Kavram
inductio
- Yunanca
- ἐπαγωγή (epagōgē)
- Latince
- inductio
- İngilizce
- induction
- Türkçe
- istikra
Gündelik anlamdan felsefi anlama
İçeri götürmekten, tek tek örneklerin toplanıp küllî bilgiye götürülmesine geçer.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 1. yy | Cicero | örneklerle karşı tarafı onaya götüren retorik yol | |
| 6. yy | Boethius | "tek tek örneklerin toplanması ve bunlar yoluyla küllî bilgiye götürülmesi" | Boethius, In Categorias IV |
Dönüşüm: Retorik bir ikna yolu olmaktan bilimsel yönteme geçer.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἐπαγωγή (epagōgē) | Aristoteles, Topika I |
| Latince | inductio | inducere "içeri götürmek"; Cicero'nun çevirisi |
| Almanca / Fransızca | Induktion / induction | |
| İngilizce | induction |
Türkçe karşılığı
istikra. rakip: "tümevarım" (modern, köksüz türetme)
"İstikra" tek tek olanı araştırıp küllîye varmayı tam söyler.
Atıf ve kaynak notu
Boethius'taki tarif Aristoteles'in sözü değil, şerhin eğitim amaçlı açıklamasıdır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: istikra, istikrayla, istikrayı
Metinlerde işaretlendiği yerler
10 yer · 10 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Boethius, Aristoteles'in Kategoriler'i ŞerhiPL64.195_2
- Boethius, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si ŞerhiPL64.325_2
- Boethius, Topik Farklar ÜzerinePL64.1183
- Boethius, Cicero'nun Topika'sı ŞerhiPL64.1115
- Boethius, Musiki ÜzerinePL63.1223
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler2.7
- Descartes, Zihnin Yönetimi İçin KurallarAT10.387
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.029
- Hegel, Mantık Bilimi176
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları36