Kavram
Inventio
- Yunanca
- εὕρεσις (heuresis)
- Latince
- inventio
- Almanca
- Erfindung, Auffindung
- Fransızca
- invention
- İngilizce
- invention
- Türkçe
- buluş
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte bulma, rastlama. Retorikte ve topikte kanıt bulma sanatı.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Topika, Retorik: kanıt yerleri | topos |
| MÖ 84 civarı | Cicero | Tanım ve beş kısım | Cicero, De inventione 1.9 |
| MÖ 55 | Cicero | Buluş ve hatibin bilgisi | Cicero, De oratore II |
| MÖ 44 | Cicero | Topica: ars inveniendi, yerlerin (loci) bilgisi; bkz. locus | Cicero, Topica |
Dönüşüm: retoriğin bir kısmından modern "icat"e.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | εὕρεσις (heuresis) | Retoriğin ilk kısmı: söylenecek şeyleri bulma. |
| Latince | inventio | invenire "üzerine gelmek, bulmak". Cicero: davayı inandırıcı kılacak doğru ya da doğruya benzeyen şeylerin düşünülüp bulunması (De inv. 1.9). Retoriğin beş kısmından ilki: inventio, dispositio, elocutio, memoria, pronuntiatio. |
| Almanca / Fransızca | Auffindung / invention | Modern invention "icat" anlamına kaymıştır. |
| İngilizce | invention |
Türkçe karşılığı
buluş. icat: yoktan yeni bir şey yapmayı ima eder. keşif: var olanı ortaya çıkarmayı. Tercih: buluş; Türkçe "bulmak" Latince invenire gibi "üzerine rastlamak"ı da taşır.
"İcat" demek, hatibin kanıtları uydurduğunu ima eder; klasik retorikte ise kanıtlar zaten "yerlerde" (loci, Yunanca topoi) durur, hatip onları bulur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: buluş, buluşla, bulma, buluşlarından, buluşlarda, bulmanın
Metinlerde işaretlendiği yerler
10 yer · 10 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.