Kavram
mos
- Yunanca
- ἔθος (ethos)
- Latince
- mos (çoğul mores)
- Almanca
- Sitte
- Fransızca
- mœurs
- İngilizce
- custom
- Türkçe
- âdet
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Eskilikle onaylanmış örf, yani yazılı olmayan kanun (V 3). Kanun bulunmadığında kanun yerine geçer; yazıya mı akla mı dayandığı fark etmez, çünkü kanunu da akıl onaylar. İnsanî kanunlar âdetlere, ilahî kanunlar tabiata dayanır (V 2).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 7. yy | Isidorus | yazılı olmayan kanun; ius'un iki kaynağından biri | Etymologiae V 2–3 |
Dönüşüm: Töreden hukukun kaynağına: akla uygun olan her örf kanun olur.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἔθος (ethos) | alışkanlık, töre |
| Latince | mos (çoğul mores) | Isidorus V 3: vetustate probata consuetudo |
| Almanca / Fransızca | Sitte / mœurs | |
| İngilizce | custom |
Türkçe karşılığı
âdet. "âdet" yerleşik; consuetudo hukukî bağlamda "örf"; "ahlâk" (çoğul mores) bağlamda ayrıca "ahlâk" denebilir
Türkçede "âdet" sıradan alışkanlığı da söyler; Isidorus'ta mos, yazılı olmayan kanun gücündedir.
Atıf ve kaynak notu
Örf-kanun öğretisi Roma hukukçularından gelir; Tertullianus'un De corona'sı aracılığıyla da aktarılır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: âdetlere, âdet, âdetin, ahlâkı, âdettir, âdetlerde
Metinlerde işaretlendiği yerler
10 yer · 10 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Sevillalı Isidorus, Hükümler2.11
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi125
- Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları73
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları185
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri141
- Nietzsche, Ahlâkın Soykütüğü ÜzerineGM-Vorrede-4
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Streifzuege-45
- Nietzsche, DeccalAC-21
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-96
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-9.1