İçeriğe geç

Kavram

Nuptiae

Yunanca
γάμος (gamos)
Latince
nuptiae; coniugium, conubium "evlilik"; bonum coniugale "evliliğin iyiliği"
Almanca
Ehe, Hochzeit
Fransızca
mariage, noces
İngilizce
marriage
Türkçe
evlilik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Roma hukukunda nuptiae ve matrimonium çocuk doğurmak amacıyla kurulan meşru birlikteliktir. Augustinus, Jovinianus'a karşı bekâretin üstünlüğünü, Maniheistlere ve aşırı çileci Hieronymus taraftarlarına karşı da evliliğin iyiliğini birlikte savunur. De Genesi ad litteram IX'da kadının erkeğe "yardımcı" olarak yaratılmasının ancak çocuk doğurmak için olduğunu savunur (IX 3–5): Cennette de "saygın bir evlilik ve lekesiz bir yatak" olabilirdi; çocuklar şehvetin huzursuz ateşi olmadan, irade uzuvlara ayaklara hükmettiği gibi hükmederek doğacaktı (IX 3, 10). Evliliğin iyiliği üç kısımlıdır (IX 7; De bono coniugali 24, 32): sadakat (fides: evlilik bağının dışında birleşmemek), zürriyet (proles: çocuğu sevgiyle kabul etmek, şefkatle beslemek, dindarca yetiştirmek), sır (sacramentum: evliliğin bozulmazlığı). Bu şema Orta Çağ evlilik teolojisinin ve kanon hukukunun temeli olmuştur.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1. yy Pavlus Evlilik Mesih ve Kilise hakkında büyük sır; yanmaktansa evlenmek iyidir Efesliler 5:21–33; 1 Korintliler 7
401 Augustinus Evliliğin üç iyisi: sadakat, zürriyet, sır De bono coniugali 24, 32
401–415 Augustinus Cennette de evlilik ve şehvetsiz doğum mümkündü; kadın çocuk doğurmak için yardımcı Augustinus, De Genesi ad litteram IX 3–11
419–421 Augustinus Evliliğin iyiliği ile şehvetin kötülüğü ayrımı; Pelagiusçulara karşı De nuptiis et concupiscentia I
12.–13. yy Petrus Lombardus, Thomas Aquinas Bona matrimonii; evlilik yedi kilise ayininden biri Sententiae IV 31; Summa theologiae Suppl. 49
7. yy Isidorus evliliğin üç iyiliği: çocuk, sadakat, sır; tek eşlilik ilk birleşmeden gelir; tören simgeleri açıklanır (II 20) De ecclesiasticis officiis II 20

Dönüşüm: Roma'da hukukî bir aile kurumu olan nuptiae, Augustinus'ta "sır" (sacramentum) kavramıyla bozulmaz bir bağa; Orta Çağ'da ise kilise ayinlerinden birine dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca γάμος (gamos) Hem düğün hem evlilik; Efesliler 5:32'de evlilik "Mesih ve Kilise hakkında büyük bir sır" (mystērion) diye anılır.
Latince nuptiae; coniugium, conubium nubere "(gelin) duvaklanmak": nuptiae önce düğün törenidir. coniugium < con-iugare "aynı boyunduruğa koşmak". Augustinus, De bono coniugali (401); De Genesi ad litteram IX 3–11.
Almanca / Fransızca Ehe; mariage
İngilizce marriage

Türkçe karşılığı

evlilik. nikâh: hukukî-dinî akdi öne çıkarır, Augustinus'un üç iyisini (sadakat, zürriyet, sır) daraltır. izdivaç: eskimiş. düğün: yalnız töreni anlatır. evlilik seçildi: hem bağı hem kurumu kapsar; coniugalis için "evliliğe ait, evlilik" sıfatı kolay kurulur.

Augustinus evliliği bir zaaf için verilmiş izin olarak değil, kendi başına bir iyi olarak savunur: "Bu iyi o kötü yüzünden kınanmaz, o kötü bu iyi yüzünden bağışlanabilir olur" (IX 7). "Evlilik" kelimesi bu yüzden olumsuz bir taviz değil, olumlu bir kurum olarak okunmalıdır.

Atıf ve kaynak notu

"Sır" (sacramentum) Augustinus'ta henüz sonraki kilise ayini (yedi sakrament) anlamında değildir; evlilik bağının bozulmazlığını ve Mesih–Kilise birliğinin işareti olmasını anlatır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: evlilik, evliliğin, Evlilik, evliliği

Metinlerde işaretlendiği yerler

8 yer · 8 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.