliğin üç iyiliği: çocuk, sadakat, sır; tek eşlilik ilk birleşmeden gelir; tören simgeleri açıklanır (II 20) | De ecclesiasticis officiis II 20 |
Dönüşüm: Roma'da hukukî bir aile kurumu olan nuptiae, Augustinus'ta "sır" (sacramentum) kavramıyla bozulmaz bir bağa; Orta Çağ'da ise kilise ayinlerinden birine dönüşür.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | γάμος (gamos) | Hem düğün hem evlilik; Efesliler 5:32'de evlilik "Mesih ve Kilise hakkında büyük bir sır" (mystērion) diye anılır. |
| Latince | nuptiae; coniugium, conubium | nubere "(gelin) duvaklanmak": nuptiae önce düğün törenidir. coniugium < con-iugare "aynı boyunduruğa koşmak". Augustinus, De bono coniugali (401); De Genesi ad litteram IX 3–11. |
| Almanca / Fransızca | Ehe; mariage | |
| İngilizce | marriage |
Türkçe karşılığı
evlilik. nikâh: hukukî-dinî akdi öne çıkarır, Augustinus'un üç iyisini (sadakat, zürriyet, sır) daraltır. izdivaç: eskimiş. düğün: yalnız töreni anlatır. evlilik seçildi: hem bağı hem kurumu kapsar; coniugalis için "evliliğe ait, evlilik" sıfatı kolay kurulur.
Augustinus evliliği bir zaaf için verilmiş izin olarak değil, kendi başına bir iyi olarak savunur: "Bu iyi o kötü yüzünden kınanmaz, o kötü bu iyi yüzünden bağışlanabilir olur" (IX 7). "Evlilik" kelimesi bu yüzden olumsuz bir taviz değil, olumlu bir kurum olarak okunmalıdır.
Atıf ve kaynak notu
"Sır" (sacramentum) Augustinus'ta henüz sonraki kilise ayini (yedi sakrament) anlamında değildir; evlilik bağının bozulmazlığını ve Mesih–Kilise birliğinin işareti olmasını anlatır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: evlilik, evliliğin, Evlilik, evliliği
Metinlerde işaretlendiği yerler
8 yer · 8 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, Tekvin'in Lafzî Tefsiri9.3
- Augustinus, Tanrı Devleti14.10
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)78
- Augustinus, Tashihler2.79.1
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1071
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler9.6_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler1.20
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine2.18